Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-3-067 (Devralma) Karar Sayısı : 25-04/105-59 Karar Tarihi : 06.02.2025 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN B. RAPORTÖRLER : Barış BİRCAN, Hatice Berna ERMENEK, Hüseyin TEKELİ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Sudarshan Chemical Industries Limited Temsilcisi: Av. Anıl ACAR Lamartine Caddesi No. 10 Taksim, 34437, İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Tamamı Sudarshan Chemical Industries Ltd.e ait olan Sudarshan Europe B.V.nin Heubach Holding S.a.r.l.ın birtakım varlıklarını ve hisselerini devralması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 08.11.2024 tarih ve 58716 ile intikal eden ve 23.01.2025 tarihli ve 61732 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 29.01.2025 tarih ve 2024-3-067/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Yapılan bildirimde, tamamı Sudarshan Chemical Industries Ltd.'e (SUDARSHAN) ait olan Sudarshan Europe B.V. (SUDARSHAN EUROPE) tarafından Heubach Holding S.a r.l.'ın birtakım varlıklarının ve hisselerinin1 (HEUBACH) devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Bildirim formunda yer alan bilgilere göre, HEUBACH’ın bazı şirketleri (Heubach Colorants Germany GmbH, Heubach GmbH, Heubach Group GmbH and Dr. Hans Heubach GmbH), 25.04.2024 ve 07.05.2024 tarihlerinde, Almanya Braunschweig Bölge Mahkemesine kendi varlıkları bakımından iflas başvurusunda bulunmuştur. Braunschweig Bölge Mahkemesi, söz konusu şirketlere bir iflas idaresi atamıştır. SUDARSHAN, HEUBACH dâhil olmak üzere, HEUBACH’ın mevcut durumda iflas idaresinin elinde bulunan şirketlerini devralmak istemektedir. 1 (.....), (.....),(.....),(.....),(.....), (.....), (.....), (.....),(.....), (.....),(.....),(.....), (.....), (.....), (.....),(.....), (.....), (.....),(.....),(.....),(.....), (.....),(.....),(.....), (.....),(.....),(.....), (.....), (.....),(.....),(.....),(.....),(.....), (.....), (.....),(.....),(.....),(.....),(.....),(.....),(.....), (.....), (…..), (.....), (.....). Heubach Grubu içerisindeki (.....), (.....), (.....), (.....), (.....), (.....), (.....), (.....), (.....) şirketlerindeki hisseler devralmanın kapsamı dışındadır. (.....), (.....), (.....) ve (.....) hisseleri ise devredilmeyecek ancak bu şirketlerin varlıkları devredilecektir . Söz konusu teşebbüslerin devrine ek olarak, iflas etmiş ekonomik birimler olan (.....), (.....), (.....) ve (.....)’nin varlıkları da dolaylı olarak (.....) aracılığıyla (.....)’ye devredilecektir.
25-04/105-59 2/11 (6) SUDARSHAN, Sudarshan Grubu’nun holding şirketidir. Teşebbüsün hisseleri Hindistan Borsası ve Hindistan Borsası’nın bir parçası olan Bombay Borsası’nda işlem görmektedir. (7) SUDARSHAN; organik, inorganik pigmentler, boyalar, pigment preparatları ve efekt pigmentlerinden performans renklendiricileri, sedefli pigmentler ve özel kimyasallar gibi çeşitli ürünlere uzanan pigmentlerin küresel çapta sağlayıcısıdır. SUDARSHAN'ın, Hollanda'da SUDARSHAN EUROPE, ABD'de Sudarshan North America Inc., Meksika'da Sudarshan Mexico S. De R.L de CV, Çin'de Sudarshan Shanghai Trading Company Limited, Japonya'da Sudarshan Japan Limited ve Brezilya'da Sudarshan Brazil LTDA ünvanlı yerel iştirakleri bulunmakla birlikte, teşebbüsün Türkiye'de herhangi bir iştiraki bulunmamaktadır. SUDARSHAN, Türkiye'de esas olarak bir satış distribütörü olan SAFIC Alcan Kimya Sanayi ve Ticaret AŞ aracılığıyla faaliyet göstermektedir. (…..). (8) HEUBACH’ın ürün portföyü; organik pigmentler, inorganik pigmentler, boyalar ve pigment preparatları olmak üzere üç ana ürün kategorisinden oluşmaktadır. Bu ürünler; otomotiv, tüketim malları ve plastik imalatı gibi çeşitli sektörlerdeki müşteriler tarafından iç ve dış cephe boyaları, otomobil kaplamaları, bobin kaplamaları, baskı mürekkepleri, plastik renklendirme ve korozyon koruma gibi geniş bir uygulama yelpazesinde kullanılmaktadır. (9) Heubach Grubu Almanya merkezli olup Almanya, Brezilya, Hindistan ve Meksika'daki imalat tesisleri dâhil olmak üzere dünya genelinde doğrudan ve dolaylı birçok iştirake sahiptir. Heubach Grubu, Türkiye'de korozyon koruma pigmentleri, inorganik renk pigmentleri ve hibrit pigmentler, organik pigmentler, boyalar ve pigment preparatları ürünlerinin tedarikinde hizmet sunmaktadır. HEUBACH ayrıca Türkiye'de, Heubach Colorants Turkey Boya Sanayi ve Ticaret AŞ (Colorants Solutions TR) ünvanlı bir iştirake sahiptir. (10) Devralan SUDARSHAN dünya genelinde; organik ve inorganik pigmentler, boyalar, pigment preparatları, efekt pigmentleri, performans renklendiricileri, sedefli pigmentler ve özel kimyasallar gibi ürünlerin sağlayıcısı olarak faaliyet göstermektedir. Teşebbüs tarafından; SUDARSHAN’ın Türkiye’de pigment preperatları ve boya pazarına ilişkin bir faaliyetinin bulunmadığı belirtilmiştir. Devre konu HEUBACH ise Türkiye'de organik pigmentler, inorganik pigmentler, pigment preparatları ve boya ürünlerini tedarik etmektedir. Bu bakımdan organik pigmentler, inorganik pigmentler, pigment preparatları ve boya ürünlerinin ilgili ürün pazarı olarak belirlenip belirlenmeyeceğinin, daha dar veya daha geniş ürün pazarlarının tanımlanması gerekip gerekmediğinin başta talep ikamesi dikkate alınmak suretiyle değerlendirilmesi gerekmektedir. Söz konusu pazarlara ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmektedir. Pigment Pazarı (11) Pigmentler bir malzemenin yüzeyini kaplayarak renklendiren bileşiklerdir. Dalga boyu seçici emiliminin bir sonucu olarak yansıyan veya iletilen ışığın rengini değiştirmektedirler. Spesifik pigmentler, görünür ışığın yalnızca belirli dalga boylarını emmekte, böylece diğer dalga boylarının ışığını yansıtmakta veya saçmaktadır. Yansıyan ışık spektrumu rengi tanımlamaktadır. Pigmentler; boya, mürekkep, plastik, kumaş ve diğer malzemeleri renklendirmek için kullanılan kuru renklendiriciler olarak üretilmektedir. Pigmentler uygulama ortamlarında çözünmemektedirler. (12) Genel olarak pigmentler; organik, inorganik veya efekt pigmentler olarak sınıflandırılmaktadır. Organik pigmentler; kimyasal olarak sentezlenmiş, parlak, şeffaf veya opak renk tonları yelpazesi oluşturan karbon bazlı ürünlerdir. Organik
25-04/105-59 3/11 pigmentlerin başlıca uygulamaları arasında mürekkepler, kaplamalar, plastikler ve özel uygulamalar bulunmaktadır. Organik pigmentler başta renk tonları olmak üzere çeşitli özeliklerine göre Azoheterosiklik, Benzimidazolon, BONA Lakeli, Diarylid Pigmentler, Diketopirrolo-Pirol, Dioksazin, Izoindolin ve Izoindolinon, Monoazo, Naftol Azo Pigmentler, Ftalosiyanin, Pirazolonlar, Kinakridon, ß-Naftol gibi sınıflara ayrılmaktadır. İlgili maddelerin kullanım alanlarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir. Tablo-1: Organik Pigmentlerin Kullanıldığı Sektör ve Ürünler (1) Madde (2) Maddenin en çok kullanıldığı sektör veya ürünler Azoheterosiklik (3) Plastik maddelerin renklendirilmesi (4) Benzimidazolon (5) Kaplama uygulamaları kullanımı (mimarî, endüstriyel ve otomotiv), plastiklerin renklendirilmesi, yüksek dayanaklılık gerektiren baskı (printing) uygulamaları (6) BONA Lakeli (7) Plastiklerin renklendirilmesi, baskı uygulamaları, tarım kimyasalları ve tohumların renklendirilmesi (8) Diarylid Pigmentler (9) Yüksek montanlı baskı uygulamaları düşük kalite plastiklerin renklendirilmesi (10) Diketopirrolo-Pirol (11) Kaplama uygulamalarında kullanım (mimarî, endüstriyel ve otomotiv), plastiklerin renklendirilmesi, baskı (12) Dioksazin (13) Kaplama uygulamaları kullanımı (mimarî, endüstriyel ve otomotiv), plastiklerin renklendirilmesi, yüksek dayanaklılık gerektiren baskı uygulamaları (14) İzoindolin ve İzoindolinon (15) Kaplama uygulamaları kullanımı (endüstriyel), plastiklerin renklendirilmesi, yüksek dayanaklılık gerektiren baskı uygulamaları (16) Monoazo (17) Kaplama uygulamaları kullanımı (esas olarak mimarî ve yol çizgileri), vasat performanslı baskı uygulamaları (18) Naftol Azo Pigmentler (19) Kaplama uygulamaları kullanımı, plastiklerin renklendirilmesi (20) Ftalosiyanin (21) Kaplama uygulamaları kullanımı (mimarî, endüstriyel ve otomotiv), plastiklerin renklendirilmesi, baskı uygulamaları (yüksek montanlı işleme renklerinden yüksek değerli etkisiz baskıya kadar) (22) Pirazolonlar (23) Kaplama uygulamaları kullanımı, plastiklerin renklendirilmesi, baskı uygulamaları (24) Kinakridon (25) Kaplama uygulamaları kullanımı (mimarî, endüstriyel ve otomotiv), plastiklerin renklendirilmesi, baskı uygulamaları (26) β-Naftol (27) Kaplama uygulamaları kullanımı (mimarî), plastiklerin renklendirilmesi, baskı uygulamaları (esas olarak yüksek montanlı işleme renkleri) (28) Kaynak: Cevabi Yazı (13) İnorganik pigmentler, organik pigmentlerde olduğu gibi karbon zincirlerine ve halkalarına dayanmakta olup genellikle yüksek dayanıklılık ve solmazlık özellikleri göstermektedirler. İnorganik pigmentler kuru öğütülmüş minerallerden, genellikle metallerden ve metalik tuzlardan oluşmaktadır. Bileşimleri nedeniyle, inorganik pigmentler genellikle organik pigmentlerden daha az parlak, daha opak ve daha çözünmezdir. İnorganik pigmentler boya, plastik ve inşaat uygulamalarında yaygın olarak kullanılmaktadır. (14) Yaygın inorganik pigment sınıfları, titanyum dioksit (TiO2), karbon siyahı, ultramarine, demir oksit ve kompleks inorganik renk pigmentleri (KİRP/CICP) olarak sayılabilecektir. TiO2 ve karbon siyahı, çok sayıda uygulama için sırasıyla beyaz ve siyah özelliklerin üretilmesini kolaylaştırırken ultramarine mavi renk elde etmek için kullanılmaktadır. Demir oksitler ise genellikle sarı, kırmızı ve siyah gibi çeşitli renkler için tercih edilmektedir. KİRP’ler, yüzey kaplamalarının ve yapı malzemelerinin formülasyonu veya polimer ve plastiklere dağıtılması için kobalt bazlı maviler, titanat bazlı sarı ve turuncu tonlar ve demir bazlı bronz ve kahverengiler dâhil olmak üzere karışık metal oksitlere dayalı diğer renkli inorganik pigmentler grubudur. KİRP’ler genellikle plastik ve seramiklerin renklendirilmesi amacıyla talep edilmektedir.
25-04/105-59 4/11 (15) Efekt pigmentler, pul pul ve katmanlı bir yapıya sahip olup bu yapıları ışığın farklı seviyelerde yansımasına neden olmaktadır. Efekt pigmentleri; vakum metalize pigmentler (VPM), sedefli efekt pigmentler olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. VPM alüminyumun efekt pigmentler grubuna ait olan ve genel anlamda alüminyum efekt pigmentlerin görsel bir metalik alüminyum etkisi yaratmakta ve ayrıca ısı ve korozyona (aşınmaya) karşı koruma sağlaması gibi işlevsel rollere sahip, diğer alüminyum efekt pigmentlerinden ciddi ölçüde daha pürüzsüz ve bu nedenle çok daha yansıtıcı bir yüzey sunduğu ifade edilmektedir. Sedefli efekt pigmentler; doğal mika pulcuklarının titanyum dioksit veya demir oksit gibi şeffaf metal oksitlerin ince filmleriyle kaplanmasıyla üretilmekte, sedefli efekt pigmentleri farklı kırılma indekslerine ve ışık emme özelliklerine sahip çok katmanlı bir yapı göstermektedir. Pigment Preparatları Pazarı (16) Pigment üreticileri tipik olarak pigment ürünlerini orijinal toz formlarında tedarik etmektedirler, ancak çeşitli malzemeleri renklendirmek için pigmentlerin kullanımını kolaylaştıran işlenmiş pigment formları olan çeşitli pigment preparatları veya dağıtımları sunarak ek değer katabilmektedirler. (17) Pigmentlerin çoğu pratik olarak çözünmezdir ve bu nedenle renklendirmeleri gereken malzemelere uygulanabilmeleri için "ayrıştırılmaları" veya dağıtılmaları gerekmektedir. Pigment üretim süreci sırasında, birincil partiküller genellikle kümelenmekte ve yığınlar oluşturmaktadır. Pigmentlerin pigment preparatlarına dağıtılması sırasında, pigment üreticileri veya diğer ara imalatçılar, bu yığınları parçalamak için yüksek parçalama ve diğer yöntemleri kullanmaktadır. Boya Pazarı (18) Boyalar, bir malzemeye bir dereceye kadar kalıcılık ile renk veren maddelerdir. Boyalar, pigment parçacıklarından daha küçük moleküllere sahiptir. Su, yağ, alkol ve gliserin gibi diğer çözücülerde çözünür olduklarından uygulandıkları malzeme tarafından emilebilmektedirler. Pigmentler ve pigment preparatlarının aksine, malzemelerin yüzeyine yapıştırılmaktadır, ancak emilmemektedir. (19) Genel olarak, boyalar pigmentlerden daha düşük ışık ve renk haslığına sahiptir ve UV'ye dayanıklı değildir, ancak belirli ürünlere uygulanması daha kolaydır, örneğin lifler, tekstiller, kağıt ve bazı durumlarda plastikler ve sıklıkla daha yüksek parlaklık ve renk gücü sunmaktadırlar. (20) Yukarıda özelliklerine yer verilen pigment, pigment preparatları ve boya pazarlarına yönelik daha önce alınan Rekabet Kurulu (Kurul) kararlarındaki ilgili ürün pazarlarının hangi şekilde tanımlandığına yönelik tabloya aşağıda yer verilmektedir. Tablo-2: Boya, pigment ve pigment preparatları pazarlarına ilişkin geçmiş Kurul kararları Karar Tarihi Karar Sayısı İlgili Ürün Pazarı 29.7.2004 04-49/663-167 reaktif boyalar, vat boyalar, indigo boyalar, direkt boyalar, kükürtlü boyalar, asit boyalar, dispers boyaları, katyonik boyalar, pigmentler 23.02.2006 06-14/168-40 organik renk pigmentleri, efekt pigmentleri, inorganik renk pigmentleri ve renk pigmenti ayrışımları 26.12.2013 13-72/994-425 inorganik renkli pigmentler, demir oksit 22.12.2020 20-36/497-222 “benzimidazolon”, “izoindolin”, “perilen”, “kinakridon”, “kinoftalon”, “ftalosiyanin”, “azo”, “demir oksit”, “VMP”, “sedefli efekt pigmenti”, “preparatlar” ve “matbaa mürekkepleri”
25-04/105-59 5/11 26.08.2021 21-40/574-2772 “Monoazo”, “Diarilit”, “Benzimidazolon”, “İzoindolin”, “Ftalosiyanin”, “Kinakridon”, “DPP”, “KİRP’ler”, “Pigment Preparatları” ve “Boya Pazarı” (21) Tabloda yer verilen kararlara bakıldığında Kurulun ilgili ürün pazarlarını geniş olarak değerlendirerek organik pigmentler, inorganik pigmentler ve efekt pigmentleri şeklinde tanımladığı kararların mevcut olduğu görülmekle birlikte, son yıllardaki yaklaşımın daha dar bir ilgili ürün pazarının tanımlanmasına dönüştüğü anlaşılmaktadır. AB Komisyonu (Komisyon) uygulamalarına bakıldığında ise, pigmentler segmentinde ilgili ürün pazarlarını organik ve inorganik olarak tanımladığı ancak söz konusu pigment türlerinin potansiyel alt bölümlere ayrılabileceği hususuna da dikkat çekildiği anlaşılmaktadır. Nitekim, Komisyon’un Clariant/Hoechst3 ve BASF/Engelhard4 kararlarında organik ve inorganik pigmentleri farklı ürün pazarları olarak değerlendirmiştir. BASF/CIBA5 kararında ise organik ve inorganik pigmentlerin kimyasal sınıfa göre daha ileri potansiyel alt bölümlere ayrılabileceğini, zira "her bir pigment sınıfının farklı bir kimyası, özellikleri, rengi, tonları ve performansı olduğu ve buna çeşitli sınıfların arz ya da talep yönlü olarak değiştirilebilir olmadığı” ifade edilmiştir. Bu çerçevede Komisyon, bizmut vanadat, kurşun kromat, perilenler, indanthron mavisi, izoindolinler, sedefli pigmentler ve kinakridon pazarlarını olası ürün pazarları olarak değerlendirmiştir. (22) Sonuç olarak, gerek pazara ilişkin bilgiler, gerekse geçmiş Kurul ve Komisyon kararları ile bildirim formunda yer alan bilgiler dikkate alındığında ilgili pazarların geniş haliyle organik pigmentler, inorganik pigmentler, pigment preparatları ve boya pazarı olarak ele alınması mümkün olsa da, mahiyetinin daha net ortaya koyulması amacıyla bildirim konusu işlem bakımından ilgili ürün pazarlarının daha dar bir sınıflandırma ile “Azoheterosiklik”, “Benzimidazolon”, “BONA Lakeli”, “KİRP”, “Diarylid Pigmentler”, “Diketopirrolo-Pirol”, “Dioksazin”, “Izoindolin ve Izoindolinon”, “Monoazo”, “Naftol Azo Pigmentler”, “Ftalosiyanin”, “Pirazolonlar”, “Kinakridon”, “ß-Naftol”, “Pigment Preparatları” ve “Boya Pazarı” olarak belirlenebileceği kanaatine ulaşılmıştır. (23) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde “Kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde bir ya da daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması 4054 sayılı Kanun’un 7.maddesi kapsamında bir devralma işlemi sayılır” denilmektedir. İşlem öncesinde tamamı SK Neptune Husky Finance S.à.r.’ın kontrolünde olan HEUBACH işleme izin verilmesi halinde SUDARSHAN’ın kontrolüne geçecektir. Bu kapsamda, bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olduğu değerlendirilmektedir. (24) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 2022/2 sayılı Tebliğ’i ile 7. maddesinin birinci fıkrası "Bu Tebliğ’in 5. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma işleminde; İşlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yedi yüz elli milyon TL’yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı iki yüz elli milyon TL’yi veya devralma işlemlerinde devre konu varlık ya da faaliyetin, birleşme işlemlerinde ise işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun iki yüz elli milyon TL’yi ve diğer işlem taraflarından en az birinin dünya cirosunun üç milyar TL’yi aşması halinde söz konusu 2 İlgili dosyada ulaşılacak nihai sonucu etkilemeyeceğinden ilgili ürün pazarı net bir şekilde tanımlanmamıştır. 3 Komisyon’un IV /M. 911, Clariant / Hoechst kararı, 1997, 17 ila 19. paragraflar. 4 Komisyon’un M. 4102, BASF / Engelhard kararı, 2007, 19. paragraf. 5 Komisyon’un 56 M. 5355, BASF / CIBA kararı, 2009, 104-108. paragraf.
25-04/105-59 6/11 işlemin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Kuruldan izin alınması zorunludur.” demek suretiyle hangi tür birleşme ya da devralma işlemlerinin Kurul iznine tabi olduğunu belirlemektedir. (25) Tarafların ciro bilgileri incelendiğinde, bildirime konu devralma işleminin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin (b) bendinde yer alan eşikleri aşması nedeniyle Kurulun iznine tabi bir işlem olduğu değerlendirilmektedir. (26) Devralan SUDARSHAN ile devre konu HEUBACH’ın Türkiye’deki faaliyetlerine ve bu faaliyetler uyarınca oluşan etkilenen pazarlara aşağıdaki tabloda yer verilmektedir. Tablo-3: İşlem Taraflarının Türkiye’deki Faaliyetleri SUDARSHAN HEUBACH Etkilenen Pazar Organik Pigmentler Azoheterosiklik ✓ ✓ Yatay Benzimidazolon ✓ ✓ Yatay BONA Lakeli ✓ ✓ Yatay Diarylid Pigmentler ✓ ✓ Yatay Diketopirrolo-Pirol ✓ ✓ Yatay Dioksazin ✓ ✓ Yatay İzoindolin ve İzoindolinon ✓ ✓ Yatay Monoazo ✓ ✓ Yatay Naftol Azo Pigmentler ✓ ✓ Yatay Ftalosiyanin ✓ ✓ Yatay Pirazolonlar ✓ ✓ Yatay Kinakridon ✓ ✓ Yatay β-Naftol ✓ ✓ Yatay İnorganik Pigmentler KİRP ✓ ✓ Yatay Pigment Preparatları ✓ X - Boyalar X ✓ - Kaynak: Bildirim Formu (27) Tablo-3’ten de görüleceği üzere, tarafların çoğunlukla organik pigmentlerin alt kırılımları bakımından Türkiye’deki faaliyetleri örtüşmektedir. Bunlara ek olarak inorganik pigment sınıfındaki KİRP pazarında da devre konu ve devralan tarafların her ikisinin Türkiye’de hizmet sunduğu anlaşılmaktadır. Pigment preparatları pazarında SUDARSHAN’ın; boya pazarında ise devre konu HEUBACH’ın Türkiye’de faaliyetleri bulunmasına karşın diğer işlem tarafının bu alanlarda Türkiye’de faal olmaması nedeniyle herhangi bir örtüşme olmadığı görülmektedir. Yukarıdaki tablo uyarınca tarafların on üç organik, bir inorganik olmak üzere on dört ürün bakımından faaliyetlerinin yatay olarak örtüştüğü anlaşılmaktadır. (28) Etkilenen pazarlara ilişkin öncelikle organik ve inorganik pigment pazarlarına yönelik teşebbüslerin pazar paylarına bakıldığında pazarın organik ve inorganik pigmentler şeklinde geniş tanımlanması halinde tarafların Türkiye’deki pazar paylarının oldukça düşük olduğu ve pazarda güçlü rakiplerinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte bildirime konu işlem çerçevesinde yatay örtüşme meydana gelen “Azoheterosiklik”, “Benzimidazolon”, “BONA Lakeli”, “KİRP”, “Diarylid Pigmentler”, “Diketopirrolo-Pirol”, “Dioksazin”, “Izoindolin ve Izoindolinon”, “Monoazo”, “Naftol Azo Pigmentler”, “Ftalosiyanin”, “Pirazolonlar”, “Kinakridon”, “ß-Naftol” olmak üzere toplam on dört pazarda işlem taraflarının 2021-2023 dönemine ilişkin Türkiye’de sahip oldukları pazar payı verileri de değerlendirilmektedir. 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ait pazar payları yıllar itibarıyla büyük oranda benzer olduklarından sadece 2023 yılına ilişkin değerlendirme yapılması yeterli olacaktır. Bildirim konusu işlemin gerçekleşmesi
25-04/105-59 7/11 halinde, 2023 yılı için değer bazında olmak üzere tarafların toplam elde edeceği yaklaşık pazar payları; azoheterosiklik pigment pazarında %(.....), benzimidazolon pigment pazarında %(.....), bona lakeli pigment pazarında %(.....), KİRP pigment pazarında %(.....), diarylid pigmentler pigment pazarında %(.....), diketopirrolo-pirol pigment pazarında %(.....), dioksazin pigment pazarında %(.....), izoindolin ve izoindolinon pigment pazarı %(.....), monoazo pigment pazarında %(.....), naftol azo pigmentler pigment pazarında %(.....), ftalosiyanin pigment pazarında %(.....), pirazolonlar pigment pazarında %(.....), kinakridon pigment pazarında %(.....) ve β-naftol pigment pazarında %(.....)’dir. (29) Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’un (Yatay Kılavuz) 18. paragrafında birleşik teşebbüsün ilgili pazardaki paylarının toplamının %20’nin altında olması halinde, söz konusu birleşme işleminin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin, incelemenin derinleştirilmesini ve birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığının varsayılabileceği ifade edilmektedir. Bu çerçevede bildirim konusu devralma işleminin bona lakeli, KİRP, diarylid pigmentler, diketopirrolo-pirol, dioksazin, izoindolin ve izoindolinon, naftol azo pigmentler, ftalosiyanin, pirazolonlar ve β-naftol pazarlarında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte olmadığı değerlendirilmektedir. Bu sebeple devralma işleminin yatay etkilerinin incelenmesi kapsamında bu pazarlara yönelik daha ayrıntılı bir değerlendirme yapılmayacak olup yalnızca birleşik teşebbüsün pazar payları toplamının %20’yi aştığı azoheterosiklik, benzimidazolon, monoazo ve kinakridon pazarlarında daha detaylı bir değerlendirme yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. (30) Öncelikle birleşik teşebbüsün ve rakiplerinin pazar paylarına ve göreli konumlarına ilaveten, ilgili pazarda işlem sonrasında oluşacak olan yoğunlaşma oranları da, işlemin değerlendirilmesi bakımından önem arz etmektedir. Nitekim Yatay Kılavuz’un 15. paragrafında “Bir pazardaki yoğunlaşma seviyeleri, pazarın rekabetçi yapısı hakkında faydalı bilgiler sunar. Yoğunlaşma seviyelerini ölçmek için, yoğunlaşma oranı (CR4, CR5 vb.), Herfindahl Hirschman Endeksi (HHI) veya diğer ölçütler kullanılabilir.” ifadesi yer almaktadır. (31) Bu kapsamda pazardaki yoğunlaşma düzeyini ve işlem sonrasında bu yoğunlaşma düzeyinde ortaya çıkacak artışı görmek için Herfindahl-Hirschman Index’in (HHI) hesaplanması yerinde olacaktır. Yatay birleşmelerin değerlendirilmesinde HHI seviyelerine ilişkin olarak dikkate alınan hususlar aşağıdaki tabloda özetlenmiştir6. Tablo-4: HHI Analizinde Kullanılan Değerlendirme Aralıkları İşlem Sonrası HHI Değer Değişim Sonuç HHI2000 ∆25-04/105-59 8/11 kadar işlem sonucunda birleşik teşebbüsün pazarda lider oyuncu olabileceği söylenebilecekse de SUDARSHAN’ın pazar payının oldukça sınırlı olması nedeniyle pazar paylarında önemli bir artış gerçekleşmeyeceği için işlemin pazardaki rekabet üzerindeki etkisinin sınırlı olabileceği değerlendirilmektedir. Buna ek olarak Türkiye pazarında Hifi, ve DIC gibi sırasıyla %(.....) ve %(.....) pazar payına sahip güçlü rakiplerin mevcudiyetinin de işlemin etkisini sınırlandırdığı söylenebilecektir. (34) Monoazo pigment pazarına bakıldığında; 2023 için SUDARSHAN’ın %(.....) ve HEUBACH’IN %(.....) pazar payına sahip olduğu görülmektedir. Söz konusu işlemin gerçekleşmesi halinde, birleşik teşebbüsün %(.....) pazar payına sahip olacağı anlaşılmaktadır. (35) Monoazo pigment pazarına ilişkin HHI değerleri işlem öncesi ve sonrası için sırasıyla 562; 600 olmakla birlikte işlemin HHI değerinde 38 birimlik bir artış meydana getireceği anlaşılmaktadır. Söz konusu değerlere bakıldığında ise meydana gelen artışın Yatay Kılavuz’da belirtilen eşiklerin altında kaldığı görülmektedir. SUDARSHAN’ın pazar payının oldukça sınırlı olması nedeniyle söz konusu işlemin gerçekleşmesi halinde pazar paylarında önemli bir artışın gerçekleşmeyeceği değerlendirilmektedir. Diğer taraftan pazarda yüksek pazar payına sahip birçok teşebbüs bulunmaktadır. Nitekim Trust Chem ve Lily’nin Türkiye’deki pazar payları sırasıyla %(.....) ve %(.....) olup anılan rakiplerin birleşik teşebbüs üzerinde rekabetçi baskı uygulamaya devam edebilecekleri değerlendirilmektedir. (36) Azoheterosiklik pigment pazarına bakıldığında; 2023 için SUDARSHAN’ın %(.....) ve HEUBACH’IN %(.....) pazar payına sahip olduğu görülmektedir. Söz konusu işlemin gerçekleşmesi halinde, birleşik teşebbüsün %(.....) pazar payına sahip olacağı anlaşılmaktadır. (37) Azoheterosiklik pigment pazarına ilişkin HHI değerleri işlem öncesi ve sonrası için sırasıyla 1335; 1655 olmakla birlikte işlemin HHI değerinde 320 birimlik bir artış meydana getireceği anlaşılmaktadır. Söz konusu değerlere bakıldığında ise meydana gelen artışın Yatay Kılavuz’da belirtilen eşikleri aştığı görülmektedir. (38) Bildirim formundaki ve cevabi yazılardaki bilgilere göre ilgili pazarda faaliyet gösteren çok sayıda teşebbüsün mevcut olması (DIC, Hifi, Gaoyou, Trust Chem ve Vijay gibi), herhangi bir giriş engelinin bulunmaması, güçlü alıcıların bulunması, alıcıların aynı anda birden fazla tedarikçiyle çalışabilmesi tedarikçi değiştirmenin yaygın olması, azoheterosiklik pazarında yaklaşık %(.....) oranında atıl kapasitenin bulunması dikkate alındığında, bildirim konusu devralma işleminin gerçekleşmesi halinde azoheterosiklik pazarında etkin rekabetin önemli ölçüde azalmasının söz konusu olmayacağı söylenebilecektir. SUDARSHAN ve HEUBACH’ın azoheterosiklik tedarik ettiği müşterilerine bakıldığında; HEUBACH’ın 2021 ve 2002 yıllarında hiç azoheterosiklik satışı yapmadığı (…..) ünvanlı teşebbüse 2023 yılında Türkiye’de yaptığı azoheterosiklik satışının %(.....)’ini yaptığı görülmektedir. Yine bu üç yıl boyunca HEUBACH’ın ilgili üründeki Türkiye’de yaptığı satışların yaklaşık üçte birinin (…..)’ye yapıldığı anlaşılmaktadır. HEUBACH’a benzer şekilde SUDARSHAN’ın da azoheterosiklik pazarında Türkiye’de yaptığı satışların 2021 yılında %(.....)’si, 2023 yılında %(.....) Osaf Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti. ünvanlı (OSAF) tek bir teşebbüsedir. Son üç yılın ikisinde yüksek alımlar yapan OSAF’ın 2022 yılında SUDARSHAN’dan hiç azoheterosiklik temin etmediği görülmekte olup bu durumun alıcıların yıllara göre tedarikçilerini değiştirmede bir engelle karşılaşmadığını gösterdiği değerlendirilmektedir. Sonuç olarak söz konusu üründe Türkiye’deki alıcıların alıcı gücüne sahip olduğu ve tedarikçi değiştirme imkânlarının bulunduğu dikkate
25-04/105-59 9/11 alındığında, bildirim konusu işleme izin verilmesi durumunda azoheterosiklik pazarında etkin rekabetin önemli ölçüde kısıtlanmayacağı kanaatine ulaşılmıştır. (39) Kinakridon pigment pazarına bakıldığında; 2023 için SUDARSHAN’ın %(.....) ve HEUBACH’ın %(.....) pazar payına sahip olduğu görülmektedir. Söz konusu işlemin gerçekleşmesi halinde, birleşik teşebbüsün %(.....) pazar payına sahip olacağı anlaşılmaktadır. (40) Kinakridon pigment pazarına ilişkin HHI değerleri işlem öncesi ve sonrası için sırasıyla 1666; 2006 olmakla birlikte işlemin HHI değerinde 340 birimlik bir artış meydana getireceği anlaşılmaktadır. Söz konusu değerlere bakıldığında ise meydana gelen artışın Yatay Kılavuz’da belirtilen eşikleri aştığı görülmektedir. Sunulan bilgi ve belgelerden anlaşılacağı üzere pazarda faaliyet gösteren çok sayıda teşebbüs bulunması (DIC, DCL, Riwa, Liwang ve Jinyuan gibi), herhangi bir giriş engelinin bulunmaması, güçlü alıcıların bulunması, alıcıların aynı anda birden fazla tedarikçiyle çalışabiliyor olması, kinakridon pazarında yaklaşık %(.....) oranında atıl kapasitenin varlığı gibi hususlar dikkate alındığında, bildirim konusu devralma işleminin gerçekleşmesi halinde kinakridon pazarında etkin rekabetin önemli ölçüde azalmasının söz konusu olmayacağı değerlendirilmektedir . (41) Azoheterosiklik pazarına benzer şekilde kinakridon pazarı açısından da Türkiye’deki alıcıların alıcı gücüne sahip olup olmadığının ortaya koyulması için işlem taraflarının sunduğu bilgiler incelendiğinde; HEUBACH’ın 2021 ve 2022 yıllarında kinakridon satışı yapmadığı (…..) 2023 yılında (.....) kilogram ürün tedarik ederek toplam satışının %(.....)’unu bahse konu teşebbüse yaptığı görülmektedir. SUDARSHAN’ın ise 2021-2023 yıllarında yıllık satışlarının (.....) yaptığı anlaşılmaktadır. Bu bakımdan kinakridon pazarında da Türkiye’de güçlü alıcıların mevcut olduğunu söylemek mümkün olup işleme izin verilmesi halinde kinakridon pazarındaki etkin rekabetin önemli ölçüde kısıtlanmayacağı değerlendirilmektedir. (42) Son olarak azeheterosiklik ve kinakridon pigment pazarlarına ilişkin çıkılan bilgi ve belge talepleri sonucu gelen cevabi yazılarda özetle; (.....) tarafından SUDARSHAN ve HEUBACH ile çalışmadıkları için işlemin kendileri açısından bir önemi olmadığı (.....) tarafından ilgili işlemin birim maliyetlerde pozitif yönde etki oluşturabileceği, birden fazla ülkede azoheterosiklik ve kinakridon üretimi olduğu bilgisi dâhilinde işlemin herhangi bir şekilde tekel oluşturmayacağı, (.....) tarafından ilgili pazarlar bakımından iki teşebbüs haricinde de alternatiflerin bulunduğu ifade edilmiştir. (43) İlgili bilgi taleplerinin yanı sıra (.....) ile gerçekleştirilen toplantıda özetle; - (.....) pasta7 üretimi olmasına rağmen pasta üretimlerinde kullanılan pigmentleri SUDARSHAN, HEUBACH gibi firmalardan satın aldığı, bu iki firmanın pazarda önemli oyuncular olduğu, 7 (.....) tarafından pastanın, yüzeydeki boya hatalarının fırça/zımpara/bez çiziklerini ve oksidasyonu gidermek, yüzeye yeni bir görünüm kazandırmak için tasarlandığı belirtilmiştir. https://endustriyel.dyo.com.tr/sektorler/oto-tamir-boyalari/urunler?filter=324#:~:text=Dyo%20Kal%C4%B1n%20Pasta%20ya%C4%9F%20ve,bir%20g%C3%B6r%C3%BCn%C3%BCm%20kazand%C4%B1rmak%20i%C3%A7in%20tasarlanm%C4%B1%C5%9Ft%C4%B1r.
25-04/105-59 10/11 - Bazı renk gruplarında SUDARSHAN ve HEUBACH’ın birbirine alternatif iki firma olduğu bilinmekte olup bu devralma ile birlikte ürün gruplarında daralma olabileceği, - Alternatiflerin bulunmasının tedarikçilerin fiyat belirleme gücünü sınırladığı, örneğin yüksek fiyat teklif edildiğinde (.....)'nun alım yapmama yoluyla bir yaptırım uyguladığı; ancak bu devralma gerçekleşirse böyle bir seçeneğin ortadan kalkabileceği, - Çin’deki firmaların bazı ürünler için alternatif olsa da kalite sorunlarının yaşanabildiği, - Pigmentlerin alternatiflerinin mevcut olduğu, ancak bazı ana gruplarda yeterli alternatif bulunmadığı, - Bu devralmanın SUDARSHAN’ın ürün gamını sadeleştirmesine yol açabileceği, - Bu devralmanın fiyat, tedarik ve rekabet yönüyle diğer firmaları etkileyeceği, - (.....) sanayi grubunda faaliyet gösterdiği ve SUDARSHAN ile HEUBACH’tan alım yaptıkları, bu iki firmanın muadili olarak Çin menşeili Sincol Corporation, ABD menşeili firmalar ve Avrupa’da da başkaca firmaların bulunduğu, - Ancak bu alternatif firmaların ürün gamlarının SUDARSHAN ve HEUBACH kadar geniş olmadığı, bazılarının yalnızca organik, bazılarının ise yalnızca inorganik pigment sattığı, - Bütün pigmentleri tek bir firmadan almanın lojistik ve fiyat olarak daha avantajlı olduğu, dolayısıyla birçok ürünü aynı anda satan firmayla çalışmanın daha avantajlı olacağı, ancak bunun aksinin de mümkün olduğu hususları dile getirilmiştir. (44) Gelen cevabi yazılardan elde edilen bilgiler ve BOSAD ile yapılan toplantıda ifade edilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde, SUDARSHAN ve HEUBACH’ın küresel çapta önemli oyucular olmasından kaynaklı bazı teşebbüslerin işlem özelinde çekincelerinin olduğu görülmekle birlikte, sektör genelinde iki firmanın alternatiflerinin mevcut olduğu ve işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde kısıtlanmasının düşük bir ihtimal olarak değerlendirildiği anlaşılmaktadır. (45) Sonuç olarak bildirime konu işlem sonucunda, işlem taraflarının pazar paylarının toplamının %20’yi aştığı “Azoheterosiklik, Monoazo, Benzimidazalon, Kinakridon” ilgili ürün pazarlarında her bir pazar bakımından rekabetçi baskı oluşturabilecek rakip teşebbüsler bulunmaktadır. Teşebbüs tarafından sunulan bilgilere göre, ithalatın önünde önemli bir giriş engeli söz konusu olmayıp son üç yıl içinde Türkiye’de herhangi bir organik veya inorganik pigment üreticisi bulunmamakta ve pigment sektöründeki ithalat oranının son üç yıldır %(.....) olduğu tahmin edilmektedir. Pigment türleri arasında geçiş maliyetinin düşük olması8, üretim genişletme maliyetlerinin düşüklüğü, pigment tedarikinin bölgelere göre önemli taşıma maliyetlerine maruz kalmaması, Çin ve Hindistan gibi ülkelerde güçlü rakiplerin faaliyet göstermesi, fikri mülkiyet engellerinin bulunmaması, küresel çapta atıl kapasitenin mevcudiyeti gibi pazar özellikleri birlikte dikkate alındığında söz konusu pazarlarda işlem dolayısıyla etkin rekabetin önemli ölçüde azalmayacağı değerlendirilmektedir. (46) Bu çerçevede, bildirime konu işlem ile 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun ortaya çıkmayacağı kanaatine varılmıştır. 8 20-36/497-222 sayılı Kurul kararı, para. 27.
25-04/105-59 11/11 H. SONUÇ (47) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy