İstif Makinaları Distribütörleri ve İmalatçıları Derneği tarafından üyeleriyle paylaşılan ve/veya paylaşılması öngörülen raporlara menfi tespit belgesi verilmesi ya da muafiyet tanınması talebi - Karar Sayı 20-50/687-301

Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2020-1-023 (Muafiyet/Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 20-50/687-301
Karar Tarihi : 19.11.2020
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE (Başkan)
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN
B. RAPORTÖRLER: Çağlar Deniz ATA, Dilan TOPRAK ERDAĞI, Yakup GÖKALP,
Ali GEZBELİ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - İstif Makinaları Distribütörleri ve İmalatçıları Derneği
Temsilcileri: Av. Prof. Dr. İ. Yılmaz ASLAN ve
Av. Dilay YEŞİLYAPRAK
Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza No:38/8
Balmumcu-Beşiktaş, İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: İstif Makinaları Distribütörleri ve İmalatçıları Derneği
tarafından üyeleriyle paylaşılan ve/veya paylaşılması öngörülen raporlara menfi
tespit belgesi verilmesi ya da muafiyet tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 31.03.2020 tarih ve 3078
sayı ile intikal eden başvuruda; İstif Makinaları Distribütörleri ve İmalatçıları Derneği
(İSDER) tarafından hâlihazırda üyeleriyle paylaşılan ve/veya gelecekte paylaşılması
öngörülen raporlara menfi tespit belgesi verilmesi veya bireysel muafiyet tanınması
talebinde bulunulmuştur.
(3) 01.10.2020 tarih ve 10550 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen
12.11.2020 tarih ve 2020-1-23/MM sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Raporu görüşülerek
karara bağlanmıştır.
(4) F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; İSDER tarafından üyeleriyle paylaşılan
ve paylaşılması planlanan muhtelif raporlara menfi tespit belgesi verilmesi veya
bireysel muafiyet tanınması talebine yönelik yapılan başvuru ile ilgili olarak;
- Söz konusu bilgi paylaşımı kapsamında yer alan tüm raporlara 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 8. maddesi
uyarınca menfi tespit belgesi verilemeyeceği,
- Paylaşılması planlanan Yeni Aylık Raporuna bireysel muafiyet tanınamayacağı,
- Bunun dışında kalan Aylık Rapor, Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor, Altı Aylık Veri
Eskitmeli Rapor, Dönemlik Rapor, Karşılaştırma Raporu, Yeni Üç Aylık Veri
Eskitmeli Rapor, İkinci El Dönemlik Rapor, İkinci El Karşılaştırma Raporu ve
Sıfır Makine Karşılaştırması Raporlarına pazardaki etkileri görmek maksadıyla
5 yıl süreyle bireysel muafiyet tanınabileceği
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.

20-50/687-301

2/24

G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. İstif Makinaları Distribütörleri ve İmalatçıları Derneği (İSDER)
(5) İSDER’in amacı, yurt içinde veya dışında; ana üretici firma tarafından imal edilen veya
ettirilen her türlü makine, istif, forklift, kaldırma, yükleme, boşaltma, taşıma, depolama
ve raf sistemleri, vinç, kompresör, elleçleme, motor, personel yükselticiler, araç üstü
makine ve ekipmanları, lastik, iş ve inşaat makinaları, konveyör, gaz, akü, güç ve enerji
sistemleri makineleri ve ekipmanları, lojistik makine ve ekipmanları ve yedek
parçalarının; ayrıca tüm makine, lojistik, depolama, otomasyon, intralojistik, otomotiv,
otomotiv yan sanayi, elektrik-elektronik, tüm endüstriyel alan ve sahalarda, maden,
inşaat, tarım, hidrolik, tedarik yan sanayi, yedek parça, petrol ve petrol ürünleri,
kiralama, finans ve leasing sektörü, paslanmaz demir ve çelik sektörü, mesleki yeterlilik
eğitim ve sertifikasyon sektörü, çelik zincir ve halat sektörü, taşıma ve nakliye, test ve
kalibrasyon, endüstriyel boya sektörlerinin Türkiye’deki genel distribütörlerini ve
ihracatçı, imalatçı, tedarikçi, yedek parça, yan sanayi, kiralama, ikinci el firmalarını ve
bayilerini bir çatı altında toplamak şeklinde ifade edilmektedir.
(6) İSDER’in dernek üyelerinin temsil ettiği firmaların üretimini, ithalatını, ihracatını,
pazarlama, satış ve satış sonrası hizmetler alanını bütünü ile kapsayan ticari
faaliyetlerde bulunurken karşılaştıkları sorunların çözülmesi ve bu alanlarda yapılacak
her türlü düzenlemenin oluşturulmasında ilgili kuruluşlara yardımcı olmayı, ilgili tüm
sektör makina, ekipman ve ürünlerin kullanımının yaygınlaşmasını, sektör ile devlet
arasındaki ilişkilerin kurulmasını amaçladığı belirtilmektedir.
(7) Derneğe üyelik koşulları şu şekilde sıralanmaktadır:
- İSDER’in ana amacında belirtilen sektörlerde yer alan bir firmada karar vermeye
yetkili üst düzey yönetici (Yönetim Kurulu Üyesi, Genel Müdür, Genel Müdür
Yardımcısı, Genel Koordinatör, Pazarlama ve Satış Müdürü vb. görevlerde)
olmak,
- İSDER’in üyelik koşullarını kabul ederek, İSDER Etik Değerler Bildirgesini
imzalamak,
- Derneğin iki asli üyesi tarafından üyeliğe önerilmek ve tüzükte belirtilen şartlara
sahip olmak.
(8) İSDER, Makina İmalat Sanayii Dernekleri Federasyonu (MAKFED), AB İstif Makinaları
Federasyonu (FEM) ve Avrupa Depo ve Raf Sistemleri Federasyonu (ERF) üyesi
olmakla beraber 2020 yılı itibarıyla 40 üyesi bulunmaktadır.
G.2. İlgili Pazar
(9) İlgili pazar, ürün ve coğrafi pazar olmak üzere iki temel boyuttan oluşmaktadır. Pazarı
hem ürün hem de coğrafi bölge boyutlarıyla tanımlamaktaki amaç, teşebbüslerin
davranışlarını sınırlama ve etkin bir rekabetçi baskıdan bağımsız olarak
davranmalarını önleme gücüne sahip rakiplerin ortaya çıkarılmasıdır.
(10) İstifleme makineleri; belirli bir yükü taşımak ve istif yapmak amacı ile kullanılan
makinelerdir. Operatörün yaya olarak kullandığı insan gücüyle çalışan ve akülü tipleri
olduğu gibi operatörünün üzerinde oturarak kullandığı dizel motorlu, benzin-LPG
motorlu ve akülü, forklift olarak bilinen türleri bulunmaktadır.
(11) Vinç grubunda yer alan gezer köprülü tavan vinci, hareket etmek için tek yollu bir raya
ihtiyaç duymaktadır. Motor çeşidine göre hız ve yüksek kaldırma mesafeleri
değişkenlik göstermekle beraber elektrik motoruyla çalışmaktadır. Mobil vinçler ise,
20-50/687-301

3/24

seyyar olarak her yere gidebilen, hareketli vinçler olmakla birlikte tekerlekli veya paletli
bir yapıda da bulunabilmektedir.
(12) Platform türleri farklı amaçlara hizmet edecek şekilde üretilmekte olup bunlardan
makaslı platform, fazla yükseklik gerektirmeyen işlerde tercih edilmektedir. Sabit ve
sağlam durma açısından en çok tercih edilen ürünlerden olan bu platform değişik
uzunluklarda kullanılabilmektedir. Platform türlerinden bir diğerini teşkil eden
teleskopik platform ise çalışma yüksekliği 12 ile 24 metre arasında değişen ve 6,5– 17
metre yan tarafa açılma, ilerleme ve 360 derece kule dönme kapasitesine sahip olan
platformdur.
(13) Dosya içeriği bilgiler çerçevesinde; ilgili ürün pazarının geniş tutulması halinde
“endüstriyel taşıma araçları pazarı” veya “istifleme makineleri pazarı” olarak
tanımlanabileceği, pazarın daha dar tanımlanması halindeyse her bir ürün grubu
bazında “vinç pazarı”, “forklift pazarı”, “platform pazarı” gibi pazarların dikkate
alınabileceği değerlendirilmektedir. İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20.
paragrafında “Ancak inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan
olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya
da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar
tanımı yapılmayabilir.” ifadesi yer almaktadır. Bu doğrultuda mevcut dosya
kapsamında kesin bir ilgili ürün ve coğrafi pazar tanımına gerek duyulmamıştır.
G.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
G.3.1. Paylaşıma İlişkin Genel Bilgiler
(14) Bildirime konu işlem kapsamında, istif makineleri sektöründe faaliyet gösteren ve
İSDER üyesi olan teşebbüslere ait satış adedi ve pazar payı bilgileri İSDER tarafından
toplanmakta ve belirli aralıklarla üye teşebbüslerle paylaşılmaktadır. İşlem konusu bilgi
değişimi, İSDER tarafından alınmış bir teşebbüs birliği kararı niteliğindedir.
(15) İSDER tarafından derlenen bilgiler, üye teşebbüsler tarafından sisteme girilmektedir.
Bununla birlikte, üye teşebbüslerin tamamının söz konusu bilgileri İSDER ile
paylaşması beklenmemektedir. Ek olarak Bildirim Formunda, İSDER tarafından veri
paylaşımının zorunlu tutulmadığı ve veri paylaşmayan teşebbüslere herhangi bir
şekilde yaptırım uygulanmadığı belirtilmektedir. Üye teşebbüsler tarafından, her ay
satılan ürün bilgileri sisteme girilmekte olup veri derleme işlemleri dernek yetkilileri
eliyle yürütülmektedir.
(16) Bununla birlikte derlenen bilgiler yalnızca İSDER üyeleriyle paylaşılmaktadır. İSDER;
depolama, istifleme ve endüstriyel ekipmanlar sektöründeki teşebbüslerden 40’ının
üye olduğu bir teşebbüs birliğidir. Öte yandan hazırlanan raporlar, üye teşebbüslerin
yanı sıra talep etmeleri halinde kamu kurumları ile de paylaşılacaktır. Ek olarak, İSDER
tarafından, üye teşebbüslerden elde edilen bilgiler doğrultusunda altı adet rapor ve bir
adet grafik oluşturulmakta ve hâlihazırda veri paylaşımında bulunan teşebbüslerle
paylaşılmaktadır.
(17) Öncelikle raporların içerdiği bilgilerin alt kırılımlarının anlaşılabilmesi için, bu kırılımlara
ilişkin açıklama yapılması gerekmektedir. Raporlarda geçen makine grupları (i) denge
ağırlıklı makine, (ii) depo ekipmanı, (iii) vinç ve (iv) platform olmak üzere dörde
ayrılmakta olup içerisinde sınıf ve tür/tonaj bilgilerini barındırmaktadır. Denge ağırlıklı
makine grubunda akülü, büyük tonajlı (8 ton ve üzeri), dizel, LPG gibi sınıf ve
tür/tonajlar; depo ekipmanı grubunda reach truck, stacker, tarret/combi, tow truck gibi
sınıf ve tür/tonajlar; platform grubunda dikey, eklemli, teleskopik ve makaslı platform
sınıfları ile çekilebilir, paletli, akülü ve dizel tür/tonajlar; vinç grubunda elektrikli vinç ve
20-50/687-301

4/24

katlanır bomlu hidrolik vinç sınıfları ile ataçmanlar ve özel kaldırma ekipmanları, çift
kiriş köprülü sistemler, monoray halatlı kaldırma makineleri, monoray köprülü
sistemler, yürüyüş grupları, zincirli kaldırma makineleri, 150 metre üzeri ve 33-150
metre tür/tonajları bulunmaktadır.
(18) İSDER tarafından mevcut durumda paylaşılan ve gelecekte paylaşılması öngörülen
raporların geneline ilişkin olarak bilgi sunulması yerinde olacaktır. Bu kapsamda
İSDER tarafından hazırlanan raporlardaki teşebbüslere ait tür/tonaj, bölge, sınıf,
makine grubu ile selektif ve kümülatif satış bilgilerine akabinde ise paylaşılan ve
paylaşılması planlanan raporlara özgü bilgilere yer verilecektir.
(19) Öte yandan, ilerde bahsi geçecek selektif; rapor alınan aya ait satış rakamını;
kümülatif, rapor alınan aya kadar olan toplam satış rakamını; negatif selektif, veri girişi
yapılan aydan bir önceki aya ait girilmiş rakamların sonraki ayda veri girişi sırasında
eksiltilmesini ifade etmektedir.
(20) Ek olarak paylaşılan raporlarda Adana, Ankara, Diyarbakır, İstanbul Anadolu, İstanbul
Avrupa, İzmir ve Türkiye olmak üzere yedi bölge yer almaktadır. İSDER’e üye her bir
teşebbüsün bölge tanımı farklılık gösterebilmektedir. Bunun dışında raporlar yeni ve
ikinci el makinelere ilişkin ayrı ayrı hazırlanmaktadır.
G.3.2. Yeni İstif Makinelerine İlişkin Bilgileri Derleyen Raporlar
G.3.2.1. Mevcut Durumda Paylaşılmakta Olan Raporlar
G.3.2.1.1. Aylık Rapor
(21) Dosya içeriği bilgi ve belgeler incelendiğinde; mevcut durumda paylaşılmakta olan
Aylık Raporda teşebbüs, marka ve il bilgilerine yer verilmediği anlaşılmaktadır. Mezkûr
raporda satış adedi bilgileri toplulaştırılmış bir şekilde sunulmakta iken teşebbüs
bazında bilgiler yer almamaktadır. Ek olarak, teşebbüslerin marka alt kırılımı bazında
da satış adedi bilgilerine erişim sağlamaları mümkün olmamaktadır. Son olarak,
raporda il yerine yalnızca bölgelere ilişkin bilgilere yer verilmekte olup her bir bölgede
en az üç il bulunmaktadır.
(22) Aylık raporlarda yer verilen ve yer verilmeyen bilgilere aşağıda sunulmaktadır:
Tablo-1:Aylık Rapor
Aylık Rapor
Yer Verilen Yer Verilmeyen
Tür/tonaj Teşebbüs
Bölge (Her teşebbüsün tanımladığı bölge) Marka
Sınıf İl
Makine Grubu
Toplam Satış (Selektif ve Kümülatif)
Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı
G.3.2.1.2. Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor
(23) İSDER tarafından üye teşebbüslerle paylaşılmakta olan Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor,
üzerinden üç ay geçmiş aya ait verilerin paylaşıldığı rapordur. Söz konusu rapor
kapsamında makine grubu, sınıf, tür/tonaj ve teşebbüslerin yüzdesel pazar payı
bilgileri yer almaktadır.
(24) Sunulan bilgiler ışığında, Üç Aylık Veri Eskitmeli Raporda, Aylık Rapordan farklı olarak
teşebbüslerin ilgili alt kırılımlar bakımından satış adedi bilgileri yerine teşebbüs
bazında pazar paylarına yer verildiği, söz konusu pazar payı bilgisinin kümülatif ve
selektif olmak üzere ikiye ayrılarak gösterildiği, öte yandan il ve Aylık Rapor’da yer
20-50/687-301

5/24

verilen bölge bilgilerine bu raporda yer verilmediği anlaşılmaktadır.
(25) Üç Aylık Veri Eskitmeli Raporda yer verilen ve yer verilmeyen bilgilere ilişkin hazırlanan
tablo aşağıda sunulmaktadır:
Tablo-2:Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor
Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor
Yer Verilen Yer Verilmeyen
Makine grubu İl
Sınıf Bölge
Tür/tonaj
Teşebbüslerin pazar payı yüzde olarak görünmektedir.
Toplam satış (Selektif ve Kümülatif)
Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı
G.3.2.1.3. Altı Aylık Veri Eskitmeli Rapor
(26) İSDER tarafından üye teşebbüslerle paylaşılmakta olan Altı Aylık Veri Eskitmeli Rapor,
üzerinden altı ay geçmiş aylara ait verilerin paylaşıldığı rapordur. Söz konusu rapor
kapsamında teşebbüs, il, sınıf, makine grubu, tür/tonaj, bölge ve kümülatif ve selektif
satış adet bilgisi yer almaktadır.
(27) Yukarıda bahsedilen raporlarda yer verilen makine gruplarına, sınıf ve tür/tonaj
kırılımlarına Altı Aylık Veri Eskitmeli Rapor’da da yer verilmekle birlikte Aylık Rapor’da
yer alan bölge bilgisi bulunmaktadır.
(28) Sunulan bilgiler dâhilinde söz konusu raporda yalnızca bölge değil, il bazında bilgilerin
de mevcut olduğu görülmektedir. Örneğin; Adana bölgesinde Adana, Aksaray,
Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kayseri, Konya, Mersin, Niğde ve Osmaniye illeri
yer alırken; Ankara bölgesinde Ankara, Erzincan, Erzurum, Kastamonu, Kırıkkale,
Rize, Samsun ve Sivas illerinin bulunduğu görülmektedir. Bu şekilde, her bir bölgede
yer alan iller bazında, makine grubu, sınıf ve tür/tonaj kırılımlarında her bir teşebbüsün
kümülatif ve selektif satış adetlerine yer verilmektedir1.
(29) Altı Aylık Veri Eskitmeli Raporda yer alan bilgilere ilişkin hazırlanan tablo aşağıda
sunulmaktadır:
Tablo-3:Altı Aylık Veri Eskitmeli Rapor
Altı Aylık Veri Eskitmeli Rapor
Teşebbüs
İl
Sınıf
Makine grubu
Tür/tonaj
Bölge (Her teşebbüsün kendi bölge tanımına göre)
Kümülatif ve Selektif Satış Adetleri
Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı
G.3.2.1.4. Dönemlik Raporlar
(30) İSDER tarafından üye teşebbüslerle Dönemlik Rapor başlığı altında İlk Altı Aylık Rapor
ve On İki Aylık Rapor olmak üzere toplam iki rapor paylaşılmaktadır. Söz konusu
raporların her ikisinde de teşebbüs adı, il, makine grubu, sınıf, tür/tonaj ve
teşebbüslerin kümülatif toplam satış adedi bilgileri yer almakta olup selektif satış
adetleri bilgisi bulunmamaktadır.


1 Raporun muhtelif bölümlerinde yer verildiği üzere her bir teşebbüsün bölge tanımı farklılaşabilmektedir.
20-50/687-301

6/24

(31) Dönemlik Raporda yer verilen ve yer verilmeyen bilgilere ilişkin hazırlanan tablo
aşağıda sunulmaktadır.
Tablo-4:Dönemlik Rapor
Dönemlik Rapor
Yer Verilen Yer Verilmeyen
Teşebbüs
Selektif olarak görülmemektedir.
İl
Makine grubu
Sınıf
Tür/tonaj
Teşebbüslerin satış adetleri toplam olarak görünmektedir.

G.3.2.1.5. Karşılaştırma Raporu
(32) İSDER tarafından paylaşılmakta olan Karşılaştırma Raporu, belirtilen iki yılın istenilen
ayda ürün bazında satış adetlerinin karşılaştırıldığı rapordur. İlgili rapor kapsamında;
satış adedi bilgileri makine gruplarına göre ayrılmaktadır. Bu çerçevede; vinç, platform
gibi her bir makine grubunda yer alan ürünlerin satış adetleri, makine grubunun toplam
satış adedi ve tüm makine gruplarının toplam satış adedi derlenmektedir. Raporda
ayrıca, karşılaştırılan iki ay arasında satış adetlerinin değişim oranlarına yer
verilmektedir
(33) Söz konusu raporda makine grupları kompresörler ve hava şartlandırıcılar, denge
ağırlıklı makineler, depo ekipmanları, vinç ve platform olarak belirlenmektedir. Diğer
raporlardan farklı olarak bu raporda kompresörler ve hava şartlandırıcılar da ayrı
makine grupları olarak yer almaktadır. Vinç makine grubu içerisinde yer alan makineler
arasında katlanır bomlu hidrolik vinç, teleskopik hidrolik vinç, elektrikli vinç ve kafes
bomlu vinçler bulunmaktadır. İSDER, karşılaştırma raporuna ek olarak Altı Aylık
Karşılaştırma Grafiğini de sunmaktadır2.
G.3.2.1.6. Açıklama Girilenler Raporu3
(34) Söz konusu rapor, daha evvel yayınlanan raporlarda bulunan hataların giderilmesi
amacıyla paylaşılmaktadır. Açıklama Girilenler Raporu’nda, veri girişi yapılan aydan
bir önceki aya ait girilmiş rakamların, sonraki ayda veri girişi sırasında eksiltilmesine
ilişkin değişiklikler belirtilmektedir.
G.3.2.2. Menfi Tespit veya Bireysel Muafiyet Verilmesi Halinde Paylaşılması
Öngörülen Raporlar
G.3.2.2.1. Yeni Aylık Rapor
(35) Dernek üyesi teşebbüsler ile gelecekte paylaşılması planlanan Yeni Aylık Rapor’da,
yukarıda sayılan kırılımlara ek olarak teşebbüs bilgilerine de yer verilmesi
öngörülmektedir. Aylık Rapordan farklı olarak aylık satış adedi bilgilerinin teşebbüs
bazında paylaşılması planlanmaktadır.


2 Mevcut dosya kapsamında Karşılaştırma Raporu, Aylık Karşılaştırma Grafiğini de kapsayacak şekilde
kullanılacaktır.
3 Açıklama Girilenler Raporu, paylaşılan raporlarda hata olması durumunda maddi hatanın
düzeltilmesinden ibaret olan bir rapordur. Dolayısıyla mevcut dosya kapsamında söz konusu rapor için
menfi tespit ve bireysel muafiyet değerlendirmesi yapılmayacaktır.
20-50/687-301

7/24

Tablo-5:Yeni Aylık Rapor
Yeni Aylık Rapor
Yer Verilen Yer Verilmeyen
Tür/tonaj Marka
Bölge (Her teşebbüsün bölge tanımına göre) İl
Sınıf
Makine Grubu
Toplam Satış (Selektif ve Kümülatif)
Teşebbüs Bilgisi
Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı
G.3.2.2.2. Yeni Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor
(36) Mevcut durumda paylaşılmakta olan Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor’da, makine grubu,
sınıf, tür/tonaj ve teşebbüslerin kümülatif ve selektif pazar payı oranları yer almakta
olup, söz konusu bilgiler il veya bölge bazında paylaşılmamaktadır.
(37) Üye teşebbüslerle paylaşılması planlanan Yeni Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor’da ise,
mevcut durumda paylaşılan rapordan farklı olarak il bilgilerine yer verilmesi
öngörülmektedir. Ek olarak, Yeni Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor’da pazar payı bilgisi
yerine satış adedi bilgisinin paylaşılması planlanmaktadır. Mevcut raporda yer alan tüm
kırılımlara yeni hazırlanacak raporda da yer verilecektir. İki rapor arasındaki tek fark,
yeni raporun il bilgilerini içerecek olması ve pazar payı verilerinin yerine satış adedi
bilgilerini derleyecek olmasıdır. Bunun dışında, mevcut raporda yer almayan bölge
bazında bilgilere yeni raporda da yer verilmeyecektir.
Tablo-6:Yeni Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor
Yeni Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor
Yer Verilen Yer Verilmeyen
Makine grubu Bölge
Sınıf
Tür/tonaj
Toplam Satış (Selektif ve Kümülatif)
Satış adedi bilgisi
İl bilgisi
Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı
G.3.3. İkinci El İstif Makinelerine İlişkin Bilgileri Derleyen Raporlar
G.3.3.1. İkinci El Dönemlik Rapor
(38) Verilen bilgiler doğrultusunda, İkinci El Dönemlik Rapor’un yılda dört kez oluşturulacağı
ve bu raporda yılın her bir çeyreğine (üç aylık bilgiler) ilişkin satış adedi bilgilerine yer
verileceği ifade edilmektedir. Ayrıca paylaşılacak olan raporun makine grubu, tür/tonaj
ve sınıf alt kırılımları ve bölge bazında bilgileri içereceği ancak il bazında bilgiler
içermeyeceği belirtilmektedir.
(39) Bununla birlikte İkinci El Dönemlik Rapor’un oluşturulmasına yönelik iki farklı alternatif
öngörülmektedir. Birinci Alternatif’te (V1) üç aylık kümülatif ve selektif ikinci el istif
makinelerine ilişkin satış adedi bilgilerinin makine grubu, sınıf ve tür/tonaj alt kırılımı ile
bölge bazında ve teşebbüslerin bireysel bilgilerini içerek şekilde derlenerek ilgili
çeyreğin sonunda paylaşılması öngörülmekte iken ikinci alternatifte (V2), ilkinden farklı
olarak ilgili çeyreğin sonunda teşebbüslerin bireysel satış adedi bilgisinin aksine toplu
satış adedi bilgisinin yer alacağı belirtilmektedir.
Örneğin 2020 yılının Ocak, Şubat ve Mart ayına ilişkin bilgileri içeren Dönemlik Rapor
(V2), Mart ayının sonunda tür/tonaj ve sınıf alt kırılımı ile bölge bazında ve
teşebbüslerin bireysel bilgileri olmaksızın oluşturulacaktır. 2020 yılının 2. çeyreğinin
20-50/687-301

8/24

sonunda ise, Ocak-Şubat-Mart ayına ilişkin bilgileri içeren 1. Çeyrek Dönemlik Rapor,
tür/tonaj ve sınıf alt kırılımı ile bölge bazında ve teşebbüslerin bireysel bilgilerine yer
verilerek tekrar oluşturulacak ve online platform üzerinden üyeler ile paylaşılacaktır.
Bahsedilen akışa aşağıda yer verilmiştir:.
Şekil-1:İkinci El Dönemlik Rapor

(40) Şekil-1’den V2’de teşebbüs özelinde üç aylık bilgilere erişim paylaşılan bilginin
üzerinden üç ay geçtikten sonra sağlanabildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda V1 ile V2
aynı detaydaki bilgileri içerecektir. Ancak aradaki tek fark, V1’in ilgili çeyreğin üzerinden
bir çeyrek daha geçmesinden sonra değil de ilgili çeyreğin sonunda paylaşılacak
olmasıdır.
(41) Yapılan başvuru kapsamında V1’e menfi tespit veya muafiyet tanınmasına karar
verilmemesi halinde, V2’ye menfi tespit veya muafiyet tanınması talep edilmektedir.
G.3.3.2. Karşılaştırma Raporu
(42) Söz konusu raporda, belirtilen iki yılın seçilen çeyrek dönemleri arasında ürün bazında
karşılaştırma yapılması öngörülmekte olup karşılaştırılan bilgiler tür/tonaj ve sınıf
bazında alt kırılım içerecektir. Bunun dışında, il veya bölge bilgisi ile teşebbüs özelinde
bireysel bilgiler bakımından karşılaştırma yapılmayacaktır. Karşılaştırma Raporunda
yer alan verilerin grafiksel gösterimi Dönemlik Karşılaştırma Grafiğinin başlığı altında
paylaşılması planlanmaktadır.
G.3.3.3. Açıklama Girilenler Raporu
(43) Söz konusu rapor, belirtilen çeyrek içinde satışlarda önceki çeyreklerde düzeltme
yapıldıysa bununla ilgili girilen açıklamaları içerecektir.
G.3.3.4. Sıfır Makine Karşılaştırması
(44) Sıfır Makine Karşılaştırması raporunda seçilen yılın seçilen çeyrek dönemleri arasında
yeni istif makinelerine ilişkin satış adetleri ile ikinci el makine satış adetleri
karşılaştırılacağı, teşebbüs bazında bilgilere yer verilmeyeceği ve makinelere ilişkin alt
kırılımın yalnızca sınıf bazında sunulacağı belirtilmektedir.
(45) Bildirim Formunda sunulan bilgiler doğrultusunda, İSDER tarafından paylaşılan
raporların teşebbüslerin anlık satış rakamlarını içermediği, paylaşılmakta olan en
güncel raporda teşebbüslerin aylık satış adedi bilgileri, teşebbüs, marka ve il bilgilerinin
alt kırılıma inmeyecek şekilde paylaşıldığı ifade edilmektedir.

20-50/687-301

9/24

(46) Ayrıca, paylaşılacak bilgiler arasında rekabete duyarlı nitelik taşıyan stok bilgisi, hedef,
satış stratejisi, fiyat stratejisi, geleceğe yönelik herhangi bir öngörü veya plan gibi
bilgilerin bulunmadığı, pazardaki yoğun rekabet ortamı ve pazardaki dalgalanmalar
uyarınca geçmiş döneme ilişkin satış adedi bilgilerinin söz konusu pazara ilişkin
stratejik bilgi olarak değerlendirilemeyeceği ve Yeni Aylık Raporlarda teşebbüs
bilgilerine yer verilmesi öngörülse de il alt kırılımına inilmeyeceği belirtilmektedir.
(47) Başvuru sahibi tarafından söz konusu bilgi değişiminin gerçekleştirilme amacı İSDER
üyesi teşebbüslerin düzenli ve güvenilir istatistiki bilgiye erişmeleri ve bu sayede
bireysel olarak pazar analizi yaparak piyasadaki konumlarını isabetli bir şekilde tespit
edebilmelerini sağlamak olarak sunulmaktadır.
(48) Ek olarak, istif makineleri pazarında sistematik olarak bilgi derleme ve analiz
faaliyetinde bulunan başkaca bir kurum veya teşebbüs birliğinin bulunmadığı,
dolayısıyla teşebbüslerin ilgili pazara yönelik bilgi elde ederek rekabetçi stratejiler
geliştirme ve daha verimli faaliyet sergileme yetilerinin kısıtlı kaldığı ve mevcut bildirime
konu bilgi değişimi sayesinde teşebbüslerin pazarın yapısı ve gelişimi hakkında bilgi
sahibi olarak müşterilere sunulan hizmetlerin kapsam ve kalitesini arttırma imkânı
bulabileceği, hazırlanan raporların talep edilmesi halinde kamu kuruluşları ile de
paylaşılacağı ifade edilmektedir.
G.3.4. Değerlendirme
(49) Yukarıda da özetlendiği üzere dosya konusunu, mevcut durumda İSDER tarafından
dernek üyeleriyle paylaşılan muhtelif raporların güncellenerek yeni verilerin eklenmesi
oluşturmaktadır. Bildirime konu uygulamanın esasının teşebbüsler arasındaki bilgi
değişimi olması nedeniyle öncelikle rekabet hukuku kapsamında bilgi değişimine ilişkin
genel çerçeveye ve bu başvuruya benzer nitelikteki geçmiş Kurul kararlarındaki
yaklaşıma yer verilmesi yerinde olacaktır.
G.3.4.1. Bilgi Paylaşımına İlişkin Genel Çerçeve
(50) Rakipler arası bilgi değişiminin ihlal niteliğinin belirlenmesi rekabet hukukundaki
tartışmalı alanlardan birisini oluşturmaktadır. Zira bilgi değişimi, rekabetin kısıtlanması
sonucunu doğurabileceği gibi, teşebbüslerin ve tüketicilerin daha etkin karar
almalarına imkân tanıma potansiyeline de sahiptir. Teşebbüsler arasındaki bilgi
değişimi, çeşitli etkinlik kazanımları ortaya çıkarabilmektedir. Örneğin bilgi değişimi,
taraflar arasında bilgi asimetrisi sorununu ortadan kaldırabilmektedir. Ayrıca,
teşebbüslerin, kendilerini rakipleriyle kıyaslamalarına imkân sağlayarak etkinliklerini
arttırabilmektedir. Bunun yanı sıra bilgi paylaşımı, teşebbüslerin stoklarını
azaltmasına, kolay bozulabilen ürünlerini tüketicilere daha hızlı ulaştırmasına ya da
talebin istikrarsızlığından kaynaklanan maliyetlerini düşürmesine de yardımcı
olabilmektedir. Araştırma maliyetleri azalan ve seçenekleri artan tüketiciler bu
durumdan doğrudan fayda sağlayabilmektedir4.
(51) Ancak, bilgi paylaşımı özellikle, teşebbüslerin, rakiplerinin pazar stratejileri hakkında
bilgi sahibi olmalarını sağladığı durumlarda rekabetin kısıtlanmasına neden
olabilmektedir. Bu tür bilgi değişimleri pazardaki geleceğe ilişkin belirsizlikleri azaltarak
piyasanın öngörülebilirliğini artırmakta ve nihayetinde teşebbüsler arasında
koordinasyona yol açabilmektedir. Dahası rakipler arası bilgi değişimi, tarafların
birbirlerinin faaliyetlerini kontrol etme aracı olarak kullanılmak suretiyle fiyat tespiti, arz

4 Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz, 42. paragraf.
20-50/687-301

10/24

kısıtı gibi üst anlaşmaların delili olarak kabul edilebilmektedir5.
(52) Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 58. paragrafında, bilgi
değişiminin rekabet üzerindeki olası etkilerinin, her somut olayın kendine has özellikleri
bağlamında incelenmesi gerektiği belirtilmektedir6. Bilgi değişiminin, 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti kısıtlama etkisinin bulunması için, fiyat,
üretim miktarı, ürün kalitesi, ürün çeşitliliği ya da inovasyon gibi rekabet
parametrelerinden en az biri üzerinde olumsuz etki doğurabilecek nitelikte olması
gerekir. Bilgi değişiminin rekabet üzerindeki etkisi; pazarın yoğunlaşma derecesi,
şeffaflığı, istikrarı, karmaşıklığı ve pazardaki teşebbüslerin benzerliği (simetri) gibi
pazarın yapısına ilişkin unsurlar ile pazarı rakipler arası koordinasyona elverişli hale
getirebilmesi nedeniyle paylaşılan bilginin niteliğine bağlıdır7.
(53) Pazarın özellikleri bakımından öncelikle pazarın şeffaflığı ele alındığında bilgi değişimi
şeffaflığı artırarak, fiyat, miktar, talep, maliyetler gibi rekabete duyarlı unsurlara ilişkin
belirsizlikleri azaltabilir. Bu durumda yeterince şeffaf pazarlarda teşebbüsler işbirlikçi
sonuca daha kolay ulaşabilecektir. Bilgi değişimi öncesinde pazarın şeffaflık düzeyi ne
kadar düşükse, bilgi değişiminin rekabeti bozucu etkisi o kadar yüksek olacaktır.
Pazarın şeffaf hale gelmesine fazla katkıda bulunmayan bir bilgi değişiminin rekabeti
kısıtlama olasılığı, pazardaki şeffaflığı önemli ölçüde artıran bir bilgi değişimine kıyasla
daha düşüktür. Dolayısıyla, pazarın bilgi değişimi öncesi ve sonrasındaki şeffaflık
düzeyi ile bilgi değişiminin bu düzeyi nasıl değiştirdiği, bilgi değişiminin rekabeti
kısıtlayıcı etki doğurma olasılığının belirleyici unsurudur. Bu bağlamda dikkat edilmesi
gereken nokta, teşebbüslerin mevcut bilgiyi, rakiplerinin davranışlarını öngörmek için
ne ölçüde kullanabileceğinin belirlenmesidir.
(54) Pazarın yapısına ilişkin diğer önemli bir unsur pazarın yoğunlaşma derecesidir. Dar
oligopollerde az sayıda teşebbüsün koordinasyon koşulları konusunda uzlaşmasının
ve anlaşmadan sapmaların izlenmesinin kolay olması nedeniyle işbirlikçi sonuçların
gerçekleşme olasılığı daha yüksektir. Dolayısıyla dar oligopollerde bilgi değişiminin
rekabeti kısıtlayıcı etkilere yol açma olasılığı, diğer oligopollere kıyasla daha fazladır.
(55) Öte yandan teşebbüslerin, karmaşık bir pazar yapısında, işbirlikçi sonuca ulaşmaları
daha zor olup işbirlikçi sonuçların ortaya çıkma olasılığı arz ve talep koşullarının
görece daha az değişken olduğu diğer bir deyişle istikrarlı olduğu pazarlarda daha
yüksektir. Yine teşebbüslerin maliyet, talep, pazar payı, ürün çeşitliliği ve kapasite
göstergelerinin benzeştiği pazar yapılarında da teşebbüslerin rekabetçi güdüleri
benzer olacağından bilgi değişimi teşebbüsler arası koordinasyon ihtimalini
artırmaktadır.
(56) Diğer yandan konuya bilginin niteliği bakımından yaklaşıldığında öncelikle değişilen
bilginin rekabete duyarlı (stratejik) bilgi olup olmadığının değerlendirilmesi önem
taşımaktadır. Pazardaki belirsizliği azaltan stratejik verilerin rakipler arasında

5 08.02.2002 tarih ve 02-07/57-26 sayılı Gübre kararı, 06.09.2002 tarih ve 02-53/685-278 sayılı Yonga
Levha kararı, 24.02.2004 tarih ve 04-16/123-26 sayılı Seramik kararı.
6 Kılavuz’un 56.vd. paragraflarında, piyasada rekabeti kısıtlama amacıyla yapılan her türlü bilgi
değişiminin, etkisine bakılmaksızın rekabeti kısıtladığının kabul edildiği belirtilmektedir. Bilgi değişiminin
rekabeti kısıtlama amacı olup olmadığının değerlendirilmesinde bilgi değişiminin, doğası gereği
rekabetin kısıtlanmasına yol açıp açmayacağı değerlendirilecektir. Geleceğe yönelik planlara ilişkin bir
bilgi değişiminin amaç yönünden rekabeti kısıtlama ihtimali, mevcut verilerin değişimine kıyasla daha
fazladır. Bu çerçevede, rakiplerin, gelecekte uygulamayı planladıkları fiyat, üretim ya da satış miktarı
gibi rekabete duyarlı bilgileri aralarında değişmesi, genellikle fiyat ya da miktar tespiti amacı taşıdığı için,
normal koşullar altında kartel olarak değerlendirilir.
7 Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz, 43. paragraf.
20-50/687-301

11/24

değişiminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamına girmesi, başka türlü bilgilerin
değişimine kıyasla daha muhtemeldir. Genel olarak fiyata, miktara, müşterilere,
maliyetlere, cirolara, satışlara, alımlara, kapasiteye, ürün niteliklerine, pazarlama
planlarına, risklere, yatırımlara, teknolojilere, AR-GE programlarına ilişkin ve benzeri
bilgilerin rekabete duyarlı olduğu kabul edilmekte ve bu tür verilerin paylaşılması,
tarafların rekabetçi güdülerinin azaltılması suretiyle rekabeti kısıtlayıcı etkiler
doğurabilmektedir.
(57) Son olarak belirtilmelidir ki verilerin stratejik açıdan önemi, bilgi değişiminin sıklığı ve
pazarı kapsama derecesi ile verilerin toplulaştırılmış olup olmadığı ve güncelliği gibi
faktörlere de bağlıdır. Bilgi ticari sır olmaktan uzaklaşıp kamuya açık olacak bir bilgi
niteliği taşıdığında, bireysel özellik taşımak yerine toplulaştırılmış olduğunda, geleceğe
yönelik olmayıp geçmiş verilere dayandığında rekabeti bozucu etkilerinin sınırlı olduğu
kabul edilmektedir. Bilgi değişiminin sıklıkla gerçekleşmesi piyasadaki teşebbüslerin
bu bilgilere göre davranışlarını değiştirmesini kolaylaştıracağından bilginin değişim
sıklığı da değerlendirmede dikkate alınmaktadır.
(58) Bu çerçevede önemli olan husus değişilen bilgi sayesinde rakiplerin birbirlerinin
gelecekteki faaliyetlerine ilişkin tahmin yapma ihtimalinin nasıl etkilendiğidir. Herhangi
bir teşebbüsün bireysel verilerinin tespitini yeterince güçleştirecek şekilde
toplulaştırılmış verilerin değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkilere neden olma olasılığı
teşebbüs bazındaki verilerin değişimine kıyasla çok daha düşüktür. Satış, kapasite
verileri ya da girdi ve bileşen maliyetleri gibi verilerin bir meslek birliği ya da pazar
araştırma şirketi tarafından toplanması ve toplulaştırılmış halde yayımlanması,
sektörün ekonomik durumuna ışık tutacağından, tedarikçilerin ve müşterilerin yararına
olabilir. Verilerin bu şekilde toplanması ve yayımlanması, pazardaki teşebbüslerin
bilgiye dayalı tercihler yaparak, stratejilerini pazar koşullarına etkin bir şekilde
uyarlamalarını sağlar. Genel olarak, yoğunlaşmış bir oligopol söz konusu değilse,
toplulaştırılmış verilerin değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkilere yol açma olasılığı
düşüktür.
(59) Bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkileri bakımından verinin güncelliği önemli bir
faktördür. Geçmiş tarihli verilerin değişiminin rekabeti kısıtlama olasılığı, güncel ve
geleceğe yönelik verilerin değişimine kıyasla daha düşüktür. Verinin rekabeti bozma
riski taşımaması için ne kadar eski olması gerektiğine dair belirlenmiş bir eşik yoktur.
Bu eşik verinin niteliğine, toplulaştırılmış olup olmamasına, bilgi değişiminin sıklığına
ve ilgili pazarın istikrarı ile şeffaflığı gibi kriterlere bağlıdır. Sık aralıklarla yapılan bilgi
değişimleri, teşebbüslerin pazarda ortak bir anlayışa ulaşmasını ve anlaşmadan
sapmaların izlenmesini kolaylaştırarak işbirlikçi sonuç riskini artırır. Ancak bilgi
değişiminin hangi sıklıkla yapıldığında işbirlikçi sonuca sebebiyet vereceği, verinin
niteliği, güncelliği ve toplulaştırılmış olup olmaması gibi unsurlara bağlıdır.
(60) Bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkileri değerlendirilirken, bilgi değişiminde bulunan
teşebbüslerin ilgili pazarı kapsama derecesi de dikkate alınmaktadır. Zira bilgi değişimi
pazardaki teşebbüslerin birçoğunu kapsıyorsa, yukarıda anılan risklerin gerçekleşme
olasılığı arttığı gibi, bilgi değişiminin tarafı olmayan rakiplerin bilgi değişiminde bulunan
teşebbüslerin rekabeti bozucu davranışlarını sınırlama potansiyeli de azalmaktadır.
(61) Bilgi değişiminin değerlendirilmesi bakımından dikkat edilmesi gereken son unsur
paylaşılan bilgilerin ve bilgi değişiminin kamuya açık olup olmamasıdır. Gerçek
anlamda kamuya açık bilgilerin değişiminin genellikle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında ihlal teşkil etmesi beklenmez. Gerçek anlamda kamuya açık bilgiler,
bilgiye erişim maliyetleri bakımından bütün rakipler ve müşterilerce aynı derecede
20-50/687-301

12/24

erişilebilir olan bilgilerdir. Öte yandan bilgi değişiminin gerçek anlamda kamuya açık
bir şekilde yapılması, bilgi değişiminin işbirlikçi etkilerinin diğer teşebbüsler, potansiyel
rakipler ve müşteriler tarafından sınırlanabildiği ölçüde, pazardaki rekabetin bozulması
olasılığını azaltabilir.
G.3.4.2. Bilgi Değişimine İlişkin Geçmiş Tarihli Kurul Kararları
(62) Kurulun bilgi değişimini konu edinen birçok kararı bulunmakla birlikte bu başlık altında
mevcut dosya konusuna benzer şekilde konusunu miktar verisinin paylaşımının
oluşturduğu kararlara yer verilmiştir.
(63) İSDER tarafından üye teşebbüslerle paylaşılan ve paylaşılması öngörülen raporlarda
yalnızca teşebbüslerin satış adedi ve pazar payı bilgilerine yer verilmektedir. Genel
olarak; fiyata, miktara, müşterilere, maliyetlere, cirolara, satışlara, alımlara, kapasiteye,
ürün niteliklerine, pazarlama planlarına, risklere, yatırımlara, teknolojilere, AR-GE
programlarına ilişkin ve benzeri bilgilerin rekabete duyarlı olduğu kabul edilmektedir.
Bununla birlikte Kurulun Lasder kararında8, teşebbüslerin aralarındaki rekabeti ortadan
kaldırarak piyasada istenmeyen sonuçlar doğurabilecek nitelikteki bilgilerin özellikle
fiyat, maliyet, satış stratejisi, stok bilgisi gibi bilgiler olduğu değerlendirilmektedir. Bu
çerçeve taraf temsilcisi Bildirim Formunda paylaşılması öngörülen raporların
teşebbüslerin satış fiyatlarına yönelik bilgilerin bulunmadığı, keza verilerin fiyatların,
üretimin, satışların ve kapasite kullanım oranlarının gelecekteki durumlarına dair
bilgileri içermediği, dolayısıyla satış adedi ve pazar payı bilgilerinin paylaşılmasının
ilgili pazardaki rekabeti kısıtlama olasılığının düşük olduğunu ifade etmiştir.
(64) Kurulun Tofaş kararında9 da, söz konusu bilginin model alt kırılımı içermeksizin sadece
binek ve hafif ticari araç toplam satış adetleri şeklinde paylaşılacak olması sebebiyle
aylık yetkili satıcı bazında satış adetlerinin ve pazar payı bilgilerinin değişimine menfi
tespit belgesi verilmiştir.
(65) Nitekim Kurulun Ağır Ticari Araçlar Derneği kararında10, bildirime konu veri
paylaşımının ağır ticari araçlara ilişkin aylık gerçekleşmiş perakende satış adetlerinin
marka bazında olmak ve herhangi bir başka kırılım veya ayrıntı içermemek üzere
paylaşılmasından ibaret olduğu belirtilerek, söz konusu teşebbüs birliği kararına menfi
tespit belgesi verilmesine karar verilmiştir. Karara konu bilgi değişimi kapsamında;
kamyon, çekici, treyler ve otobüs olmak üzere dört ayrı kategoride seri, azami ağırlık,
aks düzeni, beygir gücü, azami tork, şasi, menşe, tip, model, aks mesafesi, devir sayısı
ve kabin dışı özellikleri alt kırılımları bazında aylık satış adedi bilgilerine yer
verilmektedir.
(66) Kurulun Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) kararında11, teşebbüs birliğinin internet
sitesinin yapımı ve anılan site aracılığıyla çeşitli istatistiklerin paylaşılmasına yönelik
alınan Dernek kararına menfi tespit belgesi verilmesi talebi değerlendirilmiştir. Anılan
kararda söz konusu sitede yayınlanacak verilerin markaların yeni otomobil ve hafif
ticari araçlara ilişkin yıllık ve aylık bazda toplam satış ve ithalat miktarları, pazar payı
verileri, marka bazında yıllık ve aylık bazda yerli-ithal dağılımı olduğu görülmektedir.
Söz konusu başvuruya, yayımlanacak verilerin arasında markaların farklı ürün
segmentlerinde gerçekleştirdikleri ayrıntılı satış fiyatı ve miktarları ile pazar payı
bilgisinin bulunmaması, verilerin bölge ve il bazında ayrıntılara yer verilmeden ülke

8 Kurulun 03.12.2014 tarih ve 14-47/864-394 sayılı kararı.
9 Kurulun 12.11.2014 tarih ve 14-45/827-371 sayılı kararı.
10 Kurulun 12.04.2012 tarih ve 12-20/518-154 sayılı kararı.
11 Kurulun 15.04.2004 tarih ve 04-26/287-65 sayılı kararı.
20-50/687-301

13/24

genelinde toplulaştırılmış olması ve pazarın özelliklerinden hareketle anılan bilgi
paylaşımının rekabetçi davranışların koordinasyonuna yol açma potansiyelinden uzak
olduğu tespiti çerçevesinde menfi tespit belgesi verilmesine karar verilmiştir.
(67) Kurulun ODD’ye ilişkin ikinci menfi tespit/muafiyet kararı12, otomotiv piyasasına yönelik
birtakım istatistiki bilgi ve pazara ilişkin analizlerin, ODD web sitesi, ODD veri tabanı
ve hazırlanan raporlar aracılığıyla yayımlanmasına ilişkindir. Söz konusu kararda,
2004 tarihli karar kapsamında yer alan verilerin paylaşılmasında bir sakınca olmadığı;
il bazında ayrıştırılmış veriler, lansman bilgileri ve markaların filo satış rakamlarının
paylaşılmasının pazardaki şeffaflığı arttırarak rakip davranışların tahminini
kolaylaştıran ve koordinasyon riski yaratan bilgiler olduğu; bununla birlikte, il bazındaki
verilerin kümülatif olması, lansman bilgilerinde fiyat stratejisi (tavsiye veya nihai fiyat
bilgisi yahut indirim, kampanya vb. bilgiler), satış stratejisi, hedef, stok ve arz miktarı
gibi stratejik bilgilerin yer almaması ve filo satış rakamlarına ilişkin bilgilerde alıcıların
unvanlarının yer almaması koşuluyla bu verilerin yayınlanmasına bireysel muafiyet
tanınabileceği belirtilmektedir. Kararda ayrıca Otomotiv Distribütörlerine yönelik olarak
yürütülen soruşturma sonucunda alınan kararda13 yer alan, başta fiyat stratejisi olmak
üzere satış stratejisi, hedef ve stok gibi bilgilerin paylaşımının koordinasyona ve
rekabeti sınırlayıcı etkiye yol açtığı tespitine de yer verilmektedir.
(68) Kurulun Otomotiv Sanayicileri Derneği (OSD) kararında14, “OSD tarafından, aylık
olarak hafif ticari araçlar (otomobil, kamyonet ve minibüs), kamyon, otobüs, midibüs ve
traktör başlıkları altında “kapasite ve kapasite kullanım oranı” bilgilerinin paylaşılması
planlanmaktadır. Bu bilgilerin, firma ve model belirtilmeksizin Türkiye toplamı olarak
paylaşılacağı anlaşıldığından, mevcut haliyle koordinasyon riski taşımadığı ve bu
sebeple bu paylaşımlara menfi tespit belgesi verilmesi gerektiği” sonucuna ulaşılmıştır.
Firma ve model belirtilmeksizin aylık üretim miktarlarının belirli araç türleri bakımından
paylaşılmasının da aynı kapsamda değerlendirilebileceğine yer verilen kararda söz
konusu bilgilerin firma ve model bazında paylaşılması talebine ise bireysel muafiyet
tanınamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. OSD kararında maliyetlere ilişkin verilerin firma
bazında paylaşılması talebine ilişkin olarak ise aşağıdaki değerlendirmelere yer
verilmektedir:
“Otomotiv sanayi firmalarının yan sanayiye ve hammaddeye yaptıkları ödemeler ile
ödenen vergi ve ücretlerin firma bazında paylaşılması, motorlu taşıtların üretim veya
dağıtımında herhangi bir gelişme ve iyileşme ya da ekonomik veya teknik gelişmeye
yol açmamaktadır. Ayrıca sözü edilen bilgi değişiminin teşebbüslerin fiyata etki eden
önemli değişkenlerden olan maliyet bilgilerinin paylaşılması anlamına geleceği, bu
nedenle de pazardaki bir fiyat koordinasyonunun kolaylaştırıcı unsuru olacağı
değerlendirilmektedir.”
(69) Kurulun, bir diğer teşebbüs birliği olan Petrol Sanayi Derneği (PETDER) hakkında
aldığı üç karar mevcuttur. Kurul PETDER-I kararında15, akaryakıt, madeni yağ ve LPG
konularında pazar gelişimlerinin takip edilmesi ve endüstri büyüklükleri hakkında
bilgilerin oluşturulması amacıyla yapmakta olduğu çalışmalara menfi tespit belgesi
verilmesi veya muafiyet tanınması talebi incelenmiştir. Anılan kararda bilgi değişimine
konu husus spesifik olarak akaryakıt, madeni yağ ve LPG alanlarında faaliyet gösteren
teşebbüslerin aylık bazdaki satış miktarları olup bu satışların fiilen gerçekleştiği ayın

12 Kurul’un 14.07.2011 tarih ve 11-43/916-285 sayılı kararı.
13 Kurul’un 18.04.2011 tarih ve 11-24/464-139 sayılı kararı.
14 Kurul’un 20.09.2012 tarih ve 12-44/1350-455 sayılı kararı.
15 Kurul’un 20.09.2007 tarih ve 07-76/907-345 sayılı kararı.
20-50/687-301

14/24

tamamlanmasını takip eden ay içinde ülke satışları toplamı olarak ve teşebbüs bazında
PETDER internet sitesinde veya elektronik ortamda yayımlanması öngörülmüştür.
Kararda, çalışmanın konusunu oluşturan verilerden bir kısmının hâlihazırda EPDK
tarafından yayınlanan veriler olması, verilerin fiyata yönelik olmaması ve bildirim
konusu pazarın özellikleri dikkate alınarak “geçmişe dönük satış miktarlarının
bilinmesinin kısa dönemli koordinasyonlar için elverişli bir araç olmadığı”
değerlendirilmesiyle birlikte söz konusu teşebbüs birliği kararına menfi tespit belgesi
verilmiştir.
(70) Kurulun PETDER-II kararının16 konusunu ise PETDER veya bağımsız bir araştırma
kuruluşu tarafından haftalık ya da aylık olarak akaryakıt ve LPG piyasasında
teşebbüslerin satış verilerinin dâhil olduğu bazı bilgilerin toplulaştırma olmaksızın
derlenmesine ve değerlendirmeler ile kamuoyuyla paylaşılmasına menfi tespit belgesi
verilmesi ya da muafiyet tanınması oluşturmaktadır. Kararda özellikle söz konusu
uygulamanın pazardaki şeffaflığı ne kadar attıracağı konusu üzerinde durulmuş, ilgili
pazarların gerek EPDK’nın uygulamaları gerekse mevzuattan kaynaklanan
yükümlülükler nedeniyle aşırı derecede şeffaflaşmış bir yapı arz etmeleri ve anılan
pazarlarda bilgiye erişimin son derece kolay ve maliyetsiz olmasından hareketle anılan
uygulamanın rekabeti sınırlamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
(71) Kurul PETDER-III ile üçüncü kararında17 ise teşebbüs birliğine PETDER-I kararı ile
verilmiş olan menfi tespit belgesinin geri alınıp alınmaması hususu değerlendirilmiştir.
Söz konusu kararda;
“PETDER aracılığıyla akaryakıt ve LPG piyasasında bazı bilgilerin derlenerek dağıtım
şirketleriyle paylaşılmasına yönelik bilgi değişimi uygulamasına 20.09.2007 tarih ve 07-
76/907-345 sayılı karar ile verilmiş olan menfi tespit belgesinin geri alınmasına gerek
olmadığı ancak teşebbüs birliği tarafından iletilen görüş ve öneriler de dikkate alınarak
menfi tespit belgesinin kapsamının; verilerin toplulaştırılmak ve teşebbüs özelinde bilgi
içermemek suretiyle ürün özelinde yayınlanması, bireysel satış verileri ve pazar
paylarının EPDK tarafından yayımlanan verilere paralel olarak yayınlanması ve
ürünlerin alt kırılımlarını içerecek şekilde ayrıntılı bireysel satış verilerinin ve pazar
paylarının ise 3’er aylık dönemler halinde derlenmek suretiyle yayımlanması şeklinde
belirlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.”
değerlendirmelerine yer verilmiştir.
(72) Kurul’un Türkiye Likit Petrol Gazcıları Derneği (TLPGD) kararı18 incelendiğinde menfi
tespit/muafiyet başvurusuna konu edilen talep kapsamında LPG sektöründe faaliyet
gösteren teşebbüslerin tüplü, dökme ve otogaz kategorilerindeki toplam satış
rakamlarının aylık olarak toplanmasının planlandığı; bu çerçevede anılan ürünlere
ilişkin olarak geçmiş bir ayın üretim ve satış bilgilerinin toplanacağı ve bu bilgilerin
izleyen bir sonraki ay içinde üyelerle ve talep halinde diğer sektör kuruluşları ve gerekli
görülmesi halinde kamuoyuyla paylaşılacağı hususlarına yer verildiği görülmektedir.
Kararda TLPGD tarafından, toplanacak bilgilerin esas itibariyle Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından da üçer aylık dönemlerde toplanmakta ve
yayımlanmakta olduğu; 2011 yılı Ağustos ayından itibaren ise söz konusu bilgilerin
EPDK tarafından aylık olarak yayımlanmaya başlanıldığı; bu bakımdan sektörün
düzenleyici otoritesi tarafından da yayımlanan söz konusu bilgilerin kamuya açık
nitelikte olduğu ifade edilmektedir. Bununla birlikte kararda gerek tüplü gerekse dökme

16 Kurulun 22.09.2011 tarih ve 11-48/1215-428 sayılı kararı.
17 Kurulun 21.11.2013 tarih ve 13-64/904-384 sayılı kararı.
18 Kuru’un 04.07.2012 tarih ve 12-36/1042-330 sayılı kararı.
20-50/687-301

15/24

LPG pazarlarının yüksek derecede yoğunlaşmış bir yapı arz ettikleri, otogaz LPG
pazarındaki yoğunlaşma oranının ise görece düşük kaldığı belirtildikten sonra 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında şu değerlendirmelere yer verilmiştir:
“Yukarıda yer verilen özelliklere sahip tüplü, dökme ve oto LPG pazarlarının, bilgi
değişimi anlaşmasının rekabete aykırı etki doğurmasına müsait bir yapı sergilediği; öte
yandan, bildirim kapsamında toplanarak değiştirilmesi planlanan bilgilerin ilgili pazarlar
bakımından stratejik bilgi niteliğindeki aylık üretim ve satış verileri olması, bu verilerin
toplulaştırmaya tabi tutulmadan teşebbüsler bazında paylaşılacak olması, söz konusu
verilerin oldukça yakın tarihli olması ve bu verilerin her ay paylaşılmasının planlanması,
öngörülen paylaşım zamanı dikkate alındığında bahse konu verilerin gerçek anlamda
kamuya açık veriler olarak nitelendirilmelerinin mmkün olmaması, bilgi toplama ve
yayma faaliyetlerinin teşebbüs birliği bünyesinde ve görece sık gerçekleştirilecek
olması ve öngörülen haliyle planlanan bilgi değişimi sisteminin gerçek anlamda
kamuya açık bir bilgi değişimi olarak değerlendirilmesinin güçlüğü gibi hususlar dikkate
alındığında, TLPGD tarafından yürütülmesi planlanan bildirime konu uygulama
kapsamında gerçekleşecek olan bilgi değişiminin, ilgili pazarlardaki stratejik belirsizliği
ve tarafların bağımsız davranma güdülerini zedelemek, böylelikle rakip teşebbüsler
arasında rekabetçi davranışların koordinasyonunu ve anlaşmayı kolaylaştırmak
suretiyle ilgili pazarlardaki rekabeti kısıtlayıcı etki doğurabileceği
değerlendirilmektedir.”
(73) İlave olarak TLPGD kararında, ilgili pazarda bireysel bazda (firma bazında) bilgi
değişiminin rekabeti zorunlu olandan fazla kısıtlayacağı yönünde aşağıdaki
değerlendirmelere yer verilerek, söz konusu bildirime bireysel muafiyet de
tanınamayacağı sonucuna ulaşılmıştır:
“Dosya konusu bilgi paylaşımı sayesinde teşebbüslerin, pazardaki toplam talep
düzeylerine, endüstrinin büyüklüğüne ve kendilerinin pazardaki konumlarına yönelik
olarak bilgi sahibi olacakları, bu çerçevede üretim, satış ve dağıtım planlamalarını
iyileştirerek etkinlik kazanımları sağlayabilecekleri düşünülebilir. Ancak bu tür bir
etkinlik artışının sağlanabilmesi için, pazar genelinde toplulaştırılmış verilerin
paylaşılması pekâlâ yeterlidir. Hal böyleyken oldukça güncel nitelikteki, bireysel firma
üretim ve satış verilerinin teşebbüsler arasında değişimi, beklenen etkinliğin
sağlanması için kaçınılmaz nitelikte değildir. Öte yandan, veri toplama ve derleme
işlemlerinin bağımsız üçüncü kuruluşlar eliyle yürütülmesi yerine bu işi TLPGD’nin
üstlenmesi de rekabeti olumsuz etkileyebilecektir. Üstelik ilgili piyasanın yapısı,
değişime konu edilmesi planlanan bilgilerin niteliği ve söz konusu bilgi değişimin
uygulama şekli dikkate alındığında, bildirime konu uygulamanın, ilgili pazarlardaki
rekabetin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde sayılan türden
faydaların elde edilebilmesi için gerekenden daha fazla sınırlanmasına yol açabilecek
nitelikte olduğu değerlendirilmektedir.”
(74) Kurulun Boya Sanayicileri Derneği (BOSAD) kararında19 ise, BOSAD’a üye
teşebbüslerin tonaj (iç satış miktarları) ve ciro bilgilerinin, geçmiş döneme ait üç aylık
ve yıllık sektörel toplam ciro ve satış miktarı olarak kümülatif bir Türkiye verisi olarak
teşebbüs isimlerini belirtmeden, bölgesel olarak ayırmadan, toplam sektör verisi
şeklinde bağımsız bir denetim kuruluşu ile gizlilik anlaşması çerçevesinde
paylaşılmasına ilişkin talep değerlendirilmiştir. Kurul, pazara giriş engellerinin ve
dağıtım kanallarında kısıtlamanın mevcut olmadığını değerlendirdiği boya ürünleri
pazarında, bağımsız denetim kuruluşunun varlığı, verilerin kümülatif olması, kamuyla

19 Kurulun 26.06.2012 tarih ve 12-35/984-301 sayılı kararı.
20-50/687-301

16/24

paylaşım ve boya pazarında faaliyet gösteren hiçbir teşebbüsün dışarıda kalmaması
hususlarını da dikkate alarak bilgi değişimine muafiyet tanınabileceği sonucuna
ulaşmıştır.
(75) Kurul, Bankalararası Kart Merkezi (BKM) tarafından BKM Online üzerinden üye banka
bazında aylık işlem adet ve tutarlarının (kart sayısı/adetleri, işyeri sayısı/adetleri ve e-
ticaret işlem tutarları gibi) paylaşılması uygulaması hakkındaki kararında20 ise verilerin
ait olduğu dönemden en az bir çeyrek dönem (üç ay) sonrasında üyeler ile
paylaşılmasına 5 yıl süre ile muafiyet tanınmış, ilgili kararın karşı oyunda ise bilginin
paylaşılmasına ilişkin sürenin altı ay olarak belirlenmesi gerektiğine ilişkin bir görüşe
yer verilmiştir. Kararda üyeler bazında paylaşılacak veriler ile ilgili olarak, söz konusu
verilerin konsolide olmaması, stratejik nitelikte olmaları, yakın geçmişe ait olması,
paylaşımın sürekliliği, pazarın şeffaflık derecesinin düşük olması, pazarın istikrarsız ve
durağan yapısı rekabeti olumsuz etkileyecek faktörler olarak sayılmış; pazardaki
oyuncu sayısının yüksekliği, yoğunlaşma oranının görece düşük olması, fiyat, maliyet,
yatırım, teknoloji, AR-GE gibi bilgilere yer verilmemesi, bankacılık hizmetlerinin
tamamını kapsamaması, bilgi paylaşım platformunun tüm bankalara açık olması,
bankaların sistemden ayrılmasının önünde herhangi bir engel olmaması ve bilgilerin
geleceğe dönük olmamasına ise riski azaltan unsurlar olarak yer verilmiştir. Neticede
yapılan muafiyet değerlendirmesinde, son kullanıcıya (kart hamili) ilişkin ciro ve
adet/miktar verilerinin üyeler arasında paylaşımının görece risksiz olduğu, üye
işyerlerine ilişkin miktar/adet/tutar ve ciro bazlı verilerin paylaşımının ise üç aylık bir
gecikme ile riskinin azaltılacağı kanaatinden hareketle söz konusu bilgi paylaşımına 5
yıl süreyle bireysel muafiyet tanınmasının uygun olacağına karar verilmiştir.
(76) Satış-miktar verilerinin bilgi paylaşımına konu olduğu Kurul kararlarından son olarak
Mercedes-Benz Türk Yetkili Satıcıları ve Servisleri Derneği tarafından üye
teşebbüslerin motorlu taşıt satışlarına ve satış sonrası hizmetlerine ilişkin bilgilerinin
toplanmasına ve yayımlanmasına yönelik kararda21 ise, aylık araç satış adetlerinin bayi
bazında model alt kırılımı olmaksızın binek, hafif ticari, otobüs ve kamyon kırılımları
altında paylaşılmasına menfi tespit belgesi vermiştir. Bununla birlikte satış sonrası
hizmetlere ilişkin olarak “Mekanik” ve “Kaporta” gruplaması altında araç giriş sayısı ve
araç girişi başına yedek parça satışına ilişkin verilerin bayi bazında paylaşılmasına,
içerdiği rekabeti kısıtlayıcı etkiler nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca
menfi tespit belgesi verilemeyeceğine, yedek parça satışına ilişkin verilerin
paylaşımına eşdeğer parça kullanımını sınırlayacak bir denetim mekanizması olarak
kullanılma riskinden ötürü bireysel muafiyet de tanınamayacağına, araç giriş sayısına
ilişkin bilgi paylaşımına ise üçer aylık kümülatif olması ve alt kırılım içermemesi koşulu
ile bireysel muafiyet tanınmasına karar verilmiştir. Kurul üç aylık dönemler itibarıyla
kümülatif olarak her bir yetkili servisin araç giriş adedi bilgisinin paylaşılmasının,
teşebbüslerin pazardaki konumlarını görmelerine ve ticari kararlarını daha rasyonel bir
biçimde almalarına olanak sağlayacağı değerlendirmesinde bulunmuştur.
G.3.4.3. Menfi Tespit Değerlendirmesi
(77) 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi; “İlgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu
üzerine Kurul, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin
veya birleşme ve devralmanın bu Kanun’un 4, 6 ve 7 nci maddelerine aykırı olmadığını
gösteren bir menfi tespit belgesi verebilir.” hükmünü amirdir. Bu çerçevede başvuru

20 Kurulun 25.06.2014 tarih ve 14-22/433-196 sayılı kararı.
21 Kurulun 06.10.2015 tarih ve 15-37/582-202 sayılı kararı.
20-50/687-301

17/24

konusu işlemin niteliksel olarak bir teşebbüs birliği tarafından uygulanmak istenen bilgi
değişimi niteliğinde olması ve dolayısıyla Kanun’un 6 ve 7. maddeleri kapsamında
olmaması itibarıyla, başvuru konusu uygulamanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde
yasaklanan “rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacı taşıyan veya bu etkiyi
doğuran yahut doğurabilecek nitelikte” bir teşebbüs birliği kararı olup olmadığının tespit
edilmesi gerekmektedir.
(78) Bu çerçevede ilk olarak ele alınması gereken husus bildirime konu bilgi değişiminin
amacı itibarıyla rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olup olmadığıdır. Nitekim Kılavuz’un 56.
paragrafında da belirtildiği üzere piyasada rekabeti kısıtlama amacıyla yapılan her türlü
bilgi değişiminin, etkisine bakılmaksızın rekabeti kısıtladığı kabul edilmektedir.
(79) Bildirimden elde edilmesi beklenen menfaat İSDER üyesi teşebbüslerin düzenli ve
güvenilir istatistiki bilgiye erişmeleri ve bu sayede bireysel olarak pazar analizi yaparak
piyasadaki konumlarını isabetli bir şekilde tespit edebilmelerini sağlamak, istif
makineleri pazarında sistematik olarak bilgi derleme ve analiz faaliyetinde bulunmak,
dolayısıyla teşebbüslerin ilgili pazara yönelik bilgi elde ederek rekabetçi stratejiler
geliştirme ve daha verimli faaliyet sergileme yetilerini artırmak ve bu sayede
teşebbüslerin pazarın yapısı ve gelişimi hakkında bilgi sahibi olarak müşterilere
sunulan hizmetlerin kapsam ve kalitesini artırmak şeklinde belirtilmiştir.
(80) Bu husus belirtildikten sonra bilgi değişimine yönelik menfi tespit-muafiyet analizine
geçildiğinde öncelikle bilgi değişimine konu unsurlar arasında bir ayrıma gidilmesi
gerekmektedir. Zira bilgi değişimine konu unsurlardan teşebbüs bazında aylık satış
miktar verileri görece rekabetçi açıdan daha riskli olarak değerlendirilebilecek iken
dönemlik rapor ve altı aylık veri eskitmeli rapor gibi potansiyel olarak daha az riskli
alanlar oluşturmaktadır.
(81) İstif makineleri pazarı incelendiğinde pazarın oldukça karmaşık bir yapı sergilediği ve
her bir makine grubunda alt segmentasyonun bulunduğu ve her bir alt segmente ait
sınıf, tür/tonaj ayrımına gidildiği anlaşılmaktadır.
(82) Öte yandan bildirim konusu bilgi değişiminin esas odağını oluşturan yeni aylık raporda
teşebbüs bazında (bireysel veri) bölge seviyesinde satış miktarı bilgisi ve yeni üç aylık
veri eskitme raporunda il seviyesinde teşebbüslerin kümülatif ve selektif satış miktarı
bilgisi rekabetçi değerlendirmeler bakımından paylaşılması planlanan diğer
parametrelerden daha çok endişe doğurmaktadır. Kılavuz’da rekabete duyarlı
(stratejik) verilere ilişkin aşağıda sunulan tespitlerin yer aldığı bölümde, bu veriler
arasında satış miktarlarına da yer verilmiştir22:
“Pazardaki belirsizliği azaltan stratejik verilerin rakipler arasında değişiminin 4. madde
kapsamına girmesi, başka türlü bilgilerin değişimine kıyasla daha muhtemeldir.
Stratejik verilerin paylaşılması, tarafların rekabetçi güdülerinin azaltılması suretiyle
rekabeti kısıtlayıcı etkiler doğurabilir. Fiyata, miktara, müşterilere, maliyetlere, cirolara,
satışlara, alımlara, kapasiteye, ürün niteliklerine, pazarlama planlarına, risklere,
yatırımlara, teknolojilere, AR-GE programlarına ilişkin ve benzeri bilgilerin rekabete
duyarlı olduğu kabul edilir. Genel olarak, fiyat ve miktara ilişkin bilgiler, stratejik niteliği
en yüksek bilgilerdir. Bunları, maliyetlere ve talebe ilişkin bilgiler takip eder. Bununla
birlikte, örneğin, teşebbüsler AR-GE üzerinden rekabet ediyor ise, teknolojik veriler,
rekabet açısından stratejik niteliği en yüksek bilgi niteliği taşıyabilecektir. Ayrıca,
verilerin stratejik açıdan önemi, bilgi değişiminin sıklığı ve pazarı kapsama derecesi ile

22 Kılavuz 67. paragraf.
20-50/687-301

18/24

verilerin toplulaştırılmış olup olmadığı ve güncelliği gibi faktörlere de bağlıdır.”
(83) Öte yandan Kılavuz’un 69. paragrafında bireysel ve toplulaştırılmış veri ile ilgili olarak;
“Herhangi bir teşebbüsün bireysel verilerinin tespitini yeterince güçleştirecek şekilde
toplulaştırılmış verilerin değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkilere neden olma olasılığı,
teşebbüs bazındaki verilerin değişimine kıyasla çok daha düşüktür. Satış, kapasite
verileri ya da girdi ve bileşen maliyetleri gibi verilerin bir meslek birliği ya da pazar
araştırma şirketi tarafından toplanması ve toplulaştırılmış halde yayınlanması,
sektörün ekonomik durumuna ışık tutacağından, tedarikçilerin ve müşterilerin yararına
olabilir. Verilerin bu şekilde toplanması ve yayınlanması, pazardaki teşebbüslerin
bilgiye dayalı tercihler yaparak, stratejilerini pazar koşullarına etkin bir şekilde
uyarlamalarını sağlar. Genel olarak, yoğunlaşmış bir oligopol söz konusu değilse,
toplulaştırılmış verilerin değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkilere yol açma olasılığı
düşüktür. Teşebbüs bazındaki verilerin değişimi ise bir yandan teşebbüslerin, pazar
konusunda ortak bir anlayışa varmalarını kolaylaştırırken öte yandan tarafların
anlaşmadan sapan ya da pazara yeni giren teşebbüsleri hedef almalarını sağlayarak
uygun cezalandırma stratejileri geliştirmelerini mümkün kılabilmektedir.” ifadelerine yer
verilmektedir.
(84) İSDER tarafından paylaşılan ve paylaşılması öngörülen veri seti incelendiğinde bazı
raporların bölge seviyesinde teşebbüs bazlı satış miktarı verilerini bazı raporların ise il
bazında satış miktarı bilgisini ihtiva edeceği anlaşılmaktadır. Öte yandan aylık ve üç
aylık raporda yer alması beklenen verilere kıyasla daha detaylı bilgi paylaşımlarının
öngörüldüğü raporlar da yer alacaktır. Her ne kadar teşebbüs temsilcisi tarafından istif
makineleri pazarının istikrarlı yapı sergilemediği ve koordineli sonuç doğurmaya
elverişli olmadığı ifade edilse de İSDER’e üye olan teşebbüslerin pazarın %80’ini teşkil
ettiği göz önünde bulundurulduğunda söz konusu beyanlara katılmak mümkün değildir.
Nitekim İSDER tarafından paylaşılacak olan veriler arasında bireysel veri olarak kabul
edilmesi gereken teşebbüs bazlı satış miktarı verisi bulunmaktadır. Mevcut bildirimle
ilgili olarak genel hatları itibarıyla istif makinelerine dair bilgi paylaşımı menfi tespit
kapsamında ele alınamayacaktır23.
(85) Bu bilgiler ışığında aşağıda söz konusu verilerin paylaşımına ilişkin bireysel muafiyet
analizine yer verilmiştir.
G.3.4.4. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi
(86) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamındaki anlaşmalar 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesinin birinci fıkrasında belirtilen koşulların tümünün varlığı halinde 4. maddenin
uygulanmasından muaf tutulabilmektedir. Aşağıda bildirime konu Sözleşmeler 4054
sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer alan koşullar bakımından değerlendirilmiştir.
a) Malların Üretim veya Dağıtımı ile Hizmetlerin Sunulmasında Yeni Gelişme ve
İyileşmelerin ya da Ekonomik veya Teknik Gelişmenin Sağlanması
(87) Bireysel muafiyet değerlendirmesinde aranan ilk şart, malların üretim veya dağıtımı ile
hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik
gelişmenin sağlanmasıdır. Genel olarak, üretim ve dağıtım maliyetlerinin düşürülmesi,
kalitenin artırılması, malın arzında devamlılığın sağlanması, yeni piyasalara girişin
kolaylaştırılması ve yeni ürünlerin ya da üretim tekniklerinin bulunması hallerinde bu

23 Bilgi değişimine konu veriler rekabete duyarlı veri kapsamında olduğundan ve ayrıca teşebbüs
bazında paylaşım öngörüldüğünden, menfi tespit değerlendirmesini değiştirmeyeceğinden hareketle
bilgi değişiminin pazarı kapsama derecesi, bilgi değişiminin sıklığı, söz konusu pazarın özellikleri gibi
hususlara bu bölümde ayrıca yer verilmesine gerek görülmemiştir.
20-50/687-301

19/24

şartın sağlandığı kabul edilmektedir
(88) Yapılmakta olan ve yapılması öngörülen bilgi değişiminin; teşebbüslerin konumu,
rakiplerin mevcut pozisyonu, pazarın büyüklüğü, arz ve talebin yapısı gibi hususlarda
teşebbüslerin bilgi sahibi olmasını sağlayarak söz konusu teşebbüslerin rekabet
anlamında pazarda kendilerini daha doğru konumlandırmalarına ve stratejilerini buna
göre belirlemelerine imkân sağladığı/sağlayacağı öngörülmektedir. Ayrıca, istifleme
makinesi pazarındaki istatistiki veri eksikliğinin, teşebbüs sayısının yüksekliği de göz
önüne alındığında, raporlama faaliyetlerinin söz konusu eksiklikleri bir ölçüde giderdiği
ek raporlamalar ile bu eksikliklerin büyük oranda giderebilecek olduğu
düşünülmektedir. Sektöre ilişkin istatistiki verilerin derlenmesiyle birlikte teşebbüsler
piyasanın durumunu daha net bir şekilde görebilmekte ve pazardaki aksiyonlarını
verimlilik ve etkinlik bakımından optimize etme şansı elde edebilmektedirler.
(89) İlgili pazarın teknolojik gelişmelerle yakından ilgili olduğu, istif makinelerinin kullanıldığı
farklı sektörlerin kendine özgü dinamiklerine ve taleplerine ayak uydurulabilmesi için
yeni ürünler geliştirilmesinin zorunlu olduğu dikkate alındığında, genel olarak pazarın
ve özellikle de talebin yapısının daha iyi anlaşılması, pazarda inovasyonu teşvik
edecek, ürün çeşitliliğini ve kalitesini yükseltecektir. Ayrıca pazardaki oyuncuların,
talebin yoğun olduğu alanlara odaklanmaları, teşebbüslerin arasındaki fiyat rekabetinin
de artmasını sağlayacaktır. Zira birçok oyuncunun aynı sektördeki müşteriler için
rekabet ettiği bir senaryoda, hem ürün kalitesi hem de fiyatlar belirleyici rol
oynayacaktır.
(90) Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında bilgi değişiminin; teşebbüslerin pazarda
kendilerini daha doğru konumlandırmalarına, etkinliklerini arttırmalarına ve müşterilerin
taleplerini daha iyi karşılayan stratejiler oluşturabilmelerine yardımcı olmak ve
pazardaki veri eksikliğini gidermek suretiyle etkinlik kazanımı sağladığı, dolayısıyla
4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki koşulu karşıladığı
kanaatine ulaşılmıştır.
b) Tüketicinin Bundan Yarar Sağlaması
(91) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi anlamında rekabeti sınırlayıcı etkileri olan bir
anlaşmanın muafiyet alabilmesi için tüketicinin ekonomik gelişmeden yarar sağlaması
ve ortaya çıkacak faydadan tüketicinin adil bir pay alması bir diğer koşuldur. Tüketicinin
sağladığı faydanın ölçülmesi ve değerlendirilmesinde, fiyatlarda yaşanan düşüş, satış
sonrası hizmetlerde artan etkinlik, ürün çeşitliliği, tüketicinin ürüne daha kolay ulaşımı,
mal arzında devamlılık gibi unsurlar dikkate alınmaktadır.
(92) Başvuru konusu bilgi değişimi, yukarıda ifade edildiği üzere pazarın koşullarının daha
doğru şekilde tespit edilebilmesini ve bu bilgiler ışığında teşebbüsler tarafından daha
rekabetçi stratejiler belirlenmesini sağlayabilecek niteliktedir. Rekabet düzeyinde sözü
edilen şekilde gerçekleşecek bir artışın ise tüketiciler bakımından fiyat düşüşü, hizmet
kalitesinde artış, ürün çeşitliliği gibi yararlar sağlaması beklenmektedir.
(93) Söz konusu bilgilerin paylaşılmasının, piyasadaki üreticiler açısından doğurduğu çeşitli
sonuçlar da tüketici faydasına yol açacağı, zira bilgi değişimi sayesinde teşebbüslerin
üretim ve ithalat kararlarını daha rasyonel kararlar alabileceği, pazardaki rekabet
düzeyindeki artışın üretilen ve tedarik edilen ürünlerin maliyetlerinin azaltılması
yönünde teşebbüsler üzerinde bir baskıya da sebep olabileceği ve neticesinde
maliyetlerin azalması ise tüketicinin daha düşük fiyatlardan yararlanma ihtimalini
doğurabilecektir.
(94) Her ne kadar paylaşılması planlanan veriler kamuya açık olmayacak ise de yukarıda
20-50/687-301

20/24

belirtilen sebepler dikkate alındığında mezkûr bilgi değişiminin 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki koşulun karşılandığı kanaatine ulaşılmıştır.
c) İlgili Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması
(95) 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesinin (c) bendinde yer alan “İlgili piyasanın önemli bir
bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması” şeklindeki muafiyet kararı verilebilmesinde
aranan bu olumsuz koşul gereğince, muafiyete konu anlaşma ilgili piyasanın önemli
bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmasına neden olmamalı, başka bir deyişle
sağlanan ekonomik gelişme veya fayda ile tüketicinin bundan yarar sağlaması,
rekabetin ortadan kaldırılması ile ulaşılan sonuçlar olmamalıdır. Bu değerlendirme
yapılırken dikkate alınması gereken başlıca hususlar; pazarda hâlihazırda giriş
engellerinin olup olmadığı, hâkim durumda olan bir teşebbüsün bulunup bulunmadığı,
dikey anlaşmalar aracılığıyla giriş engeli yaratılıp yaratılmadığı, tüketici tercihlerinin ne
ölçüde kısıtlandığı ve pazarın yapısı olarak sıralanabilir.
(96) Öncelikli olarak muafiyet başvurusuna konu raporlama faaliyetlerinin, rakipler arasında
bir kısıtlama getirmediğinin ifade edilmesi uygun olacaktır. Bu kapsamda paylaşılacak
raporların geneline bakıldığında konusu uygulamaya ilişkin herhangi bir yaptırım
mekanizmasının bulunmadığı, bir diğer ifadeyle, raporlama faaliyetlerine İSDER
üyelerinin katılıp katılmama konusunda serbest oldukları anlaşılmaktadır.
(97) Pazarın rekabetçi yapısı ve bilgi değişiminin kapsamı dışında kalan teşebbüslerin
oranı, bilgi değişimi sebebiyle ortaya çıkabilecek rekabetçi endişelerin giderilmesine
yardımcı olmaktadır. Nitekim İSDER temsilcisi ve başkanı ile yapılan görüşmede üye
teşebbüslerin pazarda faaliyet gösteren oyuncuların sayısı bazında %80’i; değer
bazında ise yaklaşık %90’ı teşkil ettiği belirtilmiştir. Ek olarak kamu kurumlarının ve
üye olmayan teşebbüslerin talep etmesi halinde derlenen verilerin paylaşılabileceği
belirtilmektedir.
(98) İSDER’in hazırladığı ve hazırlayacağı raporlarda yalnızca üye teşebbüslere ait satış
adedi ve pazar payı bilgileri yer almaktadır. Bu bilgilerin rekabete duyarlı oldukları
söylenebilecekse de, fiyat, maliyet ve geleceğe yönelik stratejiler gibi bilgilere kıyasla
ilgili pazardaki rekabeti olumsuz etkileme ihtimallerinin daha düşük olduğu
değerlendirilmektedir.
(99) Belirtilmesi gereken bir diğer husus sektördeki rekabet yoğun olmakla beraber ithalatın
önünde de herhangi bir engelin bulunmadığı noktasındadır. İstif makineleri pazarında
İthalat işleminin Ticaret Bakanlığı ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın belirlediği
mevzuatlara uygun gerçekleştirmesi gerekmektedir. Bununla birlikte ilgili bakanlıklar
tarafından ithalata yönelik aranan koşulların ticari hayatın olağan akışı içerisinde makul
karşılanması gerektiği ve pazara giriş engeli olarak değerlendirilebilecek seviyede
olmadıkları düşünülmektedir. Her ne kadar, 1822 sayılı İthalat Rejimi Kararına Ek
Karar 7 ile 8427 GTİP kodu ile başlayan forklift, telehandler ve depo içi akülü
ekipmanlarına ek gümrük vergisi getirilmesi sebebiyle, %4,5 olan vergi belirli ülkeler
için toplamda %11’e yükselmiş olsa da, gümrük vergisinin pazara giriş engeli olarak
sayılamayacağı değerlendirilmektedir.
(100) Ayrıca yeni teşebbüsleri pazara giriş yapmaktan alıkoyabilecek ekonomik engellerin
de bulunmadığı değerlendirilmektedir. Zira ilgili ürün pazarında faaliyet göstermek
isteyen teşebbüslerin belirli maliyetlere katlanmaları gerekse de, bu maliyetler pazara
giriş engeli yaratacak boyutlara varmamaktadır. Öte yandan pazarda yer alan ürünlerin
sanayi malları kapsamında yer alması sebebiyle teşebbüsler nezdinde servis bölge
zorunluluğu maliyeti gibi ek maliyetler doğmamaktadır. Ayrıca son üç yılda ilgili ürün
20-50/687-301

21/24

pazarına giriş yapan ve İSDER üyesi olan herhangi bir teşebbüsün bulunmadığının
belirtilmesi yerinde olacaktır.
(101) Pazarın yapısına ilişkin olarak; pazardaki ürünler homojen olmamaları, fiyat ve kalite
bakımından çeşitlilik arz etmeleri, piyasadaki rekabetin, kalite, etkin bir pazarlama,
değişen talebe hızlı yanıt verme, yeni model geliştirme yeteneği ve ürün çeşitliliği gibi
kriterlere göre şekillenmesi gibi hususların bildirime konu bilgi değişiminin ilgili
piyasadaki rekabet üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin önüne geçebileceği
dolayısıyla mezkûr bilgi değişiminin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendinde belirtilen koşulu sağladığı değerlendirilmektedir.
d) Rekabetin (a) ve (b) Bentlerindeki Amaçların Elde Edilmesi İçin Zorunlu
Olandan Fazla Sınırlanmaması
(102) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde öngörülen son koşul gereği, anlaşmadan ilk iki
olumlu koşuldaki yararların elde edilmesi için daha az rekabeti sınırlayıcı bir yöntem
söz konusu olmaması gerektiği belirtilmektedir. Bu koşul altındaki değerlendirmelerde
genel olarak bilgi değişimine konu verilerin elde edilecek faydaların sağlanması için
zorunlu olup olmadığı dikkate alınacaktır.
(103) Muafiyet tanınması durumunda Yeni Aylık Raporda makine grubu, sınıf, tür/tonaj,
bölge seviyesinde satış miktarı, selektif ve kümülatif satış miktarı ve teşebbüs
bilgilerinin her ayın sonunda raporlaştırılarak İSDER üyeleriyle paylaşılacağı
anlaşılmaktadır. Yeni Aylık Rapor mevcut durumda paylaşılan Aylık Rapordan farklı
olarak teşebbüs bazında bilgi içerecektir. Verilerin sisteme girişini ve raporlanması
bağımsız dernek çalışanları tarafından gerçekleştirilecektir. Buradan hareketle
verilerin bağımsız bir araştırma şirketi tarafından derlenmeyeceği anlaşılmaktadır.
(104) Bildirim Formunda muafiyetin bu son şartı ile ilgili olarak bilgi değişiminin gönüllülük
esasına dayalı olduğu ve İSDER’e üye olma zorunluluğu bulunmadığı ifade edilse de
bilgi değişiminin kamuya açık bir şekilde gerçekleştirilmeyeceği, İSDER üyesi olmayan
teşebbüslerin büyüklüğü göz önünde bulundurulduğunda rekabetçi baskı
oluşturmaktan uzak kalacakları, son üç yılda yeni üye girişinin olmadığı dikkate
alındığında İSDER’e üyelik koşullarının (İSDER üyesi olan iki asil üye tarafından
önerilmek) makul olmaktan uzak olduğu değerlendirilmektedir.
(105) Ayrıca, Yeni Aylık Raporda bölge seviyesinde teşebbüs bazında aylık satış miktarının
paylaşılması pazarın şeffaflığını artıracaktır. Pazarın bilgi değişimi öncesi ve
sonrasındaki şeffaflık düzeyi ile bilgi değişiminin bu düzeyi nasıl değiştirdiği, bilgi
değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etki doğurma olasılığı belirleyicidir. Bu bağlamda dikkat
edilmesi gereken nokta, teşebbüslerin mevcut bilgiyi, rakiplerinin davranışlarını
öngörmek için ne ölçüde kullanabileceğinin belirlenmesidir.
(106) İSDER üyelerinin satış değeri bazında pazarı kapsama oranının (market coverage
rate) %90’a yakın olduğu dikkate alındığında bilgi değişiminden kaynaklı rekabetçi
kaygılar daha da artmaktadır. Ayrıca paylaşılacak olan verilerin kamuya açık
olmayacağı hususu da önem arz etmektedir.
(107) Rekabet hukuku literatüründe paylaşılacak olan verilerin toplulaştırma seviyesi arttıkça
rekabet koşulları üzerinde olumsuz etki yaratma ihtimalinin azaldığı düşüncesi
hâkimdir. İSDER tarafından paylaşılacak olan Yeni Aylık Raporda teşebbüs bazında
bilgi paylaşımının (bireyselleştirilmiş veri) rekabetçi açıdan endişe doğurucu nitelikte
olduğu kanaatine varılmıştır. Burada üzerinde durulması gereken bir diğer husus ise
paylaşılacak olan verinin güncelliğidir. Verilerin paylaşma sıklığının pazarda ne gibi
etkiler yaratacağı sorusunun net bir cevabı bulunmamakla beraber pazarın yapısına
20-50/687-301

22/24

göre bazen bir bilgi değişimi dahi rekabetçi süreci sekteye uğratabilmektedir24. Mevcut
dosya özelinde bölge seviyesinde teşebbüs bazlı bölge paylaşımının rekabeti
gereğinden fazla kısıtlayacağı ve raporun yayımlanmasından elde edilmesi beklenen
menfaatin rekabeti daha az kısıtlayıcı bilgi değişimi yoluyla elde edilebileceği
değerlendirilmektedir.
(108) İSDER tarafından paylaşılacak olan aylık, üç aylık, altı aylık, dönemlik ve karşılaştırma
raporlarının birbirlerini tamamlayıcı niteliğe haiz olduğu, aylık raporlarda yer
verilmeyen verilerin üç aylık raporlarda yer verildiği, üç aylık raporda yer verilmeyen
verilerin altı aylık raporlarda yer verildiği dolaysıyla üye teşebbüslerin yılın her
zamanında birbirini denetleme imkân ve yetisine sahip olacağı anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla pazar her ne kadar dinamik ve karmaşık yapıya sahip olsa da paylaşılacak
veriler aracılığıyla pazarın şeffaflık seviyesinin artacağı ve teşebbüsler arası koordineli
sonuç yaratma şüphesinin doğacağı değerlendirilmektedir.
(109) Yeni Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor değerlendirilirken dikkate alınması ve irdelenmesi
gereken en önemli husus il bazında satış miktarı bilgisidir. Zira satış miktarı verisi
rekabet hukuku açısından stratejik bilgi niteliğine haiz olup pazarın geleceğine dair
sinyaller taşımaktadır. Dolayısıyla pazardaki belirsizliği ortadan kaldırma ve pazarı
olması gerekenden fazla şeffaflaştırma yoluyla koordineli sonuç doğurma ihtimalinin
olduğu açıktır. Paylaşılacak olan verinin geçmişe yönelik bir veri olması rekabete
duyarlı bilgi olma özelliğini ortadan kaldırmamaktadır.
(110) Yeni Üç Aylık Veri Eskitmeli Rapor kapsamında paylaşılacak olan verilerin kamuya
açık olmaması pazardaki tüm oyuncuların verilerden istifade ederek stratejilerini buna
göre şekillendirme imkânlarını ortadan kaldırmaktadır.
(111) Altı Aylık Veri Eskitmeli Rapor kapsamında teşebbüs, il, sınıf, makine grubu, tür/tonaj,
bölge ve kümülatif ve selektif satış adet bilgisi yer almaktadır. İSDER tarafından
paylaşılmakta olan Karşılaştırma Raporu ise belirtilen iki yılın istenilen ayda ürün
bazında satış adetlerinin karşılaştırıldığı rapordur. İlgili rapor kapsamında; satış adedi
bilgileri makine gruplarına göre ayrılmaktadır. Bu çerçevede; vinç, platform gibi her bir
makine grubunda yer alan ürünlerin satış adetleri, makine grubunun toplam satış adedi
ve tüm makine gruplarının toplam satış adedi derlenmektedir. Raporda ayrıca,
karşılaştırılan iki ay arasında satış adetlerinin değişim oranlarına yer verilmektedir.
(112) Dönemlik Rapor muhtemel bütün alt kırılımları içerecek oldukça kapsamlı rapor iken
Dönemlik Raporlarda selektif satış miktarları ve bölge düzeyinde satış miktarları verisi
yer almayacaktır. Karşılaştırma raporu ise yıllar arasında karşılaştırma yoluyla istif
makineleri pazarının geleceği hakkında yorum yapma imkânı tanıyacaktır.
(113) Dosya içeriği bilgiler doğrultusunda, İkinci El Dönemlik Rapor’un yılda dört kez
oluşturulacağı ve bu raporda yılın her bir çeyreğine (üç aylık bilgiler) ilişkin satış adedi
bilgilerine yer verileceği ifade edilmektedir. Ayrıca paylaşılacak olan raporun makine
grubu, tür/tonaj ve sınıf alt kırılımları ve bölge bazında bilgileri içereceği ancak il
bazında bilgiler içermeyeceği belirtilmektedir. İkinci El Dönemlik Rapor, Dönemlik
Rapordan önemli bir farklılık arz etmemektedir. Zira her ikisi de paylaşılması planlanan
veriler açısından büyük ölçüde örtüşmektedir. Bununla birlikte V2’de bireysel satış
verileri yerine toplu satış verilerinin paylaşılacağı anlaşılmaktadır.
(114) Söz konusu raporda paylaşılması planlanan bölge düzeyinde teşebbüs bazlı satış
miktarı dikkate değer niteliktedir. İSDER’e üye teşebbüslerin her birinin bölge tanımı

24 Pişmaf, Şamil, İktisadi Ve Hukuki Açıdan Teşebbüsler Arası Bilgi Değişimi, Ankara, 2012, s. 52.
20-50/687-301

23/24

farklılaşmakta olup bu husus bölge düzeyinde teşebbüs bazlı satış miktarı verisini
rekabet hukuku açısından daha düşük öneme sahip stratejik veri haline getirmektedir.
(115) İkinci el istif makineleri pazarına ilişkin sistematik bilgi paylaşımının yapıldığı herhangi
bir platformun bulunmaması nedeniyle pazarın yapısına ilişkin net bir bilgi
bulunmamakla beraber yeni istif makinelerinin pazar yapısından çok farklılaşmadığı ve
karmaşık bir yapı sergilediği görülmektedir. V1 kapsamında raporlanacak olan veriler
ilgili çeyreğin sonunda25 İSDER tarafından paylaşılacaktır. Dolayısıyla her bir makine
grubunun alt kırılımlarına dair bölge düzeyinde teşebbüs bazlı satış miktarı verisinin
paylaşıldığı görülmektedir.
(116) Karşılaştırma Raporunun, belirtilen iki yılın seçilen çeyrek dönemleri arasında ürün
bazında karşılaştırma yapılması öngörülmekte olup karşılaştırılan bilgilerin tür/tonaj ve
sınıf bazında alt kırılımları içereceği, bunun dışında il veya bölge bilgisi ile firma
özelinde bireysel bilgiler bakımından karşılaştırma yapılmayacağı ve Karşılaştırma
Raporunda yer alan verilerin grafiksel gösterimi Dönemlik Karşılaştırma Grafiği başlığı
altında paylaşılacağı belirtilmektedir.
(117) Sıfır Makine Karşılaştırması raporunun ise seçilen yılın seçilen çeyrek dönemleri
arasında yeni istif makinelerine ilişkin satış adetleri ile ikinci el makine satış adetleri
karşılaştırılacağı ve firma bazında bilgilere yer verilmeyecek olup makinelere ilişkin alt
kırılımın yalnızca sınıf bazında sunulacağı belirtilmiştir.
(118) Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında sonuç olarak; paylaşılmakta olan raporların
teşebbüs bazlı veri paylaşımını öngörmesi, veri paylaşım sıklığı, paylaşılacak verilerin
sınırlarının ve hangi amaçla toplandığının net olmaması, paylaşılacak verilerin gerçek
anlamda kamuya açık veri nitelendirilmesinin mümkün olmaması, bilgi değişiminin
sıklığı, verilerin bağımsız bir araştırma şirketi tarafından değil de dernek çalışanları
tarafından derleneceği nedenleriyle rekabeti olması gerekenden fazla kısıtladığı
dolayısıyla söz konusu raporların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının
(d) bendindeki koşulu karşılamadığı sonucuna ulaşılmıştır.


25 Ocak, Şubat ve Mart ayına ilişkin verilerin Nisan ayında yayınlanması düşünülmektedir.
20-50/687-301

24/24

H. SONUÇ
(119) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
 Bildirime konu bilgi paylaşımı kapsamında yer alan raporlara 4054 sayılı
Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilemeyeceğine,
 Söz konusu raporlara, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki koşulları
sağlamamaları nedeniyle, bireysel muafiyet de tanınamayacağına,
gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı
yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.





Full & Egal Universal Law Academy