T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2021/2020
KARAR NO: 2024/538
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 08/07/2021
NUMARASI: 2019/653 Esas - 2021/848 Karar
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan )
KARAR TARİHİ: 28/03/2024
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 12/05/2016 tarihinde Sancaktepe Belediyesi Başkanlığı'nın Çanakkale Şehitliğine düzenlendiği gezide ... sevk ve idaresindeki ...'e ait ... plakalı otobüsün Keşan istikametinden Gelibolu istikametine seyretmekte iken direksiyon hakimiyetini kaybederek gidiş istikametinde yolun sağ tarafına aracın yoldan çıkıp devrilmek suretiyle tek taraflı ölümlü yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, otobüste yolcu olarak bulunan müvekkillerinin kızı ...'ın hayatını kaybettiğini, kaza yapan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketine sigortalı ve ...'e ait olduğunu, işleteninin Sancaktepe Belediye Başkanlığı olduğunu belirterek müvekkilerinden ... için 100,00 TL, ... için 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının tüm davalılardan ... için 20.000,00 TL, ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılar Sancaktepe Belediye Başkanlığı ve ... San. ve Tic. Ltd. Şti'nden olay tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Sigorta Şirketi cevap dilekçesinde özetle; davaya konu talebin zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirket tarafından müteveffanın eşi ve çocuklarına 13/12/2016 tarihinde 247.360,00 TL ödeme yapıldığını, mahkemenin yetkisiz olduğunu belirterek dosyanın yetkili istanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine aksi taktirde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılmış olup davalı ... Sigorta AŞ'nin Genel Müdürlüğünün İstanbul'da olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir. Davalı Sancaktepe Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; kamu hizmeti görmekle yükümlü olan belediyenin kamu hizmeti sırasında verdiği zararlardan dolayı özel hukuk hükümlerine tabi olmadığını, davanın müvekkili belediye yönünden idari yargıda açılması gerektiğini, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını belirterek davanın öncelikle yargı yolu, yetki ve husumet yönlerinden reddine, aksi takdirde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Maddi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddine, manevi tazminat istemi yönünden davanın kısmen kabulü ile; Davalı Sancaktepe Belediyesi'nin işleten sıfatı bulunmadığından bu davalıya karşı açılan manevi tazminat davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, Diğer davalı ... Ltd. Şti'ne karşı açılan manevi tazminat davasının kabulü ile davacı anne ... için 10.000,00 TL, baba ... için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 20.000,00 TL tazminatın kaza tarihi olan 12/05/2016 itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacılar vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır. Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kaza yapan üzerinde Sancaktepe Belediyesi yazan ... plakalı otobüsün işleteninin davalı ... Ltd. Şti. ve Sancaktepe Belediyesi olduğunu, davalı belediyenin taşıma işini başka firmalardan satın almış olmasının kendisini araç işleten olmaktan ve sorumluluktan kurtarmayacağını, davalı belediyenin kaza yapan araç üzerinde fiili hakimiyetinin bulunduğunu ve kaza yapan aracın belediye adına taşımacılık yaptığını, dava konusu olayda, kazaya karışan araç üzerinde davalı belediyenin adı bulunduğuna göre, davalı belediyenin ihbar olunan ... Ltd. Şti. ile birlikte sorumlu olması gerektiğini, mahkemenin davacılar için takdir ettiği manevi tazminatın kazanın gerçekleşme şekli, şoförün ağır kusurlu olması, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, olayın müvekkillerinin üzerinde bırakmış olduğu şok etkisi ve geçirdikleri derin acı, ızdırap ve elem dolu günler gözönünde bulundurulduğunda çok düşük kaldığını, ihtiyari dava arkadaşı olan müvekkillerinin her biri için ayrı manevi tazminat talebinde bulunulmuş olmasına rağmen ayrı ayrı nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, tek bir vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemenin davacıların zenginleşmesine neden olacak tarzda fahiş bir tutarda tazminata hükmetmesinin TBK'nın 56. maddesine aykırı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava tarafik kazası nedeni ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Mahkemece ilk verilen hükmün istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 15/10/2019 tarih, 2019/896 Esas, 2019/3570 Karar sayılı kararı ile "Somut uyuşmazlıkta dava Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmış olup mahkemece davalıların yetki itirazı haklı görülerek yetkisizlik kararı ile dosya İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiş, bu karar istinaf edilmeksizin kesinleşmiştir. Bu kesinleşmiş yetkisizlik kararından sonra İlk Derece Mahkemesince karşı yetkisizlik kararı verilmiştir. Dava haksız fiil niteliğinde trafik kazası nedeniyle tazminat istemine ilişkin olup bu halde mahkemenin yetkisine ilişkin kesin yetki kuralı olmadığından İlk Derece Mahkemesi Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen kesinleşmiş yetkisizlik kararı ile bağlıdır. Bu nedenle İlk Derece Mahkemesince işin esasına girilip karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur." gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. Davalı Sancaktepe Belediye Başkanlığı, 2016 yılı Yurt içi Kültür Gezileri Organizasyonu kapsamında, kaza tarihini kapsar şekilde 26/04/2016 tarihli sözleşme ile 28/04/2016 ila 31/12/2016 tarihleri arasında davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ihale etmiştir. Davalı belediye ile ile davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında düzenlenen sözleşmenin 26. maddesinde idarenin denetim sorumluluğunun düzenlendiği görülmektedir. Bu durumda, sözleşme gereğince denetim sorumluluğu bulunan davalı belediyenin tazminattan sorumluluğu da olacaktır. İşinin yüklenici firmalara yaptırılması, davalı idarenin sorumluluğunu kaldırmayacağı gibi davacının taraf olmadığı, belediye ile yüklenici firmalar arasında yapılan sözleşme hükümleri, davacıya karşı ileri sürülemeyecektir. Bu nedenle davalı Sancaktepe Belediye Başkanlığı aleyhine açılan davanın kabulü yerine reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, yolcu olan müteveffanın kusursuz olması, tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, manevi tazminatın belirlenmesine hakim ilkeler ile İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, mahkemece davacı anne ve baba için belirlenen manevi tazminat miktarlarının bir miktar düşük olduğu; aynı ilkelere göre yapılan değerlendirme sonucunda takdiren davacıların her biri için 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır. İhtiyari dava arkadaşı olan davacıların her birinin ayrı ayrı manevi tazminat talebinde bulunmuş olması, her birinin davasının diğerinden bağımsız olması ve aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunanların usul ekonomisi ilkesi dikkate alınarak birlikte dava açtıkları durumda da esasen birden fazla dava olduğu dikkate alınarak; her bir davacı yönünden lehine hükmedilen tazminat miktarına göre ayrı ayrı vekalet ücreti verilmesi gerekir. Bu nedenle İlk Derece Mahkemesince davacılar yararına yazılı olduğu şekilde tek vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmadığından bu yöne değinen istinaf talebinin kabulüne ve hükmün vekalet ücreti bakımından düzeltilmesine karar verilmesi gerekmiştir. Bu nedenle; Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: A-Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince reddine, B-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA, Buna göre: 1-Maddi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddine, 2-Manevi tazminat davasının kabulü ile davacı anne ... için 20.000,00 TL, baba ... için 20.000,00 TL olmak üzere toplam 40.000,00 TL tazminatın kaza tarihi olan 12/05/2016 itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... San. Tic. Ltd. Şti. ile Sancaktepe Belediye Başkanlığı'ndan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara belirtilen miktarlarda verilmesine, 3- Kabul edilen manevi tazminat için alınması gereken 2.732,40 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 137,31 TL peşin harç düşülerek, bakiye 2.595,09 TL harcın davalılar ... San. Tic. Ltd. Şti. ile Sancaktepe Belediye Başkanlığı'ndan alınarak Hazineye irad kaydına, 4-Maddi tazminat yönünden dava feragat nedeniyle konusuz kaldığından ve yargılama gideri talep edilmediğinden vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Davacı tarafından harç olarak yatırılan 168,71-TL'nin davalılar ... San. Tic. Ltd. Şti. ile Sancaktepe Belediye Başkanlığı'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, 6-Davacı tarafından sarf edilen 723,00-TL Adli Tıp Faturası ve 1.868,85 TL Posta-tebligat ücreti olmak üzere toplam 2.591,85-TL'nin davalılar ... San. Tic. Ltd. Şti. ile Sancaktepe Belediye Başkanlığı'ndan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, 7-Davacı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre kabul edilen manevi tazminat miktarına göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... San. Tic. Ltd. Şti. ile Sancaktepe Belediye Başkanlığı'ndan alınarak davacı ...'e verilmesine, 8-Davacı ... kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre kabul edilen manevi tazminat miktarına göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... San. Tic. Ltd. Şti. ile Sancaktepe Belediye Başkanlığı'ndan alınarak davacı ...'e verilmesine, 9-Davalı Sancaktepe Belediye Başkanlığı tarafından yapılan 272,50-TL yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 10-Davalı ... Sigorta Şirketi tarafından yargılama gideri sarf edilmediğinden bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına, 11-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avanslarının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
C-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN; 1-Davacılar tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine, 2-İstinaf aşamasında davacılar tarafından yapılan 162,10 TL istinaf başvuru harcının davalılar ... San. Tic. Ltd. Şti. ile Sancaktepe Belediye Başkanlığı'ndan tahsili ile davacılara verilmesine, 3-Harçlar Yasası'na göre davalı ... San. Tic. Ltd. Şti.'den alınması gereken 1.366,20 TL harçtan peşin alınan 341,55 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.024,65 TL harcın davalı ... Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile Hazineye irat kaydına, 4-Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde üzerinde bırakılmasına, 5-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 6-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.28/03/2024