AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru no. 5426/09
Reşit SÜZER / Türkiye
ve diğer 2 başvuru
(bk. ekli liste)
Başkan
Valeriu Griţco,
Yargıçlar
Stéphanie Mourou-Vikström,
Georges Ravarani,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 7 Şubat 2017 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), ekte belirtilen ve çeşitli tarihlerde sunulan yukarıdaki başvuruları göz önünde bulundurarak yapılan müzakereler çerçevesinde aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR
1. Başvuranların listesi ekte yer almaktadır. Türk Hükümeti kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
A. Dava koşulları
2. Davaya konu olaylar, taraflarca belirtildiği şekliyle, aşağıdaki gibi özetlenebilir.
3. Başvuranlar, farklı tarihlerde, çeşitli hukuk mahkemeleri önünde dava açmışlardır. Bazı davalar birkaç yıl sürmüştür, bir dava ise yerel mahkemeler önünde halen derdesttir. Başvurulara ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda yer almaktadır
B. İlgili iç hukuk
4. İlgili iç hukuk kurallarına ilişkin açıklamalar, Turgut ve Diğerleri / Türkiye ((k.k.), no. 4860/09, §§ 19-26, 26 Mart 2013) kararında yer almaktadır.
ŞİKÂYETLER
5. Başvuranlar, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesine dayanarak, yerel mahkemeler önündeki yargılamaların makul bir süre içerisinde sonuçlandırılmadığı hususunda şikâyetçi olmuşlardır.
6. 5426/09 başvuru kapsamında, başvuran, uzun yargılamalar nedeniyle maddi zarara maruz kaldığını belirterek şikâyette bulunmuştur.
7. 33302/09 başvuru kapsamında, başvuran, karar düzeltme ve temyiz taleplerinin Yargıtay’da görevli aynı hâkimlerce incelenmesi nedeniyle Sözleşme’nin 6. maddesinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
8. Mahkeme, somut başvurulara konu olayların benzer nitelikte olmasını dikkate olarak, başvuruların tek bir karar kapsamında beraber incelenmesini uygun görmüştür.
9. Başvuranlar, yargılamaların uzunluğunun, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesinde belirtilen “makul süre” koşuluna aykırı olduğundan şikâyet etmişlerdir.
10. Hükümet, 6384 sayılı Kanun uyarınca, yargılamaların uzunluğu ve kararların icra edilmemesine ilişkin başvurulara yönelik yeni bir hukuk yolu olarak Tazminat Komisyonunun kurulduğunu belirtmiştir. Hükümet, başvuranların Tazminat Komisyonuna başvuruda bulunmamaları nedeniyle, iç hukuk yollarını tüketmediklerini ileri sürmüştür: Bu gerekçe, Mahkeme tarafından Turgut ve Diğerleri ((k.k.), no. 4860/09, 26 Mart 2013) kararında da kabul edilmiştir.
11. Mahkeme, Hükümetin de belirttiği üzere, Ümmühan Kaplan / Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) davasında pilot karar usulünün uygulanmasının ardından yeni bir iç hukuk yolunun oluşturulduğunu gözlemlemektedir. Sonrasında ise Mahkeme, yukarıda anılan Turgut ve Diğerleri davasına ilişkin kararında, başvuranların iç hukuk yollarını, diğer bir ifadeyle söz konusu yeni hukuk yolunu tüketmedikleri gerekçesiyle yeni bir başvuruyu kabul edilemez bulmuştur. Mahkeme bu şekilde, bu yeni hukuk yolunun öncelikli olarak erişebilir olduğu ve uzun yargılama şikâyetlerine ilişkin makul bir tazminat imkânı sağlamaya elverişli olduğu kanısına varmıştır.
12. Buna karşın Mahkeme, yukarıda anılan Ümmühan Kaplan davasına ilişkin kararında (77. paragrafında), Hükümete hâlihazırda tebliğ edilmiş olan bu tür başvuruları normal usul kapsamında inceleyebileceğini vurgulamıştır.
13. Ancak, Hükümetin başvuranların 6384 sayılı Kanun kapsamında oluşturulan yeni hukuk yolundan faydalanmadıkları konusundaki ilk itirazını dikkate alan Mahkeme; Turgut ve Diğerleri davasında vardığı kanaati yinelemektedir. Bu nedenle, hukuk yargılamalarının aşırı uzunluğuna yönelik şikâyetin, iç hukuk yollarının tüketilmemesi sebebiyle, Sözleşme’nin 35 §§ 1 ve 4 hükümleri uyarınca reddedilmesine karar vermiştir.
14. Mahkeme, diğer şikâyetlerle ilgili olarak, mevcut bilgiler ışığında ve şikâyet konusu olayların görev alanına girdiği ölçüde, bu şikâyetlerin Sözleşme veya Protokollerinde güvence altına alınan hak ve özgürlüklerden herhangi birinin ihlal edildiğine dair herhangi bir husus doğurmadığı kanaatine varmıştır. Mahkeme, başvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olduğuna ve Sözleşme’nin 35 §§ 3 ve 4 hükümleri uyarınca reddedilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Başvuruların birleştirilmesine,
Başvuruların kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar İngilizce dilinde tanzim edilmiş olup, 2 Mart 2017 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir.
Hasan BakırcıValeriu Griţco
Yazı İşleri Müdür YardımcısıBaşkan
EK
No.
Başvuru No.
Başvuru tarihi
Başvuranın Doğum Tarihi
İkamet Ettiği İl
Başvuranın Temsilcisi
Ulusal Mahkemelerce Verilen Kararların Tarihi ve Numaraları
5426/09
19/12/2008
Reşit SÜZER
01/04/1968
Şanlıurfa
Ahmet TÜYSÜZ
Bozova Asliye Hukuk Mahkemesi
2009/142E-2009/320K.
Ulusal mahkemelerce verilen birkaç karar bulunmaktadır. Bu karar, başvuranın davasıyla ilgili olarak verilen son karardır.
17856/09
17/03/2009
Yaşar ÇELİK
02/01/1957
Rize
YakupŞekip OKUMUŞOĞLU
Çamlıhemşin Asliye Hukuk Mahkemesi
2005/8E-2005/11K.
9 Mayıs 2005 tarihinde kesinleşmiştir.
33302/09
21/05/2009
Zeynep DEVECİ
18/11/1969
Istanbul
Füsun Selma SARICI
İstanbul 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
2011/418E-2012/82K.
25 Nisan 2013 tarihinde kesinleşmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy