1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya No : D3/1/Ö.G.-99/2
Karar No : 99-21/166-85
Karar Tarihi : 28.04.1999
Toplantıya Katılan
İkinci Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU,
Üyeler : Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU, Dr.Kemal EROL,
İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, Ali Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR.
Bildirimde Bulunan: Doğuş Holding A.Ş. ve T. Garanti Bankası A.Ş.
Taraflar: - Doğuş Holding A.Ş.
Doğuş Holding Binaları, İstinye Yokuşu, İstinye/İSTANBUL
- T. Garanti Bankası A.Ş.
Büyükdere Cad., No:63, 80670 Maslak/İSTANBUL
- Tansaş İzmir Büyükşegir Belediyesi İç ve Dış Tic. A.Ş.
Cumhuriyet Bulv., No:16, Konak/İZMİR
Dosya Konusu: T. Garanti Bankası A.Ş. ve Doğuş Holding A.Ş. tarafından Tansaş
İzmir Büyükşehir Belediyesi İç ve Dış Tic. A.Ş.’nin toplam %51 hissesinin
devralınmasına ilişkin izin talebi.
Raportörlerin Görüşü: Bildirim konusu devralma işlemine izin ve talep edilen menfi
tespit belgesinin verilmesinin uygun olacağı.
Dosya Evreleri: Dosya konusı talep ile Kurum kayıtlarına 05.02.1999 tarih, 383, 384
sayı ve 12.02.1999 tarih, 457 sayı ile intikal eden bildirimler üzerine, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7’nci maddesi ve 1998/2 sayılı Tebliğ ile
değişik 1997/1 sayılı "Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ"in ilgili hükümleri uyarınca, Raportörler Özlem GÜVEN
ve Ümit GÖRGÜLÜ tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen 20.04.1999 tarih,
D3/1/Ö.G.-99/2 sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 20.04.1999 tarih,
REK.0.07.00.00/20 sayılı Başkanlık önergesi ile Kurul toplantı gündemine ele
alınmıştır.
2 REKABET KURUMU
DEĞERLENDİRME
Söz konusu başvuru ile Garanti Bankası A.Ş. ve Doğuş Holding A.Ş., Tansaş
A.Ş.’nin sırasıyla %29 (A grubu) ve % 22 (B grubu) olmak üzere toplam % 51’lik
hissesini devralmak talebiyle bildirimde bulunmaktadır. Bu talep, 4054 sayılı
Kanun’un 7’nci maddesine dayanılarak çıkarılan 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in hangi hallerin birleşme ve devralma sayılacağının belirlendiği
2’nci maddesinin (b) bendinde yer alan “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer
bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da
kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol
etmesi” hükmü çerçevesinde değerlendirildiğinde, bu işlemin bir devralma olduğu
anlaşılmaktadır.
Öte yandan, dosya mevcudu bilgi ve belgeler çerçevesinde, Tansaş A.Ş.’nin
Türkiye Cumhuriyeti ölçeğinde ilgili ürün pazarı olan 400 m² ve üzeri süpermarketler
pazarında 1998 yılı cirosunun …………… T.L. olduğu belirlenmiştir. Garanti Bankası
A.Ş. ve Doğuş Holding A.Ş.’nin ilgili ürün pazarında cirosu bulunmamaktadır.
Dolayısıyla, devralma işlemi taraflarının ilgili tebliğ kapsamındaki toplam ciroları
1998 yılı itibariyle …………… T.L.’dir. Tansaş A.Ş’nin 1997 yılında pazar payı ise
%… olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca, İzmir içi toplam perakende satışlar dikkate
alındığında Tansaş A.Ş.’nin pazar payının %… civarında, Ege Bölgesi’nde ise % …-
… dolaylarında olduğu anlaşılmıştır.
Bu itibarla, Doğuş Holding A.Ş. ve Garanti Bankası A.Ş. tarafından, Tansaş
A.Ş.’nin %22 (B) ve %29 (A) grubu toplam % 51 oranında hisselerinin satın
alınmasına ilişkin bildirim konusu devir işlemi, 4054 sayılı Kanun'un 7’nci maddesine
dayanılarak çıkarılan 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen
25 trilyon TL ciro sınırınının ve Ege Bölgesi pazarında, aynı Tebliğ’de aranan %25
oranındaki pazar payı limitinin üstünde olduğu görülmektedir. Bu bağlamda, ön
incelemeye konu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir
devralma olduğu anlaşılmaktadır.
Kurulumuz, söz konusu başvurudan önce, Fiba Holding A.Ş. ve Güçbirliği
Holding A.Ş. konsorsiyumu tarafından Tansaş A.Ş’nin %22’sini temsil eden
55.000.000 adet hissenin devralınması amacıyla yapılan başvuru üzerine,
12.02.1998 tarihli toplantısında ilgili işleme izin vermiştir. Aynı konsorsiyum, Tansaş
A.Ş.’nin %29’unu temsil eden 72.500.000 adet A grubu (62.750.000 adet Fiba
Holding A.Ş.’ne, 9.750.000 adet adet Güçbirliği Holding A.Ş.’ne paylaştırılması
kararlaştırılan) hisse senedinin satın alınması amacıyla 25.06.1998 tarihinde
Kurumumuza ikinci bir başvuruda bulunmuştur. Söz konusu devralma işlemine
30.07.1998 tarih ve 77 sayılı karar ile izin verilmiştir.
Ancak, hisselerin devir işlemi İzmir Büyükşehir Belediye Encümeni’nin kararı
ile iptal edilmiştir. Daha sonra, 22.12.1998 tarihinde, İzmir Büyükşehir Belediye
Meclisi, Tansaş A.Ş.’nin 750.000.000.000.000 TL tutarındaki sermayesinin İzmir
Büyükşehir Belediyesi’ne ait 217.500.000.000 TL. tutarındaki sermaye payını temsil
3 REKABET KURUMU
eden %29 oranındaki A Grubu hisse senetlerinin pazarlık usulüyle blok satışına
karar vermiştir. Söz konusu ihaleyi Garanti Bankası A.Ş. kazanmıştır. İzmir
Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Türkiye Garanti Bankası A.Ş. arasında Belediye
Encümeni’nin 17.01.1999 tarih, 127.35/06.42 sayılı ihale kararına dayanılarak
yapılan hisse satış sözleşmesi, 08.01.1999 tarihinde imzalanmıştır.
İhaleyi kazanması üzerine Garanti Bankası A.Ş. Rekabet Kurumu’ndan izin
almak üzere 05.02.1999 tarihinde bildirimde bulunmuştur. Söz konusu izin talebinin
incelemesi devam etmekte iken, Kurumumuza, Tansaş A.Ş.’ne ait %22 oranındaki
(B) grubu hisselerinin Fiba Factoring Hizmetleri A.Ş., Fina Holding A.Ş., Gima Gıda
ve İhtiyaç Maddeleri A.Ş. ve Güçbirliği Holding A.Ş.’nden Doğuş Holding A.Ş.’ne
devrine izin verilmesi amacıyla 12.02.1999 tarihli muafiyet/menfi tespit başvurusu
intikal etmiştir. Söz konusu başvurunun 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olması
nedeniyle ilgili şirkete bir yazı gönderilmiş ve şirket 15.03.1999 tarihinde söz konusu
devir işlemine ilişkin birleşme/devralma başvurusunu yapmıştır.
Yukarıda da belirtildiği üzere, Garanti Bankası A.Ş.’nin Doğuş Holding
A.Ş.’nin bir iştiraki olması nedeniyle her iki başvurunun birlikte değerlendirilmesi
gerektiği sonucuna ulaşılmış ve durum her iki şirkete bildirilmiştir.
Bildirime konu devir işlemlerine izin verilmesi halinde; Garanti Bankası A.Ş.
Tansaş A.Ş.’nin % 29 hissesine, Doğuş Holding A.Ş. ise % 22 hissesine sahip
olacak ve ilgili belediyenin % 39.29 olan payı % 10.29’a düşecektir. Sonuç olarak,
Doğuş Holding A.Ş. ve Garanti Bankası A.Ş. toplamda % 51 oranında hisseye sahip
olmak suretiyle en büyük pay sahibi konumuna geçecektir.
Diğer taraftan, gerek A grubu hisse sahipleri olarak yönetim kurulunda ve
genel kurulda kontrolü ele geçirdiklerinden, gerekse Tansaş A.Ş. bünyesinde kalan
% 10’luk A grubu hisse senedinin C grubu hisse senedine dönüştürülmesi için
Sermaye Piyasası Kurulu nezdinde izin prosedürü çerçevesinde işlem
yapılacağından ve şirketin % 51'lik hissesine sahip olacaklarından, şirketin yönetimi
tamamiyle söz konusu gruba geçecektir.
4054 sayılı Kanun’un 7’nci maddesinde, “…hakim durum yaratmaya veya
hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir
kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucunu doğuracak birleşme ve devralmalar” hukuka aykırı bulunarak
yasaklanmıştır. Bununla beraber, dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Tansaş
A.Ş.’nin 78’i İzmirde, 14’ü İzmir dışında olmak üzere Ege Bölgesi’nde 92
mağazasının bulunduğu ve aynı bölgede % …-… civarında bir pazar payına sahip
olduğu, devralan Doğuş Holding A.Ş. ve Garanti Bankası A.Ş.’nin ise ilgili ürün
pazarında herhangi bir faaliyeti olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, devir
işleminden sonra ilgili coğrafi pazar olan Ege Bölgesi’nde Tansaş A.Ş.’nin
konumunda herhangi bir değişiklik olmayacaktır. Başka bir deyişle, bölgede hakim
durum yaratan veya mevcut hakim durumu güçlendiren bir işlem sözkonusu değildir.
Bu nedenle, sözkonusu işlemden ötürü ilgili piyasada rekabetin olumsuz yönde
etkilenmeyeceğini söylemek mümkündür.
4 REKABET KURUMU
Öte yandan, sözkonusu devralma işleminin Türkiye ölçeğindeki ilgili ürün
pazarı olan 400 m² ve üzeri süpermarketler açısından bir değerlendirmesi
yapıldığında; bu işlem sonucunda Tansaş A.Ş.’nin %…’luk pazar payında bir
değişiklik olmayacağı ve dolayısıyla ilgili pazarda ilk üç sırada yer alan Migros
T.A.Ş.’nin %…, Metro A.G’nin %… ve CarrefourSa’nın %… olan paylarının altında
kalmaya devam edeceği anlaşılmaktadır.
Devralma işleminin Türkiye’deki bütün perakende satışlar açısından
değerlendirmesi yapıldığında ise sonucun 400 m² ve üzeri pazardaki duruma benzer
olduğu anlaşılmaktadır. Sektörün tümü dikkate alındığında, Tansaş A.Ş.’nin pazar
payının, Migros T.A.Ş.’nin pazar payının altında olduğu görülmektedir.
SONUÇ
Doğuş Holding A.Ş. ve T.Garanti Bankası A.Ş. tarafından Tansaş İzmir
Büyükşehir Belediyesi İç ve Dış Ticaret A.Ş.’nin sırasıyla %22 B grubu ve %29 A
grubu olmak üzere toplam % 51 hissesinin devralınmasına ilişkin bildirimin
değerlendirilmesi sonucunda; sözkonusu işlemin, tarafların ilgili ürün pazarındaki
toplam ciroları ve pazar payları yönüyle, 4054 sayılı Kanun’un 7’nci maddesine
dayanılarak çıkarılan 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı “Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğuna, ancak, bu devir işlemi
sonucunda, aynı Kanun’un 7’nci maddesinde belirtilen bir hakim durumun
yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesine yönelik olarak
rekabetin olumsuz yönde etkilenmesinin sözkonusu olmayacağı kanaatine varılarak
bildirim konusu devir işlemine izin verilmesine; ayrıca 4054 sayılı Kanun'a aykırılık
oluşmadığından, aynı Kanun’un 8’inci maddesi uyarınca talep edilen menfi tespit
belgesinin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy