Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-1-55 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 18-30/506-245
Karar Tarihi : 06.09.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Arslan NARİN (İkinci Başkan)
Üyeler : Adem BİRCAN, Mehmet AYAN, Ahmet ALGAN,
Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: Emine TOKGÖZ, Öykü SARIASLAN, Emine HARMANKAYA
C. BİLDİRİMDE
BULUNANLAR : - Siemens Aktiengesellschaft
- STEAG Beteiligungsgesellschaft mbH
Temsilcileri: Av. Zümrüt ESİN, Sinan DİNİZ,
Av. G. Ceren SEYMENOĞLU, Av. Ceren GÖKTÜRK
Ebulula Mardin Cad. Gül Sok. No:2 Maya Park Tower 2
Akatlar Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: STEAG GuD Herne GmbH’nin %50 oranındaki hissesinin
Siemens Project Ventures GmbH tarafından devralınması işlemine izin verilmesi
talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.08.2018 tarihinde giren bildirim üzerine
düzenlenen 28.08.2018 tarih ve 2018-1-55/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu görüşülerek
karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Başvuruda, STEAG GuD Herne GmbH’nin (STEAG HERNE) %50 oranındaki
hissesinin Siemens Project Ventures GmbH (SİEMENS PROJECT) tarafından
devralınması ve böylece STEAG HERNE’nin STEAG Grubu ile Siemens Grubu’nun
ortak kontrolüne geçmesi işlemine izin verilmesi talep edilmektedir.
(5) Dosya konusu ortak girişim olan STEAG HERNE , Almanya’nın Herne bölgesinde bir
kombine çevrim elektrik santralinin1 kurulması, işletilmesi ve bu santralin inşaat ve
mühendislik işlerinin gerçekleştirilmesine ilişkindir. Halihazırda proje halindeki STEAG
HERNE, işlem öncesinde STEAG Grubu’nun tek kontrolünde iken, işleme izin
verilmesi halinde SİEMENS PROJECT, STEAG HERNE’nin %50 oranındaki hissesine
ve ortak kontrolüne sahip olacaktır. Taraflar işlem için Hisse Alım Sözleşmesi,
Hissedarlar Sözleşmesi, Mühendislik Tedarik ve İnşaat Sözleşmesi ile Uzun Süreli
Bakım Sözleşmesi imzalamıştır.
(6) STEAG HERNE, mevcut durumda faal olmayıp faaliyete geçmesi beklenen (…..)
yılından itibaren elektrik ve ısı üretecektir. Ürettiği elektriğin (…..) Almanya-Avusturya
1 Bu tür santrallerde kullanılan yakıt ile elektrik üretilirken ortaya çıkan ısı kaybedilmeyip su ya da buhar
türbinlerinin çevirimini sağlamakta böylece ek enerji sağlanarak verimlilik elde edilmektedir.
18-30/506-245
2/4
bölgesinde satışını gerçekleştirecek, ürettiği ısıyı (district-heat) ise (…..) üzere STEAG
Beteiligungsgesellschaft mbH’a (STEAG) sağlayacaktır.
(7) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrası hükmü
çerçevesinde, bir ortak girişimin anılan Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi
sayılabilmesi için i) ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ii) ortak girişimin
bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması unsurlarının birlikte
sağlanması gerekmektedir. Devre konu işlem bu iki unsur bakımından aşağıda
değerlendirilmektedir:
(8) i) Ortak kontrolün bulunması: Bildirime konu işlem ile ana teşebbüslerin STEAG
HERNE üzerinde %50’şer hisse oranına sahip olması ve (…..) kişiden oluşması
planlanan yönetime eşit temsilci ataması kararlaştırılmıştır. Yönetim kurulu
kararlarında (…..) şart koşulmuştur. Dolayısıyla STEAG HERNE, ana teşebbüslerin
ortak kontrolünde olacaktır.
(9) ii) Bağımsız iktisadi varlık olarak kurulması: İktisadi bağımsızlık, ortak girişimin,
stratejik kararların alınması bakımından taraflarından tamamen ayrı hareket etmesini
değil, operasyonel anlamda bağımsız faaliyette bulunabilmesini ifade etmektedir.
Planlanan işlem sonucu kurulacak olan ortak girişime ana şirketler (…..) Euro
hacminde bir yatırım yapmaktadır. Kurulup (…..) yılında işletmeye açılacak santral için
izinler ve yasal süreçler tamamlanmış olup yukarıda yer verilen sözleşmeler ile
STEAG HERNE’nin operasyonelliği garanti altına alınmıştır. Sınırsız bir süre için
kurulan ortak girişim, (…..) MW kurulu güce, günlük işleyişi için yeterli kaynağa ve
kendi personeline sahip olacak; devreye girene kadar yatırım tekrarından kaçınmak
için STEAG’dan maliyetine katlanarak teknik destek alacaktır. Tamamlanıp devreye
alınan santralin ürettiği enerji ve ısının satışı Almanya ve Avusturya toptan/perakende
satış piyasasında gerçekleşecektir. Dolayısıyla, STEAG HERNE’nin bağımsız bir
iktisadi varlık olarak piyasada kalıcı değişiklik yaratacağı görülmektedir.
(10) Yukarıdaki bilgi ve değerlendirmeler neticesinde bildirime konu işlem, 2010/4 sayılı
Tebliğ’in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi niteliğinde olup, ilgili tarafların
cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri
aşması nedeniyle izne tabidir.
(11) Dosyadaki bilgilere göre, nihai olarak Siemens Grubu’nun ana şirketi olan Siemens
AG’nin (SİEMENS) tek kontrolündeki SİEMENS PROJECT, proje finansmanı işi ile
iştigal etmektedir. SİEMENS, hisseleri Frankfurt borsasında işlem gören halka açık bir
Alman sermaye şirketidir. Siemens Grubu’nun işleri dokuz grupta toplanmıştır. Bunlar;
enerji, elektrik üretim hizmetleri, enerji yönetimi, bina teknolojileri, taşıma/ulaşım, dijital
fabrikalar ve süreç endüstrisi, finansal hizmetler ve risk yönetimi ile sağlıktan
oluşmaktadır. Siemens Grubu’nun ülkemizdeki iştirakleri ile faaliyet alanları ise
aşağıda gösterilmiştir:
- Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş.: Elektriklendirme, otomasyon, dijitalleşme, enerji
üretimi, rüzgâr enerjisi ve yenilenebilir enerji, enerji üretim servisleri, enerjinin
idaresi, bina teknolojileri, ulaşım, dijital fabrika, süreç endüstrisi, finansal servisler
ve gayrimenkul yatırımları.
- Siemens Finansal Kiralama A.Ş.: Finansal kiralama ve operasyonel kiralama
hizmetleri.
18-30/506-245
3/4
- Siemens Gamesa Yenilenebilir Enerji Ltd. Şti: "onshore" (kara/kıyı) ve "offshore"
(açık deniz) rüzgâr elektrik santrallerinin (türbin) geliştirilmesi, üretimi, satışı,
kurulum ve bakımında; bunun için gerekli alet/ekipman üretimi.
- Siemens Healthcare Sağlık A.Ş.: Tıbbi görüntüleme sistemleri (bilgisayarlı
tomografi, manyetik rezonans vb.), laboratuvar tanıları ve klinik bilgi işlem alanları.
- Siemens Wind Power Rüzgâr Enerjisi A.Ş.: Rüzgâr enerjisinin üretimi ve dağıtımı
için gerekli aletlerin üretimi.
- Siemens Mobility Ulaşım Sistemleri A.Ş.: Ulaşım sistemleri.
(12) Devreden konumundaki STEAG ise, STEAG GmbH’nin %100 hisse oranı ile kontrol
ettiği bir iştirakidir. STEAG Grubu şirketleri nihai olarak KSBG Kommunale
Beteiligungsgesellschaft GmbH & Co. KG (KSBG) tarafından kontrol edilmektedir.
KSGB, Rhine-Ruhr bölgesindeki altı Alman kamu hizmeti şirketinden oluşan bir
konsorsiyumdur. Grubun küresel çaptaki faaliyetleri elektrik ve ısı üretimi, enerji
verimliliği teknolojileri ve yenilenebilir enerji teknolojileri odaklıdır. STEAG Grubu’nun
ülkemizdeki iştirakleri ve faaliyetleri şöyledir:
- STEAG Turkey Enerji Yatırımları ve Hizmetleri A.Ş.: Enerji alanında grup
şirketlerine operasyon, bakım ve yönetim hizmetleri.
- STEAG Rüzgâr Süloğlu Enerji Yatırım Üretim ve Tic. A.Ş.: Edirne ilinde bulunan
(…..) MW kurulu gücündeki rüzgâr santralinde elektrik üretim ve satışı.
- STEAG Enerji Ticareti ve Hizmetleri A.Ş.: Enerji ticareti.
- Renova Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş.: Halihazırda gayri faal olup iştigal alanı santral
ekipman üretimi.
- STEAG ENSIDA Energy Services Enerji Sistemleri Danışmanlık Müh. Tesis ve Tic.
Ltd. Şti.: Mühendislik hizmetleri.
- İskenderun Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş. (ortak kontrol): Adana ilinde bulunan (…..)
MW kurulu gücündeki kömür (termik) santralinde elektrik üretimi ve satımı.2
- ARKAD Deniz Taşımacılığı A.Ş. (ortak kontrol): Akdeniz'de "kömür aktarmacılığı"3
faaliyeti.
- STEAG ve PNE WIND Rüzgâr Enerjisi Üretim A.Ş. (ortak kontrol): Hâlihazırda gayri
faal olup, iştigal alanı rüzgar enerjisi santrallerinin kurulması.
(13) Yukarıda yer verilen bilgilerden anlaşılacağı üzere, her ne kadar STEAG HERNE,
Almanya-Avusturya bölgesinde elektrik üretip satacak olsa da ana şirketlerin
faaliyetleri ülkemizde dikey olarak örtüşmektedir. Ana şirketlerden biri elektrik üretimi
alanında diğeri ise ortak girişimin de işi olan kombine çevrim santrali kurulumunda
aktiftir. Bu bağlamda etkilenen pazarlar dikey anlamda elektrik üretimi ve kombine
çevrim elektrik santrali kurulum hizmetleridir.
(14) Bildirime konu işlem 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi açısından değerlendirildiğinde,
öncelikle tarafların yalnızca Almanya-Avusturya bölgesinde kurulacak bir santral
projesi için ortak girişim oluşturduğu, mevcut teknolojilerle ülkemize bu santralde
üretilecek olan elektrik ve ısının transferinin mümkün olmadığı görülmektedir.
Kurulacak santralin kurulu gücü de yüksek olmayıp tarafların dosya konusu ortak
2 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli İle Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji
Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca tamamını Elektrik Üretim A.Ş.’ye satmaktadır.
3 Kömür taşıyan gemilerin yüklerinin bu gemiler ile karaya çıkmaksızın indirilmesi.
18-30/506-245
4/4
girişimi koordinasyon platformu olarak planlamış olması makul görünmemektedir.
Bununla beraber tarafların payları oldukça sınırlıdır.
(15) Yapılan bu inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, bildirime konu işlem ile
herhangi bir pazarda hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmayacağı kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
(16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
yasaklanan nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60
gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy