T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
ESAS NO:2022/929
KARAR NO:2024/2170
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ:13/12/2021
NUMARASI:2016/1245 Esas - 2021/999 Karar
DAVA :Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat
KARAR TARİHİ:12/12/2024
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 24/05/2015 tarihinde ... plakalı araçta yolcu olarak bulunmaktayken, davalı ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç ile hakimiyetini kaybederek ... plakalı aracın ön kısmına çapması sonucu müvekkilinin yaralandığını, kazaya karışan araç sürücülerinin kusurlu olduğunu, yaralanan müvekkilinin Hastanede tedavi gördüğünü, 1.300,00 TL hasta yatağı satın aldığını, aylık 2.000,00 TL ücret ile 5 ay bakıcı tutuğunu, müvekkilinin özel bir firmada 3.000,00 TL maaş iye çalıştığını, maddi ve manevi zararı oluştuğunu belirterek beden gücü kaybına uğrayan müvekkili için toplanacak delillere göre fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla HMK'nın 107 maddesi uyarınca şimdilik 1.000,00 TL tazminatın işletenler ve sürücüler yönünden olay tarihinden, sigorta yönünden sigorta limitini aşmamak üzere temerrüt tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte, miktarı yargılamanın son aşamasında bildirilecek manevi tazminatın ise sigorta şirketi dışındaki davalılardan olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 16/10/2017 havale tarihli talep açıklama dilekçesi ile; 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ..., ... ve ...'dan olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte; 500,00 TL maddi tazminat, 250,00 TL bakıcı gideri, 250,00 TL tedavi gideri olmak üzere şimdilik 1.000,00 TL tazminatın işletenler ve sürücüler yönünden olay tarihinden, sigorta yönünden sigorta limitini aşmamak üzere temerrüt tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.Davacı vekili ıslah dilekçesi ile dava değerini maddi tazminat yönünden 230.488,64 TL, bakıcı giderini 2.630,61 TL artırarak toplam 233.719,25 TL talep etmiştir.Davalı... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava şartının yerine getirilmemesi sebebi ile davanın usul yönünden reddi gerektiğini, davacının müvekkili şirkete eksik evrak ile başvuruda bulunduğunu, sorumluluklarının poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kusur ve maluliyet raporu alınması, geçici iş göremezlik dönemine ait bakıcı gideri talep edilmesi halinde, bakıcıya ihtiyaç duyulup duyulmadığının ayrıca tespiti gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; olayın ... köyünde meydana geldiğini, davanın yetkisiz mahkeme açıldığını, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, kusurunun olmadığını, karşı tarafın yolda trafik kurallarına uygun durmaması ve araç lambasının sönük olması nedeniyle kaza meydana geldiğini, kendi annesinin de araçta olduğunu hastanede tedavi gördüğünü belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talep ettiği tazminat tutarını açıklaması gerektiğini, davacı tarafın tazminat taleplerinin belirlenebilmesi için tarafların kusur oranlarının tespiti bakımından keşif yapılması, maluliyet raporu alınması gerektiğini, hatır taşıması olması nedeni ile tazminata hükmedilmesi halinde bu hususun dikkate alınarak tazminattan indirim yapılması gerektiğini, müvekkili şirkete yapılan başvurunun eksik evrak nedeni ile değerlendirilemediğini, ...'dan tedavi masraflarının tespit edilmesi gerektiğini, davacının bakıcı giderine ilişkin aylık 2.000,00TL ücret talebinin ispatlanmamış olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda,"Davacının davalılar ... A.Ş. ve ...'a yönelik maddi tazminat taleplerinin feragat nedeniyle reddine,-Davacının, davalılar ...,... ve ... A.Ş.'ye yönelik sürekli iş gücü kaybı, geçici iş gücü kaybı, bakıcı gideri ve tedavi giderine ilişkin maddi tazminat talepleri bakımından davanın kısmen kabulü ile; 180.504,75 TL sürekli iş göremezlik, 4.206,15 TL geçici iş göremezlik, 2.264,49 TL bakıcı gideri, 177,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam187.152,39 TL maddi tazminatın, davalılar ...ve ...dan kaza tarihi olan 24/05/2015 tarihinden, davalı ... A.Ş. yönünden başvuruyu izleyen 8 iş günü sonrası olan 08/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ...ve ... A.Ş'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,-Davacının, davalılar ..., ... ve ...'a yönelik manevi tazminat talebi bakımından, davanın kısmen kabulü ile; 2.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.Davalı ... vekili istinaf harçlarını ve istinaf gider avansını yatırmadığından, mahkemece istinaf harçlarının ve istinaf gider avansının yatırılarak makbuzlarının ibrazı için HMK'nın 344 maddesi uyarınca muhtıra çıkarılmış, muhtıranın davalı vekiline tebliğine rağmen istinaf harçları ve gider avansı yatırılmadığından mahkemece 14/03/2022 tarihli ek karar ile davalı ...'ın HMK'nın 344. maddesi gereğince istinaf talebinden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin kaza yapan araçta yolcu olarak bulunmakta iken meydana gelen kazada zarar gördüğünü, taşımanın hatır için ücretsiz taşıma niteliğini ortadan kaldıracak olanın, karşılık alınarak yapılmış olması gerektiğini, bunun maddi veya manevi bir yarar şeklinde olabileceğini, ...'ın gece vakti müvekkili ... ve arkadaşını tesisten almak için olay yerine gittiğini ve kazanın meydana geldiğini beyan ettiğini, hiç kimsenin maddi veya manevi bir çıkarı olmadan gece vakti saat 23.00 civarında kendi evinden çıkıp tesise giderek birisini almayacağını, olayda maddi veya manevi bir menfaat temini için oraya gidildiği hususunun apaçık ortada olduğunu, hatır taşıması nedeni ile mahkeme tarafından indirim yapılmasının hatalı olup kaldırılması gerektiğini, Adli Tıp Kurumu tarafından müvekkilinin %14 oranında özürlü olduğuna kanaat getirildiğini, müvekkilinin yaşamı boyunca bu eksikliği hissedeceğini, hayatını normal bir insan gibi idame edemeyeceğini, bu husus ortadayken mahkeme tarafından hükmedilen 2.000,00 TL manevi tazminatın düşük olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamından, 24/05/2015 tarihinde davalı...'ın sevk ve idaresinde bulunan davalı ... A.Ş.'ye ... poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın hakimiyetini kaybederek davalı ...'ın sevk ve idaresindeki davalı ... A.Ş.'ye ZMMS poliçesi ile sigortalı davalı ... adına kayıtlı olan ... plakalı aracın ön kısmına çapması sonucu gerçekleşen trafik kazası nedeni ile ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığı, İlk Derece Mahkemesince alınan kusur raporuna göre ... plakalı otomobilin sürücüsü davalı ...'ın %75 oranında, ... plakalı otomobilin sürücüsü, davalı ...'ın %25 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, İstanbul Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Dairesi'den alınan maluliyet raporuna göre davacının %14 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, iyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 3 aya kadar uzayabileceği anlaşılmıştır.Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir.Yani hatır için taşımada taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir.Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır. Yine hatır indirimi yapılabilmesi için cevap dilekçesinde bu yönde defi ileri sürülmesi gerekir.Dosya kapsamına göre davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde davacının hatır için taşındığı yönünde iddia ve savunma ileri sürmüştür. Ancak diğer davalılar hatır taşıması indirimi yapılması yönünde savunma da bulunmamışlardır.Bu nedenle davalı ... dışında kalan diğer davalıların, süresinde dosyaya sunulan cevap dilekçelerinde hatır taşıması olduğuna dair iddia ve savunmaları olmadığı halde İlk Derece Mahkemesince tüm davalılar bakımından hatır indirimi yapılarak karar verilmesi doğru olmamıştır. Davacı vekilinin istinaf talebi yerinde görülerek İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan 20/09/202 tarihli ek aktüerya raporunda hatır taşıması indirimi yapılmaksızın 230.888,64 TL sürekli ve geçici iş göremezlik, 221,25 TL tedavi gideri ve 2.830,61 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 233.718,89 TL hesaplandığından davacı vekilinin talep açıklama dilekçesi, ıslah talebi ve yatırdığı harç miktarı da nazara alınarak ... A.Ş. dışında diğer davalılar bakımından tazminattan hatır indirimi yapılmaksızın hesaplanan 233.940,50 TL maddi tazminat üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.Somut olayda davacı, Çatalca C. Başsavcılığında verdiği ifadesinde; davalı ...'ın gece vakti kendisini ve arkadaşını dinlenme tesislerinden almaya geldiğini, araç henüz park halindeyken karşı tarafa ait aracın araçlarına çaptığını beyan etmiştir.Davacının kendi beyanında anlaşılacağı üzere araç sürücüsünün davacıyı bulunduğu yerden almak üzere geldiği, kazanın araçta yolcu olarak bulunduğu sırada meydana geldiği anlaşıldığına göre davacının yolcu olarak taşınmasının hatır taşımacılığı kapsamında olduğunun kabulü ile hesaplanan maddi tazminattan hatır taşıması indirimi yapılmasında da bir isabetsizlik yoktur.Karayolları Trafik Kanunu'nda manevi tazminat konusunda özel bir düzenleme yapılmadığından trafik kazası nedeniyle oluşan cismani zarar nedeniyle manevi tazminat talep edilmesi halinde TBK'da manevi tazminata ilişkin hükümler uygulanacaktır. TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/2.maddesinde "Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır.Bu yasal hüküm gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir.22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmetmesi gerekmektedir(Yargıtay HGK'nun 23/06/2004 tarih, 13/291-370 E.-K. sayılı kararı).Bu açıklamalar çerçevesinde, somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu, davacının yarlanmasının mahiyeti ve kaza nedeniyle %14 maluliyetinin oluşmuş olması ile tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, yukarıda açıklanan ilkelerle birlikte dikkate alındığında mahkemece davacı için belirlenen manevi tazminat miktarının bir miktar düşük belirlendiği, 15.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır.Bu nedenle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :A- Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA, Buna göre:1-Davacının, davalılar ... A.Ş ve ...'a yönelik maddi tazminat taleplerinin feragat nedeniyle reddine,2-Davacının sürekli iş gücü kaybı, geçici iş gücü kaybı, bakıcı gideri ve tedavi giderine ilişkin maddi tazminat talepleri bakımından davanın kısmen kabulü ile; 230.888,64 TL sürekli ve geçici iş göremezlik ve 2.830,61 TL bakıcı gideri ve 221,25 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 233.940,50 TL'nin (Davalı... A.Ş., 180.504,75 TL sürekli iş göremezlik 4.206,15 TL geçici iş göremezlik, 2.264,49 TL bakıcı gideri ve 177,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 187.152,39 TL maddi tazminattan müteselsilen sorumlu olmak kaydıyla) davalılar ...,... ve ... A.Ş'den (davalılar ... ve ...'dan kaza tarihi olan 24/05/2015 tarihinden, davalı ... A.Ş yönünden başvuruyu izleyen 8 iş günü sonrası olan 08/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,Fazlaya ilişkin istemin reddine,3-Davacının, davalılar ..., ... ve ...'a yönelik manevi tazminat talebi bakımından, davanın kısmen kabulü ile; 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...,... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,4-Maddi tazminat davası yönünden alınması gerekli 15.980,47 TL ilam harcından peşin+ıslah harcı olmak üzere toplam 859,02 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 15.121,45 TL ilam harcından 11.925,36 TL'sinin davalılar ..., ... ve G... A.Ş.'den kalan 3.196,09 TL'sinin ise davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,5-Manevi tazminat davası yönünden alınması gerekli 1.024,65 TL harcın davalılar ..., ...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,6-Maddi tazminat davası yönünden davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesap olunan 37.430,48 TL vekalet ücretinin (Davalı ... A.Ş. 21.550,67 TL vekalet ücretinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılar ..., ... ve ... A.Ş 'den alınarak davacıya verilmesine,7-Manevi tazminat davası yönünden davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesap olunan 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ..., ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine,8-Manevi tazminat davası yönünden davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesap olunan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, 9-Davacı tarafından yapılan 859,02-TL peşin+ıslah harcının davalılar ..., ... ve ... A.Ş 'den alınarak davacıya verilmesine,10-Davacı tarafından yapılan 31,40-TL başvuru harcı, 5,20-TL vekalet harcı ve 2.640,70-TL tebligat/posta/bilirkişi gideri olmak üzere toplam 2.677,30-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak hesap ve takdir olunun 2.624,28 -TL yargılama giderinin (Davalı ... A.Ş. 2.143,86 TL' yargılama giderinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılar ...,... ve ...A.Ş'den alınarak davcıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,11-Davacı tarafça yatırılan ve harcanmayan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN;1-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine,2-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan 310,00 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 220,70 TL istinaf başvuru harcının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 3-Davalı tarafından yapılan tüm masraflar ve harçların kendi üzerinde bırakılmasına,4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.12/12/2024