Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-4-58
Karar Sayısı : 06-35/439-111
Karar Tarihi : 22.5.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan)
Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, 10
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Metin HASSU, Sezin Elçin CENGİZ
C. ŞİKAYET EDEN : Orhan KILIÇ
(Adresi tespit edilememiştir.)
D. ŞİKAYET EDİLEN: İstanbul Profesyonel Fotoğraf Sanatkarları Odası
Büyük Postane Cd. Hacı Yakup Han No:15/308 Kat:3 Sirkeci
Eminönü/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: İstanbul Profesyonel Fotoğraf Sanatkarları Odası (İstanbul
Fotoğrafçılar Odası)) tarafından yayınlanan ücret tarifesinin rekabet ihlali
oluşturduğu iddiası. 20
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde, İstanbul Fotoğrafçılar Odası tarafından
yayınlanan ücret tarifesi ile İstanbul ili dahilinde semt ayrımı yapılmaksızın tüm
fotoğrafçıların aynı fiyattan fotoğraf çekmeye mecbur bırakıldıkları; bu durumun
küçük fotoğraf stüdyolarının merkezlerde bulunan büyük çaplı fotoğraf laboratuarları
karşısında rekabet güçlerini ortadan kaldırmak suretiyle rekabet ihlali oluşturduğu
iddia edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.4.2006 tarih, 2347 sayı ile giren
başvuru üzerine düzenlenen 9.5.2006 tarih, 2006-4-58/İİ-06-MH sayılı İlk İnceleme
Raporu 12.5.2006 tarih, REK.0.08.00.00-110/108 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-35
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 30
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda;
1. başvuru konusuna ilişkin olarak şu aşamada bir önaraştırma açılmasına gerek
bulunmadığı;
2. Bununla birlikte,
- 5362 Nolu Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nda anılan tarifelerin
azami hadlere ilişkin oldukları,
- azami fiyatların asgari fiyat olarak uygulanmasının ve bu yönde Oda tarafından
üyelerce uyulması zorunlu bir tarife yayınlanmasının 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesine aykırılık teşkil ettiği,
- şikayete konu ücret tarifesinin, 5362 sayılı Kanun ile de uyumlu olarak azami hadleri 40
gösterecek şekilde yeniden düzenlenerek tüm üyelere duyurulması ve bu konuda
yapılan düzenlemelerin Kurulca takdir edilecek bir süre içerisinde Kurumumuza tevsik
06-35/439-111
2
edilmesinin gerektiği, aksi takdirde haklarında soruşturma açılacağı hususlarının
İstanbul Fotoğrafçılar Odası’na bildirilmesinin uygun olacağı
görüşlerine yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Şikayet konusu çerçevesinde, ilgili ürün pazarı, "fotoğrafçılık hizmetleri pazarı" olarak
tespit edilmiştir. 50
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Şikayet başvurusu kapsamında yer alan teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri şehir
dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar, "İstanbul İli” olarak belirlenmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
I.2.1. Tespitler
Fotoğrafçılar, Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu’na bağlı Fotoğrafçılar
Odalarına ve Ticaret Odalarına üye olmak suretiyle faaliyet göstermektedirler.
17.7.1964 tarihli ve 507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Kanunu’nu yürürlükten kaldıran
ve 7.6.2005 tarihinde kabul edilerek yürürlüğe giren 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar
Meslek Kuruluşları Kanunu’nun “Fiyat Tarifelerinin Tespit Şekli” başlıklı 62. 60
maddesinde aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Bu Kanuna tabi esnaf ve sanatkârlarca üretilen mal ve hizmetlerin fiyat tarifeleri,
bağlı bulundukları odalarca hazırlanır ve odanın mensubu olduğu birlik yönetim
kurulu tarafından fiyat tarifesinin sunulmasından sonra otuz gün içinde onaylanır
veya reddedilir. Onaylanan fiyat tarifesi belediye, mülki amirlik ve ilgili odaya yedi gün
içerisinde bildirilir ve bu andan itibaren yürürlüğe girer. Fiyat tarifeleri, uygulanacak
azami hadleri gösterir.
Belediyeler veya o yerin en büyük mülki amiri tespit edilen bu tarifeleri uygun
bulmadıkları takdirde esnaf teşekkülü ile anlaşmaya varamazlarsa onbeş gün içinde
o yerin mülki amirinin ya da görevlendireceği yardımcısının başkanlığında, ticaret ve 70
sanayi veya ticaret odasından bir temsilci ile esnaf ve sanatkârlar odaları birliği
temsilcisinden teşekkül edecek bir komisyonda görüşülüp karar verilmesini
isteyebilirler.
Komisyon kararları salt çoğunlukla alınır. Komisyon, tarifeleri uygun bulmadığı
takdirde tarife yürürlükten kalkar.
Komisyon kararına karşı, ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren on gün içinde ticari
davaları görmeye yetkili mahkeme nezdinde itirazda bulunabilirler. Bu mahkemenin
kararı kesindir.”
5362 sayılı Kanun’un 11. maddesinde ise, “Oda üyelerince üretilen mal ve hizmetlerin
kalitesini, standartlarına ve sağlık koşullarına uygun şekilde üretilip üretilmediğini ve 80
ücret tarifelerine uyulup uyulmadığını ilgililerin başvurusu üzerine veya doğrudan
veya uzman kimseler aracılığı ile kontrol etmek, ayrıca meslekî teamüle aykırı
davranışları belirlenen üyelere yazılı ihtarda bulunmak, tekrarı halinde ilgilileri birlik
disiplin kuruluna bildirmek, tüketicilerin korunması için gerekli tedbirleri almak ve
06-35/439-111
3
üyeleri hakkında bu konuda odaya yapılan şikâyetleri incelemek” Oda Yönetim
Kurulu’nun görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
Aynı Kanun’da yukarıda anılan fiyat tarifelerinin düzenleme usul ve esaslarının tayin
ve tespitinin Konfederasyon tarafından, Kanun’un yürürlüğe girmesini takip eden üç
ay içerisinde çıkarılacak yönetmelik ile düzenleneceği, bu yönetmeliğin Bakanlık
onayı ile yürürlüğe konulacağı belirtilmiştir. Ancak fiyat tarifelerine ilişkin henüz yeni 90
bir Yönetmelik çıkarılmadığından Kanun’da geçen, “Bu Kanunda öngörülen
yönetmelikler çıkarılıncaya kadar mevcut yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan
hükümlerinin uygulanmasına devam olunur” ifadeleri de dikkate alınarak, 507 sayılı
Esnaf ve Sanatkarlar Kanunu’nun 125. maddesi uyarınca çıkarılan ‘Esnaf ve
Sanatkarlarca Üretilen Mal ve Hizmetlerin Ücretlerinin Düzenlenmesi Hakkında
Yönetmelik’in halihazırda geçerli olduğu anlaşılmaktadır.
Anılan Yönetmeliğin amacı, esnaf ve sanatkarlarca üretilen mal ve hizmetlerin ücret
tarifelerinin belirlenmesi ile uygulama ve denetimine dair usul ve esasların tespiti
olarak belirtilmektedir.
Yönetmeliğin “Tarife Tespit Esasları” başlıklı 4. maddesinde “507 sayılı Kanun’a tabi 100
esnaf ve sanatkarlarca üretilen mal ve hizmetlerin ücret tarifeleri bağlı bulundukları
odalarca hazırlanır ve bağlı bulundukları Birlik Başkanlar Kurulu'nca onandıktan
sonra yürürlüğe girer… Tarifede yer alan fiyatlar azami hadleri gösterir.” hükmüne yer
verilmiştir. Dolayısıyla Yönetmelik’te asgari fiyat tarifesi düzenlenmesi hükmü yer
almamaktadır. Yönetmeliğin 5. maddesinde odaların, çalışma bölgeleri içerisinde
bulunan yerleşim yerlerinin ekonomik ve sosyal durumlarını dikkate alarak, ayrı
tarifeler hazırlayabilecekleri hükme bağlanmıştır.
I.2.2. Değerlendirme
İlgili meslek odalarına, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, azami
hadleri gösteren ücret tarifeleri belirleme yetkisi verilmiştir. Ancak, dosya mevcudu 110
bilgilere göre, İstanbul Fotoğrafçılar Odası’nca üyelerine gönderilen 1.4.2006 tarihli
ücret tarifesi asgari ücretleri belirlemektedir. Mezkur mevzuat hükümlerine aykırılık
teşkil eden söz konusu uygulama, 4054 sayılı Kanun’u da ihlal etmektedir.
Bununla birlikte, şikayete konu asgari ücret tarifesinin henüz 1.4.2006 tarihinde
yayınlanmış olması nedeniyle, pazardaki rekabetçi yapıda ancak kısıtlı bir zararın
ortaya çıkmasının muhtemel olduğu kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Dosya konusu şikayete ilişkin olarak, ücret tarifesinin henüz 1.4.2006 tarihinde
yayınlanmış olması, dolayısıyla pazardaki rekabetçi yapıda ancak kısıtlı bir zararın 120
ortaya çıkmasının muhtemel olması nedeniyle 4054 sayılı Kanun kapsamında
önaraştırma açılmasına gerek bulunmadığına,
2. Bununla birlikte, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nda
anılan tarifelerin azami hadlere ilişkin olması ve azami fiyatların asgari olarak
uygulanmasının ve bu yönde Oda tarafından üyelerce uyulması zorunlu bir tarife
yayınlanmasının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırılık teşkil etmesi nedeniyle,
anılan uygulamanın Kanun’un 9. maddesinin üçüncü bendi uyarınca sonlandırılması
gerektiğine,
06-35/439-111
4
3. Şikayete konu ücret tarifesinin, 5362 sayılı Kanun ile de uyumlu olarak azami
hadleri gösterecek şekilde yeniden düzenlenerek tüm üyelere duyurulması ve bu 130
konuda yapılacak düzenlemelerin 30 gün içerisinde Kurumumuza tevsik edilmesine,
4. Aksi takdirde söz konusu düzenlemenin yapılmaması ve uygulamanın devam
etmesi halinde 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca haklarında soruşturma
açılacağı ve Kanun’un 16. ve 17. maddeleri uyarınca işlem yapılacağının İstanbul
Profesyonel Fotoğraf Sanatkarları Odası’na bildirilmesine,
5. Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu’na görüş bildirilmesi konusunda
Başkanlık Makamı’na yetki verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy