Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-1-036 (Ortak Girişim) Karar Sayısı : 24-28/674-278 Karar Tarihi : 04.07.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER: Melisa AĞYÜZ AYDOĞDU, Funda SOYLU, Rengin ÜCEL, Alp Tuna MERCİMEK, Müslüm YILMAZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Mia Teknoloji AŞ Temsilcisi: Av. Çiğdem Gizem OKKAOĞLU Kızılırmak Mah. Muhsin Yazıcıoğlu Cad. No:39 A İç Kapı No:112 Çankaya/Ankara (1) D. DOSYA KONUSU: Suphi İsa PERİLİOĞLU tarafından tek kontrol edilen Vitalis Teknoloji AŞ üzerinde Mia Teknoloji AŞ, Ali Gökhan BELTEKİN ve İhsan ÜNAL tarafından ortak kontrol tesis edilmesi işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 06.06.2024 tarih, 52718 sayı ile giren ve 28.06.2024 tarih, 53360 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 01.07.2024 tarihli ve 2024-1-036/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda, hâlihazırda Suphi İsa PERİLİOĞLU tarafından tek kontrol edilen Vitalis Teknoloji AŞ (VİTALİS) üzerinde Mia Teknoloji AŞ (MİA), Ali Gökhan BELTEKİN ve İhsan ÜNAL tarafından hisse devri yolu ile ortak kontrol tesis edilmesi işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Bildirim konusu işlemin temelini, tarafların 05.06.2024 tarihinde imzaladığı Hisse Satım ve Alım Sözleşmesi (SÖZLEŞME) oluşturmaktadır. (6) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası hükmü çerçevesinde, bir ortak girişimin anılan Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması unsurlarının birlikte sağlanması gerekmektedir. (7) İşlem öncesinde VİTALİS hisselerinin %(.....)’ünün Suphi İsa PERİLİOĞLU’na ait olduğu dolayısıyla VİTALİS’in tek kontrolünün Suphi İsa PERİLİOĞLU’na ait olduğu anlaşılmaktadır. Bildirime konu işlem sonrasında ise VİTALİS’in hisselerinin %(.....)’sı MİA’nın, %(.....)’ü Ali Gökhan BELTEKİN’in, %(.....)’ü İhsan ÜNAL’ın, %(.....)’si Effective Holding’in ve %(.....)’si Suphi İsa PERİLİOĞLU’nun hissedarlığında olacaktır.
24-28/674-278 2/7 (8) Bildirime konu işlemin gerçekleştirilmesi amacıyla imzalanan SÖZLEŞME uyarınca, her ne kadar hâlihazırda VİTALİS’in işlem sonrası yönetim ekibinin tam olarak belirlenmemiş olduğu ve işlemin tamamlanmasından sonra söz konusu ekibin belirleneceği ifade ediliyor olsa da MİA1, Ali Gökhan BELTEKİN ve İhsan ÜNAL’ın VİTALİS’in stratejik ticari davranışlarını belirleyen eylemleri veto etme yetkisi olacaktır. Diğer bir deyişle, devralan herhangi bir işlem tarafının olumlu oyu olmaksızın stratejik bir karar alınamayacaktır. Önemli yönetim kurulu kararlarının alınması bakımından tüm tarafların olumlu oyu aranacağından, şirket yönetiminin yapılanma biçimi ile stratejik ticari kararlarını ilgilendiren karar yeter sayılarında tarafların hepsinin olumlu oyunun aranmasını gerektirecek koşulun ortak kontrol şartını sağladığı değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, bildirime konu işlem neticesinde VİTALİS’in kontrol yapısında değişiklik olacağı ve VİTALİS üzerinde nihai olarak MİA, Ali Gökhan BELTEKİN ve İhsan ÜNAL’ın ortak kontrolünün bulunacağı anlaşılmaktadır2. (9) Bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma olarak değerlendirilmesi için aranan ikinci kriter ise üzerinde ortak kontrol tesis edilen işletmenin bağımsız bir iktisadi varlık niteliğini taşıması, diğer bir deyişle tam işlevsel olmasıdır. Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 78. paragrafında, “Bir teşebbüsün tek kontrolünün devralınması durumunda olduğu gibi, ortak kontrolün devralınması, devralan teşebbüslerin planlarına göre devralınan teşebbüsün işlem sonrasından itibaren tam işlevsel sayılmayacak olması halinde dahi, piyasada yapısal bir değişikliğe sebep olacaktır. Bu nedenle, birkaç teşebbüsün başka bir teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının ortak kontrolünü üçüncü kişilerden devralmalarını içeren ve 17. paragrafta belirtilen kriterleri karşılayan bir işlem, tam işlevsellik kriterini göz önünde bulundurmak gerekmeksizin, Tebliğ uyarınca Kanun kapsamında bir yoğunlaşma teşkil edecektir.” hükmü yer almaktadır. Rekabet Kurulunun (Kurul) çeşitli kararlarında3 da ortak kontrolün hâlihazırda faal olan bir teşebbüs/işkolu üzerinde kurulması hâlinin, tam işlevsellik kriterinin ayrıca değerlendirilmesine gerek olmaksızın bir yoğunlaşma teşkil edeceği ifade edilmiştir4. Dolayısıyla söz konusu işlem de ortak kontrolün hâlihazırda faal olan bir teşebbüs üzerinde tesis edilmesine yönelik olduğu için 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında devralma işlemi olarak değerlendirilmiştir. 1 Başvuruda belirtildiği üzere; MİA’nın %(.....)’lük hissesi Ali Gökhan BELTEKİN’e, %(.....)’lük hissesi İhsan ÜNAL’a ait olup kalan hisseler (%(.....)) halka açık hisselerden oluşmaktadır. Öte yandan, işlem taraflarınca, MİA’nın Yönetim Kurulu bünyesinde alınan stratejik kararların oy çokluğu ile alınmakta olduğu, (…..), Ali Gökhan BELTEKİN ile İhsan ÜNAL dışında kalan Yönetim Kurulu üyelerinin Ali Gökhan BELTEKİN ile İhsan ÜNAL ile organik bağının bulunmadığı ve Ali Gökhan BELTEKİN ile İhsan ÜNAL’ın stratejik kararlar bakımından tek başlarına ya da birlikte belirleyici etkilerinin bulunmadığı ifade edilmiştir. Yapılan incelemede 23.08.2021 tarihli ve 10393 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinin bu durumu doğrular nitelikte olduğu görülmüştür. Dolayısıyla, işlem tarafı MİA’nın stratejik kararlarının alınması bakımından herhangi bir hissedar grubunun ortaklaşa ya da tek başına söz sahibi olmadığı ve teşebbüsün kontrol yapısının, Kılavuz’un 66. paragrafı gereğince, değişen ittifaklar doğrultusunda şekillendiği anlaşılmaktadır. 2 Effective Holding, yeni kurulmuş ve hâlihazırda ciro elde etmemiş olan ve Ali Gökhan BELTEKİN ile İhsan ÜNAL tarafından ortak kontrol edilen bir şirket olduğundan, Effective Holding kanalıyla VİTALİS üzerinde elde edilecek olan kontrol hakları, asıl işlem tarafları olan Ali Gökhan BELTEKİN ve İhsan ÜNAL’a ait olacaktır. 3 Kurulun 29.04.2021 tarihli ve 21-24/290-132 sayılı ve 19.01.2022 tarihli ve 22-04/57-26 sayılı kararları. 4 İlerleyen bölümlerde de aktarıldığı üzere, her ne kadar MİA ile VİTALİS arasında bir tedarik ilişkisi mevcutsa da söz konusu ilişki, ortak girişimin tam işlevsel olarak kabul edilebilmesi için aranan bağımsız olarak faaliyet göstermek bakımından yeterli kaynaklara sahip olması ve doğrudan ana şirketlerle bağlantılı bir işlevin ötesinde bir faaliyet göstermesi kriterlerini bertaraf etmemektedir.
24-28/674-278 3/7 (10) Bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olduğunun tespitinin akabinde, söz konusu işlemin ciro eşikleri yönünden Kurulun iznine tabi olup olmadığı incelenmiştir. 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrası “5 inci maddede belirtilen bir birleşme veya devralma işleminde; a) İşlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yedi yüz elli milyon TL’yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı iki yüz elli milyon TL’yi veya b) Devralma işlemlerinde devre konu varlık ya da faaliyetin, birleşme işlemlerinde ise işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun iki yüz elli milyon TL’yi ve diğer işlem taraflarından en az birinin dünya cirosunun üç milyar TL’yi aşması halinde söz konusu işlemin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Kuruldan izin alınması zorunludur.” düzenlemesini ihtiva etmekte olup hangi tür birleşme ya da devralma işlemlerinin Kurulun iznine tabi olduğunu belirlemektedir. (11) Bununla birlikte, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Türkiye coğrafi pazarında faaliyet gösteren veya ar-ge faaliyeti olan ya da Türkiye’deki kullanıcılara hizmet sunan teknoloji teşebbüslerinin devralınmasına ilişkin işlemlerde; birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde yer alan iki yüz elli milyon TL eşikleri aranmaz” hükmü ile teknoloji teşebbüslerinin devralınmasına ilişkin işlemlerde, belirtilen ciro eşikleri aranmaksızın, bu nitelikteki işlemlerin Kurulun iznine tabi olduğu da düzenlenmiştir. 2010/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde ise teknoloji teşebbüsleri, “Dijital platformlar, yazılım ve oyun yazılımı, finansal teknolojiler, biyoteknoloji, farmakoloji, tarım kimyasalları ve sağlık teknolojileri alanlarında faaliyet gösteren teşebbüsleri veya bunlara ilişkin varlıklar” şeklinde tanımlanmıştır. (12) Devre konu VİTALİS’in, Türkiye’de IoT başta olmak üzere yazılım ve finansal teknolojiler (blokzincir temelli muhasebe yazılımları) alanlarında faaliyet gösteren bir teşebbüs olduğu göz önüne alındığında 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında teknoloji teşebbüsü olarak nitelendirilmesi mümkün olacaktır. Bu bağlamda, dosya mevcudu ciro bilgileri doğrultusunda, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, teknoloji teşebbüslerinin devralınmasına ilişkin işlemlerde devre konu teşebbüs bakımından iki yüz elli milyon TL ciro eşiği aranmayacağından ve devralan işlem tarafları MİA, Ali Gökhan BELTEKİN ve İhsan ÜNAL’ın toplam Türkiye cirosu, ilgili maddede öngörülen 750 milyon Türk Lirası eşiğini aştığından bildirim konusu işlemin, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Kurulun iznine tabi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. (13) Başvuruda yer verildiği üzere üzerinde ortak kontrol kurulması planlanan VİTALİS, esas olarak - İnsan-AI İşbirliğiyle Geleceğin Üretimi, Yenilikçi Sürdürülebilir Üretim Teknolojileri, Akıllı ve Entegre Enerji Yönetimi, Blokzincir Tabanlı Güvenli Finansal Kayıt ve Denetim Sistemi, Çok Amaçlı Çevresel İzleme ve Durum Analiz Platformu, Akıllı Şehir Altyapı Yönetimi ve Erken Arıza Tespit Sistemi gibi AR-GE alanları ile - Sürdürülebilir Afet Ekosistemi, Akıllı IoT Veri İstasyonları, E-Park Yönetim Sistemleri, ERP Strateji Merkezi, Enterprise Digital Link, AI Style Assistant, Akıllı Tesis Güvenliği ve Yönetimi Sistemi, İş Zekâsı ve Veri Analitiği Platformu, Sentetik Veri Üretim ve Analiz Sistemi gibi çeşitli alanlarda faaliyet göstermektedir. Öte yandan başvuruda VİTALİS’in AR-GE faaliyetlerini ağırlıklı olarak IoT yazılımlarının oluşturduğu belirtilmektedir. VİTALİS’in yurt dışında bir iştiraki ve şubesi olmayıp yurt dışına ihracatı da bulunmamaktadır.
24-28/674-278 4/7 (14) VİTALİS üzerinde ortak kontrol sahibi olacak işlem taraflarından MİA; AR-GE, inovasyon, yazılım geliştirme, entegrasyon ve çözüm sağlama alanlarında faaliyet yürütmektedir. MİA, pek çok alanda kamu ve özel kuruluşlara hizmet vermekte, bilişim ve sağlık sektörü başta olmak üzere birçok sektörde, yazılım geliştirici, üretici ve sistem entegratörü olarak çalışmaktadır. MİA’nın, Türkiye’nin yanı sıra Amerika Birleşik Devletleri, Katar ve Fas’ta ofisleri bulunmaktadır. MİA’nın Türkiye’de iki ve yurt dışında üç adet olmak üzere çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren toplam beş adet iştiraki bulunmaktadır. MİA’nın Türkiye’deki iştirakleri ve faaliyet alanları ile yurt dışındaki iştirakleri ve faaliyet alanlarına ise aşağıdaki tablolarda yer verilmiştir: Tablo 1: MİA’nın Türkiye’deki İştirakleri ve Faaliyet Alanları Teşebbüs Faaliyet Alan(lar)ı Tripy Mobility Teknoloji AŞ 05.10.2022 tarihinde kurulmuş olup mikromobilite alanında faaliyet gösteren bir “elektrikli araç paylaşım platformu” dur. Enerjey Enerji AŞ Enerji alanında faaliyet göstermekte ve bu alanda yatırımlar yapmaktadır. Enerjey’in Censan Enerji AŞ, Ketendil Enerji AŞ, Diltekin Enerji AŞ ve İkihan Enerji AŞ olmak üzere dört adet iştiraki bulunmaktadır. Bu iştirakler 2023 yılında Enerjey tarafından yenilebilir enerji alanında faaliyet göstermek üzere kurulmuştur ve Enerjey, bu iştiraklerin tamamında %100 hisse sahibidir Kaynak: Bildirim Formu Tablo 2: MİA’nın Yurt Dışındaki İştirakleri ve Faaliyet Alanları Teşebbüs Faaliyet Alan(lar)ı Mia Tech Corporation New York’ta kurulmuş olup sağlık teknolojileri alanında faaliyet göstermektedir. (.....). Mia Turtek Afrik Kuzey Afrika pazarında iş geliştirme ve satış faaliyetlerinde bulunmak; Fas, Cezayir, Tunus ve diğer Afrika ülkelerinde ortak çalışmalar yapmak ve bölge yerel üniversiteleriyle AR-GE projelerine başlamak üzere kurulmuştur.(.....). Metatiative LLC Akıllı gözlük aracılığıyla sanal bir teknopark tasarımı alanında faaliyet göstermektedir. Kaynak: Bildirim Formu (15) Diğer devralan işlem tarafları olan Ali Gökhan BELTEKİN ile İhsan ÜNAL, MİA’nın %(.....) hissesinin sahipleri olup bunun dışında hâlihazırda aktif olarak faaliyet gösteren ve ciro elde eden herhangi bir şirkette kontrol sahibi değildir. Bu çerçevede, Ali Gökhan BELTEKİN ile İhsan ÜNAL’ın faaliyet alanları MİA’nın faaliyet alanları ile sınırlıdır. (16) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda; devre konu VİTALİS’in esas olarak Türkiye’de IoT yazılımlarının ağırlıklı olduğu AR-GE alanında ve bilgi teknolojileri donanımları alanında faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. VİTALİS üzerinde ortak kontrol sahibi olacak taraflardan MİA ise AR-GE, inovasyon, yazılım geliştirme, entegrasyon ve çözüm sağlama alanlarında faaliyet göstermektedir. Diğer ortak kontrol sahibi olacak taraflar Ali Gökhan BELTEKİN’in ve İhsan ÜNAL’ın ise hissedarı oldukları MİA’nın faaliyetleri haricinde bir faaliyetleri bulunmadığı görülmektedir. (17) MİA ve VİTALİS’in faaliyet alanlarının en geniş kümesi olan “Bilgi ve İletişim Teknolojileri Pazarı” hakkında birtakım bilgilerin aktarılması faydalı olacaktır. Türkiye Bilişim Sanayicileri Derneği’nin (TÜBİSAD) 2023 yılı Bilgi ve İletişim Teknolojileri Sektörü Pazar Verileri Raporu’na5 bakıldığında Türkiye özelinde bilgi ve iletişim teknolojileri pazarının, gerek Gartner gerekse Deloitte verilerine göre öncelikle bilgi teknolojileri ve iletişim teknolojileri olarak iki alt kırılımda ele alındığı ve ardından bu iki alt kategorinin de alt kategorilere ayrıldığı görülmektedir. 5 Bkz. https://www.tubisad.org.tr/tr/images/pdf/tubisad-bit-2023-tr.pdf, Erişim Tarihi: 25.06.2024.
24-28/674-278 5/7 (18) Bu çerçevede ilk bakışta bilgi teknolojileri yazılımları pazarı, bilgi teknolojileri donanımları pazarı ve bilgi teknolojileri hizmet pazarının ilgili ürün pazarlarını oluşturabileceği çıkarımı yapılabilecektir. Ancak bahse konu alt kırılımlar kadar geniş pazar tanımları yapıldığı durumlar özelinde aslında birbirine rakip olmayan teşebbüslerin birbirlerine rakip gibi görünmeleri riski ortaya çıkabilecektir. Tarafların da ifade ettiği üzere, pazar geniş tanımlandığı durumda bilgi teknolojileri yazılımları pazarında metaverse yazılımları geliştiren bir şirket ile IoT yazılımları geliştiren bir şirketin birbiri ile rakip olarak değerlendirilebileceği gibi, hizmet alt kırılımı özelinde de benzer şekilde, kaynak planlama yazılımı geliştiren bir şirket ile hastane bilgi yönetim sistemi geliştiren bir şirket birbirine rakip olarak görülebilecektir. Taraflarca bu durumun bilgi teknolojileri alanında yazılım, donanım ve hizmet sektörlerinin ne derece kapsamlı olduğuna, ürün ve hizmet portföyünün ne denli geniş olduğuna işaret ettiği ifade edilmektedir. Bu çerçevede işlem tarafları rekabet ilişkisinin daha detaylı analizler ile tespit edilmesi gerektiğini ve aslında aynı pazarda faaliyet gösteriyor gibi görünen şirketler arasında bir rekabet ilişkisi olmayabileceği ihtimalinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade etmektedir. Taraf ifadelerine paralel şekilde, MİA ve VİTALİS arasındaki rekabet ilişkisini daha sağlıklı bir şekilde değerlendirebilmek bakımından, VİTALİS’in AR-GE faaliyetlerinin IoT yazılımları ağırlıklı olduğu da düşünüldüğünde, ilgili ürün pazarının bilgi teknolojileri yazılımları pazarı yerine IoT yazılımlarının geliştirilmesi pazarı olarak daha dar tanımlanabileceği değerlendirilmektedir. (19) Bilgi teknolojileri donanım pazarı bakımından ise -daha önce de ifade edildiği üzere- VİTALİS, donanım tedariki (sunucu, ağ anahtarları, kamera, bilgisayar, kablo vb. altyapı kurulum malzemesi) alanında faaliyette bulunmaktadır. VİTALİS’in sunduğu ürünler geniş bir yelpazeyi kapsadığından; dosya özelinde bilgi teknolojileri donanım pazarı bakımından alt kırılımlara inilmesine gerek olmadığı değerlendirilmektedir. Bu çerçevede bir diğer ilgili ürün pazarı bilgi teknolojileri donanım ürünleri tedariki pazarı şeklinde tanımlanabilecektir. (20) Bilgi teknolojileri hizmet pazarı bakımından ise her bir hizmet özelinde ayrı bir inceleme yapılması ve hizmetlerin fonksiyonlarının değerlendirilmesi gerekmektedir. Bilgi teknolojileri donanım pazarına paralel şekilde bu pazar özelinde de alt kırılımlara inilmesine gerek olmadığı, bilgi teknolojileri hizmet pazarının bir diğer ilgili ürün pazarını oluşturabileceği anlaşılmıştır. (21) Yukarıda ifade edilen ve üzerinde ortak kontrol tesis edilecek teşebbüs olan VİTALİS’e atfedilen faaliyetler ile MİA’nın faaliyetleri bir arada değerlendirildiğinde ise söz konusu teşebbüslerin bilgi teknolojileri donanım pazarı ve bilgi teknolojileri yazılım pazarında birbirine doğrudan ya da dolaylı rakip konumunda olan ürün/hizmet/yazılımı bulunmadığı söylenebilecektir. Bilgi teknolojileri hizmet pazarı açısından bakıldığında ise her ne kadar MİA ve VİTALİS’in her ikisi de söz konusu pazarda faaliyet gösteriyor olsa da her bir bilgi teknolojileri hizmeti müşterilerin ihtiyaçlarına özel olarak tasarlandığından, tarafların bu alanda da birbirlerine rakip konumda bir hizmetlerinin olmadığı değerlendirilmektedir6. Bu itibarla, başvuru ve cevabi yazıda sunulan bilgiler çerçevesinde, MİA ve VİTALİS’in faaliyetlerinin Türkiye’de yatay anlamda örtüşmediği kanaatine varılmıştır. (22) Öte yandan VİTALİS’in aktif olduğu IoT yazılımı faaliyetleri ile MİA’nın mevcut ürünleri entegre edilebilmekte, geliştirilebilmekte ve farklı sektörlerde uygulama alanları 6 Örneğin MİA, hastane bilgi yönetim sistemleri hizmeti sunarken VİTALİS, büyük veri analizi, işletme kaynak yönetimi sistemi gibi bilgi teknolojileri hizmeti sunmaktadır.
24-28/674-278 6/7 bulabilmekte olduğundan ve MİA’nın zaman zaman VİTALİS’ten donanım tedarik ettiği anlaşıldığından tarafların faaliyetleri arasında dikey örtüşmenin bulunduğu gözlemlenmektedir. (23) Başvuruda sunulan bilgilere göre MİA’nın, VİTALİS’ten temin ettiği IoT yazılımlarını ve bilgi teknolojileri donanımlarını müşterilerine sunduğu projeler kapsamında girdi olarak kullanabildiği ve VİTALİS’in belirli ürün kategorilerinde7 MİA’nın sağlayıcısı konumunda olduğu anlaşılmaktadır. Başvuruda da 2016’dan bu yana taraflar arasında ticari ilişkilerin mevcut olduğu, başlangıçta MİA tarafından VİTALİS’ten ağırlıklı olarak hizmet ve donanım tedariki yapıldığı, ilerleyen dönemlerde MİA ile VİTALİS arasındaki ticari ilişkide yazılım geliştirme faaliyetleri ve donanım tedarikinin önemli yer tuttuğu, MİA ile VİTALİS arasındaki ticaret hacminin 2023 yılında toplam yaklaşık (.....) milyon TL olarak gerçekleştiği belirtilmiştir8. Bu kapsamda dosya özelinde VİTALİS’in faaliyette bulunduğu IoT yazılımlarının geliştirilmesi pazarı (üst pazar) ve bilgi teknolojileri donanım ürünleri tedariki pazarı (üst pazar) ile MİA’nın faaliyette bulunduğu IoT yazılımlarının satışı pazarı9 (alt pazar) ve bilgi teknolojileri donanım ürünleri satışı pazarı (alt pazar) dikey etkilenen pazarları oluşturmaktadır. (24) Başvuruda, her ne kadar kamuya açık kaynaklardan Türkiye açısından IoT yazılımlarının geliştirilmesi ve satışı ile bilgi teknolojileri donanımları tedariki ve satışı pazarlarına ait satış miktarı/değeri bazında pazarın toplam büyüklüğüne ulaşılamasa da VİTALİS’in IoT yazılımlarının geliştirilmesi pazarında 2021 yılında yaklaşık (.....) TL, 2022 yılında (.....) TL ve 2023 yılında (.....) TL satış değeri elde ettiği ifade edilmektedir. Bilgi teknolojileri donanım ürünleri tedariki pazarında ise VİTALİS 2021 yılında yaklaşık (.....) TL, 2022 yılında (.....) TL ve 2023 yılında (.....) TL satış değeri elde ederken MİA ise bilgi teknolojileri donanım ürünleri satışı pazarında 2021 yılında (.....) TL, 2022 yılında (.....) TL ve 2023 yılında (.....) TL satış değeri elde etmiştir. (25) Ayrıca, VİTALİS’in ağırlıklı olarak faaliyet gösterdiği IoT yazılımlarının geliştirilmesi pazarında (.....) gibi büyük ve kurumsal oyuncuların VİTALİS’e rakip olarak faaliyet gösterdiği de ifade edilmiştir. Bu doğrultuda taraflar, gerek üzerinde orta kontrol tesis edilecek teşebbüs olan VİTALİS’in, gerekse işlem tarafı MİA’nın yukarıda belirtilen etkilenen pazarlarda dikey anlamda zincirde aktif oldukları segmentlerin tamamı bakımından (geliştirme, tedarik, satış vb.) Türkiye’deki pazar paylarının (.....)’den küçük olduğunu bildirmektedir. TÜBİSAD tarafından yayımlanan 2023 yılı Bilgi ve İletişim Teknolojileri Sektörü Pazar Verileri Raporu’nda da bilgi teknolojileri alt kategorisinde donanım kırılımının pazarın toplam büyüklüğü içinde 133 milyar TL’lik bir kısma, yazılım kırılımının ise 206,9 milyar TL’lik bir kısma tekabül ettiği göz önüne alındığında tarafların 2023 yılında etkilenen pazarlarda satış değeri bakımından elde etmiş oldukları gelirlerin %(.....)’in altında olduğu görülmektedir. 7 VİTALİS’ten MİA’ya satışı gerçekleştirilen IoT yazılım geliştirme ürünlerine, kurulumu yapılan görüntü ve diğer sensörler vasıtasıyla toplanan verinin işlenerek makine öğrenmesi ile bilgi üretilmesi örnek verilebilmektedir. VİTALİS’ten MİA’ya satışı gerçekleştirilen donanım ürünlerine ise switch, kamera, sunucu donanım, work station NVR gibi donanım ürünleri örnek gösterilebilmektedir. 8 VİTALİS’in 2023 yılı toplam satış gelirleri (.....) TL dolaylarında gerçekleşmiştir. Bu kapsamda MİA’dan elde edilen gelir, VİTALİS’in toplam satış gelirlerinin yaklaşık %(.....) oluşturmaktadır. Söz konusu oran VİTALİS’in faaliyetlerinde MİA’nın önemli bir konumu olduğunu ortaya koysa da satışların çoğunun (yaklaşık (.....)) üçüncü taraf teşebbüslere gerçekleştirilmesi sebebiyle VİTALİS’in tam işlevsel niteliğe haiz olduğu değerlendirilmektedir. Kılavuz’da da belirtildiği üzere ortak girişim cirosunun %50’den fazlasını üçüncü kişilere yaptığı satışlardan elde ediyorsa, bu tipik olarak bir tam işlevsellik göstergesi sayılmaktadır. 9 MİA bu yazılımları, donanım ürünleri ile entegre ederek bilgi teknolojileri projeleri kapsamında büyük kurum ve kuruluşlara hizmet olarak sunmaktadır.
24-28/674-278 7/7 (26) VİTALİS’in üst pazar olarak nitelendirilebilecek olan IoT yazılımları geliştirilmesi pazarı ve bilgi teknolojileri donanım ürünleri tedariki pazarındaki payının oldukça düşük olduğu ve söz konusu pazarda önemli oyuncuların mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Benzer şekilde MİA’nın faaliyetlerini yürüttüğü ve alt pazar olarak değerlendirilebilecek olan IoT yazılımları satışı pazarı ve bilgi teknolojileri donanım ürünleri satışı pazarı bakımından pazar payının 2023 yılı için %(.....)’in altında kaldığı tahmin edilmektedir. (27) Sonuç olarak VİTALİS’in faaliyetleri ile VİTALİS üzerinde kontrol sahibi olacak tarafların faaliyetleri arasında Türkiye’de yatay anlamda bir örtüşme meydana gelmediği, işlem sebebiyle Türkiye’de meydana gelebilecek dikey örtüşmelerin ise tarafların pazar payının düşük olması, pazarın oldukça parçalı bir yapıda olması ve pazarda çok sayıda büyük oyuncunun bulunması göz önünde bulundurulduğunda rekabet karşıtı bir endişeye yol açmayacağı, dolayısıyla, bildirim konusu işlemin, başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere, ülkenin bütünü yahut bir kısmında etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. H. SONUÇ (28) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy