Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-3-68 (Özelleştirme )
Karar Sayısı : 07-27/239-78
Karar Tarihi : 22.3.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler :Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin
KALDIRIMCI , M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN , Mehmet
Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER: Şahin YAVUZ, A. Ussal ŞAHBAZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı
Ziya Gökalp Cad. No: 80 Kurtuluş / Ankara 20
D. TARAFLAR : T.C. Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı
Ziya Gökalp Cad. No: 80 Kurtuluş / Ankara
Gök-Al Tarım Hayvan. Süt Ürün. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Piri Reis Mah. 669 Sk. No: 4/3 Karaman
E. DOSYA KONUSU: Sümer Holding A.Ş.’nin BUMAS - Karaman Bulgur
Sanayi ve Ticaret A.Ş.’deki %30 oranındaki hissesinin özelleştirilmesi
işlemine izin verilmesi talebi. 30
F. DOSYA EVRELERİ: Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB)’nın Kurum
kayıtlarına 9.6.2006 tarih ve 3700 sayı ile intikal eden yazısında 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1998/4 sayılı
Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin
Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip
Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ'in 4. maddesi uyarınca işleme ilişkin
mesleki daire görüşü talebinde bulunmuştur. Bunun üzerine hazırlanan
28.7.2006 tarihli, 2601 sayılı mesleki daire görüşü ile ÖİB’nin Kurum kayıtlarına
7.8.2006 tarih ve 5422 sayı ile intikal eden görüş yazısı, 06-59 sayılı Kurul 40
toplantısında görüşülerek ele alınmış ve 18.8.2006 tarih 06-59/776-M sayılı
Kararı’nda;
Sümer Holding A.Ş.’nin sermayelerine iştirak ettiği
- TÜMAŞ Türk Mühendislik Müşavirlik ve Müteahhitlik A.Ş. ve Beslen Makarna
Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye ait hisselerin satışı söz konusu teşebbüslerin
07-27/239-78
2
kontrol yapısını değiştirmeyeceğinden, bu teşebbüslere ait hisselerin
özelleştirme işleminin 1998/4 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi kapsamında bir işlem
olmadığı;
50
- BUMAS-Karaman Bulgur Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye ait hisselerin
özelleştirmesinin ise, bu teşebbüsün sahip olduğu pazar payı ve cironun
1998/4 sayılı Tebliğ’in 3. maddesinde öngörülen eşiklerin altında kaldığı ve
teşebbüsün herhangi bir hukuki ya da fiili imtiyaza sahip olmadığı da dikkate
alındığında, ön bildirime tabi olmadığı ve bu aşamada Rekabet Kurulu görüşü
oluşturulmasına gerek bulunmadığı; ancak alıcı adayları belli olduktan sonra
1998/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca yapılacak değerlendirmede 4054
sayılı Kanun’un ilgili maddelerine aykırılıklar ve sakıncalar belirlenmesi
halinde, devirle ilgili koşul ve yükümlülükler getirilebileceği veya devre izin
verilmeyebileceği, dolayısıyla bu hususun ihaleye katılacak 60
teşebbüsün/teşebbüslerin bilgisine sunulması bakımından ihale
şartnamesinde belirtilmesinin gerekli olduğu
şeklinde oluşan Kurul görüşünün, 1998/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi gereğince
ÖİB’ye bildirilmesine karar vermiştir.
Söz konusu özelleştirmeler için 25.12.2006 tarihinden itibaren ihale ilanına
çıkılmış, son teklif verme tarihi olan 13.2.2007 itibarıyla TÜMAŞ Türk Mühendislik
Müşavirlik ve Müteahhitlik A.Ş. ve Beslen Makarna Gıda Sanayi ve Ticaret
A.Ş.’ye teklif alınamamıştır. 70
Kurum kayıtlarına 16.2.2007 tarih, 1192 sayı ile giren ve en son12.3.2007 tarih,
1914 sayı ile eksiklikleri tamamlanan nihai bildirimde ise, ihale görüşmelerinin
9.3.2007 tarihinde sonuçlandığı ve hisselerin en yüksek teklifi veren Gökal Tarım
Hayvancılık Süt Ürünleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd Şti. (Gökal)’a satılmasına
karar verildiği bildirilmiştir. Anılan bildirim üzerine, 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi ile 1998/4 sayılı Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme
sonucu düzenlenen 16.3.2007 tarih ve 2006-3-68/ÖN-07-Ş.YA. sayılı
Özelleştirme Nihai Bildirim Raporu, 19.3.2007 tarih ve REK.0.07.00.00-120/64
sayılı Başkanlık önergesi ile 07-27 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara 80
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ :İlgili raporda; Sümer Holding A.Ş.’nin
Karaman Bulgur Sanayi ve Ticaret A.Ş.’de sahip olduğu %30 oranındaki hissenin
devrinin söz konusu teşebbüsün kontrolünde bir değişikliğe yol açmadığından,
işlemin 1998/4 sayılı Tebliğ kapsamına girmediği sonucuna ulaşıldığı ifade
edilmektedir.
90
07-27/239-78
3
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Bumas-Karaman Bulgur Sanayi ve Ticaret A.Ş. (BUMAS)
Pilavlık ve köftelik bulgur üretmek amacıyla kurulan BUMAS daha sonra bu
ürünlerin yanında her türlü bakliyat kalibrasyonu ve paketleme alanında da 100
faaliyette bulunmaya başlamıştır. Şirketin faaliyetlerini bu çerçevede iki ana
başlık altında toplamak mümkündür:
i. Bulgur üretimi
- Pilavlık ve köftelik bulgur, aşurelik buğday, yan mamul (kepek, yemlik
düğürcük) üretimi
ii. Çeşitli bakliyatların alım-satımı
- Pirinç çeşitleri (USA Calrose, Lüks Baldo, Pilavlık, Ekonomik), fasulye
çeşitleri (ekstra, lüks, ekstra sıra, ekonomik sıra), mercimek (ekstra
kırmızı, sultani yeşil, sarı, lüks kırmızı), nohut (ekstra koçbaşı, ekonomik 110
koçbaşı), barbunya, mısır (lüks)
Türkiye’de yılda ortalama 800.000 ton bulgur tüketilmektedir. Toplam bulgur
tüketiminin %88’i ev ekonomisi yoluyla üretilip tüketilmektedir. Kalan %12’lik
kısmı ise BUMAS gibi irili ufaklı 500 civarında fabrikada üretilip satılmaktadır. 500
dolayında teşebbüsün faaliyet gösterdiği pazarda, BUMAS ortalama (……) ton/yıl
satış rakamıyla yaklaşık %(…) pazar payına sahiptir. Şirketin 2005 yılı itibarıyla
net satışları (ciro) (………..) YTL olarak gerçekleşmiştir.
BUMAS’ın ortaklık yapısına aşağıda yer verilmiştir: 120
Sümer Holding A.Ş. %30 (satışa konu A grubu hisseler)
TMO Personeli Vakfı %10
EGSAŞ A.Ş. %10
Tarım Kredi Koop. Birliği %10
Obaköy A.Ş. %10
Gerçek kişiler (67 kişiden oluşmaktadır) %30
H.1.2. Gökal Tarım Hayvancılık Süt Ürünleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd Şti.
(Gökal) 130
Devralan teşebbüs olan Gökal, tarımsal ürün ticaretiyle iştigal etmektedir.
Teşebbüsün ortakları Orhan GÖKTEKİN (hisse oranı:%90) ve Nedim
ALTINER’dir (hisse oranı:%10). Dosya mevcudu bilgi ve belgeden; teşebbüsün
geçmiş takvim yılına ait cirosunun (………..) YTL civarında olduğu, teşebbüsün
ya da ortaklarının bulgur üretimi veya ticareti ya da BUMAS’ın diğer çalışma
alanlarında faaliyetlerinin olmadığı anlaşılmıştır.
07-27/239-78
4
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
140
BUMAS’ın şirket anasözleşmesinin “Şirketin Yönetimi” başlıklı 21. maddesi
yönetim kurulunun oluşumunu 27. maddesi ise karar nisabını düzenlemektedir.
Bu maddelerden anlaşıldığı üzere, BUMAS’ın devre konu hisseleri (A Grubu
hisseler) 7 kişilik yönetim kurulunda 2 üye ile temsil edilmektedir. diğer 5 üye ise
uygulamada, %10 paya sahip dört ortağın birer ve %30 paya sahip gerçek
kişilerin de bir aday göstermesi suretiyle belirlenmekte olduğu dosya mevcudu
bilgi ve belgelerden anlaşılmıştır. Toplanmak için en az 4 üyenin hazır
bulunması, karar almak için ise en az 4 üyenin aynı yönde oy kullanması
gerekmektedir. 150
Mehaz Hukuka göre bir teşebbüs üzerinde ya mutlak ya da ortak kontrol veyahut
ortak kontrolün dahi olmadığı durum (“hiç kontrol” veya “değişen oranlarla ittifak”)
olmak üzere üç hal vardır. Hiç kontrolün basit bir örneği her bir ortağın 1/3 hisse
sahibi olduğu üç ortaklı bir şirkette, kararların herhangi iki ortağın katılımıyla (2/3
oranındaki oyla) alınabildiği durumdur.
BUMAS anasözleşmesinden de teşebbüsün kontrolüne ilişkin durumun “hiç
kontrol” sınıfına girdiği anlaşılmaktadır. Zira teşebbüsün ortaklarından hiçbiri
çoğunluk hissesini elinde bulundurmadığı gibi, mutlak kontrol ya da ortak kontrole 160
yol açacak imtiyazlı oy ya da veto gibi bir hakka da sahip değildir. Ayrıca yönetim
kurulu üç üye katılmadığında dahi toplanabildiği için, hiçbir ortağın tek başına
nisabın oluşmasını engelleyerek yönetim kurulunun toplanmasını veya karar
almasını önleme gücüne sahip olmadığı görülmektedir.
1998/4 sayılı Tebliğ “bir teşebbüsün ortaklık paylarının ya da diğer hak ve
araçların tümünün veya bir kısmının teşebbüsün üzerindeki kontrolü değiştirecek
ya da karar organlarını etkileyecek şekilde yahut mal veya hizmet üretimine
yönelik birimlerin özelleştirme yolu ile her türlü devri” kapsamına almaktadır. Bu
açıdan BUMAS’ın herhangi bir imtiyaza sahip olmayan %30 oranındaki hissesi, 170
teşebbüs üzerinde kontrolü değiştirecek ya da karar organlarını etkileyecek bir
hak vermediğinden söz konusu hisselerin devrinin ilgili Tebliğ kapsamında
olmadığı kanaatine varılmıştır.
180
07-27/239-78
5
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
Bildirime konu işlemin, 1998/4 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki
Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve 190
İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ kapsamına
bulunmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy