T.C.
İSTANBUL10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/199 Esas
KARAR NO: 2018/988
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/02/2015
KARAR TARİHİ: 12/09/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin fabrikasında ticari faaliyetlerini sürdürdüğünü, kamu kurumları ve özel sektör kuruluşlarına hizmet verdiğini, davalı kurumdan gelen 12/02/2015 tarihli yazı uyarınca "faturalara ilişkin yapmış olduğumuz itiraz ilişkin, faturaların hesaplanmasında hata olmadığı, ancak yönetim kurulunca alınan karar gereği gerekli şartların oluşması halinde tahakkuk edilen ceza bedellerine indirim yapılacağı ve bu bedellerin 40028056 numaralı faturada 145.424,80 TL ve ... numaralı faturada 390.690,06 TL olmak üzere toplam 536.114,86 TL indirim yapılacağını, aksi halde ilgili faturaların ödenmemesi veya ödeme talebi ile yapılandırılmaması halinde 23/02/2014 tarihi itibariyle gaz akışının durdurulacağı ve yasal takip başlatılacağı"nın bildirildiğini, davacı şirketin abonmanlık sözleşmesinin imzalanmasından bu tarihe kadar kurum tarafından gönderilen tüm faturaların eksiksiz ödendiğini, ancak sadece gönderilen dava konusu fahiş ve haksız faturalara itiraz edildiğini, ancak yine de şimdiye kadar olan süreçte enerjinin kesilmemesi için davacı şirketin ihtirazi kayıt ile dava açma hakkı da saklı kalmak kaydı ile davalı kuruma teminat olarak 200.000,00 TL ödeme yapıldığını, bu nedenle davalı kurum tarafından 23/02/2015 tarihinde gaz kesintisinin yapılacağı ihtarının da ivedi olarak göz önüne alınması kaydı ile yatırılan bedelin ihtiyati tedbirin teminatı olarak kabul edilerek fabrikada yürütülen faaliyetlerin aksamaması ve yüzlerce çalışanın mağdur edilmemesi için faturalara dayalı enerji kesintisinin durdurulamayacağına ilişkin tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini, anılan nedenlerle öncelikle ihtiyati tedbir kararı verilmesi ile yine davanın kabulü ile 08/07/2014 tarihli ve 462.450,86 TL ve 08/07/2014 tarihli ... numaralı 816.542,23 TL bedelli faturalardan kaynaklı davacı şirketin borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile imzalanan Abone Bağlantı Sözleşmesinde abonenin doğal gazla ilgili iş ve işlemlerde Doğalgaz Piyasası Kanunu ve bu kanun kapsamında EPDK tarafından çıkarılmış ve çıkarılacak olan kurul kararları, yönetmelik, düzenlemeleri teknik şartnameleri, yayınlanmış ve yayımlanacak uygulama kurallarına uymayı ve bu kapsamda tahakkuk edecek tüm bedelleri ve doğabilecek farkları ödemeyi kabul ettiğini, yine bu sözleşmenin 4.maddesinde "kaçak veya usulsüz doğalgaz kullanımının tespiti halinde EPDK mevzuatı kapsamında doğalgaz kesilerek hizmet durdurulur ve kaçak doğalgaz kullanım halinde %200, tekerrürü halinde %300 ceza, usulsüz doğalgaz kullanımı halinde ise sayaç açma-kapama bedelinin 3 katı olacak şekilde ceza uygulanır"hükmünün mevcut olduğunu, davacının sözleşmeyi imzaladığını, bu nedenle mevzuattan ve şartlardan haberdar olduğunu, buna rağmen sayaca müdahale ettiğini, davacının dava dilekçesinde davalı kurumun işlemlerinin mevzuata uymadığından bahisle beyanda bulunduğunu, ancak davalı kurumun işlemlerinin mevzuata uygun olduğunu, davacının sayaca müdahalesinin tutanak ile tespit edildiğini ve söz konusu sayacın ...AŞ'ye gönderildiğini, burada da sayaca müdahale edildiğinin tespit edildiğini, daha sonra davacı tarafından sayacın kurulması olayının gerçekleştirildiğini, bu olay üzerine sayacın değiştirildiğini, daha sonra da dava konusu edilen cezalı faturanın çıkarıldığını, davalı kurumun mevzuat çerçevesinde bu işlemi gerçekleştirdiğini, bu nedenle davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, anılan nedenlerle öncelikle ihtiyatı tedbir kararın kaldırılması ile 462.450,86 TL bedelli faturanın kıyas hesabındaki hata nedeni ile 317.414,00 TL olarak tespitine, bunun dışındaki talepler açısından davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; davacının, davalı kurum tarafından kesinlen doğalgaz faturalarına karşı borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır.
Mahkememizce ibraz edilen deliller ve tüm dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılarak davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespiti bakımından rapor aldırılmasına karar verilmiş, bilirkişiler Makine Yüksek Mühendisi ... ve Hesap Uzmanı ... tarafından sunulan raporda; davacının Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği Esaslarına göre doğalgaz sayaçlarına müdahale ederek kaçak doğalgaz kullandığını, kaçak kullanılan doğalgaz bedelinin yapılan hesaplama sonucunda 1.133.956,23 TL olarak tespit edildiğini, bu nedenle davacının menfi tespit davasının yerinde olmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli bulunmaması nedeniyle yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, bilirkişi olarak Elektrik Elektronik Mühendisi ..., Kimya Mühendisi ... ve Mali Müşavir ... tarafından sunulan bilirkişi raporunda; Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği-Kaçak ve Usulsüz Doğal Gaz Kullanımı -Kaçak Doğal Gaz Kullanımı 52.maddesi uyarınca sayaca müdahale edilerek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle davacı tarafça 07/12/2012-02/07/2014 tarihli dönemler için yapılan eylemin kaçak gaz kullanıldığının kabul edilmesi gerektiği, 07/12/2012 tarihli kaçak kullanım dönemi için yapılan hesaplama ve uygulamaların EPDK'nın "Kaçak veya Usulsüz Doğal Gaz Kullanımı Durumunda Uygulanacak Usul ve Esaslar"hükümlerine uygun olduğu, davalı kurumun 02/04/2015 tarihli yazı içeriğinde fatura tahakkuk döneminin 12/07/2012 - 12/12/2012 alınması gerekirken 12/07/2012 - 12/02/2013 olarak alınmış olduğunu, bu nedenle fazla tahakkuk çıkmış olması nedeniyle yapılan düzenleme ile 137.385m3 yerine 97.767 m3 tüketim dikkate alınarak faturaya tahakkukunun 317.414,00 TL olarak yeniden düzenlenmiş olduğunun açıkça belirtildiği, 07/12/2012 tarihli tutanak dönemi için davacı şirketin, davalı tarafça talep edilen 317.414,00 TL kaçak gaz tüketim bedelinin tamamından sorumlu tutulması gerektiği, 02/07/2014 tarihli kaçak kullanım dönemi için kaçak olarak doğalgaz kullanma süresinin, kontrol, mühürleme, sayaç açma-kapama, sayaç değiştirme, sayaç sökme-takma, pil değiştirme, doğal gaz kullanım sözleşmesi imzalahnması, varsa daha önce kaçak doğalgaz kullanıldığına dair ilişkin tutanak ve hatlara bağlantı yapılması işlemlerinden en son yapılanın işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süre olduğunun açık hükme bağlandığını, davalı kurum tarafından davacının sayacının doğru tüketim kayıt ettiği kabul edilen 14/06/2014-19/06/2014 tarihleri arasındaki tüketimi baz alınarak sayaca müdahale nedeniyle eksik tüketim kayıt ettiği iddia edilen 27/01/2014-02/07/2014 tarih arasındaki döneme kıyas fatura tahakkuk ettirildiğini, ikinci kaçak kullanım olması nedeniyle %300 kaçak kullanım cezası uygulandığını, halbuki EPDK'nın Kaçak veya Usulsüz Doğal Gaz Kullanımı Durumunda Uygulanacak Usul ve Esaslar hükümleri doğrultusunda kaçak olarak doğal gaz kullanma süresinin tutanak öncesinde yapqılan kontrol işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olduğunun açık hükme bağlandığını, yine davalı kurum tarafından 02/07/2014 tarihi öncesinde sayaç başında sayaç işaretleri kıyaslama, sayç müherlerinin kopartıldığının tespit edilmek sureti ile en son 25/06/2014 tarihinde kontrol işlemi yapıldığı, bu durumda kaçak doğalgaz kullanım süresinin (%300 ceza uygulanacak süre) 25/06/2014 tarihinde sabitlenmesi gerektiğine kanaat getirildiğini, 25/06/2014 tarihi öncesinde ise %300 kaçak kullanım cezası uygulanmaksızın davalı kurumun zarara uğramaması amacıyla eksik tüketim tahakkuku yapılması gerektiğine kanaat getirildiğini, bu şekilde hesaplama yapılmamış olursa davalı kurum tarafından olabildiğince geç kaçak tespitinin ortaya çıkartılıp kaçak kullanım süresi müsaade edilen en fazla süre olan 12 aya kadar uzatılarak bu sürenin tamamına %300 ceza katsayısı uygulanmak kaydıyla sebepsiz zenginleşmeye mahal verilebileceği, yapılan hesaplama doğrultusunda davacı şirketin 07/12/2012 kaçak kullanım dönemi için toplam 300.858,05 TL kaçak kullanım bedelinden sorumlu tutulması gerektiği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Yine mahkememizce tarafların itirazları doğrultusunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişiler tarafından sunulan ek raporda kök raporlarındaki kanaatlerinin aynen devam ettiği bildirilmiştir.
Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, davalının beyanları, davacıya ait tesisata ilişkin tutulan tutanaklar, abone işlem dosyası, faturalar, davacının kullandığı sayaca ait davalı şirket elemanları tarafından yapılan fotoğraflamalar ve tüm dosya kapsamı dikkate alındığında, her ne kadar davacı tarafından davalı ... A.Ş tarafından kendisine kesinlen 08/07/2014 tarihli ... fatura nolu 462.450,86 TL miktarla ve yine aynı tarih ... fatura nolu 816.542,23 TL bedelli faturalardan dolayı borçlu olmadığının tespiti amacı ile menfi tespit davası açılmış ise de gerek taraf iddiaları, gerekse davalı şirket tarafından mahallinde tutulan tutanaklar, davacı şirketin kullanmış olduğu, sayaca ait fotoğraflama görüntüleri, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı dikkate alındığında davacıya ait tesisatta bulunan sayacın 19/06/2014 saat:12:03' de yapılan kontrolünde 149202 m3 kullanımın bulunduğu, 25/06/2014 saat: 11:33'de yapılan kontrolde ise 139147 m3 kullanım olduğu, normal bir sayaçta arada geçen 1 haftalık süre içerisinde kullanıma bağlı olarak sayaç numaratörünün artması gerekirken 6 günlük süre içerisinde sayaç numaratörünün yaklaşık 10000 m3 düştüğü ve geriye gittiği, yine sayacın kulak mühürlerinin ilk mühürlü haline göre ters istikametten mühürlenmiş oldukları, bu itibarla davacı tarafın sayaca müdahalede bulunarak sayacın numaratörünü düşürdüğü, bu şekilde davacı tarafın kaçak doğalgaz kullanma eyleminin sabit olduğu, bu bağlamda davalı kurum tarafından kaçak tüketim faturasının düzenlenmesinin doğal olduğu, davacı tarafın 2014 tarihinde yapılan bu tespitin 2. Tespit olduğu, yine davacının sayacında ilk olarak 07/12/2012 tarihinde tutulan tutanakta sayaca müdahale edildiğinin tespit edildiği, dolayısıyla 2. Yani 2014 Haziran ayında yapılan tespitin 2. Kaçak tespitine ilişkin bulunduğu, bu noktada kaçak tüketim tutanağında %300 cezalı tarhiyat yapılmasının uygun olduğu fakat kaçak ve usulsüz doğalgaz kullanımı durumunda uygulanacak usül ve esasların 2. Maddesine göre kaçak olarak doğalgaz kullanma süresinin kontrol, mühürleme, sayaç açma kapama, sayaç değiştirme, sayaç sökme takma, pil değiştirme, doğalgaz kullanım sözleşmesinin imzalanması ... en son yapılanın işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihine kadar olan süre olduğu, 16/06/2014 tarihindeki sayaç işaretinin 138790, 19/06/2014 tarihindeki sayaç işaretinin 149202, 25/06/2014 tarihindeki sayaç işaretinin 139146 olduğu, davalı ... tarafından 27/01/2014 - 02/07/2014 tarihleri arasındaki dönem için kıyas fatura tahakkuk ettirildiği, ancak son kontrolün 19/06/2014 ve 25/06/2014 tarihleri arası olduğu, dolayısıyla son kontrol tarihi olan 25/06/2014 tarihi ile tutanak kıyas tarihi olan 02/07/2014 tarihi arasındaki 7 gün için %300 cezalı hesaplama yapılması gerektiği, bu dönem için 69.745,68 TL kaçak doğalgaz ceza bedelinin hesaplanması gerektiği, 27/01/2014 ile 25/06/2014 tarihleri arası için ise eksik tüketim hesabı yapılması gerektiği, bunun da 231.112,37 TL olduğu, toplam 2. Kaçak tüketim için yani 08/07/2014 tarih...nolu fatura için davacının borçlu olduğu miktarın 300.858,08 TL olduğu, başka bir anlatımla bu faturadan davacının borçlu olmadığı miktarın 515.684,18 TL olduğu görülmüş, yine davalı kurum tarafından davacıya ilk kaçak kullanım dönemine ilişkin tutulan ... nolu toplam 462.450,86 TL 'lik fatura yönünden ise davacının davalı şirket komisyonuna yapmış olduğu itiraz sonucu bu faturanın 317.464,00 TL olarak düzeltildiği, dolayısıyla bu faturadan 144.986,86 TL'lik kısım için davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından bu kısım yönünden açılan davada dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş, davacının bu faturaya ilişkin kalan bakiye 317.464,00 TL yönünden ise davalı kurum tarafından davacının ilk kaçak tüketim yaptığı döneme ilişkin kesilen bu faturanın mevzuata uygun olduğu ve kesilen faturanın doğru olduğu anlaşıldığından bu kısım yönünden ise davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABUL / KISMEN REDDİ ve kısmen konusuz kalması nedeniyle KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
A) Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalı kurum tarafından davacı 12187389001 nolu tesisat için düzenlenen ... nolu 816.542,23 TL'lik fatura sebebiyle davacının 515.684,18 TL borçlu olmadığının TESPİTİNE, (borçlu olduğu miktar 300.858,05 TL'dir)
a-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 35.226,38 TL harçtan, peşin alınan 21.842,01 TL harcın mahsubu ile bakiye 13.384,37 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
b-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince kabul edilen miktar üzerinden (515.684,18 TL) 34.577,37 TL nispi ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince reddedilen miktar üzerinden (300.858,05 TL) 24.001,48 TL nispi ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
B) Davalı tarafından davacıya 12187389001 nolu tesisat için düzenlenen Z.14/40028056 nolu fatura ile kesilen 462.450,86 TL'lik fatura komisyon raporu ile 317.464,00 TL olarak düzeltildiğinden düzeltilen bu kısım için (462.450,86 TL - 317.464,00 TL) 144.986,86 TL'lik kısım için dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,
a-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
b-Başlangıçta faturanın olması gerekenden daha fazla kesilmesi, daha sonra komisyon tarafından düzeltilmesi sebebiyle davacının dava açıldığı tarih itibariyle haklı olmasından dolayı davacı lehine (144.986,86 TL) 14.348,95 TL nispi ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
C) Davalı tarafından davacıya ... nolu tesisat için kesilen ... nolu fatura ile kesilen ve daha sonra komisyon raporu ile düzeltilen ve komisyon raporu ile 317.464,00 TL olarak tespit edilen kısım yönünden açılan davanın REDDİNE,
a-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince reddedilen miktar üzerinden (317.464,00 TL) 24.997,84 TL nispi ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
2- Bilirkişi ücreti 5.400,00 TL ve 281,50 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 5.681,50 TL yargılama giderinin (davanın kabul ve red oranına göre) (0,5165) 2.934,49 TL ile başlangıçta yatırılan peşin harç 21.842,01 TL olmak üzere toplam 24.776,50 TL davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...