T.... 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/552 Esas
KARAR NO: 2021/707
DAVA: Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraz
DAVA TARİHİ: 16/11/2020
KARAR TARİHİ: 21/12/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Kömür Asfalt Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin hisse paylarının %99,67'sinin Ankara Büyükşehir Belediyesi'ne ait bulunduğu, %0,33'ünün ise ... Ekmek A.Ş.'nin elinde bulunduğu bir belediye iştiraki olduğunu, ... Kömür Asfalt Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. müdürler kurulunun 20/10/2020 tarihinde toplanarak ... karar numaralı kararı ile Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından 13/03/2020 tarih ve 442 karar numaralı karar gereği asfalt işi ile ilgili yatırımların yapılması ve ortaklığın bulunduğu şirketlerin sermayelerinin artırılması amacıyla 100.000 TL sermaye arttırımını içeren kararın oy birliği ile alındığını, bahsi geçen müdürler kurulu kararının ticaret siciline tescili için 09/11/2020 tarihinde Ankara Ticaret Odası Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne kesin tescil başvurusunda bulunulmuş ise de, başvurunun ticaret sicil müdürlüğünce Ticaret Bakanlığının 15/05/2019 tarihli genelgesi ekinde iletilip uyulması talimatı verilen Çevre ve Şehircilik Bakanlığının bila tarihli yazısında; belediyenin ve bağlı kuruluşların sahip oldukları veya ortağı bulundukları belediye şirketlerinin genel kurulunda belediye ve bağlı kuruluşu temsil edecek kişinin, belediye tüzel kişisinin yönetim kurulu üyesi ve müdür olarak seçildiği şirketlerde tüzel kişi tarafından belirlenecek gerçek kişi temsilcinin belirlenmesi hususunda karar verme yetkisinin belediye meclisinde olduğu belirtildiği gerekçesiyle kesin tescil başvurusunun reddedildiği, TTK'nın 32/IV fıkrası ile TSY'nin 40. Maddesi kapsamında geçici tesciline karar verildiğini, ne varki davalı ... sicil müdürlüğü tarafından dayanılan genelgenim hukuka aykırı olduğu, zira TTK hükümlerine tabi olarak faaliyet gösteren davacı şirket adına hareket edecek gerçek kişi temsilcinin atama işleminin 5393 sayılı Belediye Kanunu ile belediye başkanına tanınan açık yetkiye dayanılarak yapıldığını, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun tanımlar başlıklı 3. maddesinin b bendinde,18. ve 34. maddesinde tüzel kişi tarafından belirlenecek gerçek kişi temcilcisinin atama yetkisinin belediye meclisi veya belediye encümeninde olmadığının açık bir şekilde anlaşıldığını, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın belediye iştirakleri hakkında görüş bildirme yetkisinin bulunmadığını, belediye başkanının kanunda düzenlenen görev ve yetkilerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından görüş bildirmek suretiyle engellenemeyeceğini, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğünün, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının hukuka açıkça aykırılık teşkil eden görüşünü dayanak göstererek davacı şirketin kesin tescil başvurusunu reddederek geçici tescile karar vermesinin hukuka aykırı olduğunu bildirerek, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğünün 11/11/2020 tarih, E.62752911-101.02-32905 sayılı kesin tescil ret kararına itirazlarının kabulü ile kesin tescil ret işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ... Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numarasına kayıtlı ... Kömür Asfalt Enerji İnşaat ve Tic. Ltd. Şti.'nin 09/11/2020 tarihli başvuru ile yapmış olduğu 20/10/2020 tarihli 2137 karar nolu müdürler kurulu kararına ilişkin tescil başvurusunun yapılan incelemesi sonucunda belediye tüzel kişiliğini temsil edecek gerçek kişinin belediye meclisi kararı ile belirlenmediğinden kesin tescil başvurusunun reddedildiğini, davalı müdürlüğünün yasadan doğan yasal hasım olması sebebiyle yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasını, davacının ret işleminin iptali ile tescil talebi yönünden davanın reddine karar verilmesini istediği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, tescil isteminin reddinin iptali ile işlemin hukuka uygun olduğunun tespiti ile tescil ve ilan istemlerine ilişkindir.
Davalı ... sicil müdürlüğünün davaya konu 11/11/2020 tarih ve 62752911-101.02-32905 sayılı yazısının incelenmesinden, davacı şirket tarafından alınan 20/10/2020 tarihli ... sayılı sermaye arttırımına ilişkin müdürler kurulu kararının tescili istemine ilişkin olarak davalı ... sicil müdürlüğü tarafından verilen ret kararının, Ticaret Bakanlığı’nın tüm ticaret sicil müdürlüklerine gönderdiği ve genel düzenleyici işlem mahiyetindeki 15.05.2019 tarihli Genelge ekinde iletilen ve uyulması talimatı verilen, bila günlü Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yazısı uyarınca belediye veya bağlı kuruluşların sahip veya ortağı oldukları belediye şirketlerinin genel kurulunda belediye ve bağlı kuruluşu temsil edecek kişilerin belediye meclisi kararıyla belirlenmesinin gerekmesine rağmen alınan kararda bu gerekliliğe uyulmadığı gerekçesine dayanıldığı anlaşılmıştır.
Davacı şirket ana sözleşmesinden şirket kurucularının dava dışı Ankara Büyükşehir Belediyesi ve Ankara ... Ekmek ve Un Fabrikası A.Ş. olduğu anlaşılmaktadır. Davacı şirketin davaya konu 20/10/2020 tarih ve 2137 sayılı müdürler kurulunda oy birliği ile alınan kararda Ankara ... Ekmek ve Un Fabrikası A.Ş.'yi ...'ın, Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'nı ise Baki Kerimoğlu'nun temsil ettiği görülmüştür. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın 24/06/2020 tarih ve 134 sayılı yazısı gereği Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı sermayesini temsilen Türk Ticaret Kanunu'nun 623, 624, 625, 626'ncı maddeleri ile ilgili diğer mevzuat hükümlerine istinaden Müdürler Kurulu Başkanlığı'na sınırsız yetkili olarak Baki Kerimoğlu'nun atanmasına, 2020/2086 Karar No'lu kararı ile ... ... Ekmek ve Un Fabrikası A.Ş.'nin 26/06/2020 tarih ve 14081979-050.01.01 sayılı yazısı gereği Müdürler Kurulu üyesi olarak 24/06/2020 tarihinden itibaren ...'ın atanmasına ve TTSG'de ilan edilmesine oy birliği ile karar verildiği; söz konusu temsilci tayinine ilişkin kararın ticaret siciline tescil ve ilanına yönelik davacı şirket başvurusunun davalı ... sicil müdürlüğü tarafından davaya konu tescil başvurusunda olduğu gibi belediye veya bağlı kuruluşların sahip veya ortağı oldukları belediye şirketlerinin genel kurulunda belediye ve bağlı kuruluşu temsil edecek kişilerin belediye meclisi kararıyla belirlenmesinin gerekmesine rağmen alınan kararda bu gerekliliğe uyulmadığı gerekçesiyle reddine dair verilen kararın Ankara ...Ticaret Mahkemesinin 12/04/2021 tarih ve 2020/298 Esas, 2021/230 Karar sayılı kararı ile iptaline, temsilci değişikliğinin tesciline ve tescilin Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına karar verilmiş olup verilen bu kararın 16/04/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Belediye organlarının görevleri 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda sayma yoluyla gösterilmiştir. Buna göre 33.maddede oluşumu belirtilen belediye encümenin görevleri 34.maddede açık bir biçimde sayılmış olup, bu görevler arasında şirket müdürünü atama bulunmadığı görülmektedir. Yine aynı yasanın 17.maddesinde oluşumu belirlenen belediye meclisinin görevleri 18.maddede açık bir biçimde gösterilmiş olmakla bu görevler içerisinde şirket müdürü atama yetkisi bulunmadığı görülmektedir. Ancak, 18.maddenin (i) bendinde “Bütçe içi işletme ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununa tâbi ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan ayrılmaya, sermaye artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar vermek.” (j) bendinde ise “Belediye adına imtiyaz verilmesine ve belediye yatırımlarının yap-işlet veya yap-işlet-devret modeli ile yapılmasına; belediyeye ait şirket, işletme ve iştiraklerin özelleştirilmesine karar vermek.” hükümleri düzenlenmiştir. Bu bent hükümlerinden de şirket müdürü atama yetkisinin belediyenin bu organının yükümlülüğünde bulunmadığı açık bir şekilde anlaşılmaktadır. Belediyenin diğer organı belediye başkanının yükümlülükleri aynı yasanın 38.maddesinin (a-o) bentleri arasında belirtilmiş olup, (p) bendinde “Kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak.” hükmü düzenlenmiştir. Bu madde düzenlemesinde de belediye başkanına açık bir yetki yüklenmemiştir. Ancak, gerek kanunun genel ve gerekse madde gerekçesinden böyle bir yetkisinin bulunmadığı anlaşılmamaktadır. Dolayısıyla, belediye encümeni ve meclisine yüklenmeyen bir görevin 38/p madde içeriğinden belediye başkanının yükümlülüğünde olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, davalının işlemi ret gerekçesi yerinde değildir. Bundan ayrı, normlar hiyerarşisi ilkesi uyarınca anayasa, kanun, kanun hükmünde kararname, tüzük, yönetmelik, yönerge, genelge ve diğer alt düzenleyici işlemler dikkate alınması gerekir. Uyuşmazlığın çözümünde uygulanması gereken yasa maddeleri yukarıda açıklanmış olup, yasa hükümlerinin bulunmaması halinde alt normların sırasıyla uygulama alanı tartışılabilir. Başka bir ifadeyle, yasal bir düzenleme genelge ile ortadan kaldırılamayacağından, ticaret sicil müdürlüğü bakanlık genelgesinden önce kanun hükümleri ile bağlıdır (Emsal: Yargıtay 11. HD.'nin 10/12/2020 tarihli ve 450-5812 sayılı kararı). Kezalik davaya konu sermaye arttırımına ilişkin müdürler kurulunda dava dışı hissedar Ankara ... Ekmek ve Un Fabrikası A.Ş.'ni temsil eden ...'ın atanmasına ve TTSG'de ilan edilmesine ilişkin davacı şirket başvurusunun davalı ... sicil müdürlüğü tarafından davaya konu ret işleminde dayanılan aynı gerekçelerle reddine dair verilen karar da Ankara ...Ticaret Mahkemesinin 12/04/2021 tarih ve ... Karar sayılı kararı ile iptal edilerek temsilci değişikliğinin tesciline ve tescilin Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına karar verilmiş olup bu karar 16/04/2021 tarihinde kesinleşmiş olmakla davalı ... sicil müdürlüğünün davaya konu ret işleminin temel dayanağı bir diğer mahkeme kararı ile de ortadan kalkmış olmaktadır.
Sonuç olarak tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin 20/10/2020 tarihli 2137 sayılı sermaye arttırımına ilişkin müdürler kurulu kararının ticaret siciline tescil ve ilan istemi yerinde görülerek Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sayılı tescil red işleminin iptali ile, ticaret sicile tescil ve ilan işleminin yapılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın kabulü ile Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sayılı tescil red işleminin iptaline, ret işlemine konu sermaye artırımı kararının tesciline ve tescilin Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 59,30 TL maktu karar ve ilam harcı için peşin alınan 54,40 TL 'nin mahsubu ile noksan olan 5,90 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Talep olunmadığından davacı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvuru harcı ve 54,40 TL tahsil edilen harç toplamı 108,80 TL 'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 48 TL tebligat/müzekkere masrafı olan yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 21/12/2021
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı