TEKİRDAĞ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/77
KARAR NO: 2025/78
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: TEKİRDAĞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/11/2024
NUMARASI: ..... Değişik İş - ..... Karar
İHTİYATİ TEDBİR
İSTEYEN:
VEKİLİ:
KARŞI TARAF:
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Tedbir
TALEP TARİHİ: 01/11/2024
KARAR TARİHİ : 05/02/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 05/02/2025
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen 'ihtiyati tedbir talebinin reddi'ne dair ara karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmakla; dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
A) TALEP:
İhtiyati tedbir talep eden vekili, 01/11/2024 tarihinde sunduğu talep dilekçesinde; Müvekkili şirketin ....... adresinde yer alan taşınmazı satın alması sonrası gerek üretimsel hazırlıklar gerek ise, idari ve yönetim kadrosu dizaynına yönelik olarak faaliyetlerine devam etmekte bir yandan da üretimsel faaliyetlerini gerçekleştirmeye çalıştığını, müvekkilinin karşı taraf ....... ile bu yerin bir kısım alanlarının iç dizaynına yönelik malzeme temini ve mimarlık işi yapması hususunda anlaştıklarını, bu anlaşma
gereği iç mimar .... 'ın müvekkilin fabrikası için mahalde gösterilecek yerlerin dizaynı için alacağı ürünlerin matrahına % 25 oranında kendi işçilik ve masraflarına ilişkin komisyonu koyması, başkaca bir talebi olmaksızın alacağı ürünleri müvekkil sahasında uygulaması gerektiğini, adı geçenin müvekkili firmadan ısrarla avans ödemesi talep etmesine rağmen, önceki aldığı ödemelerin karşılıklarının ve işin uygulanmaması ve üzerine aldığı işi tamamlamaması ve işi yürütmemesi üzerine, bugüne kadar müvekkile
kesilen faturaların detayları ve müvekkile fatura ederken kullandığı alt faturaların ( kendisine kesilen ve sahada uygulayacağı iddiasıyla aldığı ürünlere ait faturalar) detaylarının çıkartıldığını ve alt faturalarda yer alan ürünlerin fabrika uygulama alanında olmadığının tespit edilmesi üzerine Müvekkil şirketin ....... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin ..... D.iş sayılı dosyasında delil tespiti talep ettiğini, Delil tespiti dosyasında 25/10/2024 tarihinden keşif yapıldığını ve eksik işlerin bir kısmı tespit edildiğini alanın büyüklüğü sebebi ile bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi verildiğini ve bilirkişilerce detaylıca incelemenin yapılmakta olduğunu, .... 'un tacir olduğuna ve ticari işletmesi bulunduğuna dair TTSG ekran görüntüsü ve gazete ilanınını ekte sunduklarını, yapılacak tespit ile müvekkiline fazla fatura kesildiğinin anlaşılacağını, her ne kadar müvekkilinin cari kayıtlarında fatura iadeleri nedeniyle alacaklı gözükmekte iseler de, karşı yanın cari bakiyesinde borç bakiyesi olarak gözüktüğü düşünülen tutarın 3.557.321,44 TL olduğunu, müvekkilinin bu tutarda borcu olmadığı için menfi tespit
davası açılacağını, ayrıca fazla ödenen tutar içinde alacak davası ikame edileceğini ileri sürerek, arabuluculuk süreci nedeni ile dava açmadan önce tedbiren ve ivedi olarak .... adına açılacak muhtemel takiplerin İİK 72/2 uyarınca tedbiren durdurulmasını talep etmiştir.
B) İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI (TEDBİR TALEBİNİN REDDİNE DAİR DEĞİŞİK İŞ KARARI) :
...... Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/11/2024 tarih ve E..... Değişik İş, K....... sayılı kararı ile;
"Uyuşmazlık, işin yapılmamasından dolayı, açılacak menfi tespit davası öncesi açılacak icra takiplerinin durdurulması yönünde ihtiyatî tedbir kararı verilip verilmeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Dosya kapsamına göre; davacı tarafından talep dilekçesinde .... 1.Sulh Hukuk Mahkemesinin ...... D.İş delil tespiti dosyasından bahsedilmiş ise de söz konusu delil tespit dosyasında henüz bilirkişi raporunun düzenlenmemiş olduğu, davacı vekilince dosya bilgileri dışında iddialarını en azından yaklaşık ispat düzeyinde haklı gösterecek başkaca yeni bir delilde sunmadığı, talepte bulunan tarafından yaklaşık ispata yarayacak herhangi bir belge ve delilin dosyaya sunulması halinde yargılama
aşamasının her anında ihtiyati tedbir talep edilebileceği, dosyadaki mevcut bilgi ve belgelere göre davacının iddialarını yaklaşık olarak ispat ettiğinin kabul edilemeyeceği ve ayrıca davalının tacir olup olmadığı hususunun da dosya kapsamındaki delillerden anlaşılamayıp kimlik bilgilerinde de eksiklik olduğu dikkate alındığında; mevcut delil durumuna göre icra takibinin durdurulması yönündeki ihtiyati tedbir talebinin reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile; "Talep edenin ihtiyati tedbir talebinin reddine" karar verilmiştir.
C) İSTİNAF NEDENLERİ:
İhtiyati tedbir talebinin reddine dair karara karşı talepte bulunan vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Talepte bulunan vekili istinafında; delil tespitine ilişkin ..... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .... D.İş sayılı dosyasından yapılan keşif zaptında eksik işlerin bir kısmının tespit edildiğini, alanın büyüklüğü sebebi ile bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi verildiğini, dosyanın kapsam ve muhteviyatı gereği ek süre talep ede bilirkişilerin detaylı incelemelerinin devam ettiğini, keşif zaptına tespit edilen eksik işlerin dahi yaklaşık ispat için yeterli olduğunu, aleyhine ihtiyati tedbir talep edilen ....'ın müvekkili
şirket hakkında .... İcra Müdürlüğü'nün ...... sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, bu takip sebebi ile müvekkilinin telafisi imkansız zararlarının doğacağının açık olduğunu, davalının hileli faturalar ile müvekkili şirket üzerinden haksız kazanç elde ettiğini, işbu faturalarda gösterilen ürün ve hizmetleri müvekkiline sunmadığını ve bu durumun ..... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...... D.İş sayılı dosyasından gelinen keşif ile de tespit edilmediğini, mahkemece ....'ın gerçek kişi mi tacir mi olduğu hususunda şüpheye düşülmüş ve bir diğer ret sebebi olarak da bu gerekçe yapılmış ise de .... tacir olarak e-arşiv fatura düzenlediğini, esnaf sınırı üzerinde fatura tanzim ettiği ve
ticari işletmesi bulunduğuna dair TTSG ekran görüntülerine ilişkin gazete ilanının da ekte sunulduğunu, fatura adresleri ile ilgili kayıtlardaki adresinin de aynı olduğunu, yine ....'ın müvekkili şirket aleyhine tacir olduğundan dolayı ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... E. Sayılı dosyasından müvekkil aleyhine ihtiyati haciz talep ettiğini, bu açıklamalar ile asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu hususunda bir ihtilaf kalmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
D) DELİLLER:
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin E...., K...... sayılı dosyası kapsamı.
E) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Talep, icra takibinden önce açılan menfi tespit davasında dava konusu alacak bakımından davalı tarafından davacı aleyhine icra takibi başlatılmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için gerekli koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
Mahkemece, 'dosyadaki mevcut bilgi ve belgelere göre davacının iddialarını yaklaşık olarak ispat ettiğinin kabul edilemeyeceği ve ayrıca davalının tacir olup olmadığı hususunun da dosya kapsamındaki delillerden anlaşılamayıp kimlik bilgilerininde de eksiklik olduğu' gerekçesiyle; "Talep edenin ihtiyati tedbir talebinin reddine" karar verilmiştir. karara karşı ihtiyati tedbir talep eden vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi, Dairemizce 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, ilk derece mahkemesinin inceleme konusu ara karar başlığında, talepte bulunan şirketin vergi numarasının, talepte bulunanın ve talepte bulunan vekilinin adreslerinin yazılmaması ve yine karar başlığında hükmü veren Mahkemenin (.... Asliye Ticaret Mahkemesi) adının yazıldığı kısma "Heyet kalemi" ifadesinin yazılması İİK'nin 260. ve kıyasen uygulanması gereken HMK'nin 391/(2) maddesine aykırı ise de, belirtilen eksikliklerin her zaman mahal mahkemesince düzeltilmesinin mümkün olduğunu değerlendiren Dairemiz, anılan hususları bu aşamada eleştirmekle yetinmiştir.
Geçici Hukuki Koruma tedbirlerinden olan “ihtiyati tedbir” 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389-399. maddelerinde düzenlenmiştir. HMK’nin 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartları, 391. maddesinde ihtiyati tedbir kararının kapsam ve içeriği, 393. maddesinde ihtiyati tedbir kararının uygulanması, 394. maddesinde ihtiyati tedbir kararına itiraz ve uygulanacak usûle yer verilmiştir. HMK’nun 391/3. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir talebinin reddi kararına karşı ve HMK'nin 394/5. Maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararına itiraz hakkında verilen karar karşı kanun yoluna başvurma olanağı getirilmiştir.
HMK'nin "İhtiyati Tedbirin Şartları" kenar başlıklı 389. maddesinde “(1) Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.
(2) Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır.” hükmü yer almaktadır. Söz konusu maddede ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkânsız hâle geleceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan hâller, ihtiyati tedbir sebebi ve şartı olarak kabul edilmiştir. Mahkemece, ihtiyati tedbir
yargılamasının gerektirdiği inceleme ve ispat kuralları dikkate alınarak, yapılan incelemeden sonra, bu sakınca veya zararı ortadan kaldıracak tedbire karar verilmesi mümkün olacaktır. İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır.
HMK'nin ihtiyati tedbirle ilgili 390. maddesinin gerekçesinde geçici hukuki korumalarda ispat hususu üzerinde durulmuş, "yaklaşık ispat" kavramından bahsedilerek kabul edilmiştir. Yaklaşık ispat durumunda hâkim, o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez. Yaklaşık ispatta tam ispat aranmamakla beraber basit bir iddia da yeterli kabul edilemez. Karşı tarafı riskle karşı karşıya bırakacak veya onun ticari
hayatını ya da yaşantısını zora sokacak nitelikte verilecek tedbir kararının amacına uygun düşeceğinin kabulüne olanak bulunmamaktadır. Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.
2004 sayılı icra iflas kanununun "Menfi tesbit ve istirdat davaları" kenar başlıklı 72. maddesine göre; "(1) Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. (2) İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.
(3) İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir. ..."
Talepte bulunanın iddiaları, dosya kapsamı ve sunulan deliller az yukarıda yapılan açıklamalar ışığında ele alındığında; aleyhine tedbir talep edilenin, talepte bulunan yanca iddia edilen eylemlerinin varlığının yargılamayı gerektirdiği, bu aşamada ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat koşulunun oluşmadığı, bu itibarla ihtiyati tedbir talebinin reddine dair kararda usûl ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı kanısına ulaşan Dairemiz, talepte bulunan vekilinin istinaf itirazlarını yerinde görmemiştir.
Hâl böyle olunca, talepte bulunan vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-) İhtiyati tedbir talep eden davacılar vekilinin inceleme konusu ara karara yönelik istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-) Alınması gereken istinaf karar ve ilam harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-) İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-) İstinaf talebinde bulunan tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-) Dairemizce verilen temyizi kabil olmayan işbu kararın HMK'nin 359/4 maddesi uyarınca taraflara tebliği, harç tahsil ve avans iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nin 362/1-f maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 05/02/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
e-imzalı
Üye
e-imzalı
Üye
e-imzalı
Katip
e-imzalı
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*