AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞÜRÜLME KARARI
Başvuru No.44967/12
TAŞİR İNŞAAT VE DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ / Türkiye
(bkz. ekli tablo)
Başkan
Branko Lubarda,
Hâkimler
Pauliine Koskelo,
Marko Bošnjak,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Viktoriya Maradudina’nın katılımıyla1 Temmuz 2021 tarihinde Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 4 Mayıs 2012 tarihinde yapılan başvuruyu ve davalı Hükümetin, Mahkemeyi, başvuruyu kayıttan düşürmeye davet eden deklarasyonunu dikkate alarak, gerçekleştirdiği kapalı oturumdaki müzakereler sonucunda aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAY VE USUL
Başvuran şirket ile ilgili ayrıntılı bilgiler, ekte bulunan tabloda yer almaktadır.
Başvuran şirket, Mahkeme önünde, Şanlıurfa Barosuna bağlı Avukat M. Yıldızsoy tarafından temsil edilmiştir.
Başvuran tarafın, Sözleşme’nin 6. maddesinin 1. fıkrası, 7. maddesinin 1. fıkrası ve Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi bağlamındaki şikâyetleri (ceza yargılamasına göre üçüncü kişi olan başvuran şirketin, iyi niyetli mal sahibi olarak haklarını savunması için ceza yargılamasına katılmaya davet edilmeden, aracının müsadere edilmesi) Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Dostane çözüm amacıyla yapılan görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından, Hükümet, bu şikâyetlerin gündeme getirdiği sorunları çözmek için tek taraflı bir deklarasyon yapmayı Mahkeme’ye teklif ettiklerini bildirdi. Hükümet ayrıca, Mahkemeyi Sözleşme’nin 37. maddesi uyarınca, başvuruyu kayıttan düşürmeye davet etmiştir.
Hükümet, başvuran şirket hakkındaki yargılamanın, Sözleşme’yle güvence altına alınan haklara riayet etmediğini kabul etmiştir. Hükümet, başvuran şirkete ekte bulunan tabloda yeniden düzenlenen miktarın ödenmesini önermiş ve Mahkemeyi, başvuruyu Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi uyarınca, kayıttan düşürmeye davet etmiştir. Bu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilecek ve Mahkeme kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde ödenecektir. Belirtilen süre içerisinde ödenmediği takdirde, Hükümet, sürenin sona erdiği tarihten söz konusu meblağın fiili olarak ödenmesine kadar geçen süre zarfında, Avrupa Merkez Bankasının anılan dönem için geçerli olan marjinal kredi faiz oranına üç puanlık bir artış eklemek suretiyle belirlenecek basit faizi uygulayacağını taahhüt etmektedir.
Ödeme, davanın nihai çözümü olarak kabul edilecektir.
Tek taraflı deklarasyon metni 1 Nisan 2021 tarihinde başvuran şirkete iletilmiştir. Mahkeme, başvuran tarafın, deklarasyondaki ifadeleri kabul etmediğini belirten yanıtını 19 Nisan 2021 tarihinde almıştır.
Mahkeme, Sözleşme’nin 37 § 1 (c) maddesinin aşağıdaki durumlarda bir davayı kayıttan düşürmesine izin verdiğini hatırlatır:
“(...) Mahkemenin saptadığı herhangi bir nedenle, talebin incelenmesine devam etmesi artık haklı değildir.”
Dolayısıyla, bu hüküm uyarınca Mahkeme, başvuranlar davalarının devam etmesini isteseler bile, davalı hükümetin tek taraflı beyanına dayanarak başvuruları kayıttan düşürebilir (bk. özellikle, Tahsin Acar/Türkiye (öncelikli sorun) [BD], no. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI, WAZA Sp. z.o.o./Polonya (k.k.), no. 11602/02, 26 Haziran 2007 ve Sulwińska/Polonya (k.k.), no. 28953/03, 18 Eylül 2007).
Mahkemenin, mallara el konulmasına dair Devletin sorumluluğu konusundaki içtihadı net ve çok sayıdadır (bk. örnek olarak, Uzan ve diğerleri/Türkiye, no. 19620/05 ve diğer 3 başvuru, 5 Mart 2019).
Hükümetin deklarasyonunda yer alan ikrar ve önerilen tazminat miktarı (benzer davalarda verilenlerle uyumlu olan) göz önüne alındığında, Mahkeme, başvuruyu incelemeye devam etmek için artık herhangi bir neden bulunmadığı kanaatindedir (Sözleşme, madde 37 § 1c).
Mahkeme ayrıca, yukarıda belirtilen mülahazalar ışığında, Sözleşme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan insan haklarına saygının, başvuruyu daha fazla incelemesini gerektirmediği kanaatindedir (Sözleşme, madde 37 § 1 son cümlesi).
Mahkeme son olarak, Hükümet’in tek taraflı deklarasyon koşullarına uymaması halinde, başvurunun Sözleşme’nin 37 § 2 maddesi kapsamındaki davalar listesine yeniden eklenebileceğini vurgulamıştır (bkz. Josipović/Sırbistan, (k.k.) no.18369/07, 4 Mart 2008).
Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, bu başvurunun kayıttan düşürülmesi uygundur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Davalı Hükümetin deklarasyonundaki açıklamaları ve verilen taahhütlere riayet edilmesini sağlamak için öngörülen özel koşulları dikkate almaya;
Başvurunun Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
İşbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiş olup, 22 Temmuz 2021 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Viktoriya Maradudina Branko Lubarda
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Başkan
EK
Sözleşme’nin 6. maddesinin 1. fıkrası, 7. maddesinin 1. fıkrası ve Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi ile ilgili başvuru
Başvuru No ve Tarihi
Başvuranın Adı
Temsilcinin Adı ve Şehri
Hükümetin Deklarasyonunun Alındığı Tarih
Başvuranın Yazısının Alındığı Tarih
Maddi ve Manevi Zarar ile Masraflar için ödenmesine hükmedilen meblağ
(Avro olarak)[1]
44967/12
04/05/2012
TAŞIR İNŞAAT VE DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ
Yıldızsoy Murat
Şanlıurfa
01/04/2021
19/04/2021
7 650
[1]Ayrıca, talep eden tarafça vergi olarak ödenmesi gereken herhangi bir miktar.