T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
ESAS NO:2022/1732
KARAR NO:2025/785
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ:25/05/2022
NUMARASI:2021/556 Esas - 2022/446 Karar
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kay. Zarar Nedeniyle)
KARAR TARİHİ:08/05/2025
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, ... Poliçesi ile ... plakalı aracı 15/05/2019 - 15/05/2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere sigortaladığını, 16.10.2019 günü, İzmir ili, Aliağa ilçesi, ... Mahallesi ... mevkiinde bulunan otoyol yapım çalışmaları sırasında iki kamyonun çarpışması sonucu ölümlü/yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, davalı şirket ... A.Ş.'ye ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunan ...plakalı, olaydan 1 saat önce devrilmiş ve bakım için araç sürücüsü tarafından rampa aşağı götürülen ve fren sistemleri çalışmayan, aracın davacı şirkete sigortalı aracın karşısından rampa aşağı süratle gelmesi sonucu iki aracın çarpıştığını, polis memurlarınca olay yerinde tutulan olay yeri görgü tespit tutanağından açıkça görüleceği üzere, kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketinin sigortalısı olan ...plakalı aracın müteveffa sürücüsünün %100 oranında asli kusurlu bulunduğunu, kaza sonrası alınan eksper raporu ile hasar miktarının 105.900,00-TL olduğunun tespit edildiğini ve sigortalıya ödendiğini, bu kaza sonucu müvekkili şirketin yaptığı ödemeyle TTK'nın 1472. maddesi gereği sigortalısının gerçekleşen kazadan doğan tüm haklarına halef olduğunu, davalı ... A.Ş'nin işbu tutarın ZMMS poliçe teminat limitleri uyarınca 39.000,00-TL'sini ödemekle yükümlü olduğunu, davalı ... A.Ş., kazanın meydana geldiği yerin karayolu olmadığından bahisle hasarın teminat dışı kaldığını öne sürerek ödeme yapmadığını, ekli HGK kararından da görüleceği üzere, davaya konu trafik kazasının meydana geldiği fabrika sahasının 2918 sayılı KTK'nun 2/a maddesi gereğince karayolu ile bağlantısı bulunduğunu, davalının takibe itiraz ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile itirazın iptaline, asıl alacağa ödeme tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine ve takibin devamına, haksız itiraz eden borçlu aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın sigortalısı ile zarara neden olduğu iddia edilen davalı arasındaki hukuki ilişkinin, haksız fiilden kaynaklandığını, davacının halefiyet ilkesi gereği, yerine geçtiği kişiye, haksız fiilden dolayı ödediği (rücuen) tazminat isteminin ticari bir dava olmadığını, davanın genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğini, Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçelerinde asli amacın, zarar görenin uğramış bulunduğu gerçek zararın giderilmesi olduğunu, gerçek hasar bedelinin bu konuda (sigorta ve araç değerleme/eksper ) uzmanınca, tespitinin zorunlu olduğunu, davacı tarafça tek taraflı olarak belirlenen kusur ve hasar oranlarının ve iddialarının taraflarınca kabul edilmediğini, 2918 Sayılı KTK'nın uygulama alanının, karayollarında ve kanunda belirtilen karayolu dışında kamuya açık alanlarda sebep olunan zararlarla sınırlı olduğunu, 2918 sayılı KTK'nın 2. maddesinde, bu kanunun uygulanacağı yerlerin açıkça ve ayrı ayrı belirtildiğini, havada, denizde, demiryolunda meydana gelen zararlar ile özel mülkiyete tabi bir arazinin içinde bulunan ve kamunun yararlanmasına açık olmayan yollarda, tarlada, bahçede motorlu araç işletilmesinin sebep olduğu zararlarda KTK'nın 85. maddesinin 1. fıkrasının uygulanmasının olası olmadığını, bu nedenle davacı tarafın, karayolu dışında meydana gelmiş olan yani poliçe teminatı kapsamında olmayan kazaya yönelik istemlerinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili Sigorta Şirketinin herhangi bir sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, takibe konu edilen alacağa işletilen faiz başlangıç, oran ve miktarı da usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın reddi ile %20 den az olmamak üzere, kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kabulüne, ...sayılı dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile takibin davalı ... A.Ş. yönünden 40.764,75 TL üzerinden takip talebindeki şartlarla devamına, (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti olan 39.000,00 TL ile sınırlı olduğunun icra müdürlüğü tarafından dikkate alınmasına), alacağın %20'si olan 8.152,95 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine" karar verilmiştir.Bu karara karşı davalı istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; 6102 Sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın haksız fiile sebebiyet verdiğini, davalılardan rücuen tahsili isteminden kaynaklandığını, davacının halefiyet ilkesi gereği, yerine geçtiği kişiye, haksız fiilden dolayı ödediği (rücuen) tazminat isteminin ticari bir dava olmadığından, davanın genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğini, 2918 sayılı KTK'nın uygulama alanının, karayollarında ve kanunda belirtilen karayolu dışında kamuya açık alanlarda sebep olunan zararlarla sınırlı olduğunu, yasa gereği, havada, denizde, demiryolunda meydana gelen zararlar ile özel mülkiyete tabi bir arazinin içinde bulunan ve kamunun yararlanmasına açık olmayan yollarda, tarlada, bahçede motorlu araç işletilmesinin sebep olduğu zararlarda KTK'nın 85. maddesinin 1. fıkrasının uygulanmasının olası olmadığını,bu nedenle, davacı tarafın, karayolu dışında meydana gelmiş olan yani poliçe teminatı kapsamında olmayan kazaya yönelik istemlerinin, poliçe özel ve genel şartların aykırı olduğunu, yerel mahkemece, müvekkili sigorta şirketinin herhangi bir sorumluluğundan bahsedilemeyeceğinin göz ardı edildiğini, alacak tutarının fahiş olduğunu, faiz başlangıç ve oranının da usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığının incelenmesinde;Dava, kasko sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın, 16.10.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasında hasara uğraması nedeniyle dava dışı sigortalısının zararını ödeyen sigorta şirketinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesi uyarınca ödediği tazminatın davalının kusurlu olduğu iddiası ile rücuen tahsili için başlatılan takibe itiraz üzerine itirazın iptali istemine dayanmaktadır.Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK' nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır.Sigorta hukuku 6102 sayılı TTK'nın 6. kitabında 1401 ve devamı maddelerinde, zorunlu sorumluluk sigortası ise1483 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Bu durumda zorunlu trafik sigorta poliçesinden dolayı oluşacak ihtilafın çözümünde Türk Ticaret Kanunu'nda hükümler uygulanacağından başka bir ifadeyle ihtilafın TTK'da düzenlenen hususlardan olması nedeniyle mutlak ticari bir dava söz konusu olup görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 27/03/2017 gün ve 2014/19001E. - 2017/3223K. sayılı; 30/03/2017 gün ve 2015/5763E. - 2017/3414K. sayılı; yine 21/03/2017 gün 2014/20096E. - 2017/3049K. sayılı kararları).Sigortacının halefiyete dayalı olarak açacağı davalarda, görevli mahkemenin belirlenmesi konusunda; 22.03.1944 tarih, 37 Esas, 9 Karar sayılı (03.07.1944 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan) Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında "sigortacının halefiyete dayalı açtığı davanın aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" ilkesi benimsenmiştir. Buna göre; sigortacının halefiyete dayalı olarak açtığı davada, davanın nitelendirmesi yapılırken, davacının sigortalısı ile zarara neden olduğu iddia edilen arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerekir.Somut uyuşmazlıkta davacı sigorta şirketi ile sigortacısı olan dava dışı ... arasında ... plakalı araç için kasko sigorta poliçesi imzalanmıştır. Davacı sigorta şirketi sigortalısına ödediği tazminatı halefiyet kuralı gereğince karşı aracın Trafik Poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinden talep etmesine göre göre 6102 sayılı TTK'nın 4/1 ve 5. maddesi gereğince ihtilafın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir.2918 sayılı KTK’nun 2.maddesine göre "Bu Kanun, karayollarında uygulanır. Ancak aksine bir hüküm yoksa; (a) bendine göre, “Karayolu dışındaki alanlardan kamuya açık olanlar ile park, bahçe, park yeri, garaj, yolcu ve eşya terminali, servis ve akaryakıt istasyonlarında, karayolu taşıt trafiği için faydalanılan yerler” kanun kapsamındadır.Yargıtay emsal içtihatların da kabul edildiği üzere Karayolları Trafik Kanunu’nun uygulanması için kazanın mutlaka karayolunda meydana gelmesi gerekmeyip karayolu ile bağlantısı olan, karayolu sayılan bir alanda meydana gelmesi halinde de karayolunda meydana gelmiş gibi kabul edilmektedir. Kaza tarlanın içerisinde meydana gelmiş olsa dahi karayolu ile bağlantısının olması halinde, 2918 sayılı KTK'nın 2. maddesi gereğince karayolu bağlantısı olduğundan kazanın meydana geldiği yer karayolu sayılan yerlerdendir. (Yargıtay 17. H.D'nin 17/12/2015 tarih 2014/5898 E. 2015/14368 K) Somut uyuşmazlıkta; olay yeri tutanağının jandarma tarafından düzenlndiği, dosya üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucu, kaza mahallinin karayolu ile bağlantısı tespit edildiğine göre aksi yöndeki istinaf itirazı yerinde değildir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, aracın hasar tespitine ilişkin değerlendirilme gerekçeleri, kalem kalem ayrıntılı ve kaza ile uyumu ve gerekliliği ve miktarları yönünden belirleme yapıldığı, dosya kapsamına ve mevzuata uygun gerekçeli ve denetlenebilir olduğu kanaatine varıldığından İlk Derece Mahkemesince bilirkişi raporu hükme esasa alınarak karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.Sigorta ettirenin dava hakkı tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder.Ödeme tarihi aynı zamanda 3. şahsa rücu edebilme tarihidir. Bu nedenle davalıların faizden sorumluluğunun başlangıcının halefiyet başlangıcı olan ödeme tarihi olarak kabulü gerektiğinden ödeme tarihinden itibaren % 9 oranında yasal faiz işletilmesinde de usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. Bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
KARAR:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-Davalı vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 2.784,64 TL harçtan peşin alınan 700,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.084,64 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına,5-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.08/05/2025