AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru No. 73490/12
Müge SÜLÜKÇÜ / Türkiye
Başkan
Branko Lubarda,
Hâkimler
Jovan Ilievski,
Diana Sârcu
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 29 Mart 2022 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Türkiye aleyhine açılan davanın temelinde bulunan, Türk vatandaşı, 1980 doğumlu, İzmir’de ikamet eden, Ankara ve İstanbul Barosuna bağlı Avukatlar C. Çalış ve M. Deliduman tarafından temsil edilen Müge Sülükçü’nün (“başvuran”) 19 Eylül 2012 tarihinde, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme’nin (“Sözleşme”) 34. maddesi uyarınca yapmış olduğu 73490/12 no.lu başvuruyu,
Başvurunun, Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Başkanı Hacı Ali Açıkgül tarafından temsil edilen Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmesine ilişkin kararı,
Tarafların görüşlerini dikkate alarak,
Gerçekleştirilen müzakerelerin ardından aşağıdaki kararı vermiştir:
DAVANIN KONUSU
1. Başvuru, olayların meydana geldiği dönemde Hava Kuvvetlerinde albay olan başvuranın ahlak dışı davranış nedeniyle görevden alınması ile ilgilidir.
2. 7 Haziran 2011 tarihinde, ahlaki davranışıyla ilgili bir disiplin soruşturmasının sonucunda Hava Kuvvetlerinin kararıyla görevinden alınmıştır.
3. Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 27 Mart 2012 tarihli kararla, başvuranın açtığı iptal davasını, ilgilinin ahlak dışı davranışları nedeniyle meslek onurunu zedelediğinin tespit edildiği gerekçesiyle reddetmiştir.
4. Başvuran tarafından yapılan karar düzeltme başvurusu 22 Mayıs 2012 tarihinde reddedilmiştir.
5. Başvuran, Sözleşme’nin 6. maddesine dayanarak, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi önündeki disiplin yargılamasının ve iptal davasının adil olmamasından şikâyet etmektedir.
6. Sözleşme’nin 8. maddesine dayanarak, özel hayatı nedeniyle görevden alınmasının özel hayata saygı hakkını ihlal ettiğini iddia etmektedir.
7. Başvuran, Sözleşme’nin 14. maddesine dayanarak, cinsiyeti nedeniyle ayrımcı muameleye maruz kaldığından şikâyet etmektedir.
MAHKEMENİN DEĞERLENDİRMESİ
8. Hükümet, 7103 sayılı Kanun’un 23. maddesi uyarınca, daha önce Askeri Yüksek İdare Mahkemesi önünde görülen bir davanın, idare mahkemeleri önünde yargılamanın yenilenmesi yoluyla tekrar görülme olasılığını göz önünde bulundurarak, Mahkemeyi iç hukuk yollarının tüketilmemesi nedeniyle başvuruyu kabul edilemez olarak açıklamaya davet etmektedir.
9. Başvuran, bu gerekçeyle verilen bir kabul edilemezlik kararının kendisine şikâyetlerini idare mahkemeleri önünde sunma imkânı vereceğini kabul etmektedir.
10. Mahkeme, Baysal/Türkiye kararında (no. 29698/11, 22 Mayıs 2018), Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin 2017 yılında kaldırılmasının ardından, 27 Mart 2018 tarih ve 7103 sayılı Kanun’un, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yaptığı başvuru derdest olanlara, Mahkemenin bu yeni hukuk yolunun tüketilmemesi nedeniyle verdiği kabul edilemezlik kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde Ankara İdare Mahkemesinden yargılamanın yenilenmesini isteme imkânı tanıdığını saptadığını hatırlatmaktadır. Mahkeme bu hukuk yolunun, ilk bakışta (a priori) erişilebilir olduğu ve yargılamaların adil olmamasına ilişkin şikâyetlerin giderilmesi ve aynı yargılamaların konusuna ilişkin şikâyetlerin yeniden incelenmesi için makul bir imkân sunabileceği sonucuna varmıştır (yukarıda anılan Baysal kararı, § 17).
11. Mahkeme somut olayda, bu sonuçtan sapmasını gerektirecek herhangi bir unsur ya da argüman görmemektedir. Ayrıca, insan haklarının korunmasına yönelik ulusal sistemlere nazaran ikincil rolünü hatırlatarak, başvuranın aynı zamanda, idare mahkemeleri tarafından verilecek kararları takiben, önce Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda ve gerektiği takdirde kendisine yeni bir başvuruda bulunma olanağına sahip olduğunu kaydetmektedir.
12. Yukarıda belirtilen hususlar ışığında, Mahkeme, Hükümetin itirazını kabul etmekte ve bu başvurunun, Sözleşme’nin 35. maddesinin 1 ve 4. fıkraları uyarınca iç hukuk yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabul edilemez olarak açıklanması gerektiği kanaatine varmaktadır.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Başvurunun kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiş olup 5 Mayıs 2022 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Hasan Bakırcı Branko Lubarda
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Başkan