T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2023/1627
KARAR NO : 2026/1155
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 17/11/2020
NUMARASI : 2018/177 Esas - 2020/925 Karar
DAVA: Tazminat ( Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/02/2018
Birleşen İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/435 Esas Sayılı Dosyası
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/04/2018
KARAR TARİHİ: 13/05/2026
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;17/07/2017 tarihinde davalı şirkete ait ...plakalı aracın diğer davalı ...'in sevk ve idaresinde iken kırmızı ışık ihlali yaparak müvekkiline ait ... plakalı araca çarptığını, kaza sebebiyle müvekkilinin aracında ağır maddi hasar oluştuğunu ve araçta 78.004,30-TL tutarında onarım işlemi yapıldığını, kaza sebebiyle müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının tespiti için ekspertiz raporu alındığını, meydana gelen değer kaybının 31.578,35-TL olduğunun tespit edildiğini, değer kaybının ödenmesi talebine istinaden ihtar gönderildiğini ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını açıklanan nedenlerle müvekkiline ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının tespiti ile şimdilik 31.578,35-TL'sinin kaza tarihinden itibaren işletilecek, davalı şirket açısından avans faizi, davalı şahıs açısından ise yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/435 Esas sayılı dosyası ile birleşen dava dilekçesinde özetle; 17/07/2017 tarihinde davalıya ihtiyari Mali Mesuliyet ... Poliçesi ile sigortalı olan aracın kusurlu olarak müvekkiline ait araca çarptığını, müvekkili aracında ağır hasar ve değer kaybı oluştuğunu, kazaya sebep olan araç sürücüsü ve maliki hakkında İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/177 E sayılı dosyası üzerinden dava açılmış olduğunu ileri sürerek her iki davanın birleştirilmesine, şimdilik 31.578,35-TL değer kaybının davalıdan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl davada, davalı ... tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle, ...plakalı aracın ... ... A.Ş'ye sigortalı olduğunu, kaza nedeniyle davacı şirkete ait araçta oluşan değer kaybının zorunlu trafik ... poliçesi kapsamında karşılanmadığından kasko poliçesinde yer alan ihtiyari mali mesuliyet limiti maddi zararlarda kaza başına 200.000-TL dahilinde karşılanması gerektiğini, bu nedenle ... ... A.Ş'nin davaya dahil edilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davalı ... A. Ş. cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın öncelikli olarak aracında meydana gelen hasarı trafik sigortasından yani trafik poliçesi limitleri dahilinde talep etmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalı aracın kusuru oranında ve teminat limitleri dahilinde olduğunu, söz konusu kazaya istinaden davacının kasko şirketi olan ...A.Ş'ne 17/11/2017 tarihinde 44.135,55-TL araç hasarı ödemesi yapıldığını, yapılan ödeme düşüldükten sonra 155.864,45 TL teminatın kaldığını kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketin bu tutardan sorumlu olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddine, davacının davasını ispatı halinde müvekkili şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını talep etmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "asıl dava yönünden; Davanın kısmen kabulüne, 21.623,00-TL değer kaybı bedelinin kaza tarihi olan 17/07/2017'den itibaren davalı ... yönünden işleyecek yasal faiziyle, davalı ... Sağlık Danışmanlık Ltd. Şti. yönünden 3095 Sayılı Kanun m. 2/2 uyarınca işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya dair talebin reddine, birleştirilmesine karar verilen İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/435 Esas sayılı dosyası yönünden; Davanın kısmen kabulüne, 21.623,00-TL değer kaybı bedelinin 04/01/2018'den itibaren 3095 Sayılı Kanun m. 2/2 uyarınca işleyecek avans faiziyle birlikte asıl davayla tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine" karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı ... ... A.Ş. vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı ... ... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ihtiyari mali mesuliyet sigortası bakımından değer kaybı talebinin teminat dışı olduğunu, Trafik Sigortası teminatının tükenmediğini, Mahkemece trafik sigortasının teminatının tükenip tükenmediğine yönelik araştırma ve değerlendirme yapılmaksızın eksik incelemeye dayalı hüküm kurulduğunu, İhtiyari MMS Genel Şartları A.1. maddesi gereği; müvekkil şirketin sorumluluğunun yalnızca ... limitlerini aşan zararlarda ve yalnızca aşan kısım için söz konusu olabileceğini, değer kaybına ve aktüer hesabına yönelik itirazlarının hiçbir surette değerlendirilmediğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının değer kaybı zararı bulunmadığını, avans faizine hükmolunmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Müvekkili aleyhine Yerel Mahkemede açılan tazminat davasında, müvekkilin üzerine düşen tüm sorumlulukları yerine getirildiğini, dava konusu zararların müvekkile ait olan ... şirketince karşılanmış olup, sonrasında oluşan zararlar üzerinde müvekkilin bir sorumluluğu bulunmadığını, davacı tarafından mahkemece verilen kararı ayrı ayrı tahsil yoluna gidildiğini, dosyaya celp edilen trafik kazası raporu dışında herhangi bir rapor alınmadığını, kusur oranlarına ilişkin ATK'dan rapor alınması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının iddia ettiği üzere değer kaybı zararı bulunmadığını, söz konusu araçta değer kaybının söz konusu olmadığını, söz konusu aracın daha önce de başka kazalara karıştığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla avans faizine hükmolunmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle değer kaybı tazminatı istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.
Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 1 inci maddesinde; "Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafık Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder. İşbu ..., ... ettirenin haksız taleplere karşı müdafaasını da temin eder," hükmü ile poliçede teminat kapsamında olmak kaydı ile Zorunlu Mali Mesuliyet ... Poliçesi limiti üzerinde kalan kısmın İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasının kapsamına gireceği açıklanmıştır.
Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın ... teminatının kapsamını belirleyen 1 inci maddesine göre, bu tür sorumluluk sigortasını yapan sigortacı, doğrudan uğranan maddi zararların Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını poliçede yazılı hadlere kadar temin etmekle yükümlüdür. Davacı vekili değer kaybı bedelinin davalıdan tahsilini istemiştir. Poliçenin dosya arasında bulunan tam metni incelendiğinde; bu hususta değer kaybının teminat dışı olduğu yönünde açık bir düzenlemenin bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda poliçe şartları gereğince değer kaybı tazminatı davalının sorumluluğunda bulunmaktadır. Bu yöne ilişkin istinaf talebi yerinde görülmemiştir.
Dairemiz tarafından davalı aracın ... sigortacısı ... ...'ya ... poliçe limitinin tüketilip tüketilmediği konusunda yazılan müzekkereye poliçe kapsamında 33.000 TL'nin ödemenin ...A.Ş'ne yapıldığı belirtilmiş olmakla ... limitinin tüketilmediğine ilişkin istinafı yerinde görülmemiştir.
Dosya kapsamından İlk Derece Mahkemesince alınan 21/06/2017 tarihli bilirkişi kök ve ek raporunun istinaf talep eden davalı vekillerine HMK 281. maddesi gereğince ihtarat içeren tebligat ile tebliğ edildiği halde davacı vekilinin süresi içerisinde rapora itiraz etmedikleri anlaşılmaktadır. Bu durumda HMK'nın 281. maddesi çerçevesinde bilirkişi kök ve ek raporunda değer kaybı ve kusur bakımından davacı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gibi HMK'nın 357/1. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesince re'sen göz önünde tutulacaklar dışında İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddialar ve savunmalar dinlemeyeceğinden kusur ve değer kaybı hesabına ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.
Kazaya sebebiyet veren araç işleteni davalı ... ....Ltd. Şti. tacir olup dava dilekçesinde avans faizi talep edilmesine göre davalı ... Şirketi yönünden avans faizine hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.
Ancak mahkemece birleşen dosya yönünden hüküm kurulurken tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla açıklaması eklenmesine rağmen aynı açıklamanın ana dosya hükmüne eklenmemesi doğru olmamıştır. Davalı ... vekilinin istinafı yerinde görülmüş, hükmün bu yönden düzeltilmesine karar verilmiştir.
Bu nedenle; davalı ... ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun reddine ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
A- Davalı ... ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun reddine
Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kısmen KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA,
Buna göre:
ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 21.623,00-TL değer kaybı bedelinin kaza tarihi olan 17/07/2017'den itibaren davalı ... yönünden işleyecek yasal faiziyle, davalı ... Sağlık Danışmanlık Ltd. Şti. yönünden 3095 Sayılı Kanun m. 2/2 uyarınca işleyecek avans faiziyle birlikte birleşen davayla tahsilde tekerrür olmamak üzere müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-Fazlaya dair talebin reddine,
3-Alınması gerekli 1.477,07-TL harcın peşin alınan 539,28-TL harçtan mahsubu ile bakiye 937,79-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 539,28-TL peşin harç, 35,90-TL başvuru harcı, olmak üzere toplam 575,18-TL harç giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından harç dışında harcanan 1.985,40-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan (%68,47 Kabul, %31,53 Ret) 1.359,40-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalılar tarafından masraf yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 3.400,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
MAHKEMEMİZ DOSYASI İLE BİRLEŞTİRİLMESİNE KARAR VERİLEN İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2018/435 E. SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 21.623,00-TL değer kaybı bedelinin 04/01/2018'den itibaren 3095 Sayılı Kanun m. 2/2 uyarınca işleyecek avans faiziyle birlikte asıl davayla tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Fazlaya dair talebin reddine,
3-Alınması gerekli 1.477,07-TL harcın peşin alınan 539,28-TL harçtan mahsubu ile bakiye 937,79-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 539,28-TL peşin harç, 35,90-TL başvuru harcı, olmak üzere toplam 575,18-TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından harç dışında harcanan 1.985,40-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan (%68,47 Kabul, %31,53 Ret) 1.359,40-TL'sinin asıl davayla tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 3.400,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 3.400,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Tarafların artan gider avansı bulunması ve talep etmeleri halinde kendilerine iadesine,
B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN ;
1-Davalı ... tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine,
2-a-İstinaf aşamasında davalı ... tarafından yapılan 145,00 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 492,00 TL istinaf başvuru harcının davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya verilmesine,
b- Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 1.477,07 TL harçtan peşin alınan 370,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.707,07 TL harcın davalı ... ... A.Ş.'den tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davalı ... ... A.Ş.'nin yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,
Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.13/05/2026