T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2024/2256
KARAR NO : 2026/1028
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 12/04/2021
NUMARASI : 2016/1098 Esas - 2021/281 Karar
DAVA : Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat
DAVA TARİHİ: 09/11/2016
KARAR TARİHİ: 04/05/2026
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketince zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında sigortalanan ... plakalı araç tarafından 16.03.2016 tarihinde meydana gelen trafik kazasında müvekkili ...'un eşi diğer müvekkillerinin anneleri ...'un hayatını kaybettiğini, ...'un, 16.03.2016 tarihinde meydana gelen trafik kazasında yaralandığını ve uzun süreli tedavi ve ameliyatların ardından iyileşemediğini ve 31/07/2016 tarihinde hayatını kaybettiğini, düzenlenen kaza tutanağında, davalı sürücü...'nın KTK'nun 52/1-A. maddesinde yer alan asli kusurlardan yaya geçitlerine, kavşaklara yaklaşırken hızını azaltmamak kuralını ihlal ettiğini ve kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu, ...'un tali kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın özel halk otobüsü olduğunu, kusurlu hareketiyle müteveffanın ölümüne sebep olan davalı ... ve ruhsat sahibi davalı .... Ltd. Şti.'nin, aracın firma sahibi ve sürücüsü olmaları nedeniyle müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, ... Başkanlığı'nın ise halk otobüslerinin belediyeye bağlı olarak çalıştıkları ve denetimlerinin de belediye tarafından yapıldığını, belediyenin otobüs maliki olmasa bile, belediye halk otobüsü adı altında işletilen bir otobüsün yaptığı trafik kazası nedeniyle belediyenin zarar görene karşı sorumlu olması nedeniyle diğer davalılarla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, ...'un vefatıyla geride kalan eşi ve çocuklarının desteğinden yoksun kaldıklarını ayrıca müteveffanın uzunca süre tedavi görmüş olması sebebiyle maddi kayba uğradıklarını, müvekkillerinin, eşinin ve annelerini acı bir şekilde kaza sonucu hayatını kaybetmesi nedeniyle derin ve onarılmaz acı çektiklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları , saklı kalmak kaydıyla; 6.000 TL (her bir davacı için 1.000- TL) destekten yoksun kalma; bütün davacılar açısından 1.000,00- TL hastane masrafları ve yol giderlerinin tazmini olmak üzere toplam 7.000,00- TL maddi; 130.000,00- TL (eşi için 30.000,00- TL, çocuklar için 20.000'er TL) manevi tazminatın ölüm tarihi olan 16.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle ( davalı sigorta şirketi poliçe limiti ile ve sadece maddi tazminatla sınırlı olmak kaydıyla ) tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı... cevap dilekçesinde özetle; sevk ve idaresindeki ... plakalı Özel Halk Otobüsü ile 16/03/2016 tarihinde 08.15 sıralarında Millet caddesi üzerinde yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, olay yeri kaza tutanakları incelendiği zaman, yaralanan şahısın, yayalar için kırmızı ışıkta geçtiğinin anlaşılacağını, olay yeri ve olay saati gözetildiğinde, kullandığı aracın hızının yüksek olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, kazanın gerçekleştiği caddenin işlek bir cadde olup, olay saatinde sabah trafiği göz önüne alındığında, hız yapmadığının anlaşılacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı.... Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; araç sürücüsünün kusurlu olmadığını, davacı tarafın haksız destekten yoksun kalma talebinin reddi gerektiğini, tazminat taleplerinin, ölüm tarihi olan 16/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte talep edildiğini, ölüm tarihinin 31/07/2016 olduğunu, ölümün, trafik kazası sebebiyle gerçekleşmediğini, manevi tazminat miktarının amaca uygun olmayıp, yüksek olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde trafik sigorta poliçesi ile 06/03/2016/2017 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, anılan poliçe gereği, dava konusu zararlara ilişkin olarak, sorumluluğunun sigorta poliçesi gereğince, sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olup, sigortalı araç sürücüsünün kurusu oranında ve zarar nispetinde olduğunu, faizin dava tarihinin işletilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; İYUK 2. maddesinde "idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları" idari dava türü olarak kabul edildiğini, kazaya karışan ... plakalı otobüsün kayıtlı olduğu taşımacı şirket olan ... Ltd. Şti. ile otobüs sürücüsü olan ...'ya ait olduğunun görüleceğini, gerek ... ve gerekse ... Genel Müdürlüğü ile aramda hiçbir akdi ilişki mevcut bulunmadığını...."denilmek suretiyle sorumluluğun şirket üzerinde olduğunun açıkça görüldüğünü, bu sebeple müvekkili idareye husumet yöneltilmeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "maddi ve manvi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne" karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı ... Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı ... Başkanlığı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; sorumluluk hukukun genel kuralı uyarınca idarenin sorumlu olabilmesi için hukuka aykırı eyleminin bulunması, bir zararın meydana gelmesi, haksız eylemle zarar arasında uygun illiyet bağının bulunmasının zorunlu olduğunu, İstanbul ili sınırları içerisinde otobüs işletme işlettirme yetkisi ... Genel Müdürlüğü'ne ait olup, ... Belediyesi'nin herhangi bir yetki ve görevinin bulunmadığını, ... Belediyesi'ne herhangi bir kusuru bulunmadığını, asli ve tali kusurlu olan dava dışı ... Genel Müdürlüğü ve diğer davalılar olup, mahkemece ... Belediyesine atfedilmesinin de açık bir şeklide hatalı olduğunu, genel yetkili ve görevli mahkemeler Asliye Hukuk Mahkemeleri olup, Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, davanın öncelikle görev yönünden de değerlendirilmesi gerekirken bu hususta herhangi bir değerlendirme de yapılmadığını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.
Dosya kapsamından,16.03.2016 günü saat 08.15 sıralarında davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otobüsle Aksaray yönünden gelip Millet Caddesi üzerinden Topkapı yönünde seyirle olay yeri trafik ışıklarının olduğu yere geldiğinde seyir yönüne yanan yeşil ışıkta yaya geçidinin olduğu yerden geçmek isterken kırmızı ışıkta geçiş yapmak isteyen yayaya çarpması sonucu davacıların murisi yaya ...' un yaralanması ve daha sonra da ölmesi ile neticelenen kaza nedeniyle tazminat talep edildiği anlaşılmıştır.
6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Aynı Kanun'un TTK' nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. Kanun'un 5/3. maddesine göre ise "Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." hükmü getirilerek asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisine dönüştürülmüştür.
Somut uyuşmazlıkta davalı işleten ile sigorta şirketi arasında zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmaktadır. Sigorta hukuku 6102 sayılı TTK'nın 1401 vd. maddelerinde, zorunlu sorumluluk sigortası ise 1483 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Davacı da zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesine dayanarak davalı sigorta şirketinden tazminat talep etmektedir. Bu durumda dava, TTK'da düzenlenmiş olan sigorta hukukuna dayandığından TTK' nın 4/1. maddesine göre mutlak ticari dava olup ihtilafın çözümünde görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 27/03/2017 gün ve 2014/19001E. - 2017/3223K. sayılı, 30/03/2017 gün ve 2015/5763E. - 2017/3414K. sayılı kararları). Bu nedenle davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğine ilişkin istinaf talebi yerinde görülmemiştir.
Kazayı yapan aracın halk otobüsü olduğu, halk otobüsü hatlarının ... Başkanlığı'ndan ayrı bir tüzel kişiliği bulunan ... Genel Müdürlüğü'nün uygulama ve sorumluluk alanında bulunduğu göz önünde tutularak, davalı ... Başkanlığı'na yönelik davanın husumet yönünden reddi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesi isabetli olmamıştır (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 09/10/2012 tarih, 2011/11525 E. ve 2012/10763 K., 02/03/2020 tarih, 2019/3385 E. ve 2020/2422 K. sayılı kararı).Bu nedenle davalı ... vekilinin istinaf itirazı yerinde görülerek husumet dava şartı bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi için hükmün düzeltilmesi gerekmiştir.
Bu nedenle; davalı ... Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
I-Davalı ... Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA,
Buna göre:
A)1-Davalı ... Başkanlığı yönünden davanın husumet yokluğundan usulden REDDİNE,
2-Müteveffa davacı ... yönünden açılan maddi tazminat talebine ilişkin davanın kabulü ile, 11.491,61-TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 200,00-TL tedavi gideri olmak üzere toplam 11.691,61-TL nin davalı ... A.Ş. Yönünden 19/09/2016, davalılar .... Ltd. Şti. İle davalı ... yönünden 16/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, müteveffa ... mirasçılarına Büyükçekmece 10.Noterliği'nin 18/09/2019 tarih, ... yevmiye numaralı mirasçılık belgesinde belirtilen miras payları oranında ödenmesine,
3-Müteveffa davacı ... yönünden açılan manevi tazminata yönelik davanın kısmen kabulü ile, 3.000,00-TL manevi tazminatın davalılar..., .... Ltd. Şti. 16/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, müteveffa ... mirasçılarına Büyükçekmece 10.Noterliği'nin 18/09/2019 tarih, ... yevmiye numaralı mirasçılık belgesinde belirtilen miras payları oranında ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
4-Müteveffa ... Mirasçıları maddi tazminat talepleri yönünden; kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden; karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 4.080,00-TL avukatlık ücretinin davalılar .... Ltd. Şti. İle davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak, müteveffa ... mirasçılarına Büyükçekmece 10.Noterliği'nin 18/09/2019 tarih, ... yevmiye numaralı mirasçılık belgesinde belirtilen miras payları oranında ödenmesine,
5-Davalı ... Başkanlığı kendisini vekille temsil ettirdiğinden; karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 4.080,00-TL avukatlık ücretinin davacılar ..., ..., ..., ... ve ...'dan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
6-Müteveffa ... mirasçılarının manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü yönünden mirasçılar kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden; karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 3.000,00-TL avukatlık ücretinin davalılar..., .... Ltd. Şti.nden müştereken ve müteselsilen alınarak, müteveffa ... mirasçılarına Büyükçekmece 10.Noterliği'nin 18/09/2019 tarih, ... yevmiye numaralı mirasçılık belgesinde belirtilen miras payları oranında ödenmesine,
7-Müteveffa ... mirasçılarının manevi tazminat taleplerinin kısmen reddi yönünden; davalılar.... Ltd. Şti., kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden; karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 3.000,00-TL avukatlık ücretinin müteveffa ... mirasçılarından müştereken ve müteselsilen alınarak bu davalılara ödenmesine,
B)1-Davacılar ..., ..., ..., ... ve ...'un maddi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile, davacılardan her biri için ayrı ayrı 200,00-TL. tedavi giderinin davalı ... A.Ş. Yönünden 19/09/2016, diğer davalılar .... Ltd. Şti. İle davalı ... yönünden 16/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davacıların destekten yoksun kalma tazminatına yönelik taleplerinin reddine,
2-Davacılar ..., ..., ..., ... ve ...'un manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile, her bir davacı için ayrı ayrı 2.000,00-TL manevi tazminatın davalılar..., .... Ltd. Şti.nden 16/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Davacılar ..., ..., ..., ... ve ...'un maddi tazminat taleplerinin kısmen kabulü yönünden; kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden; karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan her biri için ayrı ayrı 200,00-TL vekalet ücretinin davalılar .... Ltd. Şti. İle davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacılara verilmesine,
4-Davacılar ..., ..., ..., ... ve ...'un maddi tazminat taleplerinin kısmen reddi yönünden davalılar ... AŞ, .... Ltd. Şti. kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden; karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 1.000,00-TL avukatlık ücretinin Davacılar ..., ..., ..., ... ve ...'tan her birinden ayrı ayrı alınarak bu davalılara ödenmesine,
5-Davacılar ..., ..., ..., ... ve ...'un manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü yönünden; kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden; karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan her biri için ayrı ayrı 2.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar..., .... Ltd. Şti. den müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacılara verilmesine,
6-Davacılar ..., ..., ..., ... ve ...'un manevi tazminat taleplerinin kısmen reddi yönünden davalılar.... Ltd. Şti. kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden; karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 2.000,00-TL avukatlık ücretinin Davacılar ..., ..., ..., ... ve ...'tan her birinden ayrı ayrı alınarak bu davalılara ödenmesine,
C-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.208,51-TL karar ilam harcından peşin alınan 467,93-TL ile 37,45-TL tamamlama harcının mahsubu ile eksik kalan 703,13-TL bakiye ilam harcının davalılar..., .... Ltd. Şti. den (... A.Ş., 880,62-TL harç limiti ile sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
D-Davacı tarafından yatırılan 467,93-TL peşin harç ile 37,45-TL tamamlama harcının davalıdan alınmasına karar verilen karar ilam harcından karşılandığından; 505,38-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, bunun dışında davacılarca yapılan dava açılış gideri:33,50-TL ( başvurma ve vekalet harcı ) davetiye, müzekkere posta gideri: 846,35-TL, bilirkişi ücreti:1.200,00- TL, ATK fatura bedelleri: 879,50-TL olmak üzere toplam:2.959,35-TL. yargılama giderinden kabul/red oranı (%26,13) dikkate alınarak 773,27-TL yargılama giderinin davalı ... Başkanlığı hariç olamk üzere diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, kalanın davacılar üzerinde bırakılmasına,
E-Davacı tarafından yatırılan gider ve delil avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
II-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN ;
1-Davalı ... Başkanlığı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine,
2-İstinaf aşamasında davalı ... Başkanlığı tarafından yapılan 350,00 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 1.169,40 TL istinaf başvuru harcının davacılardan tahsili ile davalı ... Başkanlığı'na verilmesine,
3-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
4-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,
Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.04/05/2026