Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-2-34 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-33/411-108
Karar Tarihi : 11.5.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN.
B. RAPORTÖRLER: Murat ÇETİNKAYA, H. Suat ÖLMEZ, Ali ARIÖZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
D. TARAFLAR : - Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
Büyükdere Caddesi No:143 Esentepe/İstanbul
- Ali Özmen SAFA
43 Newton Green London, N16 9PX UNITED KINGDOM
E. DOSYA KONUSU: Star Gazetesi Ticari ve İktisadi Bütünlüğü’nün Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonu tarafından satış ihalesinde en yüksek teklifi veren Ali
Özmen SAFA’ya devredilmesi işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun (TMSF) Kurum
kayıtlarına 10.8.2004 tarih, 4422 sayı ile intikal eden başvurusunda yönetim ve
denetimini devraldığı Uzan Grubu şirketlerinin satış sürecini danışman firmalar ile
birlikte sürdürdüğü ve bu kapsam dahilinde anılan gruba dahil olan Star medya
şirketleri için satış ihalesi öncesine ilişkin başvuru yapıldığı belirtilerek; söz konusu
başvurunun 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve Rekabet
Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında 1997/1 sayılı
Tebliğ hükümleri ile Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik
Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin
Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında 1998/4 sayılı Tebliğ
hükümleri çerçevesinde incelenmesi talep edilmiştir. Başvuruya ilişkin olarak
hazırlanan Mesleki Daire görüşü, 30.9.2004 tarih ve B.50.0.REK.0.06.00.00/462
sayıyla TMSF Başkanlığına gönderilerek 1998/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca
görüşlerinin gönderilmesi talep edilmiştir. TMSF tarafından oluşturulan görüş ise,
15.10.2004 tarih ve 5817 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. TMSF’nin söz konusu
görüşünün Kurum’a intikal etmesi ertesinde, 1998/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi
uyarınca Rekabet Kurulu görüşünün oluşturulması ile ilgili Kurulun 27.10.2004 tarih
ve 04-69/981-M sayılı toplantısında;
06-33/411-108
2
“1. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından yönetim ve denetimi
devralınan Uzan Grubuna dahil Star medya şirketlerinin cebri icra yoluyla satışına
ilişkin olarak bu aşamada herhangi bir ön koşul tespitine gerek bulunmadığı;
2. Devir işlemi hangi yöntemle gerçekleştirilirse gerçekleştirilsin, alıcı adayları belli
olduktan sonra 1998/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca yapılacak
değerlendirmede 4054 sayılı Kanun’un ilgili maddelerine aykırılıklar ve sakıncalar
belirlenmesi halinde, devirle ilgili koşul ve yükümlülükler getirilebileceği veya devre
izin verilmeyebileceği, dolayısıyla bu hususun ihaleye katılacak
teşebbüsün/teşebbüslerin bilgisine sunulması bakımından ihale şartnamesinde
belirtilmesinin gerekli olduğu”
yönünde oluşan Kurul görüşü, 2.11.2004 tarihinde TMSF’ye bildirilmiştir. Söz konusu
teşebbüsün satış ihalesi 25.1.2006 tarihinde gerçekleştirilmiş ve ihalede en yüksek
teklifi veren alıcının bildirim formu TMSF tarafından gönderilen yazı ile Kurum
kayıtlarına 23.3.2006 tarihinde intikal etmiştir. Bildirim formlarında eksiklikler
bulunması nedeniyle teşebbüslerden ve TMSF’den bilgi ve belge talebinde
bulunulmuş, söz konusu talepler 20.4.2006 tarihinde karşılanmıştır. Dolayısıyla
bildirim tarihi olarak 20.4.2006 esas alınmıştır. Başvuru konusu işlem ile ilgili 2006-2-
34/Öİ-06-MÇ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 3.5.2006 tarih ve
REK.0.06.00.00-120/78 sayılı Başkanlık önergesi ile 06-33 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G.RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, ihalede en yüksek teklifi veren Ali
Özmen SAFA’nın Star Gazetesini devralması işleminin, 1998/2 sayılı Tebliğ ile
değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle, ilgili Tebliğ
çerçevesinde Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir devralma işlemi olmadığı ifade
edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Satış işlemine konu olan pazar genel olarak gazete yayıncılığı pazarı olarak
adlandırılabilecek olmakla birlikte, pazarın talep ve arz yönünden ayrı ayrı ele
alınması durumunda birbirinden ayrıştırılabilen bir kaç farklı alt pazar ortaya
çıkmaktadır. Pazar talep (okuyucu/son kullanıcı) yönünden incelendiğinde, farklı
içerikteki (Burada içerikten kasıt spor, ekonomi, bulvar, magazin gibi tematik öğeler
olabileceği gibi, farklı siyasi görüşlere yönelik olarak yapılan yayınlar da
olabilmektedir.) gazetelerin okuyucular açısından farklı pazarlarda yer aldığından
bahsetmek mümkün olabilmektedir. Örneğin spor haberleri veren Fanatik ve
Fotomaç gazeteleriyle ekonomi haberleri veren Dünya ve Referans gazeteleri farklı
okuyucu kitleleri açısından ikame edilebilir nitelikte değildir. Bununla birlikte yayın
çizgisi farklı siyasi görüşler doğrultusunda ortaya çıkan gazeteler de yine okuyucular
açısından ikame edilebilir nitelikte olmayabilir. Aynı durum güncel siyasi haber ve
yorum ağırlıklı gazeteler ile magazin ve derinliksiz/yüzeysel haberlere ağırlık veren
gazeteler için de geçerlidir. Fakat böyle bir ayrıma gidildiğinde her gazetenin kendi
sadık okuyucu kitlesi ve dolayısıyla kendi ayrı pazarı olduğu gibi bir sonuca dahi
ulaşılabilir. Dolayısıyla, bu dosya kapsamında yapılan değerlendirme açısından,
Fotomaç, Fotospor gibi sadece spor haberlerine yer veren gazeteler ile Bulvar, Şok
gibi magazin gazeteleri olarak tabir edilebilecek gazetelerin değerlendirme dışı
bırakılması ve ilgili ürün pazarına ülke genelinde dağıtımı yapılan, günlük siyasi ve
06-33/411-108
3
genel içerikli gazetelerin dahil edilmesinin gerektiği düşünülmektedir. Dolayısıyla ilgili
ürün pazarı “ulusal günlük siyasi gazeteler pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Star Gazetesi dağıtımımın tüm ülke genelinde yapılıyor olması ve içerik olarak
bölgesel farklılıklar taşımaması nedenleriyle ilgili coğrafi pazar, “Türkiye Cumhuriyeti
sınırları” olarak belirlenmiştir
H.2. Taraflar Hakkında Bilgi
H.2.1. Star Gazetesi Ticari ve İktisadi Bütünlüğü (Star Gazetesi)
TMSF tarafından, devre konu işletmenin 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca
haczedilen aktif değerleri ile lisans, ruhsat vs. hakları ve bu mal, hak ve varlıkların feri
veya mütemmim cüzü niteliğindeki sözleşmeler ile bu sözleşmelerden doğan ancak
başlı başına iktisadi değeri olmayanlar da dahil olmak üzere diğer tüm mal, hak ve
varlıklardan “Star Gazetesi” adı altında ticari ve iktisadi bütünlük oluşturulmuştur.
11.3.1999 yılından bu yana ulusal olarak basımı ve dağıtımı yapılan Star Gazetesi,
halihazırda İstanbul, Ankara, İzmir ve Adana’daki matbaalarında basılarak Merkez
Dağıtım Organizasyon ve Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. tarafından ülke genelinde ve
K.K.T.C.’de dağıtılmaktadır.
TMSF tarafından hazırlatılan “Star Gazetesi Ticari ve iktisadi Bütünlüğü- potansiyel
Alıcılara Yönelik Tanıtım Kitapçığı” bilgilerine göre bulvar gazetesi üslubunda olan
Star Gazetesi kuruluşundan bugüne yüzeysel formda politik, sosyal ve ekonomik
haberler ile ağırlıklı olarak futbol ve magazinden oluşan bir ana içerik oluşturmuştur.
Bu içerik, yeni yönetim döneminde bir miktar daha haber ağılıklı bir yapıya
kavuşturulmuştur.
Dosyadaki bilgilere göre, gazetenin 2004 yılı net gazete satış geliri 4.580.802 YTL;
Reklam geliri 9.532.276 YTL; baskı ve kira geliri ile hurda geliri dahil toplam geliri ise
15.887.455 YTL olarak gerçekleşmiştir.
H.2.2. Ali Özmen SAFA
Dosyada yer alan bilgi ve belgelere göre, Ali Özmen SAFA Türkiye’de kurulu
Property International Emlak Yatırım Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti.’nin %99 oranında
pay sahibidir. Söz konusu şirketin faaliyet konusu yurt içi ve yurt dışında her türlü
emlak tanıtım, pazarlama ve geliştirme, emlak yatırımları alım satımı ve
komisyonculuk, emlak alanında danışmanlık ve inşaat işleridir. Şirketin yazılı basın
piyasasında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.
TMSF tarafından gönderilen ek bilgide TMSF tarafından yapılan ihaleyi kazanan ve
Star Gazetesi’ni devralan Ali Özmen SAFA’nın maliki olduğu Star Gazetesi’ni
22.3.2006 tarihinde Star Görsel ve Basılı Yayıncılık Medya Basın Gazetecilik
Matbaacılık Reklamcılık San. ve Tic. A.Ş.’ne (Star Yayıncılık) devrettiği belirtilmiştir.
Bu şirketin hisse yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 1: Star Yayıncılık Hisse Yapısı
Hisse Sahibi Hisse adedi
Alaeddin KAYA 360
Ali Özmen SAFA 300
İkram ERZİK 300
Cüneyt KAYA 20
06-33/411-108
4
Bora ERDEM 20
Toplam 1000
Star Yayıncılık’ın ortaklarından Alaeddin KAYA ve Bora ERDEM, İmaj İç ve Dış
Ticaret A.Ş.’nin hamiline yazılı hisselerine sahip olup, bu şirketin Ankara’da Belde ve
İstanbul’da Ekonomi isimli yerel nitelikli gazeteleri mevcuttur. Sadece yerel manada
iki gazete ile ilişkili olması münasebetiyle, Star Yayıncılık’ın, ilgili ürün pazarında
faaliyeti olmadığı anlaşılmaktadır.
H.3. Değerlendirme
H.3.1.İşlemin Niteliği Açısından Değerlendirme
Bildirime konu olan işlem, Star Gazetesinin tüm aktif değerleri ile lisans, ruhsat vs.
hakları ve bu mal, hak ve varlıkların feri veya mütemmim cüzü niteliğindeki
sözleşmeler ile bu sözleşmelerden doğan ancak başlı başına iktisadi değeri
olmayanlar da dahil olmak üzere diğer tüm mal, hak ve varlıklarını devri işlemidir.
Dolayısıyla söz konusu işlem, Star Gazetesi’nin işletilmesine ilişkin tüm maddi ve
gayrimaddi malların alıcı tarafa geçmesi ve bu şekilde alıcının Star Gazetesi üzerinde
belirleyici etki uygulama olanağına sahip olması, başka bir deyişle Star Gazetesi’in
kontrolünü devralması nedeniyle, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin “herhangi bir
teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının
tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren
araçları devralması veya kontrol etmesi” şeklindeki b bendi kapsamına giren bir
devralma işlemidir.
H.3.2. İşlemin Bildirimi Açısından Yapılan Değerlendirme
1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in, İzne Tabi Birleşme veya
Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesinde;
“Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda
birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında
veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın
% 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş
trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları
zorunludur.”
hükmü yer almaktadır.
TMSF tarafından yapılan ihalede en yüksek teklifi veren Ali Özmen SAFA’nın ilgili
pazarda herhangi bir faaliyeti bulunmadığından, bu teşebbüse ilişkin
değerlendirmede yalnızca Star Gazetesi’nin rakamları dikkate alınacaktır. Star
Gazetesi’nin 2004 yılı cirosu, TMSF tarafından gönderilen, Potansiyel Alıcılara
Yönelik Tanıtım Kitapçığı bilgilerine göre 15.887.455 YTL olarak gerçekleşmiştir.
Gazetenin Mayıs 2005 tarihine kadar gerçekleşen cirosu ise 6.631.790 YTL’dir.
Bildirim açısından yapılacak değerlendirmede dikkate alınması gereken ikinci kriter
olan pazar payının hesaplanması için gazetenin günlük ortalama net satış bilgilerinin
incelenmesi gerekmektedir. Yapılan inceleme sonucunda Star Gazetesinin 2005 yılı
günlük ortalama net satış rakamı 103.186; ulusal düzeyde yayın yapan 29 gazetenin1
2005 yılı ortalama günlük net satışı ise 4.474.898’dir. Dolayısıyla Star Gazetesinin
1 Sabah, Takvim, Bugün, Star, Akşam, Güneş, H. ve O. Tercüman, D.B. Tercüman, Cumhuriyet, Yeni
Şafak, A. Vakit, Yeniçağ, Günboyu, Dokuz Sütun, Önce Vatan, Ü. Özgür Gündem, Hürriyet, Milliyet,
Vatan, Posta, Gözcü, Radikal, Türkiye, Referans, Milli Gazete, Zaman, Yeni Mesaj, Yeni Asya, Günlük
Evrensel.
06-33/411-108
5
2005 yılı ortalama günlük net satış kriteri baz alınarak hesaplanan pazar payı
%2,3’tür. Gazetenin, TMSF Bilgilendirme Kitapçığında yer alan ve pazar payı
hesaplamasında kullanılan bir diğer yöntem olan sütun*santimetre kriterinde göre
hesaplanan pazar payı ise %7,2’dir.
Dolayısıyla, söz konusu devir işlemi, Tebliğ’de belirtilen pazar payı ve ciro eşiklerinin
altında kalmaktadır. Bu nedenle söz konusu devir işleminin Rekabet Kurulu’na izin
için bildirilmesine gerek bulunmamaktadır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin, tarafların toplam pazar payları ve cirolarının 1998/2 sayılı
Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme
ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”de öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ
çerçevesinde izne tabi bir devralma olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy