Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-2-208 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-73/1156-450
Karar Tarihi : 18.12.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler :Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ,
İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Adnan AKGÜN, Evrim Özgül KAZAK
C. BİLDİRİMDE : - Traçim Beton San. ve Tic. A.Ş.
BULUNAN Temsilcisi: Av. Hikmet KOYUNCUOĞLU
Büyükdere Cad. Tevfik Erdönmez Sk. 21. Blok K:4 D:7
Esentepe/Şişli/İstanbul 20
D. TARAFLAR : - Traçim Beton San. ve Tic. A.Ş.
Büyükdere Cad. No:38 Mecidiyeköy/İstanbul
- TBS Beton ve Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.
Organize Sanayi Bölgesi 2. Cadde No. 23 Y.
Dudulu/Ümraniye/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: TBS Beton ve Ürünleri Sanayi ve Tic. A.Ş.’ye ait
malvarlığının Traçim Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından kiralanması
işlemine izin verilmesi talebi. 30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 04.11.2008 tarih ve 7162 sayı ile giren ve
eksiklikleri en son 18.11.2008 tarih ve 7616 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim
üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde düzenlenen 03.12.2008 tarih ve 2008–2–208/Öİ-08-AA sayılı
Devralma Ön İnceleme Raporu, 05.12.2008 tarih ve REK.0.06.00.00-120/404 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 08-73 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bildirim konusu devralma işleminin,
- TBS Beton ve Ürünleri Sanayi ve Tic. A.Ş.’ye ait malvarlığının Traçim Beton Sanayi 40
ve Ticaret A.Ş. tarafından kiralanması işleminin 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemi
olduğu, söz konusu devir işleminin ilgili pazarlarda hakim durum yaratmaya veya
mevcut bir hakim durumu güçlendirmeye yol açacak bir işlem olmadığı ve bu sebeple
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde bildirim konusu işleme izin
verilmesinde bir sakınca olmadığı,
08-73/1156-450
2
- Devralma işlemini gerçekleştiren Soyak Grubu’na 4054 sayılı Kanun’un 16.
maddesinin b bendi uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği
ifade edilmiştir. 50
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Kapsamı
Bildirim konusu işlemi TBS Beton ve Ürünleri Sanayi ve Tic. A.Ş.(TBS)’nin (binek
otolar hariç) tüm malvarlığının Traçim Beton Sanayi ve Ticaret A.Ş.(Traçim)
tarafından kiralanması oluşturmaktadır. Söz konusu kiralama işlemi Traçim ve TBS
arasında imzalanan Kiralama Sözleşmesi (Sözleşme) uyarınca gerçekleştirilmektedir.
Sözleşme çerçevesinde Traçim, Sözleşme ekinde yer verilen TBS’nin tüm hazır
beton santralleri, araçlar ve taşınmazlar için her yıl kira bedeli ödeyecektir.
Sözleşmesinin 3.1. maddesine göre, Sözleşme 30.10.2008 tarihinde başlamış olup
bir yıl süreli bir sözleşmedir. Bununla birlikte Sözleşme’nin 10.4. maddesinde 60
sözleşmenin taraflarca 15 gün önceden haber vermek koşulu ile her zaman
tazminatsız olarak fesih edilebileceği, 3.2. maddesinde ise tarafların sözleşmeyi 15
gün önceden yazılı şekilde sona erdirmedikçe bir yıl süre ile sözleşmenin
kendiliğinden her yıl yenileceği ifadeleri yer almaktadır.
H.2. Taraflar
H.2.1. Traçim
Traçim hazır beton sektöründe faaliyet göstermek üzere 16.06.2008 tarihinde
kurulmuştur. Bildirim formunda yer verilen bilgilere göre Traçim halihazırda herhangi
bir faaliyette bulunmamaktadır. Traçim’in ortaklık yapısı aşağıda gösterilmektedir:
Tablo 1: Traçim Ortaklık Yapısı 70
Hissedar Hisse Oranı (%)
Erkut Soyak (….)
M. Necmettin Tüfekçi (….)
Cüneyt Ertuğrul (….)
H. Cem Bahadır (….)
Tevfik Dönmezler (….)
Betonist Beton Yatırım A.Ş. (….)
Toplam 100
Traçim ortaklarından H. Cem Bahadır, TBS’nin kontrolünü tek başına elinde
bulunduran gerçek kişidir. Traçim’in hakim ortağı Betonist Beton Yatırım A.Ş. ise
Soyak Grubu tarafından kontrol edilen ve 06.06.2008 tarihinde kurulmuş olan bir
şirkettir. Dosya mevcudu bilgilere göre Soyak Grubu, döküm( boru ekleme parçaları,
fittings), inşaat (konut), çimento, enerji, gayrimenkul ve sivil havacılık alanlarında
faaliyette bulunmaktadır.
Traçim Ana Sözleşmesi’nin 9. maddesinde Şirketin genel kurul tarafından Türk
Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca bir yıl için seçilecek 6 kişilik bir yönetim kurulu 80
tarafından yönetileceği, 10. maddesinde ise, yönetim kurulunun yarıdan bir fazla üye
ile toplanacağı ve ekseriyetle karar vereceği ile yönetim kurulu toplantı ve karar
nisabının Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olduğu ifadelerine yer verilmektedir.
Bu çerçevede, Traçim’in tek başına Soyak Grubu tarafından kontrol edildiği
anlaşılmaktadır.
08-73/1156-450
3
Dosya mevcudu bilgilere göre, Soyak Grubu hazır beton alanında daha önce Soyak
Beton San. ve Tic. A.Ş. (Soyak Beton) ile yürüttüğü faaliyetlerini Traçim ile
sürdürmeyi planlamaktadır. Bu çerçevede Traçim ile Soyak Beton arasında, Soyak
Beton’un tüm malvarlıkları ve üretim araçlarının Traçim’e kiralanması için bir kira 90
sözleşmesi imzalanmıştır. Dolayısıyla Traçim hazır beton alanındaki faaliyetlerini
Soyak Beton ve TBS’nin hazır beton tesisleri aracılığıyla sürdürecektir.
Soyak Beton, hazır beton sektöründe, İstanbul ili Avrupa ve Asya yakalarında İkitelli,
Hadımköy, Samandıra ve Ömerli ilçelerinde olmak üzere toplam 4 hazır beton tesisi
ile faaliyette bulunmaktadır. Soyak Beton’un 2007 yılı toplam cirosu (…………)
YTL’dir. Soyak Beton’un ortaklık yapısına aşağıda yer verilmektedir:
Tablo 2 : Soyak Beton Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
Yılmaz Soyak (….)
Erkut Soyak (….)
Bilge Soyak (….)
Gülden Tüfekçi (….)
Ayfer Sengir (….)
M. Necmettin Tüfekçi (….)
M. Rasim Sengir (….)
Cem Tüfekçi (….)
Cüneyt Ertuğrul (….)
Toplam 100
H.2.2. TBS 100
TBS hazır beton sektöründe faaliyet göstermektedir. TBS İstanbul’un Avrupa ve Asya
yakalarında Ayazağa, Kıraç, Alibeyköy, Bayrampaşa, Dudulu ve Orhanlı ilçelerinde
toplam 6 adet hazır beton tesisi bulunmaktadır.
TBS’nin 2007 yılı cirosu (…………..) YTL’dir. TBS’nin ortaklık yapısı aşağıdaki
tabloda gösterilmektedir:
Tablo 3: TBS’nin Ortaklık Yapısı (%)
Hissedar Hisse Oranı %
Ecom Investment (….)
H. Cem Bahadır (….)
Yılmaz Bahadır (….)
Gülseren Bahadır (….)
Kağan Eren (….)
Toplam 100
Bildirim formunda yer verilen bilgilere göre Ecom Investment H. Cem Bahadır’ın
kontrolünde bulunan bir holding şirketidir. Bu çerçevede TBS’nin, Cem Bahadır
tarafından kontrol edildiği anlaşılmaktadır.
H.3. İlgili Pazar 110
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirime konu işlem, TBS’nin hazır beton tesisleri ve hazır beton üretimine ilişkin
diğer araç ve taşınmazların Traçim tarafından kiralanmasına ilişkindir. Bu nedenle,
ilgili ürün pazarının “hazır beton pazarı” olarak belirlenmiştir.
08-73/1156-450
4
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
Hazır beton; çimento, agrega, belli katkı malzemeleri ve suyun karıştırılması
yöntemiyle üretilen bir inşaat malzemesidir. Hazır beton, üretildikten sonra yaklaşık 1
saat içinde tüketilmesi gereken, bu sebeple stoklanamayan ve üretildiği tesisten belli 120
bir mesafeden daha uzak bölgelere taşınması teknik ve ekonomik açıdan mümkün
olmayan bir üründür. Hazır beton hem yukarıda sayılan özellikleri hem de yüksek
taşıma maliyetlerinin varlığı nedeniyle üretildiği tesisten en fazla yaklaşık 50 km
uzaklığa götürülebilmektedir.
Devralma işlemine konu hazır beton tesislerinden TBS’ye ait Ayazağa, Alibeyköy,
Kıraç, Bayrampaşa tesisleri ile Soyak Beton’dan kiralanarak Traçim tarafından
kontrol edilen İkitelli, Hadımköy tesisleri İstanbul İli Avrupa yakasında yer alırken,
TBS’ye ait Dudullu ve Orhanlı tesisleri ile Soyak Beton’dan kiralanarak Traçim
tarafından kontrol edilen Samandıra ve Ömerli tesisleri İstanbul ili Anadolu yakasında
yer almaktadır. Bildirim formunda yer verilen bilgilere göre devre konu tesislerden 130
İstanbul ilinde yakalar arası satış yapılmamaktadır.
Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, dosya kapsamında ilgili coğrafi
pazarın “İstanbul ili Avrupa yakası” ile “İstanbul ili Anadolu yakası” olarak
belirlenmesinin uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
H.4. Değerlendirme
H.4.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in 2 (b) maddesine göre “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin
diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya
da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya 140
kontrol etmesi” teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmiştir.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında “Bu Tebliğ bakımından kontrol, ayrı ayrı ya da
birlikte, fiilen ya da hukuken bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama olanağı
sağlayan haklar, sözleşmeler veya başka araçlarla ve özellikle bir teşebbüsün
malvarlığının tamamı veya bir kısmı üzerinde mülkiyet veya işletilmeye müsait bir
kullanma hakkıyla veya bir teşebbüsün organlarının oluşumunda veya kararları
üzerinde belirleyici etki sağlayan haklar veya sözleşmelerle meydana getirilebilir.”
hükmü yer almaktadır.
Bildirim konusu işlem ile TBS’ye ait (binek otolar hariç) tüm araç, beton santralleri ve
taşınmazları Traçim tarafından kiralanmaktadır. Kiralama işlemi için taraflar arasında 150
imzalanan Sözleşme’nin 3.1. maddesinde, sözleşmenin başlangıç tarihinin
30.10.2008 olup bir yıl süreli olduğu, 10.4. maddesinde sözleşmenin taraflarca 15
gün önceden haber vermek koşulu ile her zaman tazminatsız olarak
feshedilebileceği, 3.2. maddesinde ise tarafların sözleşmeyi 15 gün önceden yazılı
şekilde sona erdirmedikçe bir yıl süre ile sözleşmenin kendiliğinden her yıl yenileceği
ifadeleri yer almaktadır. Bu çerçevede (taraflarca 15 gün önceden haber verilmek
suretiyle sona erdirilmediği sürece), kiralama sözleşmesinin her yıl kendiliğinden
yenileneceği ve söz konusu süreler içersinde TBS’ye ait malvarlığının kontrolünün
Traçim’e ait olacağı görülmektedir.
Traçim’in TBS’nin malvarlığının tamamı üzerinde, Sözleşme ile kurulan kullanım 160
hakkı dolayısıyla kontrolü ele geçirmesi sebebiyle, bildirim konusu işlemin 1997/1
08-73/1156-450
5
sayılı Tebliğ'in 2. maddesi (b) bendi anlamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna
ulaşılmıştır.
H.4.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Söz konusu devralma işleminin aynı Tebliğ’in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar
başlığı altındaki 4. maddesinin; “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme
veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin,
ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar
paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam
cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin 170
almaları zorunludur.” hükmü uyarınca, Tebliğ’de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerini
aşıp aşmadığının incelenmesi gerekmektedir.
Dosya mevcudunda yer alan bilgilere göre, hazır beton piyasasında TBS’nin 2007 yılı
cirosu (…………….) YTL, Soyak Beton’un 2007 yılı toplam cirosu (……………) YTL
olarak gerçekleşmiştir.
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde incelemeye konu devralma işleminde,
devre konu teşebbüsün cirosunun 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı
Tebliğ’de belirtilen ciro eşiğini (25 milyon YTL) aştığı, dolayısıyla bildirim konusu
devralma işleminin Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir işlem olduğu anlaşılmaktadır.
H.4.3. İşlemin 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 180
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinin “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum
yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin
bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak
şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün
mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç
olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır” şeklindeki hükmü uyarınca bir
pazarda hakim durum doğuran ya da mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun
sonucunda rekabetin önemli ölçüde azalmasına yol açan birleşme ve devralmalar
yasaklanmaktadır. 190
Dosya mevcudu bilgi ve belgelere göre, 2007 yılı İstanbul ili hazır beton üretim
miktarı 18.600.000 m³, TBS’nin 2007 yılı üretim miktarı 504.000 m³ Soyak Beton’un
ise 791.000 m³ olarak gerçekleşmiştir. Bu anlamda TBS’nin İstanbul ili hazır beton
pazarında %(…), Soyak Beton’un ise %(…) pazar payı bulunmaktadır. Dolayısıyla
Soyak Beton ve TBS’nin hazır beton tesisleri ile faaliyette bulunacak olan Traçim’in
İstanbul ili hazır beton pazarındaki pazar payı %(…) olarak gerçekleşecektir. Bildirim
formunda yer alan bilgilere göre, tarafların İstanbul ili Anadolu ve Avrupa yakalarında
faaliyet gösteren en büyük beş rakibin pazar payları aşağıda gösterilmektedir.
Tablo 4: İstanbul ili Anadolu ve Avrupa Yakalarında Faaliyet Gösteren En Büyük Beş Rakibin Pazar
Payları 200
Firma/Grup Adı Anadolu Yakası Tahmini Pazar
payı (%)
Avrupa Yakası Tahmini Pazar
payı
Nuh Beton (…) (…)
Akçansa (…) (…)
Set Beton (…) (…)
Lafarge (…) (…)
Bogaziçi (…) (…)
Detaş (…) (…)
08-73/1156-450
6
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde bildirim konusu işlem taraflarının pazar
payları dikkate alındığında, işlem sonucunda ilgili ürün ve coğrafi pazarda hakim
durum yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece ilgili ürün
pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı 210
Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmadığına, bu nedenle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy