T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2023/1140
KARAR NO : 2026/1157
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 27/01/2023
NUMARASI : 2021/526 Esas - 2023/63 Karar
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 13/05/2026
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 20.10.2020 tarihinde, davacının sürücüsü ve sahibi olduğu ... plakalı otomobil ile seyrederken yoğun sağanak yağmur nedeniyle emniyet şeridine geçerek ve 4’lü flaşörlerini yakarak durduğu ve yağmurun dinmesini beklediği sırada, sürücü ...’ın idaresindeki ... plakalı otomobili ile arkadan çarpması sonucu bilincini kaybettiğini, çevredekiler tarafından hastaneye kaldırıldığını; yokluğunda düzenlenen kaza tespit tutanağının doğru olmadığını; sürücü ...’ın kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, pert hasar tutarının 9.500 TL kısmı ile çekici bedeli ve mahrumiyet zararı karşılığı 500 TL kısmının toplamı 10.000 TL alacağın dava tarihi 18.08.2021 itibariyle yasal faizi ile müştereken ve müteselsilsen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; trafik polisleri tarafından düzenlenen tutanağın doğru olduğunu; kazaya karışan sürücü ...’ın değiştirdiği yeni ifadesinin tutanak ve görgü tanıklarının ifadeleri ile çelişkili olduğunu; idaresindeki ... plakalı otomobilin sol yan kısmının darbeli olduğu dikkate alındığında çarpan araç olamayacağını, ... plakalı aracın kiralık olduğunu, diğer davalıların zarardan sorumlu olduklarını belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... .... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı otomobilin kaza öncesinde dava dışı ... A.Ş.’ye kiralandığını, bu nedenle işleten sıfatlarının olmadığını, kazanın tutanakta açıklandığı şekilde meydana geldiğini, davanın ... A.Ş.’ye ihbarı gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plakalı otomobilin ZMSS teminatları altında olduğunu, sigortalı kusuru olmadığı için kendilerinin de sorumluluklarının olmadığını, kusur ve zararı bilirkişinin belirlemesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; "Asıl ve ıslahla açılan davanın kabulü ile; ... plakalı aracın 20/10/2020 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle aracın pert hasar tutarı 70.000,00 TL, çekici götürme bedeli 250,00 TL, ikame araç bedeli 1.650,00 TL olmak üzere toplam 71.900,00 TL'nin davalı ... ... A.Ş. 'den (azami poliçe teminatı olan 41.000,00 TL teminat tutarı ile sınırlı sorumlu olmak kaydı ile) 21/01/2021 tarihinden, davalı ..... Ltd. Şti., davalı ...' dan 20/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı ... vekili, davalı ... Ltd. Şti. vekili ve davalı ... ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kaza tespit tutanağı resmi bir belge olduğundan aksinin ancak aynı derecede delil ile ispatlanabileceğini, ... plakalı aracın sürücüsü olan müvekkili ...'ın ifadesi, davacı ...'nün ifadesi ile aynı günde yani kazanın ertesi günü olan 21.10.2020 tarihinde alındığını, kaza tespit tutanağının ise 20.10.2020 tarihinde tanzim edildiğini, müvekkili ...'ın kazanın hemen ardından, davacı ... için ambulans çağırdığını, ... olay yerinden ambulansla ayrıldıktan sonra müvekkili ..., her yeri kan içinde olan kendisi için de bir ambulans çağırdığını, bu nedenle davalı müvekkil ...'ın da olay yerinden ayrıldığını, kaza tespit tutanağı ve müvekkili ...'ın beyanlarının birbirini tutması, kazanın anlatılan şekilde gerçekleştiğini göstermekten başka bir nedene dayanmadığını, davacı taraf bilinci yerindeyken kendisine bir kamyonun çarptığını beyan ettiğini, bu beyana bilirkişi raporunda itibar edilmemesinin büyük bir çelişki olduğunu, bu çelişkinin giderilmesini teminen yeni bir heyetten yeni bir rapor alınması veya ek rapor alınması talebinin kabul edilmediğini, hal böyle olunca hükme esas alınan raporun denetime elverişli olmadığını, davanın açılmasına asıl dayanak olarak gösterilen ...'ın değiştirdiği ifadesi ve doğruluğu tartışılabilecek 2 saniyelik kamera kaydı, kaza tespit tutanağının aksini kanıtlamaya yeterli deliller olmadığını, mevcut deliller ışığında kazanın bilirkişi raporunda belirtilen şekilde olmasının mümkün olmadığını, davacı tarafın yaptırmış olduğu delil tespitinde de davacıya ait aracın davalı müvekkil ...'a ait araca çarptığı tespit ve beyan edildiğini, rapordaki tespitlerle birlikte söz konusu hesaplamaların da hukuka uygun olmadığını, incelemeyi yapan bilirkişilerin trafik konusunda uzman olmadığını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
Davalı .... Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin araç üzerinde işleten sıfatı bulunmadığını, müvekkil şirketin aracı dava dışı ... İ. A.Ş.'ye kiraladığını, işleten sıfatı bu şirket üzerinde olduğundan dosyadan müvekkilinin sorumlu olmasının mümkün olmadığını,
İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun usul ve yasaya aykırı olup denetime elverişli olmadığını, ancak bilirkişi raporunda ve tekrarı mahiyetindeki ek raporda kaza tespit tutanağının aksine müvekkili şirkete ait olan ... plakalı aracın sürücüsü olan ...'a %100 kusur atfettiğini, yerleşik Yargıtay içtihatlarına ve kanunlara göre kaza tespit tutanaklarının aksi ispat edilinceye kadar geçerli resmi belgelerden olup, aksinin ancak aynı derecede delil ile ispatlanabileceğini, diğer taraftan bilirkişinin kusur dağılımında esas aldığı kaza saatinden 4 dakika önce davalı ... tarafından çekilmiş 2 saniyelik kamera kaydının dava konusu olaya ilişkin olup olmadığının kesin olmadığını, bilirkişilerin trafik konusunda uzman olmadığını, dosyanın kusur oranları yönünden incelenmesi için ATK'ya gönderilmesini talep etmelerine rağmen bu talep dikkate alınmadan verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
Davalı ... ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun her iki tarafın itirazlarını karşılar nitelikte olmayıp denetime elverişli olmadığını, müvekkili şirket hükmolunan tazminat bakımından poliçe limiti ile sınırlı sorumlu tutulmuş olmasına rağmen, harç ve arabuluculuk ücreti, yargılama giderleri ve dava vekalet ücretinin tamamından sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.
Dosya kapsamından, 20/10/2020 tarihinde, davacının sürücüsü ve sahibi olduğu ... plakalı otomobil ile davalı ... şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı olup, davalı şirketin kayden malik olduğu ve davalı ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin karıştığı kaza neticesinde hasarlanan ... plakalı otomobil için, davacının bakiye hasar bedeli ve çekici masrafı ile kazanç mahrumiyeti talebiyle eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır.
Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunu düzenleyen bilirkişi heyetinin, kusur alanında uzman Makine Mühendisi ve ... Hukuku alanında nitelikli hesap uzmanı bilirkişilerden oluştuğu anlaşılmakla, raporun yanlış uzmanlık alanına sahip bilirkişilerce hazırlandığına; İlk Derece Mahkemesince 13/04/2023 tarihli tavzih kararı ile davalı ... ... A.Ş.'nin sorumlu olduğu yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretini, davalının poliçe limitine oranlayarak düzelttiği anlaşılmakla yargılama giderlerine ilişkin istinaf talepleri yerinde görülmemiştir.
Davalı ... vekilinin zarar hesabına dair istinafının somut bir gerekçe içermediği anlaşılmakla, bu yöndeki istinafı incelenmemiştir.
Davalıların kusura ilişkin istinaf talepleri incelendiğinde; Polis memurları tarafından düzenlenen ve aksi sabit olana kadar geçerli kabul edilen kaza tespit tutanağına göre, olay yerinden firar eden, plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen kamyonun, önce davacıya ait ... plakalı araca arkadan çarpması, bu aracın da sağ şeritte bulunan ... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarpması şeklinde meydana gelen kazanın oluşumunda, olay yerinden kaçan kamyonun kusurlu olduğunun belirtildiği; Mahkemece kaza yerinde yapılan keşif sonucu düzenlenen ve hükme esas alınan, bilirkişi heyetinin 23/03/2022 tarihli kök ve 01/09/2022 tarihli ek raporunda, kazanın meydana gelmesinde davalı...'ın tam kusurlu olduğunun belirtildiği, rapora esas alınan 2 saniyelik video görüntüsünün olay tarihine ait olduğuna dair bir tespit olmadığı gibi ... plakalı taksi sürücüsünün çelişkili ifadesine dayanıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda kaza tespit tutanağı ile çelişen, 2 saniyelik video görüntüsüne ve çelişkili ... plakalı taksi sürücüsünün beyanına göre düzenlenen bilirkişi raporuna itibar edilmesi doğru olmamıştır.
İlk Derece Mahkemesince yapılması gereken; kusur oranları bakımından kaza tespit tutanağı ile bilirkişi raporları arasında oluşan çelişkinin giderilmesi için ATK Trafik İhtisas Dairesi'nden, İTÜ Makine Mühendisliği bölümünde görevli akademisyenlerden oluşturulacak bilirkişi kurulundan veya Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti gibi kurumlardan seçilecek uzman bilirkişi kurulundan çelişkiyi giderecek şekilde kazanın oluşumunda kusur dağılımını belirleyen gerekçeli rapor alınarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
KTK'nın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanun'un 85/1. maddesine göre "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. " maddenin son fıkrasına göre ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." İşletenin bu sorumluluğu bir tehlike sorumluluğudur.
2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır. Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 28/02/2019 tarih, 2016/6712 E. ve 2019/2237 K. sayılı kararı).
Somut olayda kayden davalı ...şirketi adına kayıtlı olan ... plakalı aracın davalı ...şirketi tarafından dava dışı ....A.Ş.'ye 14/10/2020-26/10/2020 tarihleri arasında kiralandığına dair, kira bedeli ve HGS ücretinin faturasının sunulduğu anlaşılmakla; işleten sıfatının değişip değişmediği tartışılmadan, davalı ....şirketi aleyhine hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalı ... vekili, davalı ... Ltd. Şti. vekili ve davalı ... ... vekili vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1- Davalı ... vekili, davalı ... Ltd. Şti. vekili ve davalı ... ... vekili vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf karar harcının istek halinde İlk Derece Mahkemesince yatırana iadesine,
4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına,
5- Davalı ..., davalı ... Ltd. Şti. ve davalı ... ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.13/05/2026