Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-4-110 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 08-40/532-198
Karar Tarihi : 20.6.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
Üyeler : Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE.
B. RAPORTÖRLER: Sinan BOZKUŞ, Canan KARAMANOĞLU
C. ŞİKAYET EDEN : Yücel SEKMEN
(adresi tespit edilememiştir.)
D. HAKKINDA İLK İNCELEME 20
YAPILAN : Kütahyalılar Otobüs Kooperatifi
Simav Otogarı Simav/Kütahya
E. DOSYA KONUSU: İstanbul-Kütahya (Gediz) arası yolcu taşımacılığı yapan
Kütahyalılar otobüs firmasının aşırı fiyatlandırma yapmak suretiyle 4054 sayılı
Kanun’u ihlal ettiği iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde, İstanbul-Kütahya Gediz ilçesi arası
yolcu taşımacılığı yapan tek otobüs firması olan Kütahyalılar şirketinin Kütahya-
İstanbul seferlerinde 25 YTL olması gereken bilet fiyatını 45 YTL gibi yüksek bir 30
oranda belirlemesinin 4054 sayılı Kanun’a aykırılık teşkil ettiği iddia edilmekte ve söz
konusu şekilde oluşan mağduriyetin giderilmesi talep edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.5.2008 tarih ve 3163 sayı ile intikal
eden şikayet dilekçesi üzerine, düzenlenen 11.6.2008 tarih ve 2008-4-110/İİ-08-SB
sayılı İlk İnceleme Raporu, 13.6.2008 tarih ve REK.0.08.00.00-110/55 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 08-40 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, şikâyet konusunu oluşturan iddialarla 40
ilgili olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek
olmadığı görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde ilgili ürün pazarı, "karayolu ile yolcu taşımacılığı
pazarı" ; ilgili coğrafi pazar ise, “İstanbul-Kütahya (Gediz) arası karayolu” olarak tespit
edilmiştir.
08-40/532-198
2
I.2. Yapılan Tespitler ve Değerlendirme 50
Karayolu ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı sektörünü düzenleyen temel mevzuat,
Karayolu Taşıma Kanunu, bu Kanun kapsamında Ulaştırma Bakanlığı tarafından
çıkartılan Karayolu Taşıma Yönetmeliği ve Karayolu İle Şehirlerarası Yolcu
Taşımacılığı Alanında Uygulanacak Taban Ücret Tarifesi Hakkında Tebliğ‘de
değişiklik yapılmasına dair Tebliğ’dir.
Seyahat firmalarınca uygulanacak bilet fiyatlarının belirlenmesinde Ulaştırma
Bakanlığı’nın Karayolu İle Şehirlerarası Yolcu Taşımacılığı Alanında Uygulanacak
Taban Ücret Tarifesi Hakkında Tebliğ’i temel esası oluşturmaktadır. 60
Karayolları Genel Müdürlüğü’nün internet sitesinden edinilen bilgiye göre, İstanbul-
Kütahya arası mesafe 360 km’dir. Kütahya ve Gediz ilçesi arasındaki mesafe
yaklaşık 91 km’dir. Dolayısıyla İstanbul-Gediz arasındaki uzaklık 451 km olarak
alındığında, söz konusu mesafeye ilişkin taban ücret 24,76 YTL olarak belirlenmiş ve
bu ücretin altına inilemeyeceği hususu Tebliğ’de düzenlenmiştir. Ancak, söz konusu
düzenleme sadece taban fiyatlara ilişkin olup, bunun üzerinde bir fiyat belirlenmesine
engel oluşturmamaktadır.
Şikayet dilekçesinde, anılan firmanın tekel olduğu ve İstanbul-Gediz arasında aşırı 70
fiyat uyguladığı iddia edilmektedir. İddiaların 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi
çerçevesinde değerlendirilebileceği düşünülmektedir. Kanun’un 6. maddesi uyarınca
bir eylemin ihlal olarak değerlendirilebilmesi için öncelikle eylemde bulunan
teşebbüsün hakim durumda olması ikinci olarak da eylemin bir kötüye kullanma
olması gerekmektedir.
AŞTİ (Ankara Şehirlerarası Terminal İşletmeleri)’nin internet sitesinde yer alan
bilgilere göre şikâyette belirtilenin aksine İstanbul-Gediz arasında yolcu taşımacığı
seferi yapan iki firmanın olduğu bilgisine ulaşılmıştır. Bilet fiyatının şikâyette
belirtildiği gibi 45 YTL olmadığı, 40 YTL’ye satıldığı, diğer taraftan doğrudan Gediz’e 80
gitmeyen ancak İstanbul-Kütahya arasında sefer yapan diğer otobüs firmaları da
tespit edilmiştir. Bu durum, ulaşım için başka alternatiflerin de var olduğunu
göstermekte ve şikayet edilen teşebbüsün hâkim durumda olduğu iddiasını
zayıflatmaktadır.
Aşırı fiyat uygulamalarının söz konusu olduğu durumlarda da Karayolu Taşıma
Kanunu’nun 11. maddesindeki “… Yolcu ve eşya taşıma, yükleme, boşaltma,
depolama ve aktarma hizmetleri de dahil olmak üzere ücret tarifelerinin, ülke
ekonomisi ve kamu yararı aleyhine sonuç vermesi ve aşırı ücret uygulanması veya
rekabet ortamının bozulması halinde ve gerektiğinde taban ve tavan ücretleri 90
Bakanlıkça tespit edilebilir. …” hükmü uyarınca Ulaştırma Bakanlığı’na Tavan Fiyat
Tarifesi yayımlama yetkisi verilmiştir. Bu bağlamda şikayet edilen teşebbüsün hâkim
durumda olduğu kabul edilse dahi aşırı fiyat uygulanması durumunda önleyici
tedbirlerin alınması ve gerekli düzenlemelerin yapılması Ulaştırma Bakanlığı’nın
yetkisindedir.
08-40/532-198
3
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, şikâyet konusunu oluşturan
iddialarla ilgili olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına
gerek olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 100
Full & Egal Universal Law Academy