T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2024/342
KARAR NO: 2026/1120
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 06/04/2023
NUMARASI : 2016/1030 Esas - 2023/280 Karar
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/10/2016
KARAR TARİHİ: 07/05/2026
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 28/09/2015 günü ...'in sevk ve idaresinde bulunan ...plakalı hususi otomobili ile ... karayolunda bulunan ... köyü kavşağına geldiğinde kotrolsüz şekilde ... Köyü yoluna girerken Merzifon ilçesine istikamet etmekte olan ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası oluştuğunu, trafik kazası tespit tutanağında ...'in asli kusurunun olduğunun açıklandığını, müvekkilinin İstanbula döndüğü zaman Sultanbeyli Devlet Hastanesine muayane için gittiğini, vücudunun belli bölgelerinde kırıklar meydana geldiğinin tespit edildiğini, müvekkiline istirahat raporu verildiğini, raporda verilen süre zarfında tam olarak iyileşemediği için olağan hayatına devam edemediğini, bu süre zarfında okul hayatından geri kaldığını, müvekkilinin ayağında kazadan dolayı güç kaybı olduğunu, sürekli güç kaybının karşı tarafça tanzim edilmesi gerektiğini, hastaneye ödemelerde bulunulduğunu, kaza geçirdiği tarihten itibaren iyileşene kadar geçen süre de pek çok masraf yapıldığını, tedavi giderlerinin tanzim edilmesi gerektiğini, sorumluluk sınırları içinde sigorta şirketini de dava ettiklerini, kaza tarihinden işletilerek faiz istendiğini, davanın maddi tazminatlar açısından belirsiz alacak davası olduğunu belirterek davanın kabulünü, 2.0000,00 TL maddi tazminatının ve müvekkilinin uğradığı ruhsal travmalar nedeniyle 15.000,00 TL manevi tazminatın sürücü ve sigortacı yönünden olay tarihinden itibaren işletilecek faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı ıslah dilekçesi ile talebini 79.552,08 TL'ye yükseltmiştir.
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; ...plaka sayılı aracın müvekkil şirkete zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalandığını, söz konusu poliçeye göre sakatlanma kişi başı 290.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta şirketine başvuruda bulunulması gerektiğini, bu davanın sigorta şirketine başvurulmadan açıldığını bu yüzden davanın usulden reddinin gerektiğini, sigorta poliçe teminatları kapsamına göre manevi tazminatlardan sorumlu olmadıklarını, tedavi giderlerinin ...'ya ait olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davacının maddi tazminat talebi yönünden: davanın kısmen kabulü ile 1.650,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının davalı ... yönünden 28/09/2015, davalı ...Ş. Yönünden dava tarihi olan 19/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının, davalı ... yönünden açmış olduğu manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 3.000,00 TL manevi tazminatın 28/09/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının, davalı ...Ş.'ye karşı manevi tazminat talebi yönünden davasının reddine" karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilin uğradığı maluliyet oranı hayatın olağan akışına, yaşamın gerçeğine, pratikte var olan koşullara açıkça aykırı olarak hesaplandığını, kazalının dezavantajlı olduğu dönemin gelir elde etmediği açıklaması ile tazminattan dışlanması hukuka aykırı olduğunu, mahkeme tarafından meydana gelen zarar nedeniyle aslında hesaplanması gereken müvekkilin kazanma gücü oranındaki kayıp hesaplanmamış müstakar içtihatlara ve hukuka aykırı davranıldığını, dolayısıyla hukuka aykırı bir rapor esas alınarak karar verildiğini, tedavi süresinde yapılan hastane masrafları ve eğitim hayatını normal seyrinde deva ettirememesinden dolayı uğradığı zararı karşılamayan bu hüküm hakkaniyete aykırı olduğunu, davalı ...Ş yönünden manevi tazminat talepleri hakkında red kararı verildiğini ve lehlerine vekalet ücreti hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olup kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; bilirkişi heyeti tarafından maluliyetin %3,3 kabul edilerek hesaplama yapılması açıkça hatalı olduğunu, mahkeme işbu hatalı kusur oranına göre usul ve yasaya aykırı olarak müvekkil aleyhinde manevi tazminata hükmettiğini, manevi tazminat bakımından da Mahkeme kararına ilişkin itiraz ettiklerini, mahkeme nezdinde aldırılan raporlar arasında çelişki bulunduğundan, müvekkilin kusur durumu hatalı tespit edildiğinden bilirkişi tarafından yapılan hesaplama hatalı olup hükme esas teşkil etmediğini, belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.
Dosya kapsamından 28/09/2015 tarihinde davalı sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ...plakalı otomobil ile Çorum ili Osmancık istikametinden Amasya ili Merzifon istikametine seyir halinde iken ... köyü yoluna giriş yapmak için kavşaktan sola dönüş yaptığı esnada, Merzifon Osmancık istikametine seyir halinde olan sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin ön kısımları ile ...plakalı otomobilin sağ yan kısımlarına çarpması, çarpmanın etkisi ile her iki aracın da savrularak yolun 8 metre ilerisinde sağ tarafta durması neticesinde; iki araçlı yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır.
Kusur açısından yapılan değerlendirmede davalı ...'in sevk ve idaresinde buluna ...Plakalı aracın kavşaklarda geçiş üstünlüğüne uymama kuralını ihlal ettiği ve asli derecede %60 oranında kusurlu olduğu, davacının içerisinde yolcu olarak bulunduğu ... plakalı dava dışı araç sürücüsü ...'ın "kavşaklara tepe üstlerine yaya geçitlerine dönemeçlere yaklaşırken hızını azaltmamak kuralını ihlal ettiği ve tali derece %40 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği görülmüştür.
Heyet bilirkişisinden alınan kusur raporu dikkate alındığında raporun ayrıntılı gerekçeli ve krokili değerlendirme sonucu oluşturulduğu kusur oranlarının kazanın oluşuna uygun denetlenebilir nitelikte olduğu, davalının geçiş üstünlüğü kuralını ihlal ettiği anlaşılmakla bu konudaki istinaf talebi yerinde görülmemiştir.
ATK 29/11/2021 tarihli maluliyet raporunda, davacı ...’ın 28.09.2015 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralanmasının Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre değerlendirildiğinde tüm vücut engellilik oranının % 0 olduğu iyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabileceği tespit edilerek bildirmiştir.
İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan maluliyet raporunun dosya kapsamı ve davacının kaza nedeniyle düzenlenen tüm tıbbi belgeleri de incelenerek maluliyet oranının tespiti açısından kaza ile yaralanma arasındaki illiyet bağı da açıklanarak kaza tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde düzenlenmiş olmasına göre hükme esas alınmasında karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.
Aktif çalışması bulunmayan çocuk yararına geçici iş göremezlik tazminatı hükmedilemez. Somut olayda, davacı kaza tarihinde henüz 17 yaşında olup gelir getirici bir işte çalıştığını ispat edemediğinden geçici işgöremezlik tazminat talebinin; dava dilekçesinde açıkça sürekli iş göremezlik talep edilmiş olup alınan maluliyet raporuna göre davacının sürekli maluliyeti bulunmadığı belirlendiğinden sürekli işgöremezlik tazminat talebinin reddi yönünde İlk Derece Mahkemesince emsal yöndeki içtihatlara da uygun olarak verilen karar ve gerekçesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.
İlk Derece Mahkemesince hükümde geçici iş göremezlik yazılmış ise de gerekçeden esasen 1.650,00 TL tedavi giderine ilişkin talep için karar verildiği, hüküm fıkrasına geçici iş göremezlik ibaresinin maddi hata sonucu yazıldığı anlaşılmış ve maddi hata düzeltilmiştir.
Karayolları Trafik Kanunu'nda manevi tazminat konusunda özel bir düzenleme yapılmadığından trafik kazası nedeniyle oluşan cismani zarar nedeniyle manevi tazminat talep edilmesi halinde TBK'da manevi tazminata ilişkin hükümler uygulanacaktır. TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/1.maddesine göre, "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir." Bu yasal hüküm gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir.
22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmetmesi gerekmektedir. (Yargıtay HGK'nun 23/06/2004 tarih, 13/291-370 E.-K. sayılı kararı).
Somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu, davacının yaralanması, 9 ay geçici iş göremezlik süresi ve bu süre boyunca okulundan ayrı kalmış olması, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, manevi tazminatın belirlenmesine hakim olan ilkeler ile İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, İlk Derece Mahkemesince davacı lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının bir miktar düşük olduğu, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uymadığı, 15.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığından bu yöne değinen davacı vekili istinaf talebi yerinde görülmüştür.
Kabule göre de Dava dilekçesinde davalı ...Ş.'den de manevi tazminat talep edildiğinden 2918 sayılı Kanun'un 92/1-f maddesi ile manevi tazminata ilişkin talepler zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kaldığı gerekçesiyle davacının, davalı ...Ş.'den manevi tazminat talebinin reddi ile davalı ...Ş. lehine vekalet ücretine hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.
Bu nedenle; davacı vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
A- Davacı vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA,
Buna göre:
1-Davacının maddi tazminat talebi yönünden: Davanın kısmen kabulü ile 1.650,00 TL tedavi gideri tazminatının davalı ... yönünden 28/09/2015, davalı ...Ş. yönünden dava tarihi olan 19/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davacının, davalı ... yönünden açmış olduğu manevi tazminat davasının KABULÜ ile 15.000,00 TL manevi tazminatın 28/09/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacının, davalı ...Ş.'ye karşı manevi tazminat talebi yönünden davasının REDDİNE,
4-Alınması gereken 1.137,36 TL karar harcının, peşin alınan 1.358,71 TL harçtan (290,48 TL dava açılırken + 1.068,23 TL ıslah harcı olmak üzere) mahsubu ile artan 221,35 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 317,64 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Maddi tazminat yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13/2) göre hesaplanan 1.650,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Maddi tazminat yönünden davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-10/2) göre hesaplanan 1.650,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
8-Kısmen kabul edilen manevi tazminat yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13/2) göre hesaplanan 15.000,00-TL vekalet ücretinin davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine,
9-Reddedilen manevi tazminat yönünden davalı ...Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T (Madde-13 İkinci Kısım İkinci Bölüm) göre hesaplanan 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
11-Davacı tarafça yapılan 33,50 TL ilk harç (başvuru+vekalet harcı), 338,75 TL müzekkere ve tebligat gideri, 1.640,00 TL Adli Tıp Kurumu faturası ile 2.700,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.712,25 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranları üzerinden hesaplanan 977,37 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerine bırakılmasına,
12-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde kendilerine iadesine,
B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN ;
1-Davacı ile davalı ... tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine,
2-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan 130,00 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 1.169,40 TL istinaf başvuru harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
3-İstinaf aşamasında davalı ... tarafından yapılan 180,00 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 1.169,40 TL istinaf başvuru harcının davacıdan tahsili ile davalı ...'e verilmesine,
4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-stinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesine hitaben verilecek temyiz dilekçesi ile temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.07/05/2026