T.... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/130 Esas
KARAR NO: 2021/589
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... -....
Av. ... -
DAVALI : ... - ......
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/03/2020
KARAR TARİHİ: 27/09/2021
KARAR YAZMA TARİHİ: 05/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı (borçlu) aleyhine Ankara... Müdürlüğü'nün 2019/4599 E. sayılı dosyası ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı, anılan takibe herhangi bir borcu olmadığı gerekçesi ile itiraz ettiğini, yapılan itiraz nedeni ile icra takibi durdurulduğunu davalının takibe itirazına ilişkin dilekçesi İcra Müdürlüğünün takibin durdurulmasına ilişkin kararı taraflarına tebliğ edilmediğini, 09/08/2020 tarihinde yapmış oldukları taleplerinin reddedilmesi üzerine itirazdan haberdar olunduğunu, davalı borçlunun itirazları haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davalı şirkette işçi statüsünde çalışan ... tarafından, davacı ve davalı şirket aleyhine Ankara ...Mahkemesi'nin 2017/16 Esasına kayden "işe iade" talepli dava açıldığını, anılan dava sonucu verilen karar ile, "Davanın kabulüne" hükmedilmiş ve karar Ankara Bölge adliye Mahkemesi ... Dairesi tarafından verilen ilam ile kaldırılarak, yeni kurulan hükümle de davanın kabulüne kesin olmak üzere karar verildiğini, söz konusu karara istinaden; davacının başvurusu üzerine 24/01/2019 tarihinde 5 aylık işe başlatmama ücreti ile 4 aylık boşta geçen süreye ait ücreti olmak üzere toplam 38.824,91.-TL ile 15/05/2018 tarihinde 2.324,20.-TL vekalet ücreti ve yargılama gideri davacı vekiline ödendiğini, dava dışı ... (UÇAR)'ya ödenmek zorunda kalınan bu tutarın, davacı ile sözleşme imzalayan davalı yüklenici şirket tarafından Borçlar Kanunu ve imzalamış oldukları sözleşmelerin amir hükümleri gereğince, ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiğini, davalı şirket ile davacı arasında imzalanan sözleşmelerin ilgili maddelerinde; 4857 sayılı İş Kanununu ve ilgili mevzuat hükümlerinden doğabilecek ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, vesair her türlü yasal yükümlülükler ile, vergi mevzuatı ve sosyal sigortalar mevzuatı ile ilgili vesair mevzuat hükümlerinden doğacak çalıştırılacak işçiye ait her türlü yasal yükümlülüklerin, yükleniciye ait olacağını, bu hususlarda idarenin hiçbir şekilde sorumlu tutulmayacağına ilişkin hükümler yer aldığını, bu sözleşme maddelerinden gereği Mahkemesi yargılaması neticesinde davalıların çalışanı olan ... (UÇAR)'a ödemiş olduğu bu borcun asıl muhatabı ve ödemesi gereken yükümlüsü davalı şirket olduğunu, davacıya dava açan ... ise davacıdan ihale ile hizmet işi alan davalı firmanın işçisi olduğunu, davacının hiçbir şekilde bu işçiler hakkında tasarruf yetkisi bulunmadığını, davacının yükümlüsü ve sorumlusu olmadığı davacının çalışanı olmayan ve davalı şirketin çalışanı olan ...'nın sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklı talebiyle karşı karşıya bırakıldığını, ve 41.149,11.-TL'yi ödemek zorunda kalındığını, bu nedenle, davacinın uğradığı zararın davalı Şirket tarafından tazmin edilmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle davamızın kabulüyle borçlunun itirazının iptaline, Ankara... Müdürlüğünün 2019/4599 Esas sayılı takibin devamına, haksız itiraz eden borçlu aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere inkâr tazminatına hükmedilmesine yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin de davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının iddia ve talep ettiği alacak kalemlerinin zamanaşımına uğramış olacağını, Dava dışı işçi .... , Davalı müvekkil şirketin işçisi göründüğünü, davalı şirket, dava dışı işçinin, alt işvereni olup; davacı üst işveren ... ile ihale usulü yapılan Hizmet Alım Sözleşmesi uyarınca çalıştığını, bahsi geçen sözleşme belirli süreli iş sözleşmesi niteliğinde olduğundan davalı şirket alt işveren, üst işveren ... bünyesindeki işçileri ile sözleşme süresine mahsus çalıştığını, belirli süreli olarak davalı şirket ile ... arasında kurulan Hizmet Alım Sözleşmesi'nin süresinin dolması nedeniyle, davalı ile ... ve kurumun işçileri arasındaki iş sözleşmesi sonlandırdığını, davalı şirket davacı Üst İşveren ...'nün emir ve talimatları ile bağlı olduğunu, çalışanlarının işe girişi, işten çıkışı gibi hususlarda ... tek başına yetkili olup davalı bu talimatları uygulamakla mükellef oluğunu, yapılan işin ihale kapsamında olup alt işveren olan davalı şirketin işbu hususlarda yetkisi ve insiyatif hakkı bulunmadığını, bir an için davacının talebinde haklı olduğu kabul edilse dahi davalının alt işveren konumunda olduğunu, gerek çalıştırılacak işçi sayısı, gerek çalışma koşul ve şartları gerekse de işten çıkartma ve işe alma gibi hakların ihale makamı tarafından kullanıldığını, davalının bu yönde bir tasarrufunun bulunmadığını, ancak sosyal güvenlik hukuku açısından işçiyle şeklen bir ilişki kurulduğu tartışmasız olduğunu, dolayısıyla talep edilen, davacı kurumun davalı işçiye ödediği tazminattan davalının sorumlu olmadığını, İş Mahkemesi kararı ile hüküm altına alınan ve dava dışı işçiye ödenen alacakların ihale öncesi idarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yer almayan işçilik alacakları olduğunu, bu alacak kalemlerinden dolayı alt işverenlere herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu nedenle İş Mahkemesi kararı ile hüküm altına alınan işçilik alacaklarından davacı üst işveren tek başına sorumlu olup alt işverenlerden talepte bulunamayacağını, yine idari ve teknik şartnamede ve ayrıca hizmet alım sözleşmesinde, her türlü işçilik alacağından alt işverenlerin sorumlu olacağına dair düzenleme, sadece yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yer alan yana ihale kapsamında bulunan işçilik alacakları ve sigorta primleriyle sınırlı olduğunu, taraflar arasında imzalanan şartname veya sözleşmelerde, işçilerin İş Hukuku kaynaklı alacaklarından ihaleyi alan firma/firmaların sorumlu olacağına dair bir hüküm, yahut idarenin işçiye ödediği meblağı ihaleyi alan firmalardan rücuen isteyebileceğine ilişkin bir hüküm mevcut olmadığı, ... ile davalı firma arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmesi'nde işe başlatmama ücreti ile boşta geçen süre ücreti alacaklarından yüklenicilerin sorumlu olacağına ilişkin bir hükme rastlanılmadığını, hiçbir şekilde davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte; yukarıda belirtilen yasal hüküm karşısında davalı şirketlerin bir sorumluluğu olmamakla birlikte; sorumluluk yükletilmesi halinde de dava dışı işçiye yapılan ödemelerden yalnızca müvekkil şirketin alt işveren olarak bulunduğu sürelerle ilgili 1/2 oranında sorumluluğu söz konusu olabileceğini, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, Ankara... Müdürlüğü'nün 2019/4599E. Sayılı takibin iptaline, Davacı aleyhine takip miktarının %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, talep etmiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK: Dava; taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmesi gereğince davacı tarafından davalıya ait iş yerinde çalışan işçinin işe iade talepli davası üzerine mahkemece hüküm altına alınan işe iade kararının yerine getirilmesi amacıyla davacının yaptığı ödemeleri davalıdan tahsili için başlattığı icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; tarafların hizmet alım sözleşmesi çerçevesinde çalıştırılan işçinin iş akdinin feshi nedeniyle mahkemece hüküm altına alınan ve davacı yanca yapılan ödemelerden ayrı ayrı yahut müştereken sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise miktarları, yapılan takibe itirazda davalının haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatı ve kötü niyet tazminatı taleplerine ilişkin olduğu tespit edildi.
DELİLLER: Ankara... Müdürlüğünün 2019/4599 E. Sayılı dosyası dosyamız içerisine kazandırılmış, alacaklısının dosyamız davacısı, borçlusunun dosyamız davalısı olduğu, alacaklı tarafından 38.824,91 TL asıl alacak, 1.410,46 TL işlemiş faiz, 2.324,20 TL asıl alacak ve 184,54 TL işlemiş faiz toplamı 42.744,11 TL alacağı olduğundan bahisle genel haciz yolu ile icra takibinde bulunduğu, ödeme emrinin 18/04/2019 tarihinde davalıya tebliğ edilmesi üzerine davalı vekili tarafından 24/04/2019 tarihinde borca itiraz ediliği, borca itirazın ve davanın yasal süresi içerisinde olduğu görülmüştür.
Uyuşmazlığa konu Ankara ...Mahkemesinin 2017/16 - 2018/85 E.K sayılı dosyası ile İş Mahkemesi kararının infazına yönelik Ankara... Müdürlüğünün 2019/4599 Esas sayılı dosyaları ve davacı tarafından yapılan ödemelere ilişkin belgeler dosyamıza kazandırılmıştır.
Davacı vekili tarafından hizmet sözleşmesi, ödeme belgeleri dosyamıza delil olarak sunulmuştur.
Tüm deliller toplandıktan sonra dosya iş mevzuatı konusunda uzman hesap uzmanı bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişi Erdal Aras 14/12/2020 tarihli raporunda; Davacının Hizmet alım Sözleşmesi kapsamında, davacının davalı alt işveren yanında çalışan dava dışı işçi ...'ın, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ... Dairesi 2018/2270 - 2018/2744 E.K sayılı Ankara ...Mahkemesinin 2017/16 - 2018/85 E.K sayılı kararının kaldırılması ve yeniden hüküm kurulmasına ilişkin kararında “Davanın KABULÜ ile Feshin geçersizliğine ve davacının davalı ... İnsan Kaynakları Sos. Hiz. İnş. Arç. Kir. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ndeki İŞİNE İADESİNE, Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde davalılarca müştereken ve müteselsilen ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni göz önüne alınarak takdiren davacının (5) aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE, Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş (4) aylık ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili gerektiğinin TESBİTİNE" Davacının işe başlatılması halinde varsa ödenen ihbar ve kıdem tazminatının bu alacaktan mahsubuna, şeklinde karar verilmiştir.” Şeklindeki kararı neticesinde; Dava dışı işçi .... şe iade kararı verilen davalı ... İnsan Kaynakları Sos. Hiz. İnş. Arç. Kir. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti işe başlatılmadığı, işe başlatılmaması neticesinde BAM Kararına istinaden tarafından dava dışı işçiye, davacı ... Genel Müdürlüğü tarafından işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti ödendiği, yine ... Genel Müdürlüğü tarafından vekalet ve mahkeme masrafı ödediğinin anlaşıldığını, takdir ve değerlendirmesi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; Dosya içerinde bulunan Ankara... Dairesi ilamsız takip ödeme emrinde detaylı olarak belirtilen alacak tutarının toplamı olan 42.744,19 TL'den davalının sorumlu olduğu tutarın 42.744,19 TL olduğunu, sayın mahkemece taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinde, işçilerin iş akitlerinden doğacak davaya konu alacaklardan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunda bir düzenlemenin bulunmadığı karar vermesi halinde 42.744,19 TL'den tarafların yarı yarıya sorumlu olduğunun karar vermesi halinde davacının rücu edebileceği tutarın; 42.744,19/ 2—21.372,09 TL olduğunu mütala etmiştir.
Bilirkişi, taraf itirazlarının karşılanması ve Ankara BAM .... HD'nin 2018/2270 - 2018/2744 EK sayılı ilamında belirtilen 5 ay ve 4 aylık süreler yönünden işçinin talep edebileceği ücret miktarının ne kadar olduğunun tespiti ile tespit edilen ücret yönünden karar tarihinden ödeme tarihine kadar talep edilebilecek yasal faizin miktarının hesaplanması, sonrasında her bir ödeme yönünden ödeme tarihi ile takip tarihi arasında talep edilebilecek avans faizinin hesaplanması için ek rapor düzenlemesi hususunda yeniden görevlendirilmiş, bilirkişi .... 14/12/2020 tarihli raporunda; Dosya içerinde sunulu olan ... ” hesap detayında dava dışı işçinin işe başlatmama tazminatı hesabının 5 aylık net 25.633,95 TL yine boşta geçen süre 4 aylık net 13.190,96 TL hesaplandığının görüldüğünü, yine Ankara BAM ... HD'nin 2018 2270 - 2018/2744 EK sayılı ilamı karar tarihinin 04.12.2018 olduğu, 25.633,95 TL iş güvencesi tazminatının ödeme tarihini 24.01.2019 takip tarihinin 02.04.2019 olduğu, 13.190,96 TL boşta geçen süre ücretinin ödeme tarihinin 24.01.2019 takip tarihinin 02.04.2019 olduğunun görüldüğünü, takdiri sayın Mahkemeye ait olmak üzere dava dışı işçinin işe başlatmama tazminata ve boşta geçen süreye esas ücretinin aylık brüt 5.166,00 TL dikkate alınarak hesaplamalar yapıldığının görüldüğünü, işe başlatmama tazminatı hesabında sadece damga vergisi dikkate alınmış boşta geçen süre ücretinde SGK Kesintisi, Gelir Vergisi Kesinti(Matraha Göre ) Damga vergisi kesinti yapılmış ve AGİ eklendiğini, Bu durumda dosyaya sunulu hesaplama tablosu dikkate alındığında dava dışı işçinin işe başlatmama tazminatı ve ilgili faiz hesaplamalarının tazminat miktarı olan 38.824,91 TL asıl alacak yönünden ile 04/12/2018 karar tarihinden, 24/01/2019 ödeme tarihine kadar geçen dönem için 488,24 TL, 24/01/2019 ödeme tarihinden takip tarihine kadar geçen süre yönünden 1,410,46 TL olduğunu, Hesaplamaların kök raporda belirtildiği gibi; Dosya içerinde bulunan Ankara... Dairesi ilamsız takip ödeme emrinde detaylı olarak belirtilen alacak tutarının toplamı olan 42.744,19 TL'den davalının sorumlu olduğu tutarın 42.744,19 TL olduğunu, Taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinde, işçilerin iş akitlerinden doğacak davaya konu alacaklardan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu takdir ve değerlendirmesinin sayın mahkemede olduğunu mütala etmiştir.
Rapora davalı vekilinin itiraz etmesiyle birlikte, delillerin takdiri ve değerlendirilmesi mahkememize ait olmakla yeniden rapor alınması talebinin reddine karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davacı taraflar arasındaki hizmet alımına ait sözleşme kapsamında davalı tarafından çalıştırılan işçi yönünden, sorumlu oldukları tazminatın rücuen ödenmesi isteminde bulunmuş olup, Dava Hizmet Alım Sözleşmelerine istinaden açıldığından, iş alacaklarından sorumluluk hizmet alım sözleşmesi hükümleri çerçevesinde belirlenir, hizmet alım sözleşmesinde hüküm bulunmaması halinde İş hukuku mevzuatına göre yüklenici ve işveren işçiye karşı işçilik alacaklarından müteselsilen sorumludurlar. Ancak işçinin yüklenici işçisi olması nedeniyle işçilik alacaklarından hizmet sözleşmesi kapsamında nihai olarak yüklenici sorumludur. İş kanunda, alt işveren tarafından çalıştırılan işçiye karşı asıl işverenin de sorumlu kılınması, asıl işverenin iç ilişki açısından da, asıl sorumlu konuma geldiği şeklinde değerlendirilmez. Alınan bilirkişi raporunda da davalı ile imzalanan sözleşmenin ve eklerinin incelenmesinde işçilik alacaklarından sorumluluğa ilişkin düzenlenmelerin yer aldığı ve davalının İş hukuku mevzuatı uyarınca tam sorumlu olduğu dikkate alınmakla, gerekçeli bilirkişi raporuyla doğrulandığı üzere dava dışı işçinin işe başlatmama tazminatı hesabının 5 aylık net 25.633,95 TL yine boşta geçen süre 4 aylık net 13.190,96 TL hesaplandığı, Ankara BAM ... HD'nin 2018 2270 - 2018/2744 EK sayılı ilamı karar tarihinin 04.12.2018 olduğu, 25.633,95 TL iş güvencesi tazminatının ödeme tarihini 24.01.2019 takip tarihinin 02.04.2019 olduğu, 13.190,96 TL boşta geçen süre ücretinin ödeme tarihinin 24.01.2019 takip tarihinin 02.04.2019 olduğu, dava dışı işçinin işe başlatmama tazminata ve boşta geçen süreye esas ücretinin aylık brüt 5.166,00 TL dikkate alınarak hesaplamalar yapıldığının görüldüğünü, işe başlatmama tazminatı hesabında sadece damga vergisi dikkate alınmış boşta geçen süre ücretinde SGK Kesintisi, Gelir Vergisi Kesinti(Matraha Göre ) Damga vergisi kesinti yapılmış ve AGİ eklendiği, bu durumda dosyaya sunulu hesaplama tablosu dikkate alındığında dava dışı işçinin işe başlatmama tazminatı ve ilgili faiz hesaplamalarının tazminat miktarı olan 38.824,91 TL asıl alacak yönünden ile 04/12/2018 karar tarihinden, 24/01/2019 ödeme tarihine kadar geçen dönem için 488,24 TL, 24/01/2019 ödeme tarihinden takip tarihine kadar geçen süre yönünden 1,410,46 TL olduğu, takip talebine konu 2.324,20 TL'den ibaret asıl alacağın ise vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin olduğu mahkememizce kabul ve tespit edilmiş, davacının davasının tespit edilen bu miktarlar üzerinden kabulü ile itirazın iptaline, takibin takibin 38.824,91 TL asıl alacak, 1.410,46 TL işlemiş faiz, 2.324,20 TL asıl alacak, 184,54 TL işlemiş faiz toplamı 42.744,11 TL üzerinden devamına, 38.824,91 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren %19,50 oranında avans faizi işletilmesine, 2.324,20 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davalı takibe haksız olarak itiraz ettiğinden iptaline karar verilen alacağın %20'si olan icra inkar tazminatının İİK 67/2 maddesi uyarınca davalıdan alınarak davacıya ödenmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
1-Davanın KABULÜ ile; davalının Ankara... Müdürlüğünün 2019/4599 Esas sayılı icra dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 38.824,91 TL asıl alacak, 1.410,46 TL işlemiş faiz, 2.324,20 TL asıl alacak, 184,54 TL işlemiş faiz toplamı 42.744,11 TL üzerinden devamına, 38.824,91 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren %19,50 oranında avans faizi işletilmesine, 2.324,20 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
Davalı takibe haksız olarak itiraz ettiğinden takibin devamına karar verilen alacağın %20'si olan 8.548,82 TL icra inkar tazminatının İİK 67/2 md uyarınca davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 2.919,85 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 516,25 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.403,60 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olması nedeniyle, suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL zorunlu alabuluculuk ücretinin haklılık durumuna göre davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı taraf kendini bir vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap edilip takdir edilen 6.356,73 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar ve ilam harcından mahsup edilen 516,25 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri 54,40 TL başvuru harcı, 7,80 TL vekalet harcı, 650,00 TL bilirkişi ücreti, 193,00 TL tebligat ve müzekkere posta gideri olmak üzere toplam 905,20 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-HMK'nun 333 ve GAT'nin 5. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/09/2021
Katip ...
¸
Hakim ...
¸