AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru no. 29061/06 ve 34582/06
Hüseyin SÜRMELİ
ve Cemal SEVİN / Türkiye
Başkan,
Ledi Bianku,
Hâkimler,
Valeriu Griţco,
Stéphanie Mourou-Vikström,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 5 Aralık 2017 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Yukarıda anılan, sırasıyla 6 Temmuz 2006 ve 21 Temmuz 2006 tarihlerinde yapılan başvuruları göz önüne alarak,
8 Kasım 2011 tarihli kararı göz önüne alarak,
Hükümet tarafından ibraz edilen görüşleri ve bu görüşlere cevaben başvuranlar tarafından ibraz edilen görüşleri dikkate alarak,
Gerçekleştirilen müzakerelerin sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR
1. Başvuranlar Hüseyin Sürmeli ve Cemal Sevin sırasıyla 1942 ve 1950 doğumlu birer Türk vatandaşı olup İzmir’de ikamet etmektedirler. Başvuranlar, Mahkeme önünde İzmir Barosuna bağlı Avukat Kemal Kırlangıç tarafından temsil edilmişlerdir.
2. Türk Hükümeti (“Hükümet”) ise kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
A. Davanın Koşulları
3. Davanın konusu, taraflarca ileri sürüldüğü şekliyle, aşağıdaki gibi özetlenebilir:
4. Birinci başvuran 2001 yılının sonlarına doğru, ikinci başvuran ise 12 Şubat 2002 tarihinde Ankara İdare Mahkemesi nezdinde idari yargılamaları başlatmışlardır.
5. Ankara İdare Mahkemesi sırasıyla 28 Şubat 2003 ve 23 Ekim 2002 tarihlerinde başvuranların davalarını reddetmiştir.
6. Danıştay, sırasıyla 20 Mart 2006 ve 27 Mart 2006 tarihlerinde, kararları bozmuştur.
7. Ankara İdare Mahkemesi sırasıyla 30 Kasım 2006 ve 6 Şubat 2007 tarihlerinde bir kez daha başvuranlar aleyhinde karar vermiştir.
B. İlgili İç Hukuk
8. İlgili iç hukuka ilişkin açıklama, Turgut ve Diğerleri/Türkiye, ((k.k). no.4860/09, §§ 19-26, 26 Mart 2013) kararında bulunabilir.
ŞİKÂYET
9. Başvuranlar, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesine dayanarak, ulusal mahkemeler nezdinde yürütülen yargılamaların makul bir sürede sonuçlandırılmadığı hususunda şikâyetçi olmuşlardır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
10. Hükümet 6384 sayılı Kanun uyarınca, yargılamaların uzunluğuna ve kararların icra edilmemesine ilişkin başvuruların ele alınması amacıyla Tazminat Komisyonunun kurulduğunu kaydetmiştir. Hükümet, iç hukuk yollarının tüketilmesi için başvuranların Tazminat Komisyonuna başvurması gerektiğini belirtmiştir.
11. Mahkeme, Hükümet tarafından da ortaya konulduğu üzere, Ümmühan Kaplan/Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) başvurusunda pilot karar usulünün uygulanmasını müteakip Türkiye’de bir iç hukuk yolunun oluşturulduğunu gözlemlemiştir. Mahkeme daha sonra, Turgut ve Diğerleri ((k.k.), no. 4860/09, 26 Mart 2013) davasındaki kararında, başvuranların iç hukuk yollarını, yani söz konusu yeni hukuk yolunu tüketmedikleri gerekçesiyle yeni bir başvuruyu kabul edilemez bulmuştur. Bu kararı verirken Mahkeme özellikle, bu yeni hukuk yolunun muhtemel surette (a priori) erişilebilir olduğunu ve yargılamanın uzunluğuna ilişkin şikâyetler için makul bir tazmin imkânı sunabildiğini değerlendirmiştir.
12. Mahkeme, Ümmühan Kaplan (yukarıda anılan, § 77) davasındaki kararında, Hükümete önceden tebliğ edilmiş olan bu tür başvuruları, yine de normal usul uyarınca inceleyebileceğini vurguladığını belirtmiştir.
13. Ancak Mahkeme, Hükümetin başvuranların 6384 sayılı Kanun ile tesis edilmiş olan yeni iç hukuk yoluna başvurmamış olmalarına ilişkin ilk itirazını göz önünde bulundurarak, Turgut ve Diğerleri (yukarıda anılan) davasında varmış olduğu sonucu yinelemektedir.
14. Bu nedenle Mahkeme, başvuruların iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle Sözleşme’nin 35 §§ 1 ve 4. maddesi uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna varmıştır.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Başvuruların geri kalan kısımlarının kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiş olup, 11 Ocak 2018 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Hasan BakırcıLedi Bianku
Yazı İşleri Müdür YardımcısıBaşkan
Full & Egal Universal Law Academy