T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2022/1866
KARAR NO: 2025/863
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 28/04/2022
NUMARASI: 2018/846 Esas - 2022/309 Karar
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan )
KARAR TARİHİ: 15/05/2025
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 15.12.2017 günü, saat 20:30 sıralarında, Ataşehir ilçesine bağlı ... Mahallesi üzerinde bulunan ... cadde ile ... sokak kavşağında davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile seyir halinde iken yolun karşı tarafına geçmek isteyen müvekkillerinin babası ...'a yaya halinde iken çok hızlı gelerek çarptığı, bu şekilde trafik kurallarını ihlal ederek ...'ın vefat etmesine sebep olduğunu, aracın davalı ... San. Tic. Ltd. Şti adına kayıtlı olduğunu, muris ...'ın ölümü ile geriye mirasçıları müvekkilleri ... ile ... kaldığını,müvekkillerin geçimi, muris babaları tarafından sağlandığını, ...'ın eşi verem hastası olup halen tedavisi devam ettiğini, ...'ın ise zihinsel birtakım rahatsızlıkları mevcut olup o da evli ve iki çocuk sahibi olup hem kendisi hem eşi çalışmadığını babaları muris ...'ın desteğine muhtaç olduklarını, maddi zararının tazmini için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 500,00TL olmak üzere şimdilik 1.000,00TL maddi tazminatın fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla her bir davalı için 2.000,00 TL olmak üzere şimdilik toplam 4.000,00TL destekten yoksun kalma tazminatının, manevi zararın tazmini için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla her bir davalı için 50.000 TL olmak üzere şimdilik 100.000TL tutarındaki manevi tazminatın, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde 27.12.2016/2017 başlangıç ve bitiş tarihli Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili Sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olup müteveffanın çocuklarının yetişkin olmaları sebebiyle bu kişiler bakımından destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin reddini, manevi tazminat taleplerinin müvekkili şirket nezdinde ki ZMM poliçesinin teminatı dışında olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Açılan davanın maddi tazminat ve destekten yoksun kalma tazminatları talepleri yönünden reddine, açılan davanın manevi tazminat talebi yönünden kısmen kabulü ile; takdiren davacı ... için 15.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 15.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Sanayi Tic. Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacılar vekili ile davalılar ... San. Tic. Ltd. Şti. ve ... istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel mahkeme tarafından belirlenen manevi tazminat bedeli, kazanın oluş şekli, eylemin niteliği, davalının asli kusurlu olması vb faktörler göz önüne alındığında son derece düşük olduğunu, müvekkillerin geçimi, muris ... hayatta iken babaları tarafından sağlandığını, ...'ın eşi verem hastası olup halen tedavisi devam ettiğini, ...'ın ise zihinsel birtakım rahatsızlıkları mevcut olup o da evli ve iki çocuk sahibi olup hem kendisi hem eşi çalışmadığını babaları muris ...'ın desteğine muhtaç olduklarını, maddi tazminat ve destekten yoksun kalma talepleri yönünden davanın reddi hukuka, hakkaniyete, mevzuata aykırı olduğunu, süresi içinde verdiği ek istinaf dilekçesi ile de maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda, karşı taraf lehine hükmedilecek vekalet ücreti maktu vekalet ücreti yerine nispi vekalet ücreti hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf talep etmiştir. Davalı ... ve ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davaya konu olan kaza 15.12.2017 tarihinde gerçekleştiğini, hükmedilen manevi tazminat meblağı kazanın yapıldığı tarihin ekonomik koşullarına göre oldukça fahiş olup kabul edilemeyeceğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Dosya kapsamından,15.12.2017 günü, saat:20:53 sıralarında davalı sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı minibüs ile ... caddesi istikametinden ... caddesi yönüne seyir halinde iken olay mahalli kavşağa geldiğinde seyir istikametine göre yolun sağ tarafından sol tarafına doğru kavşak başını kullanarak karşıdan karşıya geçmek isteyen müteveffa yaya ...'a çarpması ile meydana gelen kazada yayanın vefatı nedeniyle tazminat talep edildiği anlaşılmıştır.Hukuk Genel Kurulunun 21/04/1982 gün, 979/4-1528 E., 412 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere; destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de nafaka hakkındaki hükümlere dayanır. Sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. O halde destek sayılabilmek için yardımın eylemli olması ve ölümden sonra da düzenli bir biçimde devam edeceğinin anlaşılması yeterli görülmektedir. Bu kapsamda somut uyuşmazlıkta davacılar müteveffanın kızı davacı ... 01.11.1976 doğum tarihli olup kaza tarihi itibariyle evli ve destek yaş sınırını aşmış olması yine davacı ... 01.01.1965 doğum tarihli olup kaza tarihi itibariyle evli ve destek yaş sınırını aşmış olması dolayısıyla davacıların ölenin desteğine muhtaç olduğunu ispatla mükelleftirler. Dosya kapsamından davacıların SGK kayıtları olup ölenin fiili desteğine (engelli olması nedeniyle çalışamamak gibi) ihtiyacı bulunduğunu ispat edememiş olmaları nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talebinin ve maddi tazminat talebinin neye ilişkin olduğu açıklanmadığından reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. Karayolları Trafik Kanunu'nda manevi tazminat konusunda özel bir düzenleme yapılmadığından trafik kazası nedeniyle oluşan cismani zarar nedeniyle manevi tazminat talep edilmesi halinde TBK'da manevi tazminata ilişkin hükümler uygulanacaktır. TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/2.maddesinde "Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır.Bu yasal hüküm gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmetmesi gerekmektedir(Yargıtay HGK'nun 23/06/2004 tarih, 13/291-370 E.-K. sayılı kararı). Somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu ile tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, manevi tazminatın belirlenmesine hakim olan ilkeler ile İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, TBK'nın 56/2.maddesi kapsamında davacılar lehine belirlenen manevi tazminat miktarının, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uygun, yeterli ve makul olduğu kanaatine varıldığından ilişkin istinaf talebi yerinde görülmemiştir. Kabule göre İlk Derece Mahkemesince maddi tazminat davasının tamamının reddine karar verildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/4.maddesi gereğince Tarifenin 2. kısmının 2. bölümüne göre maktu vekalet ücreti belirlenmesi gerekirken reddedilen miktara göre nispi vekalet ücretine karar verilmesi doğru olmamış, İlk Derece Mahkemesi kararı vekalet ücreti yönünden düzeltilmesi gerekmiştir. Bu nedenle; davalılar ... San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin ve ...'ın istinaf başvurusunun reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: A-Davalılar ... San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin ve ...'ın istinaf başvurusunun reddine, Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA, Buna göre: 1-)Açılan davanın maddi tazminat ve destekten yoksun kalma tazminatları talepleri yönünden REDDİNE, 2-)Açılan davanın manevi tazminat talebi yönünden KISMEN KABULÜ ile; takdiren davacı ... için 15.000,00 TL, davacı ... için 15.000,00 TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 15.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE,
HARÇLAR VE YARGILAMA GİDERİ 3-Harçlar yasası uyarınca davanın kabul edilen 30.000,00 TL'lik kısım yönünden alınması gereken 2.049,30 TL harçtan, 358,63 TL peşin harç ve 374,00 TL tamamlama harcının toplamı olan 732,63 TL'den mahsubu ile bakiye 1.316,67 TL karar harcının ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti.den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA, 4-Harçlar yasası uyarınca davacı tarafından yatırılan 358,63 TL peşin harç ve 374,00 TL tamamlama harcı ile 35,90 TL başvuru harcının toplamı olan 768,53 TL'nin ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara VERİLMESİNE, 5-Davacılar tarafından yapılan toplam 800,00 TL bilirkişi ücreti ve 581,65 TL posta gideri olmak üzere toplam 1381,65 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre belirlenen 224,63 TL yargılama giderinin davalılar ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınıp davacılara VERİLMESİNE, geri kalan bakiyenin davacılar üzerinde BIRAKILMASINA, kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara tarafa İADESİNE, 6-Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan toplam 800,00 TL bilirkişi ücreti yargılama giderinden kabul-red oranına göre belirlenen 669,94 TL yargılama giderinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davalı ... Sanayi Ticaret Limited Şirketine VERİLMESİNE, geri kalan bakiyenin davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde BIRAKILMASINA, kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana İADESİNE,
VEKALET ÜCRETİ:
A-)MADDİ TAZMİNAT AÇISINDAN 7-Davalılar ... Sigorta A.Ş. ile ... San. Tic. Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 5.100,00 TL (Karar yılına göre) vekalet ücretinin davacı ...'dan tahsili ile Davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ile ... Sanayi Ticaret Limited Şirketine müştereken ve müteselsilen VERİLMESİNE, 8-Davalılar ... Sigorta A.Ş. ile ... San. Tic. Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 5.100,00 TL (Karar yılına göre) vekalet ücretinin davacı ...'dan tahsili ile Davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ile ... Sanayi Ticaret Limited Şirketine müştereken ve müteselsilen VERİLMESİNE,
B-)MANEVİ TAZMİNAT AÇISINDAN 9-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... Sanayi Ticaret Limited Şirketinden tahsili ile davacı ...'e VERİLMESİNE, 10-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile davacı ...'a VERİLMESİNE, 11-Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... sigorta şirketi kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan tahsili ile davalılara VERİLMESİNE, 12-Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... Sigorta A.Ş. kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'tan tahsili ile davalılara VERİLMESİNE, 14-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde artan gider avansın yatırana İADESİNE,
B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN; 1-Davacılar tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine,2-a-İstinaf aşamasında davacılar tarafından yapılan 88,35 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 220,70 TL istinaf başvuru harcının davalılardan müştekeren ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, b- Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 2.049,30 TL harçtan peşin alınan 512,32 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.536,98 TL harcın davalı ... San. Tic. Ltd. Şti.nden tahsili ile Hazineye irat kaydına,3-İstinaf aşamasında davalılar ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerilerinde bırakılmasına, 4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, davalı yönünden HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin, davacılar yönünden ise HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesine hitaben verilecek temyiz dilekçesi ile temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.15/05/2025