T.C.
İSTANBUL10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/336 Esas
KARAR NO: 2018/1381
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 22/09/2014
KARAR TARİHİ: 26/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...AŞ... Şubesi tarafından grup firmalar olan ...Tic.AŞ, ... .AŞ, ...AŞ, ... AŞ, ....AŞ, ... AŞ ve ...AŞ'ye muhtelif tarihli yönetim kurulu raporlarıyla kullandırılan kredi ile ilgili olarak ... Başkanlığı'nın 11/12/1998 tarih 98-265/50(11) sayılı raporunda ... Grubuna ait ... Tekstil, ...Tekstil, ... Tekstil'in toplam 6.500.000 DM tutarında ilave kredi teklif edildiği ve kullandırıldığı aşamada grubun mevcut kredi kullandırım şartlarına göre 1.278.000.000 TL net ekspertiz değeri açığı olduğunun tespit edildiğini, ancak grubu ait bu üç firmaya ilave kredilerin onaylanmasıyla ilgili olarak 28/03/1997 tarihinde alınan Yönetim Kurulu Kararlarında, firmalar için daha önce onaylanmış kredi kullandırım koşullarındaki "ipotek konulacak gayrimenkullerin net ekspertiz değerinin en az risk kadar olması ve ipoteklerin marjlı olarak alınması"hükümlerinin aksine "ilave kredinin güvencesine munzam teminat olarak..Gruba ait Babaeski'deki fabrikaları üzerine 3.dereceden 2.000.000 TL ipotek tesis edilecektir." şeklinde banka usullerine uygun olmayan ve bu nedenle net ekspertiz değeri de bulunmayan taşınmazın ipotek alınmasının öngörülmesi ile teminatların zayıflatıldığını, ... Şubesince ... Grubuna dahil firmalar adına karşılığı olmadan yurt dışına 6.500.000 DM tranfer edildiğini, ...AŞ firmasının 18/03/1997 tarihinde 3.500.000 DM ve 19/03/1997 tarihinde 3.000.000 DM tutarındaki peşin ithalat avans ödemelerinin, firmadan tahsil edilmeden bedelinin "280.999-Borçlu Diğer Geçici Hesaplar"dan karşılandığını, yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere banka üst yönetiminin karşılıksız yapılan bu transfer işleminden haberdar olduklarının anlaşıldığını, ... Grubuna dahil üç firmaya yönetim kurulunun 28/03/1997 tarihli kararıyla onaylanan 6.500.000 DM'lik kredi için İstanbul II.Bölge Başmüdürlüğü tarafından Bölge Başmüdürü ...'ın yerine ... ve Bölge Müdürü ... imzalı 27/03/1997 tarihli ilk yazıda, firmaların mali tahlil ve istihbarat raporlarında yer alan olumsuz hususlara yer vererek herhangi bir görüş belirtilmeden Kredi Değerlendirme Müdürlüğü A'ya gönderilmek üzere hazırladığı, fakat bu bu yazının aynı gün iptal edilerek aynı tarih ve sayı ile gene aynı kişilerin imzasını taşıyan mali tahlil ve istihbarat raporlarından hiç bahsedilmeden sadece şube tarafından talep edilen kredi artırımının uygun görüldüğünü belirten yazının Kredi Değerlendirme Müdürlüğü A'ya gönderildiğinin tespit edildiğini, 6.500.000 DM'lik kredilerin tesis edildiği tarihte gruba tesis edilen tüm maddi teminatlar karşılığı kredilerin teminatını oluşturan taşınmazların ekspertiz değerinin riski karşılamadığının görüldüğünü, grubun mali durumunda meydana gelen olumsuzlukların ve içine düştüğü dar boğaz ile mevcut teminatların riski karşılamaktan uzak olması dikkate alındığında söz konusu kredilerin kefalet karşılığı tesis edilmesinin basiretli bir davranış olarak değerlendirilemeyeceği, banka yönetiminin kredibilitesi zayıflayan gruba yeterli teminat almadan yeni bir kredi tesis ederek riskli hareket ettiğini, ....AŞ firmasına yönetim kurulu kararında yer alan kredi kullandırım şartlarında belirtilen nitelikte teminatların alınmadan toplam 7.679.000 DM gayri nakdi ithalat akreditif kredisi kullandırıldığını, ... AŞ firmasının vadesi dolan 1 yıl vadeli 3.000.000 DM'lik ve ... AŞ firmasının vadesi dolan 1 yıl vadeli 700.000 DM'lik döviz kredileri ile ...AŞ firmasının vadesi dolan 1.300.000 DM'lik ithalat akreditif kredisinin firmalar lehine aynı tutarlarla Kredi Pazarlama Müdürlüğü'nün 30/05/1997 tarihli onay yazılarıyla mevcut kredilerinden münakale yapılmak suretiyle Harici Garanti Mektubu Kredisi kullandırımına uygunluk verildiğini ve söz konusu harici garanti mektupları karşılığında yurt dışından gelen kredi tutarlarının adı geçen firmalara ödenmeyerek vadesi dolan döviz-ithalat akreditif kredilerinin kapatıldığını, diğer bir ifadeyle firmaların vadesi dolan kredilerinin harici garanti mektubu verilmek suretiyle vadelerinin uzatıldığının tespit edildiğini, bu nedenle Şişli ...Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile görevi kötüye kullanmak suçundan dava açıldığını, sanıklar hakkındaki davanın beş yıl süreyle ertelenmesine karar verildiğini, anılan nedenlerle davalıların haksız eylemleri sonucunda oluşan banka zararının tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile 7.272.604.006.552 TL'nin kredinin ödendiği tarihten itibaren işleyecek kamu bankalarının uyguladığı en yüksek mevduat faiz oranı üzerinden faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın yönetim kurulu tarafından ... Grubu olarak adlandırılan firmalar için öngörülen teminat koşullarına uyulmadan kredinin kullandırıldığının ileri sürüldüğünü, ancak yönetim kurulu kararında öngörülen Grup Firmaları ve ...'ın kefaletinin alındığı, yine diğer bankaların ipoteklerinden sonra 5.dereceden ipotek alınması öngörülen taşınmaz üzerine 03/03/1997 tarihinde 5.dereceden 550.000.000.000 TL ve 6.dereceden 4.000.000.000.0000 TL ipotek kurulduğunu, bu nedenle davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, ayrıca 06/03/1997 tarih ve 1316 sayılı şube önerisinde ... Grubu firmaların "toplam onaylı kredileri ile o gün itibari ile riskleri" belirtilerek Gruba ait taşınmazlar üzerinde kurulan teminatların ayrıntılı olarak bildirildiğini ve firma tarafından "kısa vadeli borç baskısından kurtulmak" gerekçesi ile Vakıflar bankasından kullanılacağı belirtilen orta vadeli kredinin teminatına verilmek üzere Gruba ait ... AŞ'nin taşınmazı üzerindeki 150 Milyar TL'lik ipoteğin 03/03/1997 tarihinde ...lehine alınan ipoteklerde 150 Milyar TL'lik fazla alındığı da vurgulanarak fekki öngörüldüğünü, bu nedenle davacının kullandırım koşullarına uyulmadığı savının, alınan teminatlar ve yönetim kurulunun kararları karşısında haklı bir dayanağa sahip olmadığını, yine yönetim kurulunun 28/03/1997 tarihli kararı çerçevesinde grubun risk ve teminat durumunun yeniden düzenlendiğini, şube tarafından yapılan işlemlerin yönetim kurulu ve genel müdürlük talimatları kapsamında olduğunun kesin olduğunu, 6.500.000 DM tutarlı ek kredinin kullandırımında ... Bankası'nın kredilerin kullandırımı ve denetiminde uzman birimlerinin tüm ayrıntıları ile kredi isteminde bulunan firmaların firmaların içinde bulunduğu grup ve sektörün gelişimi, mali yapısının ayrıntılı olarak değerlendirildiğini, firmaların tüm ayrıntıları ile yönetim kurulunun önüne getirildiğini ve yönetim kurulu tarafından verilen karar doğrultusunda işlemlerin gerçekleştiğini, dolayısıyla şube tarafından gerçekleştirilen işlemlerin kanuna uygun olduğunu, davacı tarafın zarar iddialarının Banka Teftiş Kurulu raporlarına ve Başbakanlık Teftiş Kurulu Raporlarına aykırı olduğunu, şube tarafından yapılan tüm işlemlerin genel müdürlük onay ve talimatlarına dayandığını, bu nedenle davacı tarafın tüm iddialarının gerçek dışı olduğunu, anılan nedenlerle davacının davasının reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ...AŞ,...AŞ, ... .AŞ, ...AŞ gibi kredi işlemlerinin hiçbir aşamasında vekil edenin imzasının bulunmadığını, hatta bir kısmının onay aşamasında görevli dahi olmadığını, kredilendirmeye ilişkin işlem yetkisinin bir başka bölümde-müdürlükte olduğunu, ...AŞ'ye kullandırıldığı beyan edilen 3.000.000 DM krediyi hiçbir şekilde vekil edenin hatırlamadığını, ya rakamsal bir hata bulunduğunu yada davalının bilgisi dışında oluşmuş bir kredi bulunduğunu, davacının borçlarından dolayı ne gibi bir girişimde bulunduğunu ve bunu nasıl takip ettiğinin açıklanması gerektiğini, davacının olayda kusurlu olup olmadığının incelenmesi gerektiğini, davalının davacı bankayı zarara sokacak işlemlere girişmediğini, anılan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Bankasında kredilendirme sürecinin firma ile yapılacak görüşmeyle şube tarafından başlatıldığını, şube teklif aşaması ile başlayan ticari kredi prosedüründe genel müdürlüğün içinde yer alan çeşitli birimler tarafından yapıldığını, buna göre kredi önerilerinin incelendikten sonra başkanlık görüşü ile birlikte genel müdürlük kredi değerlendirme müdürlüğü/A'ya sunulduğunu, daha sonra kredi teklifinin yönetim kurulunda görüşüldüğünü ve yönetim kurulunda oluşacak kanaat doğrultusunda da yönetim kurulunca kredi tashihi yapıldığını, dava dilekçesinde ileri sürülen ....AŞ firmasına kullandırılan nakti ithalat akreditif kredisinin kullandırılmasından, yine ... Turizm ve diğerlerine kullandırılan akreditif kredisi ve münakale yapılarak verilen harici garanti mektupları ile ilgili davalı ...'nin haberdar olmadığını, bu konularda yönetim kuruluna gelmiş ve karara bağlanmış bir önerge bulunmadığını, anılan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; söz konusu kredi döneminde şubede krediler şef yardımcısı olduğunu, banka şube müdürünün bilgi ve onayı olmadan banka şubesinden hiçbir işlem yapılamadığını, bankanın en etkili ve yetkili icra organının yönetim kurulu olduğunu, bu durumda en alt kademede görev yaparak yönetim kurulunun kararlarına etkili olamayacağını, buna yetkisinin de bulunmadığını, kendisinin şube müdürünün verdiği talimatlar doğrultusunda işlemler yaptığını, kendisinin bu davanın muhatabı olmadığını, anılan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kredi işleminin yasal mevzuata, banka yönetmeliklerine ve teamüle uygun olarak verildiğini, gerekli prosedürler yapıldıktan sonra ... Şirketler Grubu firmalarından ... Aş, ...Aş ve ... AŞ'ne krediler açıldığını, davalının söz konusu işlemlerde herhangi bir kusur ve hatalı işlemi söz konusu olmadığını, anılan nedenle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; verilen kredinin geri ödemesinde bir sorun varsa bankanın takip etmesi gereken prosedürün belli olduğunu, bankanın bu durumda hesabı kat ederek kredi müşterisini yasal takibe alması gerektiğini, davacının şirketlerden alacağını alma imkanı oldukça davalılara rücu yolunu seçmesinin kabul edilemeyeceğini, usulsüz kredi iddialarının dayanağı olmadığını, kredilerde mevzuata aykırı herhangi bir fiil bulunmadığını, kredilerin bankacılık usul ve teamüllerine uygun olarak verildiğini, davacının iddialarının afaki beyanlar olduğunu, anılan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; dışarıdan atanan yönetim kurulu üyelerinin şubelerin geliştirdiği kredi dosyalarına hiçbir safhada müdahale edemediklerini, yapılan görüşmelerde ve davaya konu olayda ilgili kredi hakkında bilgi sahibin kişinin Asim Yüksel olduğunu, kendisinin dışarıdan atanan bir yönetim kurulu üyesi olarak sadece toplantı günü gelerek önergedeki bilgi ve görüşlere ve toplantı esnasında yapılan açıklamalar doğrultusunda oluşan görüşlere göre hareket ettiğini, kredi tahsisinin mevzuata uygun olduğunu, yönetim kurulunun işleyiş tarzı ve kredi dosyalarının tekemmülünde genel müdürlüğü tanınan yetkiler dolayısıyla geri ödenmeyen bir kredide dışarıdan atanmış yönetim kurulu üyelerinin sorumlu tutulamayacağını, anılan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; ...AŞ Genel Müdürlüğünde en son görevinin Personel Müdürü olduğunu ve 16/07/2001 tarihinde emekliye ayrıldığını, 08/04/1996-15/09/1997 tarihleri arasında bankanın Bakırköy İstanbul ...Bölge Başmüdürlüğünde görev yaptığını, Mart 1997 ayında Bölge Başmüdürü ...'ın ameliyat olması ve Bölge Müdürleri içinde bankada en kıdemli kendisinin olması sebebi ile vekalet görevi verildiğini, ... Grubu firmalarına iddia edildiği gibi kanuna aykırı teminatsız krediler açılmadığını, kredilerin açıldığı tarih itibari ile kredilerin yeterli teminatının olduğunu, kendisinin sadece prosedür ve bankanın genelgeleri gereği şubeden gelen kredi teklifini bir yazı ekinde genel müdürlüğe gönderdiğini, kredinin onayında ve kullandırılmasında bir etken olmadığını, kredi kullandırımında etki ve yetkisinin olmadığını, kendisinin çalıştığı kurumu zarara uğratmak kastı ile bir eylemde bulunmadığını, kredinin tahsisinde alınan kararlara katılmadığını ve mevzuata göre işlem yaptığını, anılan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... Kızılca vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının davacı bankada en son ...Şubesinde Müdür Yardımcısı olarak görev yaptığını, sonrasında emekli olup 1999 yılı depreminden sonra ailesiyle birlikte Hollanda'ya taşındığını ve 2000 yılından beri orada yaşamını sürdürdüğünü, davaya konu kredilendirme işlemlerinin 1996-1997 yılına ait olduğunu, davanın ise 5-6 yıl geçtikten sonra açıldığını, bankada görev yapan bir müdür yardımcısının yetki ve sorumluluklarının davacı bankanın bu davada davalıdan talep ettiği 7.272.604.006.552 TL meblağ ile bağdaştırmanın imkansız olduğunu, davayı kabul etmemekle birlikte davalının söz konusu krediler nedeniyle bankaya bir zarar verdiği düşünülse bile diğer davalıların tümünün hiyerarşik olarak davalının kat kat üzerinde ve davalının onlarla birlikte müşterek olarak zarardan sorumlu tutularak kendisinden aynı meblağın talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, anılan krediler nedeniyle davalı ile birlikte diğer davalıların da Şişli ...Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında yargılandığını ve davalı hakkında beraat kararı verildiğini, ceza mahkemesi kararında davalının görevi kötüye kullanma suçunu işlemediğinin belirlendiğini, BK 74.maddesi uyarınca bu kararın Hukuk Hakimini bağladığını, davalının söz konusu kredilerin kullandırımında genel müdürlük ve yönetim kurulu kararı dışına çıkmadığı, yetki-görev ve sorumluluklarını yerine getirmekte hatalı-kusurlu denilecek hiçbir davranışı bulunmadığını, anılan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; kredilerin tahsis aşamasında bölgenin şahsı ve ...'nın kredilerin onaylanmaması için her yola başvurduğu ve basiret örneği gösterdiği, Şişli ...Asliye Ceza Mahkemesi'nde ... Esas sayılı dosya ile açılan ceza davasında mahkemenin hakkında beraat kararı verdiğini, ancak kararın Yargıtay tarafından bozulduğunu ve davanın ertelenmeye bırakılarak devam ettirilmediği, bu nedenle hakkında kesinleşmiş bir cezanın bulunmadığını, daha sonraki tarihlerde davacı banka ile...Bankasında Bölge Başmüdürü olarak görev yaptığını, ilgili firmalara tahsis edilerek riske girilen kredilerden kasten veya basiretsizlik nedeniyle banka zararına sebep olmadığını, anılan nedenle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Kredi Değerleme Müdürünün görevinin önerge hazırlamak olduğunu, kredi açma yetkisinin olmadığını, önerge hazırlanırken şekil şartı ve standart formların doldurulmasının şart koşulduğunu, kredi değerleme müdürlüğünün sorumluluğunun yanlış yanıltıcı bilgi yada tebligatta yaptığı bir hata ile olacağını, Yönetim Kurulunun önerge hazırlamadan önce kredilerin açılması yönünde kararlılığı/isteğinin mevcut olduğunu, çalışan bir personel olarak o gün, bugün ki sonucunun tahmin edilemeyeceğini, iddia edildiği gibi 18-19/03/1997 tarihinde açığa yapılan 6.500.000 DM ithalat bedelinin tahsili sağlanmış ise davacı yandan bu bedelin tahsiline ilişkin muhabir bankadan alınan ve bu tutarın alacak kaydedildiği mevduat hesap ekstresinin ibraz edilmesinin talep edildiği, o gün ki koşullarda kredinin çıkmasının engellenemeyeceğini, risken kredi tahsisi ile doğmayacağını, bu limiti kullandırma ile doğduğunu, Krediler Daire Başkanlığı ile Kredi Değerleme Müdürlüğü'nün farklı olduğunu, kredi kontrol ve inceleme biriminin hareketsiz kaldığını, kendisinin kusurlu bir davranışının bulunmadığını, ceza davasında beraat kararı verildiğini, bilirkişinin sorumluluğu olmadığı yönünde görüş bildirdiğini, illiyet rabıtasının olmadığını, anılan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, davalı banka yöneticilerinin usulsüz iş ve eylemleri sebebi ile davacı bankayı zarara uğrattıklarından bahisle işbu zararın davalılardan tazminine ilişkindir.
İstanbul ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... Esas-... Karar sayılı kararın incelenmesinde; davacılar ... ve ... olduğu, davalının ... olduğunu, davanın davacıların murisleri ...'nun terekesinin müteveffanın ölümü ve mirasın açıldığı tarihte borca batık bulunduğunun ve bunun sonucu olarak mirasın hükmen reddedilmiş olduğunun tespitine yönelik terekenin borca batık olduğunun tespiti davası olduğu, mahkemece yapılan yargılama sonucu davacıların davasının kabulü ile davacıların murisi ...'nun terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile davacıların mirası hükmen retlerine karar verildiği görülmüştür.
Mahkememizce davacı banka kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, bilirkişi olarak Bankacılık ve Finans-Hazine Müdürü ..., Bankacı-Operasyon Yöneticisi ... ve Yrd.Doç.Dr... tayin edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından sunulan raporda; davacı banka ile dava dışı ... Grup firmaları arasında 1991 yılında başlayan sürekli iş ve kredi ilişkisinin bulunduğu, kredi ilişkisi kapsamında anılan gruba davaya konu olan 6.500.000 DM ilave kredi limiti tesis edilmeden önce, grup firmalarına davacı banka tarafından tesis edilmiş kredi limitleri dahilinde kullanılmış bulunan 27/03/1997 tarihi itibari ile döviz kredisi-ithalat akreditif kredisi-teminat mektubu kredisinden doğan toplam 35.202.124 DM ve 199.143,93 TL tutarında kredi riski bulunduğu, davacı bankanın ...Şubesince ... Grup firmalarının 1997 yılı içerisindeki olumsuz mali yapısı, yüksek miktarda banka borcu bulunmasına rağmen öncelikli olarak firma hesapları müsait olmadığı halde ve kredi limit boşluğu bulunmadığı halde usulsüzce bankanın geçici hesapları kullanılmak sureti ile kaynak yaratılarak zarar doğacağı ve geçici hesapların kapanamayacağı düşünülmeksizin grup firmalarına ait 18/03/1997 tarihli 3.500.000 DM ve 19/03/1997 tarihli 3.000.000 DM tutarındaki peşin ithalat avans ödemesinin toplam 6.500.000 DM olmak üzere bedeli banka hesaplarından karşılanarak yapıldığı, aynı gün içerisinde tasfiye edilmesi gereken geçici hesapların kapanamadığı ve firmanın 26/03/1997 tarihinde gönderdiği havale bedeli ile kapatılabildiği, usulsüz yapılan transfer işlemi sebebi ile banka yöneticileri ile ... Grup firma yöneticileri arasındaki risk yönetimini ve algıyı ortadan kaldıran süregelen yakın ilişkiler çerçevesinde 6.500.000 DM kredinin verilme zorunluluğunun doğduğu, ... Grup firmalarından ... .AŞ, ...AŞ ve ... AŞ için hazırlanan mali tahlil ve istihbarat raporundaki olumsuz mali verilere rağmen kredi önergelerinin firma değerlendirmesi kısmında vurgulanan "... Grubuna dahil tüm firmaların risklerinin güvencesini oluşturması için alınan ...Oteli ile fabrika üzerindeki muhtelif derecelerde toplam 1,980 Milyar TL'lik ipotek tutarı ve 2,224 Milyar TL'lik ekspertiz değerinin grubun ipotek karşılığı kullandırılan TL bazındaki toplam 2,5 Trilyon TL olan risklerini karşılamada yetersiz kaldığı, ipotek açığı ve ekspertiz değeri yetersizliğinin kredi kullandırım koşulları doğrultusunda belirlenen marj oranını (nakdi krediler için %200 gayrinakdi krediler için %50) karşılayacak şekilde giderilmesi, risk güvence dengesi sağlanarak kredi vadelerinin uzunluğu da dikkate alınarak riskin devamı süresince korunmasına özen gösterilmesi gerektiği" düşümü yapılmış olmasına rağmen ilave 6.500.000 DM döviz kredisi limitinin teklif edildiği aşamada ... Grubunda 27/03/1997 tarihi itibari ile net ekspertiz değeri bakımından 1.055.506,46 TL tutarında ipotek açılğı bulunmasına rağmen, anılan grup firmalarının kredi kullandırım koşulları için daha önce öngörülen teminatların zayıflatılarak, ilave kredilerin güvencesine munzam teminat olarak ...AŞ'nin risklerini de kapsayacak şekilde Babaeski'deki fabrikanın 3.dereceden 2 Trilyon TL'lik ipotek alacağını, henüz ekspertizi yapılmamış ve üzerinde diğer bankalara ait ipotekler mevcut olan taşınmaz bilgisi belirtilmek suretiyle üzerindeki ipotekler gereği gerçekten net ekspertiz değeri sıfır olan ve teminat vasfına haiz olmayan taşınmaz ipotek alınmak suretiyle ve kefalet karşılığında yönetim kurulunun 28/03/1997 tarih ve 351, 352 , 353 sayılı kararı ile...AŞ'ne ilave 2.500.000 DM döviz kredisi, ....AŞ'ne ilave 2.000.000 DM döviz kredisi, ...AŞ'ne ilave 2.000.000 DM döviz kredisi limiti olmak üzere toplam 6.500.000 DM kredi limiti tahsil edildiği,...AŞ'nin 2.500.000 DM ilave limit dahilinde, ...AŞ'nin 2.000.000 DM ilave limit dahilinde ve ...AŞ'nin ilave limit dahilinde 2.000.000 DM olmak üzere 01/04/1997 tarihinde toplam 6.500.000 DM tutarında döviz kredisi kullandığı ve toplam kredi tutarının tamamının yurt dışına transfer ettiği, kredi kullandırımı esnasında 01/04/1997 tarihi itibari ile ... Grup teminatında net ekspertiz değeri bakımından firma risk tutarının altında ipotek olduğu, grupta 1.082.190,07 TL tutarında net ekspertiz değeri bakımından ipotek açığı bulunduğu, gruba ipotek farklılığı ve diğer teminatlar yönüyle de farklılık bulunmasına rağmen kredi kullandırıldığı, usulsüz transfer işlemleri yapılması ve neticesinde herhangi bir önlem alınmadan ilave kredi kullandırımına zemin hazırlanarak ... Grup firmalarına ilave 6.500.000 DM kredi teklif edilmek, kredi limiti tesis edilmek ve kredi kullandırımı yapılmak, bilinçli olarak teminatlar zayıflatılmak suretiyle ve ilave kullandırılan toplam kredi tutarının lehine tesis edilen firmalardan tahsil edilememesi sebebi ile davalıların kredi riskinin oluştuğu ve zararın doğduğu 01/04/1997 kredi kullandırım tarihi itibari ile toplam 6.500.000 DM karşılığı 496.736,50 TL'nin paylarına düşen kısmından sorumlu olduğu, davacı bankanın ... Grup firmalarına ait tahsil edilemeyen kredi hesaplarından doğan 04/12/2002 dava tarihi itibari ile toplam 7.234.854,25 TL tutarında anapara alacağı olduğu, kanuni takip sürecinde davacı banka tarafından ... Grup firmalarına ilave kredi limiti tesis edilmeden önce, daha önce gruba tesis edilen kredi limiti dahilinde kullandırılan bir kısım kredilerin teminatı için ipotek alınan Belek/Antalya ...Otel'in satışından doğan ve payına düşen net taşınmaz satışı bedelini banka hesaplarına intikal ettirerek 17/12/2004 tarihinde grup firmaları ...Tekstil, ... Tekstil, ... Turizm, ...Tekstil'in takip hesaplarından toplam 1.694.370,00 TL tutarında tahsilat sağlandığı, ilave kredinin kullandırım koşullarına göre munzam teminat olarak belirlenen gruba ait Babaeskide bulunan fabrika binası olarak kullanılan, banka lehine tesis edilen 3.derecede 2.000.000 TL tutarındaki ipotekli taşınmazın satışının yapılmasına rağmen davacı bankaya pay düşmediği, gruba ait Çorluda bulunan fabrika binası olarak kullanılan, banka lehine tesis edilen 5 ve 6.dereceler de toplam 4.550.000 TL tutarındaki taşınmazında satışının yapılmasına rağmen davacı bankaya pay düşmediği, davacı bankanın ... Grup firmalarına ait tahsil edilemeyen tüm kredi hesaplarından doğan 19/12/2017 inceleme tarihi itibari ile toplam 5.555.809,40 TL tutarında anapara alacağı olduğu, mahkeme tarafından davacı bankanın 01/04/1997 tarihi itibari ile zarara uğratıldığına ve 496.736,50 TL tutarında anapara alacağı olduğuna, riskin ve zararın doğduğu 01/04/1997 tarihinden itibaren TC Merkez Bankasının kısa vadeli krediler için öngördüğü avans faizi ile birlikte zarar tutarı 496.736,50 TL'yi talep edebileceğine karar verildiği takdirde ... Grup firmalarına tesis edilen toplam 6.500.000 DM ilave döviz kredisi ile ilgili olarak zararın doğmasına sebebiyet veren ...AŞ Merter Şubesince hazırlanan kredi teklifinde imzası ve onayı bulunan şube kredi komitesi başkanı sıfatıyla Şube Müdürü ..., üye sıfatıyla Müdür Yardımcısı Nihal Kızılca ve üye sıfatıyla Şef ...'in kredi teklifini İstanbul II.Bölge Başmüdürülüğü adına onaylayan ve imzası bulunan Bölge Başmüdürü ... ve Bölge Başmüdürü ...'nın, kredi önergesini Kredi Değerlendirme-A Müdürlüğü adına hazırlayan, onaylayan ve imzası bulunan Krediler Daire Başkanı... ve Kredi Değerlendirme Müdürü ...'ın, Kredi Önergesini Genel Müdürlük adına onaylayarak Yönetim Kuruluna sunan ve imzası bulunan Genel Müdür Sinan Solak'ın nihai olarak 28/03/1997 tarih ve 351, 352 , 353 karar sayılı kararı ile onaylayan ve imzası bulunan Yönetim Kurulu Başkan sıfatıyla ... (Genel Müdür), Üye ... (Genel Müdür Yardımcısı), Üye A.... (Genel Müdür Yardımcısı), Üye ... ve Üye ...'ın ortak kusurları ve zarar sorumlulukları sonucu her birinin payına düşen 41.394.708 TL'yi (496.736,50 TLx1/12) ödemekle yükümlü olduğu, davacı bankanın 04/12/2000 dava tarihi itibari ile her bir davalı payına düşen tutardan sorumlu olmak üzere davalılardan ayır ayrı 212.763,13 TL (2.553.157,57 TLx1/12) tutarında alacağı olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Aldırılan bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.
Tarafların bilirkişi raporuna itirazları sebebi ile itirazların tek tek karşılanarak bu itirazlar doğrultusunda ek rapor aldırılmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından sunulan ek raporda; kök rapordaki görüş ve kanaatleri devam etmekle birlikte davalıların ortak kusurları ve zarar sorumlulukları kapsamında müşterek sorumluluk hükümlerinin uygulanmasına, bu bağlamda 496.736,50 TL anapara tutarı ve 2.056.421,07 TL işlemiş faiz olmak üzere 2.553.157,57 TL toplam zarar miktarından tüm davalıların ayrı ayrı sorumlu tutulmasına ilişkin kararın mahkemenin takdirinde olduğu bildirilmiştir.
Yapılan yargılama, davacının iddiaları, davalıların beyanları, davacı banka kayıtları üzerinde mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesine ilişkin kök ve ek rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalılardan ...'ın davacı ...AŞ'de ... Şube Müdürü, ...'ın ... Şube Müdür Yardımcısı,...'in Şube Şefi olduğu, ...'ın davacı banka Krediler Daire Başkanlığı'nda Kredi Değerlendirme Müdürü,...'ın Daire Başkanı olduğu, ... ve ...'nın İstanbul 2.Bölge Müdürlüğü Baş Müdürlüğünde Bölge Müdürü olduğu, ..., ...'nin Yönetim Kurulu Üyesi oldukları, ...'un Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdür olduğu, ayrıca ...'ın kredilerden sorumlu Genel Müdür Yardımcısı olduğu, ...'nin de Hazine ve Mali İşler Genel Müdür Yardımcısı olduğu, davacı banka tarafından dava dışı ... Grup firmalarına davaya konu olaylardan önce çeşitli kredilerin kullandırıldığı, davaya konu olan 6.500.000.000 DM'lik ilave kredi limiti tesis edilmeden önce söz konusu grup firmalarının 35.202.124.000 DM ve 199.143,93 TL tutarında kredi risklerinin bulunduğu, Merter Şubesi tarafından ... Grup firmaları arasında bulunan ...AŞ ile 18/03/1997 tarihli 3.500.000 DM ve 19/03/1997 tarihli 3.000.000 DM tutarındaki peşin ithalat avans ödemesinin banka hesaplarından karşılanarak yapıldığı, bu nedenle açık oluşması sebebi ile davacı banka tarafından dava dışı şirkete 6.500.000 DM'lik kredi verilme zorunluluğunun doğduğu, daha önce ... Grubuna verilen kredilerin güvencisini oluşturması için alınan toplam 1.980.000.000 TL'lik ipotek tutarı ile (eski TL) 2.224.000.000 TL'lik ekspertiz değerinin grubun ipotek karşılığı kullandırılan TL bazındaki toplam 2.500.000.000 TL (eski TL) olan risklerini karşılamada yetersiz kaldığı, buna rağmen ... Grubu firmasına 6.500.000 DM döviz kredisi limitinin teklif edildiği, 1.055.506,46 TL (yeni TL) ipotek açığı bulunması rağmen ... Grubunun içerisinde yer alan ...AŞ'nin risklerini de kapsayacak şekilde 3.dereceden 2.000.000.000 TL'lik ipotek alacağının henüz ekspertizi yapılmamış ve üzerinde diğer bankalara ait ipotekler mevcut olan taşınmaz bilgisi belirtilmek sureti ile ekspertiz değeri 0 olan ve teminat vasfına haiz olmayan taşınmaz ipotek alınmak suretiyle ve kefalet karşılığında yönetim kurulunun 28/03/1997 tarih 351, 352, 353 karar sayılı kararı ile...AŞ'ye ilave 2.500.000 DM döviz kredisi, ...Tekstil San ve Tic.AŞ'ye ilave 2.000.000 DM döviz kredisi ve ...AŞ'ye ilave 2.000.000 DM döviz kredisi olmak üzere toplam 6.500.000 DM'lik kredi limiti tesis edildiği ve bu firmalar tarafından 01/04/1997 tarihinde toplam 6.500.000 DM döviz kredisi kullandırıldığı, ilgili şube yetkilileri kredi teklifini onaylayarak banka yönetim kuruluna gönderen bölge müdürü ve kredi değerlendirme müdürlüğünde görevli personel ve sonra yönetim kurulu üyesi olan davalıların öncelikle usulsüz transfer işlemleri yapılması sureti ile dava dışı firmalar adına banka tarafından ödemelerin yapıldığı, sonra bu açığın meydana çıkmaması için dava dışı grup firmalarına bu açığı kapacak şekilde 6.500.000 DM kredi teklif edildiği, bilinçli olarak teminatların zayıflatıldığı ve bu şekilde kredi riskinin oluştuğu, dava dışı grup firmalara son kullandırılan 6.500.000 DM'lik krediden önce kullandırılan diğer krediler sebebi ile ipotek olarak alınan Antalya Belek ...Otelin satışının yapıldığı, 17/12/2004 tarihinde grup firmaları olan ...Tekstil, ... Tekstil, ... Turizm, ...Tekstil'in takip hesaplarından toplam 1.694.370 TL tutarında tahsilat sağlandığı, ancak bu tutarın gruba bağlı dava dışı şirketleri davaya konu olan bu 6.500.000 DM'lik krediden daha önce kullandırılmış bulunan krediler için bu tahsilatın sağlandığı, yine Babaeski'de bulunan fabrika binası üzerine 3.derecede 2.000.000 TL tutarındaki ipotekli taşınmazın satışının yapıldığı, ancak buradan davacı bankaya pay düşmediği, yine Çorlu'da bulunan fabrika binasının banka lehine tesis edilen 5 ve 6.derecelerdeki ipotek sebebe ile de taşınmazın satışının yapılmasına rağmen davacı bankaya pay düşmediği, dolayısıyla davacı bankanın davaya konu 6.500.000 DM'lik kredi sebebi ile halen kredi alacağını tahsil edemediği, yine grup şirketi olan ...AŞ firmasının kredi kullandırım şartlarında belirtilen nitelikte gerekli teminatlar alınmadan 7.679.000 DM gayrinakti ithalat akreditif kredisi kullandırıldığı, akreditif kredisinin ... Grup şirketleri tarafından kullandırılan krediler aracılığı ile kapatıldığı, tüm bu hususlar dikkate alındığında olumsuz istihbarat raporları bulunmasına rağmen ve yine yeterli teminat alınmadan teminat açığı oluşmuş olmasına rağmen dava dışı ... Grubu Şirketlerine usulsüz kredi teklifinde bulunan davacı bankanın Merter Şubesi şefi, müdür ve müdür yardımcısı ile söz konusu kredilere yine teminat açığı bulunduğunu bilmesine rağmen İstanbul Bölge Baş Müdürü ...'ın yerine ... ve Bölge Müdürü ... imzalı 27/03/1997 tarihli ilk yazıda firmaların mali tahlil ve istihbarat raporlarında yer alan olumsuzluklara yer vererek kredi değerlendirme müdürlüğüne gönderildiği, ancak aynı gün bu yazının iptal edilerek aynı tarih ve sayı ile mali tahlil ve istihbarat raporlarından hiç bahsedilmeden sadece şube tarafından talep edilen kredi arttırımının uygun görüldüğünü belirtecek şekilde yazının kredi değerlendirme müdürlüğüne gönderildiği, kredi değerlendirme müdürü olan ... ve daire başkanı... tarafından bu kredinin uygun görülerek yönetim kuruluna sunulduğu ve yönetim kurulu üyeleri tarafından da söz konusu kredilerin onaylandığı, yönetim kurulu üyeleri ve kredi daire başkanlığı ile müdürlüğünün de kredi önerisinde mali tahlil ve istihbarat raporları yer almamasına rağmen ayrıca teminat açığı bulunduğunu bilmiş olmalarına rağmen söz konusu kredinin onaylandığı, meydana gelen banka zararından tüm davalıların birlikte müteselsilen mesul oldukları, her ne kadar davalılar tarafından zaman aşımı itirazında bulunulmuş ise de gerek kredinin kullandırım tarihi, gerek TMSF tarafından bankaya el konuluş tarihi göz önüne alındığında, yine kredinin hali hazırda ödenmediği de dikkate alındığında davalıların zaman aşımı itirazlarının yerinde olmadığı, davalıların özen yükümlülüklerine aykırı davrandıkları, banka yönetim kurulu üyelerinin gerek eylem gerekse dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nun 336.maddesi uyarınca da sorumluluklarının bulunduğu, söz konusu sorumluluğun ağırlaştırılmış sorumluluk niteliğinde bulunduğu, yönetim kurulu üyeleri kurtuluş beinesini ispat etmedikleri sürece söz konusu zarardan sorumlu oldukları, yine banka Merter Şubesi çalışanları ile bölge müdürleri ve kredi değerlendirme görevlilerinin de söz konusu kredinin kullandırılmasında kasıt ve ihmallerinin bulunduğu, bu itibarla bunlar yönünden de kusur sorumluluğu gereği sorumluluklarına gidilmesi gerektiği, mahkememizce kabul gören bilirkişi raporuna göre dava tarihine kadar davacı bankanın 496.736,50 TL (6.500.000 DM karşılığı) ana para alacağı ile 2.056.421,07 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.553.157,57 TL zararının oluştuğu, ancak dava tarihinde söz konusu zarar miktarının davanın müdeabihi haline geldiği, bu itibarla tüm zarar miktarı üzerinden faiz işletilmesi gerektiği değerlendirilmiş ve davacı bankanın davasının kısmen kabul ve kısmen reddi ile toplam 2.553.157,57 TL'nin davalılar Muris ... mirasçıları ... ve ... dışındaki davalılardan tahsiline karar vermek gerekmiş, muris ... yönünden açılan dosyanın ise bu dosyadan tefriki ile mahkememizin başka bir esasına kaydına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Muris ... mirasçıları ... ve ... hakkında açılan davanın bu dosyadan tefriki ile mahkememizin ayrı bir esasına kaydına, bunlar hakkında açılan davanın tefrik edilen dosya üzerinden yürütülmesine,
2-Diğer davalılar hakkında açılan davanın KISMEN KABUL - KISMEN REDDİ ile 2.553.157,57 TL'nin dava tarihi olan 03/02/2002 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilde mükerrer olmamak şartıyla müteselsilen davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Kalan kısımlar yönünden davanın REDDİNE,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereği alınması gereken 174.406,19 TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan (Muris ... mirasçıları ... ve ... dışındaki) müştereken tahsili ile Hazineye irat kaydına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği kabul ve ret oranına göre hesap ve takdir olunan 88.497,36 TL ücreti vekaletin davalılardan (Muris ... mirasçıları ... ve ... dışındaki) alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği kabul ve ret oranına göre hesap ve takdir olunan 112.394,46 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak kendisine vekil ile temsil ettiren davalılara verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 986,50 TL bilirkişi ücreti ve 4.450,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 5.436,50 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre 1.908,56 TL'sinin davalılardan (Muris ... mirasçıları ... ve ... dışındaki) alınıp davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde YARGITAY'a TEMYİZ YOLU açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır