T.C.
İSTANBUL10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2015/336 Esas
KARAR NO: 2018/499
DAVA: Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi
DAVA TARİHİ: 23/03/2015
KARAR TARİHİ: 11/04/2018
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Tahsil İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile, davacı ile davalı arasında davalıya ait ... Hastanelerinin yemek hizmetinin sağlanması amacıyla 01.01.2012 başlangıç tarihli ve 31/12/2014 bitiş tarihli Yemek Hizmetleri Sözleşmesi imzalandığını, taraflar arasındaki sözleşmesel ilişki, sözleşmenin bitiş tarihi olan 31.12.2014 tarihinde sözleşmenin 13.maddesinde belirtilen şekilde sona erdiğini ve davacı ... tarafından sözleşmede belirtilen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, bu tarih itibariyle de davacı şirketin, davalıya ait hastanelerin yemek hizmetleri bölümlerini davalının yeni dönem için anlaşma sağladığı... AŞ'ne devrederek fiilen de işi bıraktığını, ancak davalının, tüm yükümlülüklerini yerine getiren davacı ... tarafından kendisine tevdi edilen ve sözleşmesel ilişkiyi teminat altına alan ... AŞ ... Şubesine ait 30/03/2012 tarih ve 750.000TL tutarlı teminat mektubu ile ...Bankası AŞ...Şubesine ait 12/07/2012 tarih ve 750.000TL tutarlı kesin teminat mektuplarını davacıya iade etmediğini, yapılan şifai görüşmelerde teminat mektubunun idaesi ile ilgili herhangi bir geri dönüş yapılmaması üzerine...Noterliğinin 18/03/2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini ve aynı gün tebliğ edilen ihtarnameye istinaden de söz konusu teminat mektuplarının iade edilmemiş olduğunu, bu sebeple işbu davayı açtıklarını beyanla, öncelikle ve ivedilikle davalı ...'a teslim edilen kesin teminat mektuplarının ödenmemesi yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davacı ... tarafından tüm sigrota ve vergi borçlarının ödediği, projelerde çalıştırılan tüm işçilerin işçilik alacaklarının ödendiği nazara alınarak davaya konu teminat mektuplarının davacıya iadesine, davaya konu teminat mektuplarının iadesinin mümkün olmaması halinde yada davalı yan tarafından iade edilmemesi halinde teminat mektuplarının hükümsüzlüğünün tesbitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesi ile, davalı şirketin ... Bulvarı, ... Hastanesi,... adresinde yer alan... Hastanesi'nin sahibi ve işletmecisi olduğunu, gerek hastane personelinin gerekse hasta ve hasta yakınlarının yemek ihtiyaçları için hizmet vermek üzere çalıştığı catering firmasının ... AŞ ile imzalamış olduğu sözleşmeyi yemek firmasının sözleşme ile yükümlendiği yükümlülüklerini ifada temerrüde düşmesi sebebi ile 31.12.2011 tarihi itabari ile feshettiğini, fesih sonrası hastaların, hasta yakınlarının ve personelin yemek gibi temel ihtiyaçlarını karşılamanın hastane için en önemli hizmetlerden olduğundan vakit kaybetmeksizin yeni yemek firması olan davacı ... ile 01.01.2002 tarihinde yeni sözleşme imzalandığını, davacı şirketin davalı hastanede faaliyet gösterdiği sırada ... Faktoring tarafından dava dışı ... Şti ve... Şti aleyhine icra takibi başlatıldığını, söz konusu firma tarafından davalı hastanenin adresine gelinerek yemekhanede haciz işlemi uygulandığını, zira haciz sırasında davacının faaliyet göstermesi için tahsis edilen yemekhane bölümü ve ofis katlarında dosya borçluları... Tedarik'e ait evraklar bulunması nedeni ile haciz işlemi yapıldığını, anılan haciz üzerine hem müvekkili şirketin hem de davacı tarafından istihkak iddiasının ileri sürüldüğünü, ancak davalının icra tehdidinin bununla da bitmediğini, davacıdan evvel emek sözleşmesini feshederek ayrılan ... AŞ'nin personellerine olan borcu sebebi ile ...AŞ ile davacı arasında organik bağ idiası ile davalı hastanelerin yemekhanelerinde haciz işlemleri devam ettiğini, davalının yemekhanedeki makine ve ekipmanları haczedildiğinden, davalının istihkak iddiasında bulunduğunu, ancak istihkak iddiası reddedildiğinden istihkak davası ikame edildiğini, işbu davanın halihazırda Antalya ...İcra Hukuk Mahkemesinin... nolu dosyasında derdest olduğunu, yine aynı gün Antalya ...İcra Müdürlüğünün ... nolu dosyasından da haciz uygulandığını, söz konusu haciz işlemine karşı Antalya ...İcra Hukuk Mahkemesinden ... esas nolu dosyası ile istihkak davasının derdest olduğunu, anılan hacizlerde davacının dava dışı ... AŞ ile arasındaki organik bağı olduğunun gözetildiğini, davalının hastanenin yemekhanesindeki iki ayrı sefer haciz uygulandığını, akabinden aynı dosyadan ilave haciz yapıldığını, davalının hastane olup, sağlık hizmeti verilen özel bir kurum içerisinde, icra memurları ile gelinip haciz işlemi uygulanmasının prestij kaybına sebebiyet vereceğinin açık olduğunu, kaldı ki ekipmanların haczi ile yemek işlemlerinin gecikmekte ve aksamakta olduğunu, hastalara zamanında yemek verememenin stresini yaşayan müvekkilinin zor durumda kaldığını, halihazırda ... AŞ'nin personelleri ile davaları devam ettiğini, davacı ile olan bağlantı nedeni ile davalı yemekhanelerinin yukarıda özetlenen süreçten de anlaşılacağı üzere haciz tehdidi altında olduğunu, bu nedenle davalı şirketin teminat mektubunu söz konusu haciz ve borçların teminatı olarak uhdesinde tuttuğunu, esasında davacının aksi iddialarının hukuka aykırı olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, yemek hizmetleri sözleşmesi, teminat mektubu suretleri, vergi, sgk ve işçilik alacakları dökümleri, Yargıtay ilamları, cari hesap mutabakatı, havale dekontları, İstanbul ...İcra Hukuk Mahkemesinin ...esas ...karar sayılı kararı, İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına ait haciz tutanağı, Antalya ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı haciz tutanağı, İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, sgk dökümleri, işyeri tescil belgeleri, borç sorgulama çıktısı, cari hesap ekstreleri, vergi dairesi kayıtları, ticari defter ve kayıtlar celp olunmuştur.
Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, dosya rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, bilirkişiler Mali Müşavir ..., Bankacı ... ve İşletme Fakültesi Prof Dr ... tarafından tanzim olunan 19/01/2018 tarihli bilirkişi raporunda; davacı şirketin sözleşme kapsamında tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, sözleşmenin feshinin tarafların iradesi ile karşılıklı gerçekleştiğini, ancak davacı şirket ile davalı ... işletmesine gelen hacizlerin borçlusu konumundaki şirketlerin arasındaki organik bağ ve bu organik bağ nedeniyle gelmiş ve gelecek hacizler dolayısıyla davacının sorumlu olup olmayacağını, sorumlu olsa bile söz konusu sorumluluğun taraflar arasında akdedilen sözleşmeyi bağlayıp bağlamayacağı hususlarındaki kararın mahkemenin takdirinde olduğunu, davacı şirketin davalı şirketten 23/03/2015 dava tarihi itibariyle, 501.026,62TL tutarında kayıtlı alacağının olması da göz önünde bulundurlarak, davalı şirketten 30/03/2012 tarih ve 750.000TL bedelli ve 12/07/2012 tarih 750.000TL bedelli kesin ve süreli teminat mektuplarını davacı şirkete iade etmekle yükümlü olduğunu, 23/03/2015 dava tarihi itibariyle yürürlükte ve banka riski bulunduğu anlaşıldığından teminat mektuplarının davacı şirkete iadesine ve hükümsüzlüğüne karar verilebileceğini, dava tarihini mütekiben vade süreleri dolan kesin ve süreli teminat mektuplarının kendiliğinden hükümsüz hale geldiğini ve teminat mektuplarının 10 yıllık zaman aşımı süresine tambi olmadığını, rapor tanzim tarihi itibariyle de hükümsüz hale gelmiş olduğunu belirtmişlerdir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş olup, rapora karşı beyan ve itirazlar dosyaya sunulmuştur.
11/04/2018 tarihli oturumda 6100 sayılı HMK'nun 186. Maddesi uyarınca sözlü yargılamaya geçilmiş, sözlü yargılamaya ilişkin diyecekleri ve son diyecekleri hazır bulunan taraf vekillerinden sorulmuş; davacı vekili, önceki beyanlarını aynen tekrarla davanın kabulüne, davalı vekili ise davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, davalının beyanları, tanzim olunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki davaya konu uyuşmazlığın; taraflar arasında imzalanmış bulunan ve süre bakımından sona erdiği belirtilen 01/01/2012 başlangıç tarihli yemek hizmetleri sözleşmesine istinaden davacı tarafından davalıya tevdi edilen, ... Bankası AŞ ... Şubesine 30/03/2012 tarihli 750.000TL meblağlı 29/07/2015 vadeli, ... AŞ ... Şubesine ait 12/07/2012 tarihli 750.000TL meblağlı 13/02/2015 vadeli kesin teminat mektuplarının davacıya iadesi, iadenin mümkün olmaması halinde bu teminat mektuplarının hükümsüzlüğüne karar verilmesi ve teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin önlenmesi talebine ilişkin olduğu, taraflar arasında 31.12.2011 tarihli yemek hizmetleri sözleşmesinin imzalandığı ve işbu sözleşmede davacının hizmet veren firma, davalının ise hizmet alan "..." olarak adlandırıldığı, sözleşmenin teminat mektubu başlıklı XIV.maddesinde, firmanın, ...'a toplam 1.500.000TL değerinde kati ve süresiz banka teminat mektubu vermekle yükümlü olduğunun düzenlendiği, davacı tarafından davalı lehine ... Bankası AŞ ... Şubesinin 30/03/2012 tarih ve ... nolu 750.000TL bedelli 29/07/2015 tarihine kadar geçerli olan teminat mektubu ile ... AŞ ... Şubesinin 12/07/2012 tarihli ... nolu 750.000TL bedelli 13/07/2015 tarihine kadar yürürlükte teminat mektuplarının verildiği, davalı tarafından 2 adet 750.000TL bedelli kesin ve süreli teminat mektubu içeriklerinin kabul edilerek sürekli iş ilişkisinin tesis edildiği ve taraflar arasındaki yemek hizmetleri sözleşmesinin yürürlüğe girdiği ve 31/12/2014 tarihi itibari ile sona erdiği, tarafların edimlerini karşılıklı olarak yerine getirdiği, davacı şirketin yemek hizmetleri sözleşmesinin düzenlenme amacına paralel verdiği hizmet, verilen hizmete ilişkin olarak, hizmeti veren personel maaşı, kıdem, ihbar,senelik izin, fazla mesai vs.işçilik hakları dahil yükümlülüklerini yerine getirdiği, mahkememizce yaptırılan bilirkşi incelemesi sonucu tanzim olunan ve mahkememizce de benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacı şirketin davalı şirketten 23/03/2015 dava tarihi itibariyle 501.026,62TL tutarında alacağının olduğu, bu doğrultuda davalı şirketin uhdesinde bulundurduğu teminat mektuplarını davacıya iade etmekle yükümlü olduğu, her ne kadar davalı tarafça dava dışı 3. Şahıslar tarafından yine dava dışı ... A.Ş'nin borcu sebebiyle ve davacı ile dava dışı ... A.Ş arasında organik bağ bulunduğu iddiasıyla davalının işlettiği hastanelere hacze gelinmesi sebebiyle elde tutulduğu ve iade şartlarının oluşmadığı ileri sürülmüş ise de teminat mektuplarının hukuki niteliği gereği hangi hukuki ilişki sebebiyle ve ne için verilmişse onun teminatını oluşturduğu, verilen teminat mektuplarında davacı tarafından davalıya verilen hizmet ilişkisinde, hizmeti veren personelin maaş, kıdem, ihbar, senelik izin, fazla mesai ve işçilik hakları gibi davalıyı da sorumluluk altına sokabilecek borçların teminatı olarak alındığı ve davacının bunlardan kaynaklı ilgili resmi kurumlara herhangi bir borcunun bulunmadığı, bu itibarla teminat mektubu iade şartlarının oluştuğu, ayrıca 3. Şahısların eylemlerinden (hacze gelmeleri) vs gibi nedenlerden davacının da sorumlu tutulamayacağı anlaşıldığından davalının bu itirazlarına değer verilmemiş ayrıca her ne kadar davacı tarafın yargılama aşamasında teminat mektuplarının süresinin dolduğu, bu nedenle kendiliğinden hükümsüz kaldığı ileri sürülmüş ise de yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre mahkememizce verilen tedbir kararı ile teminat mektuplarının süresinin dondurulduğu, bu bağlamda donan süre zarfında teminat mektubunun nakde çevrilebileceği anlaşıldığından teminat mektuplarının davacıya iadesine, iadenin gerçekleşmemesi halinde ise iptaline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ve dosya içeriğine göre;
1-Davacının davasının KABULÜ ile, davacı tarafından davalıya verilen...A.Ş ... Şubesine ait 30/03/2012 tarih ve 750.000,00 TL tutarlı 29/07/2015 vadeli, kesin teminat mektubunun ve yine... A.Ş ... Şubesine ait, 12/07/2012 tarih 750.000,00 TL tutarlı 13/07/2015 vadeli kesin teminat mektubunun davalı tarafından davacıya iadesine, iadenin mümkün olmaması halinde söz konusu teminat mektuplarının hükümsüzlüğünün tespitine,
2)-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 102.465,00TL nispi karar harcından peşin alınan 25.616,25TLnin mahsubu ile bakiye 76.848,75TLnin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3)-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 68.950,00TL nispi ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4)-Davacı tarafından yapılan 25.616,25TL peşin harç, 2.100,00TL bilirkişi ücreti ve 136,90TL posta masrafı olmak üzere toplam 27.853,15TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5)-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...