Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-2-018 (Devralma) Karar Sayısı : 24-11/201-81 Karar Tarihi : 29.02.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Mehmet ÖZDEN, Şüheda CENGİZ, Muhammed Salih TÜRK C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Verim Gübre AŞ Temsilcisi: Av. Büşra GENÇ Büyükdere Cad. Kaynak Apt. No:157 K:3 D:11 Şişli /İSTANBUL (1) D. DOSYA KONUSU: Sulfert Kimya San. ve Tic. AŞ’nin ve Ege Antrepo Lojistik Ltd. Şti.nin hisselerinin tamamının Verim Gübre AŞ tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 19.02.2024 tarih, 48794 sayı ile giren ve eksiklikleri 23.02.2023 tarihli, 49037 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 27.02.2024 tarihli ve 2024-2-018/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda; Alper ÖZÇELİK’e ait olan Sulfert Kimya San. ve Tic. AŞ’nin (SULFERT KİMYA) ve Ege Antrepo Lojistik Ltd. Şti.nin (EGE ANTREPO) hisselerinin tamamının Verim Gübre AŞ1 (VERİM GÜBRE) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir. Bildirim konusu işlem ile VERİM GÜBRE, SULFERT KİMYA’nın ve EGE ANTREPO’nun hisselerinin tamamını devralacaktır. (5) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) birleşme ve devralma sayılan hallerin belirlendiği 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde, birleşme ve devralma sayılan hallerden biri olarak; “Bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir veya daha fazla kişi tarafından devralınması” hali sayılmıştır. 1 VERİM GÜBRE hisselerinin %(.....) Gimak Denizcilik Ltd. Şti. (GİMAK DENİZCİLİK)’in, %(.....) Ahmet KOÇ’un ve %(.....) Sefa KOÇ’un sahipliğinde bulunmaktadır.
24-11/201-81 2/4 (6) Bildirime konu işlem sonucunda, hâlihazırda Alper ÖZÇELİK’in tek kontrolünde bulunan SULFERT KİMYA’nın ve EGE ANTREPO’nun VERİM GÜBRE’nin tek kontrolüne geçeceği anlaşılmaktadır. Bildirime konu devralma işleminde devreden taraf olan Alper ÖZÇELİK’in kontrolünde bulunan devre konu şirketlerin (SULFERT KİMYA ve EGE ANTREPO) aynı alıcıya devri tek bir işlem olarak ele alınmıştır. Bu kapsamda bildirim konusu işlemin, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 7. maddesi kapsamında bir devralma olduğu anlaşılmaktadır. (7) Diğer yandan işlem taraflarının cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde öngörülen eşikleri aştığından bildirime konu işlemin izne tabi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. (8) Dosya kapsamında edinilen bilgiler çerçevesinde tarafların Türkiye’deki faaliyet alanları incelendiğinde, devre konu teşebbüslerden SULFERT KİMYA’nın, gübre üretimi alanında ham madde olarak kullanılan azot, sülfat, kükürt ve amonyak gibi kimyasalların üretimi ve satışı ile gübre üretimi ve satışı alanlarında, kontrolü devralan VERİM GÜBRE’nin ise gübre satışı alanında faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. Bu bilgiler çerçevesinde, her iki işlem tarafının da gübre satışı ile iştigal etmesi nedeniyle, işlem taraflarının faaliyetleri arasında yatay örtüşme olduğu değerlendirilmektedir. (9) Ayrıca devre konu diğer teşebbüs EGE ANTREPO’nun gübre ürünlerinin depolanmasını gerçekleştirmesi nedeniyle, EGE ANTREPO’nun faaliyet alanı ile VERİM GÜBRE’nin faaliyet gösterdiği gübre satışı pazarı arasında dikey örtüşme bulunmaktadır. Bu çerçevede, işlem kapsamında yatay olarak örtüşen pazar “gübre satışı pazarı”, dikey olarak örtüşen pazarlar ise üst pazar konumundaki “gübre satışı pazarı” ve alt pazar konumundaki “dökme sıvı depolama ve antrepoculuk pazarı” olarak ortaya çıkmaktadır. (10) Öncelikle yatay örtüşmenin gerçekleştiği gübre satışı pazarına bakıldığında, ülkemizde gübre üreticisi veya ithalatçısı konumunda olan toplam 12.000 civarında işletme bulunmakla birlikte, bu teşebbüsler arasında 5-6 üretici/ithalatçı teşebbüsün piyasanın yaklaşık %80’ini temsil ettiği anlaşılmaktadır. Bu teşebbüslerin dışında sektörde devamlılığı ve kayda değer işlem hacmi olan 20 ithalatçı bulunmaktadır.Tarafların faaliyetinin yatay olarak örtüştüğü gübre satışı pazarında Türkiye’deki toplam üretim ve tüketim miktarları aşağıdaki tabloda yer almaktadır: Tablo 1: Türkiye’deki Toplam Gübre Üretim ve Tüketim Miktarları 2021 (ton) 2022 (ton) Üretim 6.335.104 5.163.508 Tüketim 6.480.101 5.902.539 Kaynak: Bildirim Formu (11) SULFERT KİMYA’nın üretim kapasitesinin 2022 yılında (.....) ton olduğu ve VERİM GÜBRE’nin satışını sağladığı gübrenin üretimini başka şirketler aracılığıyla fason olarak gerçekleştirdiği bildirilmiştir. Yukarıda yer alan tabloda, 2022 yılında Türkiye’deki gübre üretim miktarının 5.163.508 olarak gerçekleştiği görülmektedir. Türkiye’de gerçekleşen toplam gübre üretim miktarı göz önüne alındığında SULFERT KİMYA’nın gübre üretim kapasitesinin bu miktarın %(.....) düzeyinde olduğu anlaşılmaktadır. (12) Gübre satışı pazarında faaliyet gösteren en büyük yedi teşebbüsün 2020 ve 2021 yıllarına ait satış miktarı bazında pazar payı verisine ise aşağıda yer verilmektedir:
24-11/201-81 3/4 Tablo 2: Gübre Satışı Bakımından Satış Miktarları ve Pazar Payları2 Teşebbüs Satış Miktarı (ton) Pazar Payı (%) 2020 2021 2020 2021 Gübre Fabrikaları T.AŞ (GÜBRETAŞ) (.....) (.....) (.....) (.....) İstanbul Gübre San. AŞ (İGSAŞ) (.....) (.....) (.....) (.....) Toros Tarım San. ve Tic. AŞ (TOROS) (.....) (.....) (.....) (.....) Gemlik Gübre San. AŞ (.....) (.....) (.....) (.....) Eti Bakır AŞ (.....) (.....) (.....) (.....) Bandırma Gübre Fabrikaları AŞ (.....) (.....) (.....) (.....) Ege Gübre San. AŞ (.....) (.....) (.....) (.....) Toplam 7.768.141 6.972.912 100,00 100,00 Kaynak: 2021-2-015 sayılı dosya (13) Yukarıda yer alan tablo incelendiğinde, 2020 ve 2021 yıllarında, GÜBRETAŞ’ın satış miktarı bakımından lider konumda olduğu ve TOROS ile İGSAŞ’ın, GÜBRETAŞ’ın en yakın rakibi konumunda bulunduğu görülmektedir. (14) SULFERT KİMYA ve VERİM GÜBRE’nin satış miktarları bakımından pazar paylarına ise aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: Tablo 3: Teşebbüslerin Gübre Satışı Bakımından Pazar Payları Teşebbüs 2020 (%) 2021 (%) 2022 (%) SULFERT KİMYA (.....) (.....) (.....) VERİM GÜBRE (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu (15) Yukarıda yer alan tablodan, gübre satışı pazarında SULFERT KİMYA’nın ve VERİM GÜBRE’nin toplam pazar paylarının oldukça düşük olduğu görülmektedir. Gübre satışı pazarında SULFERT KİMYA’nın ve VERİM GÜBRE’nin düşük pazar paylarına sahip olması, pazarın çok oyunculu olması, yedi teşebbüsün pazarın yaklaşık %90’ını kapsaması göz önünde bulundurulduğunda bildirim konusu işleme izin verilmesi neticesinde VERİM GÜBRE’nin gübre satışı pazarındaki pazar payı artışının oldukça sınırlı kalacağı anlaşılmaktadır. Tüm bu hususlar dikkate alındığında söz konusu işlemin, gübre satışı pazarında etkin rekabeti önemli ölçüde azaltacak bir yoğunlaşma meydana getirmeyeceği kanaatine ulaşılmıştır. (16) Tarafların faaliyetleri arasındaki dikey örtüşme, gübre satışı ile dökme sıvı depolama ve antrepoculuk faaliyeti pazarlarında ortaya çıkmaktadır. EGE ANTREPO tarafından yalnızca gübre depolama işlemi yapıldığı ve depolama kapasitesinin (.....) ton olduğu bilgisi edinilmiştir. Tablo 2’de Türkiye’de 2022 yılı bakımından gübre üretiminin 5.163.508 ton olduğu görülmektedir. Türkiye’de gerçekleştirilen gübre üretim miktarı dikkate alındığında, EGE ANTREPO’nun söz konusu üretimin ancak %(.....) depolayabilecek kapasiteye sahip olduğu bu sebeple dökme sıvı depolama ve antrepoculuk faaliyeti pazarında EGE ANTREPO’nun pazar payının oldukça düşük olduğu değerlendirilmektedir. İlaveten birleşik teşebbüsün gübre satışı pazarında sahip olacağı payın %(.....) düzeyinde olacağı görülmektedir. Bu çerçevede bildirilen işlemin dikey örtüşen pazarlar bakımından da herhangi bir rekabetçi endişe doğurmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. (17) Yapılan değerlendirmeler doğrultusunda bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere piyasadaki 2 2021-2-015 sayılı dosya kapsamında tabloda yer verilen yedi teşebbüsün gübre satışının pazarın yaklaşık %90’ını kapsaması nedeniyle, Türkiye’deki toplam gübre satışının (uzay) yalnızca söz konusu teşebbüslerin satışlarından oluştuğu varsayılmıştır.
24-11/201-81 4/4 etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy