T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2022/2784
KARAR NO: 2024/992
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 15/09/2022
NUMARASI: 2019/470 Esas - 2022/604 Karar
DAVA: Tazminat (haksız fiil)
KARAR TARİHİ: 04/06/2024
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 11/04/2016 tarihinde siparişleri almak için kazanın yaşandığı ... Mah. ... Sokakta bulunan ... Ürünleri adlı şirkete gittiğini, sipariş edilen MDF'lerin davalının kullandığı forklift yardımıyla müvekkilinin kullandığı kamyonete yüklendiğini,yüklemenin yanlış yapıldığından kamyonetin yan kapağının kapanamayacağını gören müvekkilinin durumu davalıya izah ettiğini, davalının herhangi bir ikazda bulunmaksızın forklift ile MDF'leri tekrar düzenlemeye çalıştığı esnada aracın kapağının açıldığını ve yüklenen MDF'lerin müvekkilinin üzerine düştüğünü, müvekkilinin ağır yaralanmasına sebep olduğunu, kaza sonucu İstanbul Anadolu C.Başsavcılığına 2016/82225 Sor. Sayılı dosyasında davalı ve davalı şirketlerin asli kusurlu olduklarının bilirkişi raporunda tespit edildiğini, müvekkilinin tali kusurlu olarak belirlendiğini, müvekkiline atfedilebilecek bir kusur söz konusu olmadığını, kaza sonrasında müvekkilinin Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma hastanesine kaldırıldığını, yoğun bakıma alındığı, 2,5 ay burada tedavi gördüğü bir yılı aşkın süredir fizik tedavi gördüğünü, tüm tedavilere rağmen tek başına hareket edemediği, kendi ihtiyaçlarını gideremez durumda olduğunu, bu nedenle yanında sürekli olarak bir refakatçinin bulunması gerektiğini, müvekkili eşi ve çocuklar yönünden manevi tazminat taleplerinin saklı tutulduğunu belirterek müvekkili için şimdilik 50.000,00 TL iş göremezlik tazminatı, 10.000,00 TL'lik bakım ve bakıcı ücreti, 1.000,00 TL tedavi, ulaşım vs. giderleri, 300.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu davanın taraf sıfatı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, pasif husumet yokluğu nedeniyle de davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, açılan davada KTK.97.maddesindeki dava şartı yerine getirilmediğinden reddi gerektiğini, 11/04/2016 tarihinde forkliftin yapmış olduğu kaza sonucunda ...'un yaralandığını, davacının kusuru oranında olmak üzere yaralanma ve sürekli sakatlık halinde olay tarihi itibariyle kişi başı azami 310.000,00 TL sınırlı olduğunu, kaza tarihi itibarı ile 01/06/2015 tarihinden sonra gerçekleşmiş kazalar için açılmış olan davalarda karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortası yeni genel şartlarının uygulanması gerektiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. Davalılar ... Tic. Ltd. Şti ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili yer mahkemesi olan Anadolu Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılması gerektiğini ayrıca davada ispat edilmiş bir haksız fiil de mevcut olmadığını, davacının çalıştığı ... San ve Tic. Ltd. Şti'nin de davaya dahil edilmesi gerektiğini, olayın bu açıdan bir iş kazası olduğunu, ilgili işverenin taşıma sözleşmesi olan firma ... Sanayi ve Tic. Aş.'nin de davaya dahil edilmesi gerektiğini, davacının her iki firmaya ait işi yaparken kaza sonucu zarara uğradığını, husumetin yöneltilmesi gereken kişi ya da kişiler işveren ve yetkilendirdikleri olduğundan husumet itirazlarını yinelediklerini, davacı ile müvekkil firmalar ile müvekkil ... arasında herhangi bir akdi ilişki olmadığını, mezkur kazanın akdi ilişki dışında malların yüklenmesi esnasında meydana geldiğini, bu açıdan haksız fiilden ötürü sorumluluğun ne şekilde oluşacağının yapılacak bilirkişi incelemesi neticesi ortaya çıkacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili yer mahkemesi olan Anadolu Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılması gerektiğini ayrıca davada ispat edilmiş bir haksız fiil de mevcut olmadığını, davacının çalıştığı ... San ve Tic. Ltd. Şti'nin de davaya dahil edilmesi gerektiğini, olayın bu açıdan bir iş kazası olduğunu, ilgili işverenin taşıma sözleşmesi olan firma ... Tic. Aş.'nin de davaya dahil edilmesi gerektiğini, davacının her iki firmaya ait işi yaparken kaza sonucu zarara uğradığını, husumetin yöneltilmesi gereken kişi ya da kişiler işveren ve yetkilendirdikleri olduğundan husumet itirazlarını yinelediklerini, davacı ile müvekkil firmalar ile müvekkil ... arasında herhangi bir akdi ilişki olmadığını, mezkur kazanın akdi ilişki dışında malların yüklenmesi esnasında meydana geldiğini, bu açıdan haksız fiilden ötürü sorumluluğun ne şekilde oluşacağının yapılacak bilirkişi incelemesi neticesi ortaya çıkacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Maddi Tazminat davasının 14/10/2020 tarihindeki ıslah dilekçesi kapsamında kabulü ile; 559.975,54 TL. Maddi tazminatın davalı ... yönünden 02.10.2018 tarihi, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihi olan 11.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... yönünden ise teminat limiti olan 310.000,00 TL.ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, Manevi Tazminat davasının kabulüne, 300.000,00 TL. manevi tazminatın davalılar ..., ... San. Tic. Ltd. Şti. İle ... San. Tic. Ltd. Şti.den haksız fiil tarihi olan 11.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine," karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, forkliftin neden olduğu kazalardaki sorumluluğun Borçlar Kanunu genel hükümlerine tabi olduğunu, maluliyet raporunun kabulünün mümkün olmadığını, maluliyet raporlarının çelişkili olup, çelişkinin giderilmesi gerektiğini, 26.04.2017 tarihli Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen raporda davacının engel oranının %76 olduğu belirtildiğini, 30.11.2021 tarihli Adli Tıp Kurumu 2.Üst Kurulu tarafından düzenlenen raporda ...’un geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı yaralanması sebebiyle çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı yönetmeliğine göre meslekte kazanma gücü kaybı oranının %100 olduğu, sürekli olarak bakıma muhtaç olduğunun belirtildiğini, raporlar arasında çelişki bulunduğunu, tedavi giderlerinden ...’nın sorumluluğu bulunmadığını, Yeni Genel Şartlardaki esaslara göre hesaplama yapılması gerektiğini, hesaplamalarda ölüm tablosu olarak TRH 2010 Tablosu ve iskonto oranı (teknik faiz), %1,8-1.65 olarak dikkate alınması gerektiğini, söz konusu bakıma muhtaç olduğu dönem aslında bakıcı gideri sağlık gideri teminatından karşılanması ve bakıcı gideri tazminatının brüt ücret üzerinden hesaplanması için bakıcı tutulduğunun ve SGK priminin yatırıldığının belgelenmesi gerektiğini, davacının SGK tarafından rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılması gerektiğini, kazanın işletme içinde meydana geldiğini, kaza karayolunda meydana gelmediği için kusur değerlendirilmesinin Karayolları Trafik Kanunu Ve Yönetmeliği kapsamında yapılamayacağını, motorlu araçların mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu KTK M.91 de açıklandığını, bir motorlu taşıt ara sıra karayoluna çıkıyorsa dahi ara sıra karayolları trafik kanunu kapsamında işletildiği için mali sorumluluk sigortası yaptırılmasının zorunlu olduğunu, bir motorlu taşıt hiçbir zaman karayolunda kullanılmayacaksa mali sorumluluk sigortası yaptırılma zorunluluğu olmadığını, bir otomobilin trafikten çekilmediği sürece karayoluna çıkmayacağını düşünmek hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bir iş makinesinin ise karayoluna çıkmadan yıllarca kullanılabileceğini, forklift karayoluna çıkacaksa/çıkıyorsa mali sorumluluk sigortası yaptırılmasının zorunlu olduğunu, forklift karayoluna çıkmayacaksa mali sorumluluk sigortası yapılmayabileceğini, ...’nın sorumluluğunun poliçedeki teminat limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu, olayın iş kazası olduğunu, meydana gelen olayın iş kazası olması sebebiyle SGK’nın davaya dahil edilmesi gerektiğini, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri gereğince malûliyet derecesi %100 ün altında ve %50 nin üzerinde olduğuna göre bakıcı giderinin %50 oranına isabet eden tutarı hesaba esas alınması gerektiğini, hükmedilen ferilerin (avukatlık ücreti, yargılama giderleri ve harç) ...’nın sorumluluğu poliçedeki teminat limiti ile oranlanması gerektiğini, müvekkili şirket dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu, hükmolunacak tazminat tutarına dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.
Dosya kapsamından, 11.04.2016 günü Çekmeköy İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde faaliyet gösteren ... San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait depodan sürücü ... tarafından bahse konu işyerinin olduğu yolun iş yerine göre karşı kaldırım kenarına park edilen kamyonete forklift sürücüsü ... tarafından mdf yüklendiği, yüklemenin ardından aracın kapağının tam olarak kapanmadığının ... tarafından fark edilerek forklift sürücüsü ...'a bildirildiği, ...'ın forklift ile mdf plakalarını düzeltmeye çalışırken kamyonet kapağının açıldığı, mdf plakalarının ...'un üzerine düştüğü olay sonucu ...'un basit tıbbi müdahale ile tedavi edilemeyecek şekilde yaralandığı anlaşılmıştır. KTK'nın 3. Maddesine göre "Trafik Yayaların, hayvanların ve araçların karayolu üzerindeki hal ve hareketleridir. Araç : Karayolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz ve özel amaçlı taşıtlar ile iş makineleri ve lastik tekerlekli traktörlerin genel adıdır. Trafik kazası : Karayolu üzerinde hareket halinde olan bir veya birden aracın karıştığı ölüm, yaralanma ve zararla sonuçlanmış olan olaydır. " Aynı Kanun'un 25. maddesine göre "Tescilsiz olup, karayolunda geçici olarak kullanılacak araçlara mali mesuliyet sigortası yaptırılmış olmak şartı ile ilgili tescil bürosundan geçici trafik belgesi ile geçici tescil plakası alınması zorunludur." Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türüdür. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesinde; motorlu araçların trafik sigortası yatırmalarının zorunlu olduğu, Güvence Hesabı Yönetmeliği'nin 9. maddesinde trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararlar için ...'na başvurulabileceği öngörülmüştür. Aynı mahiyetteki düzenleme, ... Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesinde de yer almıştır. Bu düzenlemelere göre; trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle ...'na husumet yöneltilebilmesi için bedensel zarara yol açan aracın kaza tarihi itibariyle zorunlu sigortasının yapılmamış olması gerekmektedir.Somut uyuşmazlıkta dava konusu olayın her ne kadar karayolu ile bağlantılı iş yerinde meydana geldiği anlaşılmakta ise de olayın bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelmediği, kamyona, iş yerinin tescilsiz iş makinesi olan forklift ile hatalı yükleme sırasında meydana geldiği anlaşılmaktadır. Forkliftin ara sıra karayoluna çıktığı ve karayolunda kullanıldığı yönünde herhangi bir tespit olmadığından forkliftin mali sorumluluk sigortasının yapılma zorunluluğu bulunmamaktadır. Trafik sigortası bulunmayan araç nedeniyle zararın doğduğu ve davalı ...'nın zarardan sorumlu olmadığı anlaşıldığından davalı ... yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır. Davalı ...'nın istinaf talebinin kabulü ile hükmün düzeltilmesi gerekmiştir.
İstinaf incelemesi sırasında davacı vekili verdiği 26/03/2024 tarihli dilekçesi ile "...Yapılandırma gereği tüm ödemeler ... dışında kişilerce eşit bir şekilde hesabıma gönderilmiştir..." şeklinde beyanda bulunmuş ise de Mahkeme kararından sonra yapılan ödemelerin icra aşamasında değerlendirilmesi gerekecektir. Daire kararının kapsam ve şekline göre; davalı ... vekilinin diğer istinaf itirazları inceleme konusu yapılmamıştır. Bu nedenle; davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: A-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA, Buna göre: 1-)a)Maddi Tazminat davasının 14/10/2020 tarihindeki ıslah dilekçesi kapsamında KABULÜ ile; 559.975,54 TL. Maddi tazminatın davalılar ... Tic. Ltd. Şti., ... San. Tic. Ltd. Şti. ve ...'dan kaza tarihi olan 11.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, b) Davalı ... hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile USULDEN REDDİNE, 2-)Manevi Tazminat davasının kabulüne, 300.000,00 TL. Manevi tazminatın davalılar ..., ... San. Tic. Ltd. Şti. İle ... San. Tic. Ltd. Şti.den haksız fiil tarihi olan 11.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 3-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 58.774,93-TL harcın davalılar ..., ... San. Tic. Ltd. Şti. İle ... San. Tic. Ltd. Şti.den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-)Davacı tarafından yapılan 698,90-TL keşif harcı, 3.850,00-TLbilirkişi ücreti, 543,65-TL davetiye tezkere masrafı, 1.070,00-TL adli tıp masrafı olmak üzere toplam 6.162,55-TL yargılama giderinin davalılar ..., ... San. Tic. Ltd. Şti. İle ... San. Tic. Ltd. Şti.den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 5-)Maddi tazminat yönünden; davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 79.597,31-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ..., ... San. Tic. Ltd. Şti. İle ... San. Tic. Ltd. Şti.den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 6-)Davalı ... duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine, 7-)Manevi tazminat yönünden; davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 45.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ..., ... Tic Ltd Şti ve ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 8-)Karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacının gider avansından artan bakiyesinin iadesine,
B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN; 1-Davalı ... tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine, 2-İstinaf aşamasında davalı ... tarafından yapılan 250,00 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 220,70 TL istinaf başvuru harcının davacıdan tahsili ile davalı ...'na verilmesine, 3-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 4-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesine hitaben verilecek temyiz dilekçesi ile temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.04/06/2024