T.C.
İSTANBUL10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2016/72 Esas
KARAR NO: 2018/476
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/01/2016
KARAR TARİHİ: 09/04/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile, davacı ile davalı arasında 01/06/2014 tarihli açık satış noktası sözleşmesinin imzalandığını, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerin tamamının davacı şirket ve bayi/distribütör tarafından eksiksiz olarak yerine getirilmiş olmasına rağmen, karşı tarafın sözleşmeye aykırı olacak şekilde işletmeyi kapattığının istihbar olunduğunu, İstanbul Anadolu ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı tespit dosyasından yapılan keşifte işletmenin kapalı olduğunun ve davalı şirkete ait bir adet tabelanın ve minderinin de işletme önüne bırakıldığının tespit edildiğini, davalının sözleşmeyi ihlal ederek işletmesini kapattığını beyanla, davalıya verilen katkı bedeli olan toplam 20.000TLnin ödeme tarihi olan 10/09/2014 tarihinden itibaren işleyecek TCMB tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 20.000USD cezai şartın dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a mad uyarınca devlet bankalarınca USD uygulanan 1 yıl vadeli en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, tespit dosyasında yapılan yargılama gideri ve vekalet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafa usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, davaya cevap sunulmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, İstanbul Anadolu ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı tespit dosyasından alınan rapor, fatura ve belgeler, ticaret sicil kayıtları, sözleşme,2014 yılı kurumlar vergisi beyannamesi celp olunmuştur.
İstanbul Anadolu ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı tespit dosyasının incelenmesinde; talep edenin ...olup, karşı tarafın ... Şti (...) olduğu, bilirkişi Bilgisayar ve Bilişim Bilirkişisi Öğr Gör Alp ... tarafından tanzim olunan 07/09/2015 tarihli raporda; ... adresinde bulunan "..." adlı işletmeye gidilerek yapılan tespitte, ... adlı işletmenin kapanmış olduğunu,... markasına bağlı ... birasının 1 adet tabela ve minderinin kapanmış olan işletme önüne bırakıldığının tespit edildiğini belirtmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, dosya rapor tanzimi için bilirkişiye tevdi edilmiş olup, bilirkişi SMMM ... tarafından tanzim olunan 26/05/2017 tarihli bilirkişi raporunda; davacı ... dava dışı firmanın inceleme konusu yapılan 2014 mali dönemine ait ticari defterinin ait olduğu yılda yürürlükte olan TTK ve ... hükümlerine göre tutulduğunu, ticari defterlerin yasal süreler içinde tasdiklerinin yaptırılmış olduğunu, dava dışı bayi/distribütör ... Ltd Şti'nin davöalı firmaya işletme katkı payı faturası karşılığı 20.000TL ödemenin kayıtlarında yer aldığını, davalı tarafın sözleşmede taahhüt ettiği miktar kadar ürün satmadan işyerini kapatmış olduğunu, sözleşmenin hükümlerine aykırı davrandığını, davalı tarafın incelemeye ticari defter ve belgelerini sunmadığını, davalı tarafın sözleşmede belirlenen 20.000USD cezai şart talebinin yerinde olduğunu, ancak söz konusu cezai şartın davalı tarafın ekonomik mahvına neden olup olmadığı hususunda inceleme yapılamadığını, davacı tarafın 20.000TL katkı bedeli için ödeme tarihinden dava tarihine kadar 2.963,76TL faiz talebinde bulunabileceğini belirtmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş olup, rapora karşı itirazlar doğrultusunda tanzim olunan 15/01/2018 tarihli bilirkişi ek raporunda; ... Vergi Dairesi kayıtlarında 2014 hesap dönemine ait kurumlar vergisi beyannamesi ve eki bilançonun yer aldığını, davalı tarafın 2014 ve 2016 yıllarına ait kurumlar vergisi beyannamesini vermediğini, dolayısı ile davalı firmanın ekonomik mahvı bakımından son üç yıllık bilançonun analizinin mevcut belgeler üzerinden tespitinin yapılmasının yeterli olmadığını, mevcut belge ve bilgiler üzerinden hareketle karar verilmesi halinde, taraflar arasındaki sözleşmede belirlenen 20.000USD cezai şart talebinin davalı tarafın ekonomik mahvına neden olacağını belirtmiştir. Bilirkişi ek raporu usulune uygun olarak taraflara tebliğ edilmiştir.
09/04/2018 tarihli oturumda 6100 sayılı HMK'nun 186. Maddesi uyarınca sözlü yargılamaya geçilmiş, sözlü yargılamaya ilişkin diyecekleri ve son diyecekleri hazır bulunan davacı vekilinden sorulmuş; davacı vekili, önceki beyanlarını aynen tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, tespit dosyası, vergi dairesi kayıtları, tanzim olunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında 01/06/2014 tarihli açık satış noktası sözleşmesinin imzalandığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 2.maddesi gereği davalının, sözleşme süresince sözleşme adresinde yazılı işyerinde davacı şirketin pazarlama, dağıtım ve satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerini süreklilik arz edecek şekilde satın almayı ve bulundurmayı, 10/b mad gereği davalının bira satışına ilişkin faaliyetlerini kısmamayı ve bira satışını azaltacak davranış ve eylem içerisine girmemeyi ve başkaca yükümlülükleri kabul ve taahhüt ettiği, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 01/06/2014 tarihinde başladığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; akdedilen satış sözleşmesi uyarınca davalının davacının satış noktası olması nedeniyle davalının sözleşmeye aykırı davranması ve işletmenin kapatılması nedeniyle davalıya katkı bedeli olarak ödenen 20.000,00 TL'nin iadesi ve yine sözleşmede kararlaştırılan 20.000 USD'lik cezai şartın tahsili amacı ile açılmış alacak ve tazminat davası olduğu, İstanbul Anadolu ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı tespit dosyası ile mahalinde yapılan keşfen inceleme sonucunda davalı ... adlı işletmenin kapanmış olduğu,... markasına bağlı... birasının 1 adet tabela ve minderinin kapanmış olan işletme önüne bırakıldığının tespit edilmiş olduğu, Kadıköy Vergi Dairesinden celp olunan kayıtlara göre, davalı tarafın 2014 yılı kurumlar vergisi beyannamesini verdikleri, ancak 2015 yılı kurumlar vergisi beyannamesini vermedikleri, mükellefe ulaşamadığının yoklama fişi ile tespit edildiği, mükellef tarafından herhangi bir bildirimde bulunulmadığından, resen terk çalışmalarının devam ettiği yönünde bilgi verildiği, mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu tanzim olunan ve mahkememizce de benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacı firmanın ve dava dışı bayi/distribütör ... Şti'nin 2014 yılı ticari defterlerinin incelendiği, davalı tarafından ticari defterlerin sunulmadığı, dava dışı bayi ... Şti'nin davalı firmaya işletme katkı payı faturası karşılığı 20.000TL ödememiş olduğunun kayıtlarda yer aldığının tespit edildiği, dava dışı bayi/distirbütör ... Şti'nin kayıtları üzerinde yapılan incelemede, davalı tarafın 1.109,20 litre ürün satın aldığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 3.maddesine göre, işletmecinin işletmekte olduğu işyerinde şirketin pazarlama, dağıtım ve satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerinden, 40.000litre miktarındaki ürünü müşterilerine satmayı taahhüt ettiği, dolayısıyla davalı tarafın sözleşmede taahhüt ettiği miktar kadar ürün satmadan işyerini kapatmış olduğu ve sözleşme hükümlerine aykırı davrandığı anlaşıldığından, davacı tarafından dava dışı ... Şti aracılığyla katkı bedeli olarak ödenen 20.000TLnin davalıdan tahsili gerektiği, ayrıca taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 21.maddesi uyarınca davalı tarafın sözleşmenin hükümlerine aykırı davranması sebebi ile davacı tarafın davalı taraftan sözleşmede belirlenen cezai şart talep etme hakkının doğduğu, ancak davacının 20.000TL cezai şart talebinin davalının ekonomik mahvına neden olabileceği nazara alınmakla, cezai şarttan %25 oranında hakkaniyet indirimi yapılmış, 15.000USD cezai şartın davalıdan tahsilinin uygun olacağından, davacının davasının kısmen kabulü ile, 20.000,00TLnin 11/09/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, ayrıca 15.000USD cezai şartın dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4a maddesi uyarınca kamu bankalarının USD cinsine uyguladığı 1 yıllık en yüksek mevduat faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ve dosya içeriğine göre;
1)-Davacının davasının KISMEN KABUL / KISMEN REDDİ ile, 20.000,00 TL 11/09/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2)-15.000 USD cezai şartın dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4a maddesi uyarınca kamu bankalarının USD cinsine uyguladığı 1 yıllık en yüksek mevduat faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3)-Kalan kısımlar yönünden davanın reddine,
4)-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 4.490,05TL nispi karar harcından peşin alınan 1.382,84TLnin mahsubu ile bakiye 3.107,21TLnin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5)-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 7.580,31TL nispi ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6)-Davacı tarafından yapılan 750,00TL bilirkişi ücreti, 130,60 TL posta masrafı, tespit dosyasındaki 400,00TL bilirkişi ücreti, 195,40TL keşif harcı, 10,00TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.486,00TL yargılama giderinin davanın red ve kabul oranına (0,81) göre hesaplanan 1.203,66TLsının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Ayrıca davacı tarafından bu dava nedeniyle peşin harç olarak yatırılan 1.382,84TL ve tespit dosyasında peşin harç olarak yatırılan 45,60TL olmak üzere toplam 1.428,44TLnin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7)-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip ...
Hakim ...