T.... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/266 Esas
KARAR NO: 2021/604
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 20/04/2014
KARAR TARİHİ: 18/10/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP :
Davacı vekilince mahkememize sunulan dava dilekçesi ile özetle; müvekkili teşekkül ile davalı şirketler arasında çeşitli tarihlerde imzalanan sözleşmeler ile Çatalağzı Termik Santrali İşletme Müdürlüğü'nün ihtiyacı olan genel temizlik, bakım hizmetleri, sosyal tesis temini ve işletmeciliği ve benzeri işlerin ihale yapılarak davalı şirketlere verildiğini, müvekkili Teşekkül ile davalı yüklenici firmalar arasında yapılan şartnameler, hizmet alımı tip sözleşmesi, sözleme ve sair tüm eklerinde davalı firmaların çalıştırdığı işçilerin kanun gereğince hak ettikleri maaş, ücret, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin hakkı, hafta sonu ve mesai ve sair tüm ücretlere ilişkin sorumlulukları defaten, hükme bağlandığını, ancak buna rağmen her nasılsa davalı firmanın İş Kanunundaki KİK mevzuatındaki bir takım boşlukları kullanmak sureti ile sözleşme gereğince işin yapılması için çalıştığı işçilerin kanuni alacaklarını ödemediğini, bu durunun ... 1.İş Mahkemesince tespit edildiğini, kesinleşen bu karar ile 21.000,00.-TL'nin ... 3.İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyasına sunulan 18.07.2013 tarih ve N:7000185696 sayılı teminat mektubunun bozulması ile davacı ... vekili hesabına ... 1.İş Mahkemesinin dosyasına yatırıldığını, ... 1.İş Mahkemesi kararında alacağın müteselsilen tahsiline karar verildiği ve ödemeye esas olan işçilerin de diğer davalı firmaların işçisi olarak çalışmış olduğu ve davalıyla yapılan sözleşmede de bu şirketin çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından kendilerinin sorumlu olacağı hükmü yazılı olduğundan müvekkili idarenin ödemiş olduğu beyanla, 21.000,00.-TL nin teminat mektubunun nakde çevrilme tarihinden, bakiye yatan 918,88.-TL nin havale tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalılar ... İnş....Ltd. Şti ile ....Ltd. Şti, 'ne usulüne uygun tebligat yapılmış ancak davaya cevap vermemiştir.
Diğer davalılara TK 35. maddesine göre tebligat yapılmıştır.
GEREKÇE:
Dava, İş Mahkemesi kararı ile hüküm altına alınan ve davacı tarafça ödenen dava dışı işçi alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki ihtilafın; Davacı işyerinde davalılar bünyesinde çalışan işçilere ... 1 İş Mahkemesinin kesinleşen ilamı neticesinde ödenen işçi alacaklarının davalılara rücu edilip edilemeyeceği, edilebilecekse miktarı noktasında toplanmıştır.
Mahkememizce, ... 3.İcra Müd.... E.sayılı takip dosyası uyap sureti, ile davaya konu Sözleşme eki teknik şartnameler ve ihale şartnameleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizce ... 3.İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı takip dosyasından bir örnek celp edilmiş, davacı dayanağı hizmet sözleşmesi ve eki teknik şartnamelere göre, her bir davalının yapılan ödemeden sorumluluklarının değerlendirilmesi amacı ile bilirkişi tarafından sunulan 26.05.2015 tarihli raporda özetle; davacının, davalı şirketlerden kıdem ve ihbar tazminatını talep edemeyeceği, kıdem ve ihbar tazminatı dışında mevcut işçi alacağı olan yıllık ücretli izin alacağından sadece ... Petrol....Ltd.Şti'nin sorumlu olduğu, sorumluluk miktarının 2.559,28.-TL olduğu rapor edilmiş, davacı vekilinin itirazı üzerine, sözleşmelerin teki teknik şartnamelerin dosyaya ibraz edilmesiyle, sözleşme ve eki teknik şartnameler ile ihale şartnamesine göre davacının rücu davası olduğu dikkate alınarak değerlendirme yapılması bakımından aynı bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş, 28.08.2015 tarihli Ek Raporda özetle; davacının, davalı şirketlerden ... İnş...Ltd.Şti'den 57,12.-TL'yi dava tarihinden işleyecek faizi ile, davalı ... Tem...Ltd.Şti'den 4.542,56.-TL kıdem tazminatından 949,36.-TL ihbar tazminatından olmak üzere toplam 5.491,92.-TL'yi dava tarihinden işleyecek faizi ile, 5.898,08.-TL'yi ise ödeme tarihi 09.01.2014 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte, davalı ... İnş..A.Ş den 42,23.-TL'yi dava tarihinden işleyecek faizi ile, davalı ... İnş....Ltd.Şti'den 2.469,85.-TL'yi dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile rücuen talep edebileceği rapor edilmiştir.
Davacı vekili 14.10.2015 tarihli talep açıklama dilekçesi ile özetle; davalılardan ... İnş.Taah...Ltd.Şti'den 57,12.-TL'nin icraya ödeme tarihi olan 28.01.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, ... Pet.İnş.San.Tic.Ltd.Şti'den 9.085,13.-TL kıdem tazminatı, 1.898,72.-TL ihbar tazminatı, 5.898,08.-TL yıllık ücretli izin toplamı 16.881,93.-TL'nin icraya ödeme tarihi olan 28.01.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, ... İnş...A.Ş'den 84,46.-TL'nin icraya ödeme tarihi olan 28.01.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, ... İnş...Ltd.Şti'den 4.039,70.-TL'nin icraya ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile toplam 21.063,21.-TL'nin avans faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin ... Karar sayılı kararı ile davalılar ... Ltd. Şti ile ... Ltd. Şti.aleyhine açılan davanın reddine, davalı ... İnşaat Ltd.Şti.aleyhine açılan davanın kabulüne, diğer davalılar aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davacı vekilinin temyiz etmesi üzerine, Yargıtay 23 Hukuk Dairesinin ... Karar, 11/03/2019 tarihli ilamı ile davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına bozulmasına karar verilerek, mevcut esasa kayıt olmuştur.
Davacı vekilince sunulan 04/03/2021 tarihli beyanı ile Davalılardan ... ve ...'ne karşı açılan davadan feragat ettiğini, diğer davalılar yönünden davayı takip ettiği belirtmiştir.
Yargıtay Bozma ilamı doğrultusunda belirleme ve tespit yapmak üzere dosya önceki bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından sunulan 03/08/2021 tarihli ek raporda; davacıhıh 09/01/2014 tarihinde ödediği 21.000,00-TL'yi davalı şirketlerden rücuen talep edebileceği düşünüldüğünde, ... İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Ltd. Şti. yönünden sorumluluk miktarının 108,96 TL, ... Grubu Güvenlik Temizlik Hizmetleri Ltd. Şti. yönünden hesaplamaya esas sorumluluk miktarının bulunmadığı, ... Temizlik Petrol İnşaat Elektrik Sanayi Ticaret Ltd. Şti. yönünden sorumluluk miktarının (8.664,16+1.810,74+5.624,790) 16.099,69 TL, ... İnşaat Turizm Sanayi Ticaret A.Ş. yönünden sorumluluk miktarının 80,55 TL, ... İnşaat Nakliyat Taahhüt Sanayi Ticaret Ltd. Şti. yönünden sorumluluk miktarının 4.710,81TL, .... Kimyasal Maddeler Gıda Petrol Taahhüt Sanayi İnşaat Nakliyat ve Ticaret Ltd. Şti. yönünden hesaplamaya esas sorumluluk miktarının bulunmadığı, faize ilişkin takdir de Sayın Mahkemeye ait olmakla ödeme tarihinin belirtildiği rapor edilmiştir.
4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin 4857 İş Kanunu’nun 2/6 maddesi “asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur” hükmü yer almaktadır.
Dava, Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklı Rücuen İşçi Alacağı davası olup, buna ilişkin olarak; Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 15/09/20120 tarihli ve ... Karar sayılı ilamında; "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işveren karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. " şeklinde hüküm verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi ek raporları ile Yargıtay 23 Hukuk Dairesinin yukarıda aktarılan emsal nitelikteki ilamı ile ... 1.iş Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile birlikte yapılan değerlendirme neticesinde, dosyada bulunan bilgi belgelerden dava dışı işçinin işverenlerden kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücretlerini talep ettiği davaya ilişkin açılan iş mahkemesi dosyasından verilen kararın ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan ödemenin davalılardan rücuen tahsiline ilişkin mevcut dava açılmış, davacı idare ile davalılar arasında asıl işveren, alt işveren ilişkisi bulunduğu, 4857 sayılı kanunun 2/6 maddesi gereğince işçi alacaklarından asıl işveren ve alt işverenlerin birlikte sorumlu olduğu anlaşılmakla, davacı tarafından sunulan feragat dilekçesi neticesinde Davalı ... İnş...Ltd. Şti ve .... Ltd. Şti yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, her bir davalı yönünden farklı tarihlerde ödeme bulunmasına rağmen davacının talebi ile bağlı kalınarak, ödeme tarihi olan 28/01/2014 tarihinden itibaren davalı ... İnş...Ltd. Şti'nin 108,96-TL, davalı .... Ltd. Şti'Nin 16.099,69-TL, davalı ... İnş... A.ş'nin 80,55-TL sorumluluğun bulunduğu, diğer davalı .... Ltd. Şti'nin sorumluluğunun bulunmadığı kanaatiyle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :
1-Davanın Kısmen Kabul, Kısmen Reddine,
2-Davalı ... İnş.... Ltd. Şti ve ......Ltd. ŞTi yönünden davanın feragat nedeniyle reddine,
3-Davalı .....Ltd. Şti yönünden davanın reddine,
4-108,96-TL'nin taleple bağlı kalınarak 28/01/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... İnş...Ltd. Şti'nden alınarak davacıya verilmesine,
5-16.099,69-TL 'nin taleple bağlı kalınarak 28/01/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... .... Ltd. Şti'nden alınarak davacıya verilmesine,
6-80.55-TL'nin taleple bağlı kalınarak 28/01/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... İnş....Aş'den alınarak davacıya verilmesine,
7-Fazlaya İlişkin istemin Reddine,
8-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 1.112,72-TL olduğundan peşin alınan 358,65-TL'nin mahsubu ile bakiye 754,07-TL'nin
-3,85-TL'sinin Davalı ... İnş... Ltd. ŞTi'nden
-574,90-TL'sinin Davalı .... Ltd. Şti'nden
-2,86-TL'sinin Davalı ... İnş... Aş'den alınarak hazineye irat kaydına,
9-Davacı tarafından yatırılan 383,85-TL harç toplamı ile 3.213,74-TL (posta, tebligat, bilirkişi ücreti ) olmak üzere toplam 3.597,60-TL yargılama giderinin hesaplanan kabul red oranına göre 2.775,18-TL'sinin
-14,15-TL'sinin Davalı ... İnş... Ltd. Şti'nden
-2.115,80-TL'sinin Davalı ....Ltd. Şti'nden
-10,54-TL'sinin Davalı ... İnş... Aş'den alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısım var ise talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren içinde Ankara gün içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/10/2021
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır
¸e-imzalıdır