Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-4-265 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-02/72-18
Karar Tarihi : 19.01.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, 10
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖR : Mustafa Okan ALPAY
C. BAŞVURAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Kale Seyahat Ltd. Şti.
Ayazpaşa Mah Otogar İçi NO:6-L Saray/Tekirdağ
- Lüks Yonca Seyahat Ltd. Şti.
İstanbul Otogarı İstanbul
- Aydın Turizm
Büyük İstanbul Otogarı No:137 B.Paşa/İstanbul 20
E. DOSYA KONUSU: İstanbul-Çerkezköy güzergahında yolcu taşımacılığı alanında
faaliyet gösteren firmaların anlaşarak tek fiyat uyguladıkları iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda, ilgili pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin anlaşmak
suretiyle tek fiyat uyguladıkları iddia edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.08.2011 tarih ve 6055 sayı ile giren başvuru
üzerine hazırlanan, 17.11.2011 tarih ve 2011-4-265/İİ-11-192.MMÖ sayılı İlk İnceleme
Raporu’nun görüşülmesi sonucunda önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen, 13.01.2012 tarih ve 2011-4-265/ÖA-12-256.MOA sayılı
Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; başvuruya konu teşebbüslerin Kanun’un 4. 30
maddesini ihlal ettiği yönünde bir bulguya ulaşılmadığından, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazarı “karayolu ile şehirlerarası yolcu
taşımacılığı pazarı”; ilgili coğrafi pazar ise “İstanbul-Çerkezköy güzergahı” olarak tespit
edilmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme
Yapılan başvuruda İstanbul-Çerkezköy güzergahında yolcu taşımacılığı alanında faaliyet
gösteren firmaların anlaşarak tek fiyat uyguladıkları iddia edilmektedir. Ancak yapılan 40
önaraştırmada elde edilen bilgilerden, ilgili pazarda tek fiyat uygulanmadığı gibi, firmaların
12-02/72-18
2
indirimli ve normal olmak üzere 2 ayrı fiyatlarının bulunduğu anlaşılmaktadır. Nitekim
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının belirlediği, İstanbul-Çerkezköy
güzergahında 2010 yılı için geçerli olan şehirlerarası otobüs taşımacılığı taban fiyatı (…..),
inceleme dönemi itibarıyla uygulanan fiyatların (…..) arasında değiştiği belirlenmiştir. Taban
fiyatın belirlendiği 2010 yılı başından, inceleme dönemine kadar motorindeki fiyat artışının
yaklaşık %25 olması taban fiyat ile uygulanan fiyatlar arasındaki farkı önemli ölçüde
açıklamaktadır.
Bunun yanında, başvurunun yapıldığı dönem, yaz sezonu olması nedeniyle, talebin
canlandığı bir dönemdir. Sektörün yapısı gereği, talebin canlandığı zamanlarda, kapasite 50
sınırlılığı sebebiyle fiyatlarda eş zamanlı hareketler gözlenmesi iktisadi açıdan açıklanabilir bir
durumdur.
Öte yandan, ilgili pazarda verilen hizmet homojendir. Diğer bir ifadeyle otobüs firmalarının
benzer araçlarla, benzer ikramlarla aynı hareket noktasından kalkarak aynı varış noktasına
ulaştıkları görülmektedir. Bu durumda, yolcuların tercihlerini belirleyen temel unsur bilet
bedelleri olmaktadır. Teorik olarak, kapasite kısıtı bulunmayan firmanın düşük fiyat vermesi
durumunda yolcuların tamamına hizmet vereceği söylenebilir. Bu durumda, mevcut diğer
firma veya firmalar aynı fiyat seviyesine inmek veya piyasadan çıkmak arasında seçim
yapmak zorunda kalmaktadırlar. Diğer bir ifadeyle, piyasanın oligopolistik yapısı nedeniyle,
ilgili pazarda çok farklı fiyat seviyelerinin uygulanması mümkün değildir. 60
Yukarıda yer verilen bilgi ve değerlendirmelerden, inceleme konusu dönemdeki fiyatların 2010
yılı için öngörülmüş bulunan kanuni taban fiyattan çok farklılaşmadığı ve artışların yaz
sezonunun başlamasına paralel olarak talebin canlanmasından kaynaklandığı, ayrıca tek fiyat
uygulamasının bulunduğuna dair bir tespitin de bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede,
dosya konusu iddialara yönelik olarak soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı kanaatine
varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 70
Full & Egal Universal Law Academy