Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2017-3-77 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 18-02/10-6
Karar Tarihi : 11.01.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER: Evrim Özgül KAZAK, Çiğdem Gizem OKKAOĞLU,
Cansu TOPAK KORKMAZ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN :- Re’sen.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - İstanbul Ticaret Odası
İstanbul Ticaret Odası Merkez Bina Reşadiye Cad.
34112 Eminönü / İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: İstanbul Ticaret Odası tarafından alınan ‘Yemek Çekleri
İskonto Oranları Hakkında Uyulması Zorunlu Mesleki Karar’ın 4054 sayılı Kanun’un
4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespiti.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: İstanbul Ticaret Odası tarafından alınan ‘Yemek Çekleri İskonto
Oranları Hakkında Uyulması Zorunlu Mesleki Karar’ın 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal edip etmediği re’sen
değerlendirilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: İstanbul Ticaret Odası’nın (İTO) Rekabet Kurumu (Kurum)
kayıtlarına 14.11.2017 tarih ve 8323 sayı ile intikal eden yazısında; üyeleri olan
restoranların yemek kartlarının amaç dışı kullanılmasından ve yemek çeki firmalarının
üye işyerlerine yüksek komisyon oranı uygulamasından uzun süredir şikâyetçi oldukları
belirtilmiş ve bu sorunların çözülebilmesi için “Yemek Çekleri İskonto Oranları Hakkında
Uyulması Zorunlu Mesleki Karar’ın (Zorunlu Mesleki Karar) alındığı belirtilmiştir.
(4) İTO tarafından alınan Zorunlu Mesleki Karar’ın değerlendirildiği 17.11.2017 tarih ve 2010-
3-8/BN-3 sayılı Bilgi Notu’nun görüşülmesi sonucunda, 23.11.2017 tarih ve 17-38/612-M
sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(5) İlgili karar uyarınca düzenlenen 02.01.2018 tarih ve 2017-3-77/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(6) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusuna ilişkin olarak 4054 sayılı
Kanun'un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı, öte yandan
İTO’ya Zorunlu Mesleki Karar’ın geri alınmasına yönelik olarak aynı Kanun’un 9.
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca görüş gönderilmesi ve İTO’nun söz konusu kararı
geri aldığını üyelerine bildirmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
18-02/10-6
2 / 7
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Yemek Kartı Pazarına ilişkin Genel Bilgiler
(7) Yemek kartı piyasasının işleyişine ilişkin bilgiye ve yemek kartı piyasasına özgü bazı
kavramlara aşağıda yer verilmiştir.
i. Yemek Kartı: Bir işyerinde istihdam edilen çalışanlara restoranlarda nakit, kredi kartı
vs. gibi ödeme araçları haricinde yemek yeme imkânı sunan kartlara verilen addır.
Eskiden “yemek çeki” olarak adlandırılan ve bir koçan halinde çalışanlara verilen bu
kartların yerini günümüzde kredi kartına benzeyen kartlar almıştır.
ii. Yemek Kartı Firması: Yemek kartı hizmetini veren teşebbüslere verilen addır.
Halihazırda bu alanda faaliyet gösteren firmalar Sodexo Avantaj ve Ödüllendirme
Hizmetleri A.Ş., Edenred Kurumsal Çözümler A.Ş., Multinet Kurumsal Hizmetler A.Ş.,
Winwin Hizmet Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş., Set Kurumsal Hizmetler A.Ş. ve
Metropal Kurumsal Hizmetler A.Ş.’dir.
iii. Müşteri: Yemek kartı hizmeti veren firmalarla “hizmet sözleşmesi’’ imzalayarak
çalışanlarının bu hizmetlerden yararlanmasını sağlayan kurum ya da kuruluşlardır.
Müşteriye örnek olarak Ankara Büyükşehir Belediyesi, Garanti Bankası, Türk
Telekomünikasyon A.Ş verilebilir.
iv. Üye işyeri: Yemek kartı sistemi içerisinde bulunan ve yemek kartları karşılığında
kullanıcılara yemek ve tüketime hazır gıda hizmeti sunan restoran türü işyerleridir.
Üye işyerleri aynı anda bütün yemek çeki firmaları ile anlaşma imzalayabilmektedir.
Bu nedenle üye işyerlerinde genel olarak birden fazla yemek kartı geçerli olmaktadır.
(8) Bu tanımlarla bağlantılı olarak yemek kartı sisteminin işleyişi şu şekilde özetlenebilecektir:
Yemek kartı firmaları; personeline yemek kartı vermek isteyen müşterilerle hizmet
sözleşmesi akdedebilmek, yemek çeki kullanmayan potansiyel bir müşteriyi sisteme dâhil
edebilmek, mevcut müşteriyi elde tutmak, rakip firma ile çalışan müşteriyi kendisiyle
çalışmaya ikna etmek amacıyla hedef müşteriye iskonto ve ödeme kolaylıkları sağlayarak
tekliflerde bulunur. Her ne kadar müşterilerin seçim yaparken yemek kartı firmasının
sistemi içerisinde yer alan restoranları (popülerliğini, iş yerine yakınlığını vs.) dikkate
alacağı kabul edilse de, pazarın bugün geldiği noktada, yemek kartı firmalarının benzer
yaygınlıkta olmaları sebebiyle, müşteriler genellikle kendisine teklif yapan yemek kartı
firmaları arasında iskonto oranı en yüksek olan ve en çok ödeme kolaylığı sağlayan
yemek kartı firmasıyla hizmet sözleşmesi imzalamaktadır.
(9) Hizmet sözleşmesi akdedilen müşteriler, belirli bir ay için ne kadar yemek çeki talep
ettiklerini yemek kartı firmasına iletirler. Yemek kartı firması bu siparişe göre yemek
kartlarını hazırlar ve müşterilere iletir. Müşteriler, yemek kartlarını kendi personeli olan
kullanıcılara sunar. Kullanıcılar bu sayede yemek kartı firmalarının anlaşmalı olduğu tüm
üye işyerlerinde karta yüklenen bedel kadar gıda ürünü tüketme olanağına sahip olurlar.
(10) Diğer taraftan, yemek kartı firmaları müşterilere yakın restoranlar başta olmak üzere,
işyerlerinin bulunduğu bölgelerdeki restoranlar ile anlaşma yaparlar. Yemek kartı firması
bu restoranlardan anlaşma yaptığı müşteri adına getireceği kullanıcı üzerinden komisyon
talep eder. Anlaşma sağlandığı durumda, ilgili restoran, yemek kartı firmasının sistemine
dâhil olur. Restoranlar, daha çok kullanıcıyı çekmek için aynı anda birden fazla yemek
kartı firmasının sistemine katılmaktadır.
(11) Üye işyerleri, kullanıcılara sağladığı yemek hizmetinin toplam bedelinden yemek kartı
firmasının alacağı komisyon düşüldüğünde kalan tutarı, yemek çeki firmasının anlaşmalı
olduğu bankadan temin eder. Söz konusu ödeme, üye işyerlerine bankaya teslim ettikleri
yemek çekleri karşılığında banka aracılığıyla ortalama 15 günde bir yapılır.
18-02/10-6
3 / 7
I.2. Hakkında Önaraştırma Yürütülen Taraf: İTO
(12) İTO; İstanbul ilinde kurulmuş, kayıtlı 400.000 üyesine hizmet veren bir ticaret odasıdır.
Temeli 1838 yılında Ziraat ve Sanayi Meclisi’nin kurulmasına dayanan İTO, 1925 yılında
yürürlüğe giren Ticaret ve Sanayi Odaları Kanunu ile birlikte tüzel bir kişilik kazanmış ve
1952 yılında bugünkü halini almıştır.
(13) Ülkemizde “ticaret ve sanayi odaları, ticaret odaları, sanayi odaları, deniz ticaret odaları,
ticaret borsaları ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin kuruluş ve işleyişine ilişkin
esaslar” 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu
(5174 sayılı Kanun) ile belirlenmektedir.
(14) 5174 sayılı Kanun’un “Odalar” başlıklı 4. maddesi uyarınca İTO; “üyelerinin müşterek
ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere
uygun olarak gelişmesini sağlamak, mensuplarının birbirleri ve halk ile olan ilişkilerinde
dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak üzere meslekî disiplin, ahlâk ve dayanışmayı korumak
ve bu Kanunda yazılı hizmetler ile mevzuatla odalara verilen görevleri yerine getirmek
amacıyla kurulan, tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde” bir meslek kuruluşu olup,
aynı Kanun’un 12. maddesinde görevleri sayılmıştır.
(15) 5174 sayılı Kanun’un 13-22. maddeleri odaların çalışma usulleri ve organlarını
düzenlemektedir. Bu çerçevede İTO, biri seçimle, diğeri ise atamayla kurulan iki ana
yapıdan mevcuttur. Seçimle kurulan yapı 81 meslek grubunu temsil eden meslek
komiteleri ile meclis, yönetim kurulu ve disiplin kurulundan; atamayla kurulan yapı ise
genel sekreter, genel sekreter yardımcıları ve koordinatörlüklerden oluşmaktadır.
I.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
I.3.1. Yapılan Tespitler
I.3.1.1. İlgili Mevzuat
(16) 5174 sayılı Kanun’un odaların görevlerine ilişkin 12. maddesinin (g) bendi uyarınca odalar
‘üyeleri tarafından uyulması zorunlu mesleki karar’ alabilmektedir. Uyulması zorunlu
mesleki kararlara ilişkin usul ve esaslar 12.09.2005 tarih ve 25934 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Oda Muamelat Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Oda Muamelat
Yönetmeliği’nin ‘Uyulması Zorunlu Mesleki Kararlar’ başlıklı 47. maddesine göre:“Odalar,
mesleki disiplin, ahlâk ve dayanışmayı korumak, mesleki faaliyetleri kolaylaştırmak,
mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini ve oda gayelerinin
gerçekleştirilmesini sağlamak amacıyla belli bir meslek grubuna veya tüm üyelere yönelik
olarak gerekli gördükleri bütün konularda, özellikle; madde ve mamullerin tağşişi, bilerek
eksik mal teslimi, kalite bozuklukları, haksız rekabet, fikri ve sınai mülkiyete tecavüz, ölçü
ve tartı sistemlerine uymama, ticari ve sınai faaliyetlerde üçüncü şahıslara zarar vermeye
yönelik her türlü işlem, teşebbüs ve uygulama ile benzeri hallerin önlenmesi konularında
mesleki kararlar alabilir.”
(17) Oda Muamelat Yönetmeliği’nin 47. maddesine göre ayrıca, “Üyeler mesleki kararlara
uymak zorundadır. Bu kararlara uymayanlar hakkında Oda ve Borsa Üyelerine Verilecek
Disiplin ve Para Cezaları ile Disiplin Kurulu ve Yüksek Disiplin Kurulu Hakkında
Yönetmelik hükümlerine göre işlem yapılır.”
I.3.1.2. Dosya Konusu Zorunlu Mesleki Karar
(18) İTO Meclisi’nin 135262 sayılı kararıyla 10.08.2017 tarihinde alınan Zorunlu Mesleki Karar
uyarınca “yemek kartı firmalarınca bu kartları kullanan işletmelere iskonto verilmeyecek
ve aynı zamanda kartları kullanan işletmeler yemek çeki firmalarından iskonto talep
etmeyecektir”. Aksi durumda İTO, üyelerine cezai yaptırım uygulayabilecektir.
18-02/10-6
4 / 7
(19) Önaraştırma kapsamında İTO’dan bilgi talep edilmiş, gelen cevabi yazılar Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir. Buna göre; İTO üyesi restoranlar yemek kartlarının amaç dışı
kullanılmasından ve yemek çeki firmalarının üye işyerlerine yüksek komisyon oranı
uygulamasından uzun süredir şikâyetçidir. İTO’ya göre;
- 200.000’i aşkın noktada 5.000.000 kişinin kullandığı yemek kartları, kayıtlı ekonomiye
katkı sağlayan önemli bir ödeme aracı olmakla birlikte, yemek kartı firmalarının
restoran işletmelerine uyguladığı yüksek komisyon oranları ve yemek kartlarının
restoran dışında akaryakıt istasyonları gibi noktalarda amaç dışı kullanımı restoran ve
yiyecek-içecek işleri ile iştigal eden üyelerini zor duruma düşürmektedir.
- Yemek kartlarında uygulanan ve %10’u bulan yüksek komisyon oranları nedeniyle
üyelerinin ticari şartları ağırlaşmış, işletme maliyetleri yükselmiştir. Bu durum dolaylı
olarak enflasyon artışına sebep olmaktadır.
- İTO’nun restoran ve yiyecek içecek hizmetleri meslek grubuna kayıtlı olan 16.000
işletmesi yüksek komisyon oranları nedeniyle yüksek maliyetlere katlanmak zorunda
bırakılmaktadır.
(20) İTO tarafından ayrıca, yemek kartına ilişkin sorunların çözümlenmesi için restoranlar ile
yemek kartı firmalarının bir araya getirildiği toplantılar gerçekleştirilerek bir yol haritası
belirlenmeye çalışıldığı ve yemek çeki firmalarınca yemek çeki kullanan firmalara iskonto
verilmemesi ve restoranlardan alınan komisyonun %3,5 oranını geçmemesi yönünde
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine ilave yapılması yönünde Başbakanlık, Maliye
Bakanlığı ve Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi
Genel Müdürlüğü nezdinde girişimlerde bulunulduğu belirtilmiş ancak sorunun çözümüne
yönelik herhangi bir sonuca ulaşılamadığı ifade edilmiştir.
(21) Konu ile ilgili olarak İTO tarafından yapılan yazışmalar incelendiğinde, komisyon
oranlarıyla ilgili yasal bir düzenlemenin yapılmasının istendiği, bu çerçevede Vergi Usul
Kanunu Genel Tebliği’nin (Sıra No: 382) ‘Yemek Çeklerinin Kullanımı’yla ilgili 1.
maddesinin ikinci bendindeki “Yemek çekleri işverenlerce istihdam edilen personelin
yemek ihtiyacının karşılanması amacıyla kullanılacaktır.” ibaresine “Yemek çeki
firmalarınca, yemek çeki/yemek kartı kullanan firmalara iskonto verilemez.
Restoranlar/lokantalar tarafından yemek çeki firmalarına verilen komisyon %3,5 oranını
geçemez.” hükmünün eklenmesinin talep edildiği görülmektedir.
(22) İTO’nun yemek çeklerinde kullanılan komisyon oranlarının yasal düzenleme ile
belirlenmesi yönündeki taleplerini içeren 08.01.2014 tarih ve 3012 sayılı yazısına
istinaden; Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel
Müdürlüğü tarafından İTO’ya gönderilen 21.01.2014 tarihli cevabi yazıda; “(…) 4077
sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un sadece mal ve hizmet piyasasında her
türlü tüketici işlemine uygulanabilir olması nedeniyle taraflardan birinin tüketici olması
gerektiği, yemek çeki komisyon oranları ile ilgili esnaf ve tacir arasında yaşanan
uyuşmazlığın anılan Kanun kapsamında değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla Tüketicinin
Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünün yapabileceği bir işlem olmadığı”
ifadelerine yer verilmiştir.
(23) Söz konusu yazılardan ayrıca, konu ile ilgili olarak İTO’nun 22.02.2016 tarihinde Maliye
Bakanlığı nezdinde de bir girişimde bulunduğu, Maliye Bakanlığı tarafından kendilerine
gönderilen 03.05.2016 tarihli cevabi yazıda ise “…organizasyon firmalarının, lokanta ve
restoranlardan aldıkları komisyon oranının belirlenmesine veya yemek kartlarını satın
alan işletmelere iskonto vermelerinin engellenmesine yönelik bir düzenleme yapılmasının
Bakanlığın yetki alanı itibariyle mümkün olmadığının” ifade edildiği görülmektedir.
18-02/10-6
5 / 7
(24) İTO’dan gelen bilgilerde; yemek kartı sektörünün farklı oyuncularının bir araya getirildiği
toplantılarda; restoranlardan talep edilen yüksek komisyon oranlarının temel sebebinin,
çalışanlarına iaşe bedeli olarak yemek kartı sağlayan firmaların yemek kartı temin ettikleri
firmalardan yaklaşık %7 iskonto almaları olduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla yemek kartı
firmalarının iskontodan kaynaklanan maliyeti restoranlara komisyon olarak yansıttığı, bu
sayede yemek kartlarını iskonto ile alan firmaların çalışanlarının iaşe bedelleri üzerinden
haksız bir kazanç sağladığı, bu haksız kazancı da restoranların sırtladığı, bu sebeple,
çalışanlarına iaşe bedeli olarak yemek kartı veren firmalara, bir diğer deyişle müşterilere
iskonto verilmediği takdirde, restoran işletmelerinden talep edilecek yemek kartı
komisyon oranlarının %3-4 gibi makul seviyelere düşebileceğinin öngörüldüğü ifade
edilmiştir.
(25) Tüm bu gelişmeler üzerine, yukarıda yer verilen gerekçeler ile İTO tarafından; İstanbul
Sanayi Odası'nın da olumlu görüşü alınarak Oda Meclisinin 10.08.2017 tarih ve 56 sayılı
kararı ile yürürlüğe girmek üzere, İTO Meclisinin 135262 sayılı kararıyla yemek çekleri
iskonto oranları hakkında uyulması zorunlu bir mesleki karar alınmış ve Türkiye Odalar
ve Borsalar Birliğine, Gümrük ve Ticaret Bakanlığına, yiyecek içecek sektöründe faaliyet
gösteren işletmelerle ilgili tüm dernek ve federasyonlara, yemek çeki firmalarına
iletilmiştir.
(26) Dosya içeriğinden, Zorunlu Mesleki Karara uyulmamasının müeyyidesinin; Oda ve Borsa
Üyelerine Verilecek Disiplin ve Para Cezaları ile Disiplin Kurulu ve Yüksek Disiplin Kurulu
Hakkında Yönetmeliğin disiplin suç ve cezalarının düzenlendiği 5. maddesinin (a) bendi
uyarınca uyarma cezası; para cezasını gerektiren fiil ve hallerin sayıldığı 17. maddenin
“yetkili organlarca alınan kararlara riayet etmemek” şeklindeki (b) bendi uyarınca para
cezası olduğu anlaşılmıştır. Para cezalarının miktarının düzenlendiği 18. madde uyarınca
da uygulanacak para cezası yıllık aidatların beş katı tutarındadır. Para cezası verilmesi
ayrıca disiplin cezası verilmesini engellememektedir.
(27) Ayrıca, dosya mevcudu belge ve bilgilere göre; zorunlu mesleki kararların geçerlilik
süresine ilişkin olarak ilgili mevzuatta herhangi bir düzenleme bulunmaması sebebiyle,
dosya konusu Zorunlu Mesleki Karar yeni bir İTO Meclisi kararı ile kaldırılmadığı sürece
yürürlükte kalacaktır. Bununla birlikte, kararın alındığı tarihten itibaren İTO üyelerinden
herhangi bir talep veya şikâyet gelmediğinden, ilgili Zorunlu Mesleki Karar henüz hiç
uygulanmamıştır.
I.3.2. Değerlendirme
I.3.2.1. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında Değerlendirme
(28) Dosya konusunu İTO’nun, yemek çeki firmalarının bu kartı kullanan işletmelere iskonto
vermemesi, söz konusu işletmelerin de iskonto talep etmemesi yönündeki zorunlu
mesleki kararı oluşturmaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde “teşebbüs birliği”
tanımlanmıştır. Bu bağlamda İTO, 5174 sayılı Kanun’da yer verilen amaçların
gerçekleştirilmesi amacıyla oluşturulmuş bir teşebbüs birliğidir. İTO’nun ilgili kararının
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi bakımından değerlendirilmesi gerekmektedir.
18-02/10-6
6 / 7
(29) Yemek kartı sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler, iki farklı müşteri grubuna iki farklı
ürünün sunulduğu, söz konusu müşteri gruplarının taleplerinin birbirine bağlı olduğu bir
platform üzerinden faaliyetlerini sürdürmektedir. Söz konusu iki farklı müşteri grubundan
ilki çalışanlarına iaşe bedeli olarak yemek kartı sunan müşteriler ve ikincisi yemek kartları
karşılığında kullanıcılara yemek hizmeti sunan üye işyerleridir. Üye işyerleri ile
müşterilerin talepleri ve platformdan sağlayacağı faydalar birbirleriyle ilişkilidir. Yemek
kartı firmasının üye işyeri sayısını artırması, müşteri sayısını artırmasında etkili olmakta;
benzer şekilde müşteri sayısının artması da üye işyeri sayısının artmasını
kolaylaştırmaktadır. Bu yönleri ile yemek kartı pazarı, çift taraflı bir pazar yapısı
sergilemektedir.
(30) Çift taraflı bu pazarda, yemek kartı firmaları; müşteri portföyünü genişletebilmek için rakip
yemek kartı firmaları ile iskonto oranı, müşteriye tanınan vade, yemek kartı firmasıyla
anlaşması bulunan üye işyeri sayısı ve bu yerlerin müşteriye olan uzaklığı gibi faktörlerde
rekabet etmektedir. Yemek kartı firmalarının üye işyeri ile olan ilişkilerinde ise üye işyerine
getireceği katılımcı sayısı, üye işyerine tanıdığı vade ve üye işyerinden aldığı komisyon
oranları gibi unsurlar bulunmaktadır.
(31) Bu anlamda, yemek kartı firmaları bakımından iskontonun maliyet, komisyonların da fiyat
gibi değerlendirildiğini söylemek yanlış olmayacaktır. Herhangi bir yemek çeki firması için
ideal olan, müşteriye mümkün olan en az iskontonun verilmesi ve o müşteri için anlaşma
yapılan üye işyerinden en fazla komisyonun alınması olacaktır. Bu itibarla, yemek kartı
firmalarının faaliyetleri bakımından iskonto ve komisyon oranları temel değişkenlerdir.
(32) Yemek kartı firmaları hakkında hâlihazırda Kurul’un 15.05.2017 tarih ve 17-16/224-M
sayılı kararı ile bir soruşturma yürütülmektedir.
(33) Yemek kartı piyasasının etkin işlemesi suretiyle bu piyasadaki rekabetten beklenen
faydaların sağlanabilmesi için, teşebbüslerin bu pazardaki rekabet araçları olan iskonto
ve komisyon oranlarını birbirleriyle rekabet halinde ve kendi özgür iradeleriyle
belirleyebilmeleri gerekmektedir. Nitekim iskonto ve komisyon oranları, yemek kartı
piyasasında faaliyet gösteren teşebbüslerin rekabetinde temel unsurlardır. Söz konusu
parametrelerin piyasanın normal işleyişi dışında belirlenmesi 4054 sayılı Kanun’a aykırılık
teşkil edecektir. Bu itibarla, İTO’nun, yemek çeki firmalarının bu kartı kullanan işletmelere
iskonto vermemesi, söz konusu işletmelerin de iskonto talep etmemesi yönündeki zorunlu
mesleki kararı 4054 sayılı Kanun’a aykırıdır.
(34) Ek olarak, odaların alabilecekleri uyulması zorunlu mesleki kararların içeriğinin
düzenlendiği Oda Muamelat Yönetmeliği’nin 47. maddesinde açıkça belirtildiği üzere
odalar;
- Mesleki disiplin, ahlâk ve dayanışmayı korumak,
- Mesleki faaliyetleri kolaylaştırmak,
- Mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini ve oda gayelerinin
gerçekleştirilmesini sağlamak
amaçlarıyla ve özellikle,
- Madde ve mamullerin tağşişi,
- Bilerek eksik mal teslimi,
- Kalite bozuklukları,
- Haksız rekabet,
- Fikri ve sınai mülkiyete tecavüz,
- Ölçü ve tartı sistemlerine uymama,
- Ticari ve sınai faaliyetlerde üçüncü şahıslara zarar vermeye yönelik işlemler
hakkında uyulması zorunlu mesleki kararlar alabilecektir.
18-02/10-6
7 / 7
(35) Bu itibarla, amacı ve özellikle uygulanabileceği durumlar birlikte değerlendirildiğinde, ilgili
piyasadaki rekabet koşullarını belirlemeyi amaçlayan mevcut inceleme konusu mesleki
kararın, İTO’nun uyulması zorunlu mesleki karar almak bakımından sahip olduğu yetkinin
kapsamı ve sınırlarını aşan bir niteliğe sahip olduğu kanaatine varılmıştır.
(36) Tüm bu değerlendirmeler ışığında, İTO tarafından alınan Zorunlu Mesleki Karar’ın 4054
sayılı Kanun’a aykırılık teşkil ettiği, bununla birlikte bugüne kadar uygulanmamış olması
nedeniyle soruşturma açılmasına gerek olmadığı, İTO’nun söz konusu kararı geri alması
ve bunu üyelerine bildirmesine yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin üçüncü
fıkrası çerçevesinde İTO’ya görüş gönderilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
(37) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
- 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmamasına,
- Bununla birlikte, ‘Yemek Çekleri İskonto Oranları Hakkında Uyulması Zorunlu
Mesleki Karar’ını geri alarak gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde
üyelerine bildirmesi ve durumu Kurumumuza tevsik etmesi gerektiği, aksi takdirde
hakkında işlem başlatılacağı yönünde İstanbul Ticaret Odasına, anılan Kanun’un 9.
maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca görüş bildirilmesi için Başkanlığın
görevlendirilmesine
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı
yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy