Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2016-5-9 (Devralma)
Karar Sayısı : 16-14/220-96
Karar Tarihi : 20.04.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN,
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK, Adem BİRCAN
B. RAPORTÖRLER : A. Özlem UZUN, Semih SÜREZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Marriott International, Inc.
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Hakan
ÖZGÖKÇEN, Av. Görkem YARDIM, Şuayip ÖKSÜZ
Yıldız Mah. Çitlenbik Sokak No:12 34349 Beşiktaş / İSTANBUL
(1) D. DOSYA KONUSU: Starwood Hotels & Resorts Worldwide, Inc.’in kontrolünün
Marriott International, Inc. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 01.03.2016 tarih ile giren ve 07.04.2016 tarihi
itibariyle eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 14.04.2016 tarihli ve 2016-
5-9/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işlemin izne tabi olduğu ve
işleme izin verilebileceği ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Bildirim konusu işlem ile Starwood Hotels & Resorts Worldwide, Inc.’in (STARWOOD)
tek kontrolünün Marriott International, Inc. (MARRIOTT) tarafından devralınması
işlemine izin verilmesi talep edilmektedir.
(5) MARRIOTT, (…..) ülkede, çeşitli bölgelerde yer alan otellerin ve devre mülklerin
yöneticisi ve franchise vereni konumunda olup Türkiye dışında sınırlı sayıdaki otel
üzerinde sahipliği bulunmaktadır. MARRIOTT, uluslararası 19 otel markasının sahibidir.
Bunlar; The Rizt-Carlton, Bulgari, Edition, JW Marriott, Autograph Collection Hotels,
Renaissance Hotels, Marriott Hotels, Delta Hotels and Resorts, Marriott Executive
Apartments, Marriott Vacation Club, Gaylord Hotels, AC Hotels by Marriott, Courtyard,
Residence Inn, SpringHill Suits, Fairfield Inn & Suits, TownePlace Suites, Protea Hotels
ve Moxy Hotels’dir. MARRIOTT, Türkiye’de JW Marriott, Renaissance, AC Hotels by
Marriott, Courtyard, Edition, Marriott ve The Ritz-Carlton markaları ile faaliyet
göstermektedir.
(6) MARRIOTT, Türkiye’de sadece otel yönetimi ve franchise otel işleriyle iştigal etmekte;
sahip olduğu herhangi bir otel mülkü bulunmamaktadır. MARRIOTT, Türkiye’de altısı
16-14/220-96
2/5
franchise olmak üzere toplam on bir otelin yönetim ve franchise işlerini yürütmektedir.
Bu oteller; JW Marriott Otel Ankara, Renaissance Antalya Beach Resort & Spa, AC
Hotel İstanbul Maçka, Courtyard İstanbul International Airport, The İstanbul EDITION,
İstanbul Marriott Hotel Asia, İstanbul Marriott Hotel Şişli, Renaissance İstanbul Polat
Bosphorous Hotel, Renaissance Polat İstanbul Hotel, The Ritz Carşton İstanbul,
Renaissance İzmir Hotel’dir. Bunlar dışında yönetim ve franchise sözleşmesi
imzalanmış ancak yapım aşamasında olan İstanbul Marriott West Hotel & Conference
Center Oteli bulunmaktadır. Otelin 26 Nisan 2018’de açılması planlanmaktadır.
(7) MARRIOTT’un Türkiye’de yönettiği otellerden bir kısmı Luxury Hotels Uluslararası Otel
İşletmeciliği Limited Şirketi (LUXURY HOTELS) ticaret unvanlı iştiraki aracılığıyla
yönetilmektedir. LUXURY HOTELS, yönetim ücretlerinin tahsili suretiyle Türkiye’de
bulunan ve MARRIOTT tarafından LUXURY HOTELS aracılığıyla yönetilen otellerden
ciro elde etmektedir. LUXURY HOTELS tarafından yönetilen oteller; JW Marriott
Ankara, İstanbul Marriott Hotel Şişli, The Ritz-Carlton İstanbul, Courtyard İstanbul
International Airport, Renaissance İzmir Hotel’dir.
(8) İşlemin diğer tarafı olan STARWOOD da (…..) ülkede otel yönetimi ve franchise verme
işleriyle iştigal etmektedir. STARWOOD’un sahip olduğu otel markaları; St. Regis, The
Luxury Collection, W, Le Meridien, Westin, Sheraton, Four Points by Sheratob, Aloft,
Element ve Tribute Portfolio’dur. STARWOOD, Türkiye’de, Sheraton, Luxury Collection,
Aloft, Four Points by Sheraton, Le Meridien, The St. Regis ve W markalarının altında
toplam 15 otel ile faaliyet göstermektedir.
(9) STARWOOD’un Türkiye’de portföyü kapsamında olan oteller ise; Sheraton Çeşme
Hotel Resort and Spa İzmir, Lugal a Luxury Collection Hotel Ankara, Sheraton Ankara
Hotel & Convention Center, Four Points by Sheraton İstanbul Batışehir, Four Points by
Sheraton İstanbul Dudullu, Le Meridien İstanbul Etiler, Sheraton İstanbul Ataköy Hotel,
Sheraton İstanbul Ataşehir Hotel, The St. Regis İstanbul, W İstanbul, Sheraton Bursa
Hotel, Aloft Bursa Hotel, Caresse a Luxury Collection Resort and Spa ve Sheraton
Adana Hotel, Sheraton Grand Samsun Hotel’dir.
(10) Bunlar dışında, STARWOOD’un Türkiye’de yönetim sözleşmelerini imzalamış olduğu
yapım aşamasında üç adet projesi bulunmaktadır. Bu projelerin ilgili olduğu oteller; Four
Point by Sheraton İzmir ( 2017’de açılması planlamaktadır), Four Points by Sheraton
Kağıthane İstanbul (2019’da açılması planlamaktadır), Four Points by Sheraton
Ataşehir İstanbul (2018’de açılması planlanmaktadır)’dır. STARWOOD’un Türkiye’de
Starwood Turkey Otel Hizmetleri Limited Şirketi (STARWOOD TÜRKİYE) ticaret
unvanlı bir iştiraki bulunmaktadır.
(11) STARWOOD ayrıca, bağımsız grup oteller için bir pazarlama şirketi olan Design
Hotels’in %(…..) sahiptir. Design Hotels veya STARWOOD, Design Hotels’e üye
otellerin hiçbirinin sahibi olmadığı gibi bunların yönetim veya franchise haklarına da
16-14/220-96
3/5
sahip değildir. Üye oteller, Design Hotels ve STARWOOD’dan bağımsız hareket
etmekte, onlar tarafından kontrol edilmemektedir. Bu anlamda üye oteller bağımsız bir
şekilde fiyatlarını, marka tasarımlarını ve müşteri ilişkilerini belirleyebilmekte, kendi
namlarına kurumsal müşterilerine teklif sunabilmektedir. Bunun gibi üye oteller,
STARWOOD’unki de dâhil olmak üzere Design Hotels’in internet sitesine giriş
yapabildikleri gibi bireysel anlamda başka dağıtım kanallarını kullanmak konusunda da
serbesttirler. STARWOOD, mevcut durumda ayrı bir varlık haline getirilmiş bir devre
mülk programı olan Starwood Vacation Inc.’in de sahibidir. Starwood Vacation Inc.,
Amerika Birleşik Devletleri, Meksika ve Amerika Birleşik Devletleri Virgin Islands’da
faaliyet göstermektedir1.
(12) Bildirime konu işlem ile MARRIOTT, STARWOOD’un tam kontrolünü devralacaktır.
Dolayısıyla işlem 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi çerçevesinde bir
devralma işlemidir. İşlem taraflarının ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci
fıkrasında öngörülmüş olan eşikleri aştığından söz konusu işlem Kurulun iznine tabidir.
(13) Devir işleminin tarafları, otel işletmeciliği sektöründe özellikle yönetim hakkı veren
sözleşmeler ve franchise sözleşmeleri ile faaliyet göstermektedir. Her iki tarafın da
mülkiyetine sahip olduğu az sayıda otel bulunmakla birlikte bu oteller Türkiye’de yer
almamaktadır. Türkiye’de MARRIOTT ve STARWOOD’un işlettiği oteller dört ve beş
yıldız kategorisinde yer almaktadır. Bilindiği üzere, oteller, Kültür ve Turizm Bakanlığı
tarafından “Turizm Tesislerinin Belgelendirilmesine ve Niteliklerine İlişkin Yönetmelik”
uyarınca yıldız sayılarına göre sınıflandırılmaktadır. Bu sınıflandırma, Kurulun otel
işletmeciliği faaliyetlerinin değerlendirildiği kararlarında da ilgili ürün pazarı tanımına
esas alınmış ve pazar otellerin yıldız sayılarına göre tespit edilmiştir.
(14) Kurulun otelcilik hizmetlerini konu alan geçmiş tarihli kararlarında ilgili coğrafi pazar
tanımı ise, otelcilik hizmetleri pazarında ulaşım maliyetinin ve süresinin öneminin,
tüketici tercihlerini coğrafi alana duyarlı hale getirdiği tespitinden hareketle il bazında
yapılmıştır. Bu bağlamda, işbu dosya özelinde, işlem konusu tarafların Türkiye’deki
faaliyetlerinin İstanbul, Ankara ve İzmir ilindeki dört ve beş yıldızlı otel işletmeciliği
alanında örtüştüğünden hareketle, geçmiş tarihli Kurul kararlarına uygun olarak, ilgili
ürün pazarlarının "dört yıldızlı otelcilik hizmetleri pazarı" ve "beş yıldızlı otelcilik
hizmetleri pazarı"; ilgili coğrafi pazarların ise “İstanbul”, “Ankara” ve “İzmir” olarak
belirlenmesi uygun bulunmuştur.
Tablo 1: Dört Yıldızlı Otelcilik Hizmetleri Pazarında 2015 Yılı Pazar Payları
Coğrafi Pazar Teşebbüsler Pazar Payı (%)
1 (…..)
16-14/220-96
4/5
Ankara
Carlson (…..)
Divan (…..)
IHG (…..)
Wyndham (…..)
İstanbul
MARRIOTT (…..)
STARWOOD (…..)
Accor (…..)
Best Western (…..)
Wyndham (…..)
Hilton (…..)
İzmir
Anemon Hotels (…..)
Wyndham (…..)
Best Western (…..)
Tablo 2: Beş Yıldızlı Otelcilik Hizmetleri Pazarında 2015 Yılı Pazar Payları
Coğrafi Pazar Rakip Teşebbüsler Pazar Payı (%)
Ankara
MARRIOTT (…..)
STARWOOD (…..)
Hilton (…..)
IHG (…..)
Green Park Hotels & Resorts (…..)
Rixos (…..)
İstanbul
MARRIOTT (…..)
STARWOOD (…..)
Hilton (…..)
Wyndham (…..)
IHG (…..)
Tablo 2’nin Devamı:
Coğrafi Pazar Rakip Teşebbüsler Pazar Payı (%)
İzmir
MARRIOTT (…..)
STARWOOD (…..)
FRHI (…..)
Hilton (…..)
Carlson (…..)
Wyndham (…..)
Moevenpick (…..)
16-14/220-96
5/5
(15) Devir işlemi sonrasında tarafların birleşik pazar payı en yüksek %(…..) ile Ankara
ilindeki beş yıldızlı otelcilik hizmetleri pazarında gerçekleşmektedir. Bununla birlikte her
bir il bazında (Ankara, İstanbul ve İzmir) gerek dört yıldızlı otelcilik hizmetleri pazarında
gerekse beş yıldızlı otelcilik hizmetleri pazarında etkilenen pazarlarda faaliyet gösteren
oldukça güçlü yerli (Rixos vb.) ve uluslararası (Hilton, Wyndham, Carlson) yapılanmaya
sahip rakiplerin ve markaların bulunduğu görülmektedir. Ayrıca taraflardan edinilen
bilgilere göre pazardaki rakiplerin kısa ve orta vadede ilgili pazarlarda açacakları orta
ve büyük ölçekli oteller de bulunmaktadır. Dolayısıyla, devir işlemi ilgili pazarlarda bir
hâkim durumun yaratılması veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesi ve böylece
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu ortaya çıkarmayacaktır.
H. SONUÇ
(16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak
çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı
Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut
hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy