T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2023/1139
KARAR NO: 2026/1095
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 06/03/2023
NUMARASI : 2022/447 Esas - 2023/228 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar)
KARAR TARİHİ: 06/05/2026
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 08.07.2021 tarihinde, müvekkiline ... poliçesi ile sigortalı olup, davalıya ait olan ve sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek, yolun sağ tarafında park halinde olan ... plakalı araca çarptığını, ardından ... idaresindeki ... plaka sayılı araca ve park halinde olan ... plaka sayılı araca çarparak kazaya sebep olduğunu, kaza nedeniyle ..., ... ve ... plakalı araçlar için hasar ve değer kaybı ödemesi yapıldığını, sigortalı araç sürücüsünün geçerli ehliyetinin bulunmadığının öğrenildiğini, yapılan ödemelerin sigortalıdan tahsili için başlatılan icra takibine davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptalini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın dava dışı sürücü ... adlı kişiye kiraya verildiğini, söz konusu araç müvekkili tarafından dava dışı ...' e kiraya verilirken kiralayan sürücünün sürücü belgesinin mevcut olduğunu, hukuki gereklilik gereği aracın kiraya verilmeden evvel ... sistemine girişinin yapılması zorunluluğu bulunmakla beraber adı geçen kiralayanın sürücü belgesi ... sistemine yüklenmek suretiyle hukuki sorumluluklarının yerine getirildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; "Davanın reddine" karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kazanın meydana geldiği esnada sigortalı araç sürücüsü ...'in ehliyetnamesi bulunmadığı kaza tespit tutanağı ile tespit edildiğini, mahkeme tarafından yeterli araştırma yapılmaksızın kurulan hükmün hukuka ve içtihatlara aykırı olduğunu, ... sisteminin hatalı olduğuna dair somut bir delil olmaksızın davalıya kusur izafe edilmeyerek davanın reddinin hukuka aykırı olduğunu, zira salt ehliyetnamesiz olmasının sigortalısına başlı başına rücu nedeni olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davalının kusurlu olmadığı kabul edilecek ise dahi müvekkil sigorta şirketinin resmi belge niteliğini haiz kaza tespit tutanağı uyarınca davalı yana rücu işlemi yöneltmesinde kusuru olmadığının tespiti ile aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen hasar ve değer kaybı bedelinin rücuen tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.
Dosya kapsamından; 08/07/2021 tarihinde, davacıya ... poliçesi ile sigortalı olup, davalıya ait olan ve dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın karıştığı trafik kazası neticesinde hasarlanan ..., ... ve ... plakalı araçlar için hasar ve değer kaybı ödemesi yapan davacının, sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz olması nedeniyle, yapılan ödemelerin sigortalıdan tahsili için icra takibi başlattığı, davalının, sigortalı aracı dava dışı ...'e uzun süreli kiraladıkları iddiasıyla icra takibine itiraz etmesi üzerine de eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır.
Davacıya sigortalı ... plakalı aracın 28/06/2021 tarihinde, 21/09/2021'e kadar süreyle davalı tarafından dava dışı ...'e kiralandığı, kira sözleşmesinin ekinde dava dışı ...'in sürücü belgesinin bulunduğu, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü'nün müzekkere cevabına göre; ...'in sürücü belgesine 04/12/2020 ve 18/10/2021 tarihinde cezai işlem uygulandığı, sürücü belgesi yanında olmadığından geri alınamadığı, 31/08/2022 tarihinde de bu işlemlerden kaynaklı 10 yıl süre ile ehliyetinie geri alınma şerhi konulduğu anlaşılmıştır.
2918 sayılı KTK'nin 95/2.maddesi uyarınca, sigorta sözleşmesinden veya sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerinden doğan nedenlerle sigortacının tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin haller sigortacı tarafından 3.kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden, sigortacı zarar görene ödeme yaptıktan sonra tazminatın kaldırılması yada indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Sürücüye rücu hakkı olmadığı için bu yöne değinen istinaf yerinde görülmemiştir.
Kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan ... Poliçesi Genel Şartlarının B.4 maddesinin b fıkrası hükmü uyarınca da ehliyet belgesine sahip olmayan kişi tarafından aracın kullanılması sırasında kazanın oluşması halinde, sigortacı 3.kişinin zararını karşıladıktan sonra akidi olan kendi sigortalısına rücu edebilir. Davacı sigorta şirketinin aracın ehliyetsiz kullanılmış olması nedeniyle bu aracın neden olduğu kaza sonucu 3.kişiye ödenen sigorta tazminatını talebe hakkı bulunmaktaysa da, bu talebi sigortalı araç sürücüsünün kusur oranına isabet eden miktarla sınırlıdır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2013/1288 E. ve 2013/6353 K., 2010/8921 E. ve 2011/2631 K. sayılı kararları).
Trafik sigortacısı tarafından sigorta sözleşmesi uyarınca sigortalıya karşı açılan rücuen tazminat davalarında, sigortalının sorumlu olduğu miktar yapılan ödeme miktarı olmayıp gerçek zarar miktarı kadardır. Bu nedenle mahkemece, zarar görenlere yapılması gereken gerçek ödeme miktarı tespit edilerek davacı tarafça yapılan ödeme miktarı daha fazla olsa da davalının gerçek zarar miktarıyla sorumluluğuna karar verilmesi gerekir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2020/438 E. ve 2021/504 K. sayılı kararı).
Somut olayda, davacı sigorta şirketine ... poliçesi ile sigortalı aracın dava dışı ehliyetsiz sürücü ... yönetiminde iken meydana gelen kazada dava dışı araçların hasarlandığı, davacı sigorta şirketinin trafik sigortası poliçesi kapsamında hasarlanan araçlar için hasar ve değer kaybı ödemesi yaptığı anlaşılmaktadır. Dava dışı sigortalı araç sürücüsünün kaza tarihinde ehliyetinin bulunmadığı kaza tespit tutanağında da yazılıdır. Trafik kazasına sebebiyet veren davalıya ait aracın kaza sırasında ki sürücüsünün ehliyetsiz olması nedeniyle ... Poliçesi Genel Şartlarının B.4 maddesinin b fıkrası uyarınca davacının davalı sigortalısına rücu koşulu oluşmuştur.
O halde Mahkemece davanın esasa girilerek gerçek zararın kapsamı konusunda uzman bilirkişiden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf karar harcının istek halinde İlk Derece Mahkemesince yatırana iadesine,
4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına,
5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.06/05/2026