T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2024/674
KARAR NO : 2026/1037
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 26/10/2023
NUMARASI : 2016/942 Esas - 2023/833 Karar
DAVA : Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat
KARAR TARİHİ: 04/05/2026
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 29.06.2016 tarihinde, İstanbul, Sultanbeyli'de davalı araç sürücüsü ve işleteni ...'in sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı otomobil ile kendi şeridinde seyreden müvekkilinin idaresindeki... plakalı motosiklete çarptığını, müvekkilinin yaralandığını, kazaya karışan ... plakalı aracın davalı ...A.Ş.'ye ... poliçe numarası ile ... sigortalı olduğunu, ... plakalı aracın, yine davalı ...A.Ş.'de ... poliçe numarası ile kasko sigortalı olup, kasko sigorta poliçesinin, ihtiyari mali mesuliyet klozu ile 3. kişilerin manevi zararlarını teminat altına aldığını, davalı araç sürücüsü ve işleteni ...'in, şerit izleme kurallarına riayet etmemesi sebebi ile meydana gelen kazada asli ve tam kusurlu olduğunu, davalı araç sürücüsü ... hakkında, taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma suçundan İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığında soruşturma açıldığını, meydana gelen trafik kazası sonucunda, müvekkilinde ciddi arazlar tespit edildiğini belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla geçici iş göremezlik döneminde (tibbi şifa süresindeki) zararlar sebebi ile şimdilik 100,00 TL, sürekli beden gücü kaybı sebebi ile şimdilik 100,00 TL, bakım/bakıcı giderleri dolayısıyla uğradığı maddi zararları için şimdilik 100,00 TL, tedavi için katlandığı yol giderleri sebebi ile uğradığı maddi zararları için şimdilik 50,00 TL olmak üzere toplam 350,00 TL maddi zararın, davalı araç sürücüsü işleteni için olay tarihi, davalı ...A.Ş. içinse dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline verilmesini, 100.000,00 TL manevi zararın, davalı araç sürücüsü/işleteni için olay tarihi, davalı ...A.Ş. içinse dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte (davalı sigorta Şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 21/07/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile geçici iş göremezlik talebini 5.922,38 TL'ye; bakıcı giderleri alacağını 768,60 TL'ye; tedavi giderlerini 2.500,00 TL'ye ve sürekli iş göremezlik talebini 430.855,46 TL'ye olmak üzere toplam 440.046,44 TL'ye yükseltmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kendisi arkadan çarpmış olsa ilk önce yaralanacak ve zarar görecek kişinin sürücü arkasında oturan ve kaskı olmayan kişi olması gerekirken o kişide hiç hasar olmaması bile kendisinin onlara çarpmadığının kanıtı niteliğinde olduğunu, kusurun davacıda olduğunu, şerit ihlalinden başka bir kusuru olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; sigorta şirketinin sorumluluğunun, sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olduğunu ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kusur ve maluliyet tespiti yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; "Maddi tazminat davası yönünden; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, 5.922,38 TL geçici iş göremezlik ve 50 TL tedavi, yol, yemek gideri ile, 430.855,46 TL sürekli iş göremezlik tazminatının (Davalı sigorta şirketinin sürekli iş göremezlik tazminat kalemi yönünden 310.000,00 TL sigorta teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) Davalı ...'ten 29.06.2016 tarihinden, davalı sigorta şirketinden dava tarihinden itibaren işeyecek yasal faizi ile tahsiline, bakıcı gideri (768,60 TL) talebi yönünden davanın reddine; manevi tazminat davası yönünden; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, 40.000,00 TL manevi tazminatın Davalı ...'ten 29.06.2016 tarihinden, davalı sigorta şirketinden dava tarihinden itibaren işeyecek yasal faizi ile tahsiline" şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekili ve davalı ...A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, net asgari ücretten indirim yapıldığını, müvekkilinin ücretinin çok daha fazla olduğunu, geçici ve sürekli maluliyet oran ve sürelerine itiraz ettiklerini, manevi tazminat yönünden 40.000,00 TL'nin çok az bir miktar olduğunu, müvekkilinin aylarca %100 oranda malul olduğunu, sonraki süreçte en az %5 oranda maluliyetinin olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
Davalı ...A.Ş vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; geçici ve sürekli iş göremezlik ücreti hesaplanmasında asgari ücretin dikkate alınması gerektiğini, dosyada davacının gelirine ilişkin bir belge olmadığını, bilirkişi raporunda sendika ve bildirilen emsal ücret üzerinden seçenekli değerlendirme yapıldığını ancak Yargıtay'ın yerleşik uygulaması gereğince belgesiz ücret tespitinde asgari ücretin dikkate alınmasının gerektiğini, sürekli iş göremezlik oranının hesaplanmasında TRH 2010 tablosunun esas alınmasının gerektiğini ve faiz oranının %1.8 olarak hesaplanması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatından ...'nın sorumlu olduğunu, müvekkil şirketinin sorumlu tutulacağı düşünülse bile ... tarafından yapılan ödemelerin mahsubunun gerektiğini, davacının dosyada bulunan ATK raporunda da belirtildiği üzere başkasının bakımına muhtaç olmadığını bu sebeplerle taleplerinin reddinin gerektiğini, müvekkili olan sigorta şirketinin belgesiz tedavi giderlerinden sorumlu olamayacağını, kaza anından davacı tarafın kaskı bulunmadığından kazanın meydana gelmesinde müterafik kusurunun bulunduğunu, mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, manevi tazminatın reddedilen kısmı açısından karşı vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.
Dosya kapsamından, 29/06/2016 tarihinde, davalı ...A.Ş.'ye hem ... hem ... sigortalı olup, davalı ...'e ait ve kendi sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı otomobil ile davacının sevk ve idaresindeki... plakalı motosikletin karıştığı kaza neticesinde yaralanan davacının, sürekli ve geçici iş göremezlik zararı, tedavi ve bakıcı zararı ile manevi zararının tahsili istemiyle eldeki davayı açtığı; 23/02/2018 tarihli bilirkişi raporuna göre kazanın meydana gelmesinde davalı ...'in %100 kusurlu olduğu; ATK 2.İhtisas Kurulu'nun 28/01/2022 tarihli raporuna göre davacının davaya konu trafik kazası nedeniyle Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre %5 sürekli maluliyeti bulunduğu, iyileşme süresinin 4 aya kadar uzayabileceği, bakıcı ihtiyacının olmadığı anlaşılmıştır.
İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan maluliyet raporunun dosya kapsamı ve davacının kaza nedeniyle düzenlenen tüm tıbbi belgeleri de incelenerek maluliyet oranının tespiti açısından kaza ile yaralanma arasındaki illiyet bağı da açıklanarak kaza tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde düzenlenmiş olmasına göre bu yöne değinen istinaf itirazı yerinde değildir.
TBK'nın 54. maddesi ile KTK'nın 98. maddesi birlikte değerlendirildiğinde, kazadaki yaralanmadan kaynaklanan iyileşme sürecindeki geçici bakıcı gideri, geçici işgöremezlik ve belgesiz tedavi giderlerine ilişkin zarardan sorumluluk, zarara neden olanlar ile bu kişilerin sorumluluğunu poliçe ile üstlenen sigorta şirketine aittir. Başka bir ifadeyle geçici iş göremezlik zararı bedeni zarar teminatı ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında olup, 6111 sayılı yasa uyarınca tedavi gideri kapsamında değerlendirilemez. Bu nedenle bakıcı giderleri zararlarının, poliçedeki tedavi giderleri teminatından, geçici ve kalıcı iş göremezlik zararının ise sakatlık ve ölüm teminatından karşılanması gerektiğinden davalının geçici iş göremezlik tazminatından ve belgesiz tedavi giderinden sorumluluğu bulunmadığına ilişkin istinaf talebi yerinde değildir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2023/12431 E. - 2025/23675 K. sayılı kararı).
Davacının bakıcı gideri talebinin ATK 2.İhtisas Dairesi raporuyla uyumlu şekilde reddedildiği; ... tarafından yapılan ödemenin de tazminattan mahsup edildiği anlaşılmakla bakıcı gideri talebinin reddi gerektiğine ve ... tarafından ödenen bedelin mahsup edilmediğine dair davalı istinafları yerinde değildir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin güncel içtihatları uyarınca tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosu uygulanacak, bilinmeyen (işleyecek) devre bakımından da "progresif rant" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması gerekecektir. Bu nedenle hükme esas alınan aktüerya raporunda hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılmasının içtihatlara uygun olmasına göre 1,8 teknik faiz uygulanması gerektiği yönündeki istinaf yerinde görülmemiştir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2024/3323 E.- 2024/5474 K., 2023/12136 E. - 2024/5730 K., 2022/11212 E. - 2024/8084 K. sayılı kararları).
Çalışma gücünün kısmen kaybına ilişkin zarar talebi, kişinin tüm yaşamı boyunca katlanacağı, geleceğe yönelik zararının da giderimi amacını taşıyan bir talep olduğundan, kişinin hak kazanacağı tazminat miktarının doğru belirlenebilmesi bakımından, çalışma gücü kaybına yol açan kaza tarihindeki gerçek ve net gelirinin doğru belirlenmesi önemlidir.
Hesaplama yapılırken, davacının kaza tarihindeki ve hesap tarihine kadarki gelirini gösteren belgelerin temin edilmesi, bu belgeler ile saptanan gelir üzerinden hesap tarihine kadar elde edilebilecek gelirlerin belirlenmesi, belirlenen gelirler üzerinden, işlemiş (bilinen) dönem zarar hesabının yapılması; işleyecek dönem hesabında ise davacının hesap tarihinde bilinen son gelirinin uygulanması hususlarına dikkat edilmelidir.
Davacının ... Hizmet dökümüne göre gemi ve makine iş kollarında çalıştığı, gemi pervane ustası olduğu ve bu nedenle gelirinin asgari ücret düzeyinde olmayacağı açıktır.
Somut olayda, hükme esas alınan tazminat raporunda, kaza tarihi 29/06/2016 olmasına rağmen, sendika tarafından bildirilen 2020 yılındaki kazancı dikkate alınarak davacının asgari ücretin 1.9012 katı gelir elde ettiği kabul edilerek hesaplama yapılmıştır. Kaza tarihinin 2016 yılı Haziran ayı olduğu, karara esas alınan tazminat raporunun düzenlenme tarihinin 05/07/2023 tarihi olduğu gözetildiğinde davacının kaza tarihindeki yani 2016 yılındaki gelirinin tespit edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle davacının kaza tarihindeki gerçek gelirinin tespiti yerine sendika tarafından bildirilen ve 2020 yılına ait emsal ücretin tazminat hesabına esas alınması doğru görülmemiştir.
Bu durumda, öncelikle davacının işyeri sicil dosyası ve kazadan geriye son 6 aylık bordrolarının getirtilmesi ile gelirinin somut biçimde tespiti, gelirinin somut verilerle ispatlanamaması halinde kaza tarihindeki emsal ücret araştırmasının yapılması ve yukarıda anlatılan esaslar doğrultusunda davacının kaza tarihindeki gelirinin ve hesap tarihindeki gelirinin tespiti ile bu veriler kullanılarak tazminat hesabı yapılması yönünde aktüerya bilirkişiden ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir.
Kaza tespit tutanağında davacının kask takmadığı belirlenmiş ise de yaralanmasının ayak bileğinde olması karşısında, kask takmamasının yaralanma bölgesine etkisi olmadığından, müterafik kusur indirimi yapılmamış olmasında bir isabetsizlik yoktur.
İlk Derece Mahkemesinin 27/12/2023 tarihli tavzih kararı ile manevi tazminatın reddedilen kısmı için davalı ...A.Ş. lehine vekalet ücretine hükmedilmiş olup, vekalet ücreti hükmedilmediğine dair davalı istinafı yerinde değildir.
Kabule göre ise;
Somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu, davacının yaralanması, maluliyet oranı ve iyileşme süresi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, manevi tazminatın belirlenmesine hakim olan ilkeler ile İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, İlk Derece Mahkemesince davacı lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının bir miktar düşük olduğu anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacı vekili ve davalı ...A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davacı vekili ve davalı ...A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf karar harcının istek halinde İlk Derece Mahkemesince yatırana iadesine,
4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına,
5-Davacı vekili ve davalı ...A.Ş. vekili tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.04/05/2026