Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-1-29 (Devralma)
Karar Sayısı : 04-26/305-69
Karar Tarihi : 15.4.2004
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Murat GENCER, Prof.Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖR : Salim AYDEMİR
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Vossloh Cogifer Nordic AB
Temsilcisi: Av. Sinan NAİPOĞLU
Sümbül Sok. No: 41-43, 34335
1.Levent - İstanbul
D. TARAFLAR : - Vossloh Cogifer Nordic AB
Södra Grev Rosengatan 1, 703 62 Örebo, İSVEÇ
- Euroc Beton AB
PO Box 27, 351 03 Växjö, İSVEÇ
E.DOSYA KONUSU: Swedish Rail System AB SRS hisselerinin
tamamının Vossloh Cogifer Nordic AB tarafından Euroc Beton AB’den
devralınmasına izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.3.2004 tarih, 1510 sayı ile giren
ve en son 9.4.2004 tarih, 1826 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme
sonucunda düzenlenen 12.4.2004 tarih, 2004-1-29/Öİ-04-SA sayılı Devralma
Ön İnceleme Raporu, 12.4.2004 tarih, REK.0.05.00.00/53 sayılı Başkanlık
önergesi ile 04-26 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Swedish Rail System AB SRS
hisselerinin tamamının Vosloh Cogifer Nordic AB tarafından Euroc Beton
AB’den devralınması işleminin; 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir
devralma olduğu, ancak herhangi bir pazarda hakim durum yaratmayacağı ya
da hakim durumun güçlenmesine yol açmayacağı ve rekabeti önemli ölçüde
azaltıcı bir etkiye sahip olmayacağından söz konusu işleme izin verilmesi
gerektiği ifade edilmektedir.
04-26/305-69
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Euroc Beton AB (Euroc)
Euroc, inşaat ve kurulum projeleri ile ilgili ürünlerin imalat ve pazarlaması ile
iştigal eden bir teşebbüstür. Devir işlemine konu Swedish Rail System SRS
(SRS)’in hisselerinin tamamına Euroc sahiptir. Euroc’un hisselerinin tamamı
ise Heidelberg Cement Northern Europe AB (Heidelberg)’ye aittir. SRS
Türkiye’de ihracat yolu ile faaliyet göstermekte olup, 2003 yılında ray,
makaslar ve geçişler ile aksesuar satışı gerçekleştirmiştir. 2000 ve 2001
yıllarında ise Türkiye’de herhangi bir cirosu mevcut değildir. Euroc’un
Türkiye’de SRS’in söz konusu ihracatı dışında herhangi bir faaliyeti
bulunmamaktadır. Keza Heidelberg de demiryolu ile ilgili pazarlarda
Türkiye’de doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir işle iştigal etmemektedir.
H.1.2. Vossloh Cogifer Nordic AB (Vossloh)
Türkiye’de doğrudan herhangi bir faaliyeti bulunmayan Vossloh, Vossloh
AG’nin bir yavru teşebbüsüdür.
Vossloh AG ise Türkiye’de iştirakleri vasıtasıyla ray bağlantıları, tramvay
parçaları ve bilgi teknolojileri alanlarında ihracat yoluyla faaliyette
bulunmaktadır. Bunun dışında 24.2.2004 tarihinde Vossloh AG’nin %100
kontrolündeki Vossloh-Verke GmbH ve Vossloh Fastening Systems GmbH
aracılığıyla Türkiye’de Vossloh Rail Technologies Limited Şirketi unvanlı bir
şirket kurulmuştur. Bu şirket, tren ve demiryolları ile ilgili her türlü ürünün
üretim ve satışı ile hizmet sağlanmasına yönelik alanlarda faaliyet gösterecek
olmasına rağmen, bildirim tarihi itibarıyla Türkiye’de herhangi bir cirosu
bulunmamaktadır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Gerek Vosloh gerekse devre konu SRS demiryolları ile ilgili olarak faaliyet
göstermekte olup, bildirime konu işleme taraf teşebbüslerin Türkiye’deki ana
faaliyetleri, raylar, makaslar/geçişler ve ray bağlantılarına ilişkindir. Ayrıca söz
konusu faaliyetlerle bağlantılı olarak aksesuar (makas sistemi motoru),
tramvay parçaları ve bilgi teknolojileri de faaliyet alanlarına girmektedir.
Demiryolları rayların belirli aralıklarla traverslere bağlanmasından meydana
gelmektedir. Her bir ray belirli aralıklarla bir traverse “bağlantı” adı verilen bir
mekanizma ile tutturulmaktadır. Kullanılan rayların ve traverslerin cinslerine
göre değişik tipte bağlantılar mevcuttur. Makas sistemleri ise
makaslar/geçişler, motorlar ve sinyalizasyon malzemeleri olmak üzere başlıca
üç bölümden oluşmaktadır. Makaslar ve geçişler trenlerin demiryolu
değiştirmelerini sağlayan bağlantılardır.
04-26/305-69
3
Bu ürün ve hizmetlerden hiç birisi diğeri ile ikame edilebilir nitelikte değildir.
Aynı şekilde bu ürün ve hizmetlerin aynı pazarda olmasını gerektirecek
düzeyde arz yönlü bir ilişki de mevcut değildir. Bildirime konu işlem
bakımından daha dar bir pazar tanımı yapılmasının değerlendirmeyi
etkilemeyeceği de dikkate alınarak, söz konusu birleşme bakımından "raylar,
makaslar/geçişler, aksesuar, ray bağlantıları, tramvay parçaları ve bilgi
teknolojileri" ilgili ürün pazarları olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Türkiye’deki demiryolu standartları ve yapısı dikkate alındığında ilgili coğrafi
pazar Türkiye ile sınırlı tutulabilecektir. Bununla birlikte pazara açık işler
bakımından faaliyette bulunan teşebbüslerin tabiyetleri göz önünde
bulundurulduğunda, pazarın Avrupa ya da Dünya pazarı olarak tanımlanması
da mümkün olacaktır. Ancak, ilgili coğrafi pazarın nasıl tanımlandığının nihai
değerlendirme bakımından bir değişikliğe yol açmayacağı dikkate alınarak,
bildirime konu işlem bakımından ilgili coğrafi pazar "Türkiye Cumhuriyeti
sınırları" olarak tespit edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği
İşlemin taraflarının 17.3.2004 tarihinde imzaladıkları “Hisse Alım Satım
Anlaşması (Anlaşma)” ile, SRS’in hisselerinin %100’üne sahip olan Euroc’un,
tüm hisselerini Vossloh’ya devretmesi öngörülmüştür. SRS’in kontrolünün
tamamen Vossloh’ya geçmesi nedeniyle söz konusu işlem, 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir devralmadır.
Vossloh’un 2003 yılında dolaylı olarak ihracat yoluyla Türkiye’deki toplam
cirosu yaklaşık ….. milyar TL’dir. SRS’in toplam cirosu ise yaklaşık ….. trilyon
TL’dir. Ray bağlantıları pazarında Vossloh %….., makaslar ve geçişler
pazarında ise Euroc %…. pazar payına sahiptir. Dolayısıyla ciro eşiği
bakımından 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülen sınır aşılmamakla birlikte anılan
iki pazar bakımından, %25’lik pazar payı eşiğinin aşılması nedeniyle söz
konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralmadır.
H.3.2. Değerlendirme
H.3.2.1. Devralma İşlemi
Devralma işlemine konu tarafların her ikisinin de temel faaliyet alanları
demiryolu ile ilgili olmakla birlikte, Türkiye’de faaliyet gösterdikleri pazarlar
bakımından herhangi bir çakışma bulunmamaktadır. Netice olarak, Türkiye
pazarı bakımından söz konusu devralma ile herhangi bir pazarda yatay bir
yoğunlaşma yaşanmayacaktır. İlgili coğrafi pazarın Avrupa ya da Dünya
olarak tanımlanması halinde ise makaslar/geçişler pazarında tarafların
faaliyetlerinin çakıştığı, dolayısıyla işlemin yatay bir yoğunlaşma doğuracağı
görülmektedir. Ancak tarafların dosya mevcudunda yer alan pazar payları
04-26/305-69
4
incelendiğinde söz konusu yoğunlaşmanın, pazarın rekabetçi yapısını
etkileyebilecek bir değişiklik meydana getirmeyeceği anlaşılmıştır.
Yapılan değerlendirmeler ışığında, söz konusu işlemin yatay rekabeti azaltıcı
bir etkiye sahip olmayacağı görülmektedir. Ancak özellikle Türkiye pazarı
dikkate alındığında, tamamlayıcı nitelikteki makaslar/geçişler pazarı ile ray
bağlantıları pazarında tarafların oldukça yüksek pazar paylarına sahip
oldukları (sırasıyla %….. -makaslar/geçişler ve %…..- ray bağlantıları) göz
önüne alındığında, söz konusu işlemin rakiplerin dışlanmasına yol açabileceği
endişesi doğmaktadır. Ancak öncelikle ifade etmek gerekir ki, tamamlayıcı
ürünleri konu alan birleşme ve devralmalar, genellikle etkinliği ve rekabetçi
yapıyı artırıcı etkiye sahiptir.
Ayrıca, SRS’in makaslar/geçişler pazarındaki %…..’lük pazar payı, Eskişehir
Tramvay Projesi’ni kazanmış olmasından kaynaklanmakta olup, şirketin 2001
ve 2002 yıllarında Türkiye’de herhangi bir faaliyeti ve cirosu bulunmamaktadır.
Söz konusu proje tamamlanma aşamasında olduğundan SRS 2004 yılında da
önemli bir ciro ya da pazar payı beklememektedir. Dolayısıyla, SRS’in pazar
gücünü %…..’lük pazar payıyla kıyaslamak doğru olmayacaktır. Tarafların
Avrupa ve Dünya’daki pazar payları incelendiğinde de bu durum açıkça
görülmektedir. Zira, bu pazarlarda Türkiye’deki durumun aksine SRS’in pazar
payı binde olarak ifade edilen düzeylerdedir.
Yine, her iki pazarda da tarafların önemli rakipleri bulunmaktadır. Pazarların
Avrupa ya da Dünya pazarı olarak tanımlanması halinde bu durum daha da
belirginleşmektedir. Makaslar/geçişler pazarında VAE’nin gerek Türkiye ve
gerekse diğer pazarlar bakımından önemli bir rakip olduğu görülmektedir. Ray
bağlantıları pazarında ise Pandrol/RailTech’in Vossloh grubunun önemli bir
rakibi olduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında, söz konusu devralma
işleminin rakiplerin dışlanarak rekabetin azaltılması sonucunu doğurabilecek
nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır.
H.3.2.2. Yan Sınırlamalar
Genel olarak temel bir düzenlemenin yanında getirilen ve bu düzenlemeyle
birlikte bir anlam ifade eden ek hükümler “yan sınırlama” olarak
adlandırılmaktadır. Yan sınırlamalar, devralınan teşebbüsün değerinin
eksiksiz olarak alıcıya geçmesi için zorunlu olan sınırlamalardır. Birleşme-
devralmalarla birlikte getirilen düzenlemelerin yan sınırlama sayılması için
taraflar açısından kısıtlayıcı, yoğunlaşmayla doğrudan ilgili, işlemin
yürütülmesi için gerekli, kapsamının belirli ve sınırlı olması gerekmektedir.
Bildirime konu işlemin çerçevesini oluşturan Anlaşma’nın 12.1. maddesi
uyarınca Euroc, devirden itibaren 3 yıl boyunca kendisinin ve Euroc Grubu
içindeki diğer şirketlerin; SRS’in Türkiye, İsveç, Norveç ve Danimarka ve
Finlandiya’da faaliyet alanına giren veya bunlarla rekabet halindeki hiç bir işle
doğrudan veya dolaylı olarak iştigal etmeyeceği ve Vossloh’nun onayı
04-26/305-69
5
olmadan “önemli personel” olarak tanımlanan kişileri istihdam etmeyeceği
taahhüdünde bulunmaktadır.
Rekabet yasağına ilişkin söz konusu düzenlemenin, devralma işlemiyle
doğrudan ilgili, zorunlu ve makul bulunduğundan söz konusu düzenleme izin
kapsamında değerlendirilmiştir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Swedish Rail
System AB SRS hisselerinin tamamının Vosloh Cogifer Nordic AB tarafından
Euroc Beton AB’den devralınması işleminin; 1997/1 sayılı “Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi bir işlem olduğuna; bununla birlikte, bu işlemin aynı
Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim
durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığına,
dolayısıyla bildirim konusu devralmaya izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy