Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2012-1-32 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-30/876-260
Karar Tarihi : 06.06.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Meltem BAĞIŞ AKKAYA, Seda Nurtaç BAYRAMOĞLU
Emine TOKGÖZ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Arzu Alev SOYÇOPUR
Temsilcisi: Av. Mine ERDEM
Uluyol Tezcan Sok. Şenocak İşhanı No:1, K:3, D:14 Bursa
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : Teleflor Uluslararası Çiçekçilik Ltd. Şti.
Büyükdere Cad. Hürriyet Pasajı No:3/30 Şişli/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Teleflor Uluslararası Çiçekçilik Ltd. Şti.’nin Üyelik ve Hizmet
Sözleşmelerinin 4054 sayılı Kanun’a aykırı biçimde düzenlendiği iddiası.
(2) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 20.02.2012 tarih ve 1489 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan, 19.03.2012 tarih ve 2012-1-32/İİ sayılı İlk İnceleme
Raporu’nun görüşülmesi sonucunda önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili
karar uyarınca düzenlenen 23.05.2012 tarih ve 2012-1-32/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu 31.05.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek incelemeye alınmasına karar
verilmiş ve bunun üzerine hazırlanan 05.06.2012 tarih ve 2012-1-32/BN sayılı Bilgi Notu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) G. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle;
- Şikayetçinin, Teleflor International Ltd. Şti. (Teleflor)'nin Türkiye temsilciliğini yürüten
Teleflor Çiçekçilik Tic. Ltd. Şti. (Teleflor TR) ile bir yıl süreli ve süre bitiminden önce
taraflarca noterden fesih bildirimi yapılmadığı sürece birer yıl uzaması kaydıyla Üyelik
ve Hizmet Sözleşmesi (Sözleşme) imzaladığı,
- Söz konusu Sözleşme ile şikayetçiye,
o Yurt içi ve yurt dışından alınacak siparişler için belirlenen sipariş şartlarına
uyulması,
o Üyeler için belirlenen katalogda bulunan asgari fiyat tarifesine bağlı kalınması ve
satış fişi düzenlenmesi,
o Gerek sipariş alan ve sipariş veren üye arasında yapılacak sipariş bedeli
paylaşımı, gerekse de Teleflor TR’ye verilecek komisyon ve fon bedelleri ile ilgili
sözleşme şartlarına bağlı kalınması
hususlarında yükümlülükler getirildiği,
- Sözü edilen Sözleşme ile üye şirkete yükümlülükler getirilirken Sözleşme’nin feshi
halinde ise gerekli bildirim süresine sözleşmede yer verilmediği ve Teleflor TR’nin
Sözleşme nedeniyle yüklendiği hiçbir yükümlülüğü yerine getirme zorunluluğu olmadığı,
- Teleflor TR’nin; Sözleşme’nin devamı sırasında, ödemelerin yapılmadığı gerekçesiyle
diğer birçok üye gibi şikayetçiye de hiçbir ihtar ya da ihbar prosedürü işletmeksizin
sistem dışına çıkardığı,
12-30/876-260
2/3
- Sözleşme’nin feshine dair herhangi bir hükmün bulunmamasının yanı sıra, aksi
belirlenmediği müddetçe genel kanun hükümlerinin geçerli olacağı ilkesi gereği;
sözleşmeyi sona erdirmek isteyen tarafın diğer tarafa, yükümlülüklerini yerine getirmek
için uygun bir süre verilmesi şartına uyulmadığı ve bu nedenle Sözleşme’nin feshinin
hukuka aykırılık taşıdığı,
- Sözleşme’nin "bayinin hak ve yükümlülükleri" başlıklı 4/d maddesinde, "TELEFLOR
Bayi katoloğunda yayınlanan çiçek fiyatları asgari fiyatlar olup, her bayi bu fiyatlara
titizlikle uymak zorundadır." denilerek asgari fiyat tarifesi belirlenmiş olduğu ve Teleflor
TR’nin Sözleşme ile rekabete aykırı bir şekilde fiyatlar konusunda üyelerini zorladığı,
- Teleflor TR’nin bu yolla Türkiye çiçek piyasasında tekel kurma yönünde ifade ve
eylemlerinin bulunduğu,
- Söz konusu başvuru yapılmadan önce Teleflor TR’ye müracaat edilerek çiçek
piyasasındaki tekel kurmaya yönelik rekabet hukukuna aykırı fiyat belirleme ve üyelikten
çıkarma işlemlerinin hukuka ayıkırı olduğu, bu işlem ve eylemlerin sonlandırılması talep
edilmişse de sonuç alınamadığı,
- Bu fiyatlarla yapılan satışların aynı iş dalındaki bayilerin ticari geleceklerinin ve
rekabet güçlerinin ortadan kalkmasına neden olduğu
ifade edilerek söz konusu iddialar hakkında gereğinin yapılması talep edilmiştir.
(4) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Önaraştırma Raporu’nda;
1. Teleflor TR’nin ilgili pazarlarda hakim durumda olmadığı, dolayısıyla teşebbüsün
eylemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi bağlamında ihlal oluşturmadığı,
2. Teleflor TR’nin; Üyelik ve Hizmet Sözleşmeleri ve üyelerine gönderdiği Genelge’deki
yeniden satış fiyatının tespiti ile ilgili düzenlemelerin,
a) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal teşkil ettiği; bu nedenle 4054
sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilemeyeceği; söz
konusu düzenlemeler sebebiyle 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği’nin kapsamı dışında kaldığı ve ilgili düzenlemelere Kanun’un 5.
maddesi uyarınca bireysel muafiyet de tanınamayacağı,
b) Bu çerçevede Kanun’un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Teleflor TR’nin
yeniden satış fiyatının tespiti ile ilgili düzenlemelerin, sözleşmelerden ve
Genelge’den kaldırılması ve bu yöndeki uygulamalara son verilmesi; aksi takdirde
hakkında aynı Kanun’un 41. maddesi gereği hakkında soruşturma açılacağı
hususlarında Teleflor TR’ye görüş yazısı gönderilmesi gerektiği;
İlgili Bilgi Notu’nda ise; Teleflor TR ve üyeleri arasındaki ticari ilişkinin acentelik ilişkisi
olması nedeniyle önaraştırma konusu iddia ile ilgili olarak Teleflor TR hakkında 4054
sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı
görüşleri ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Başvurunun konusu özetle, Teleflor TR’nin; üyelerine yönelik haksız davranışlar
içerisinde bulunduğu ve yeniden satış fiyatını tespit ettiği iddiasıdır.
(6) Dosya mevcudu bilgi ve belgeler ile raportörlerce Teleflor TR yetkilileriyle yapılan
görüşmelerdeki açıklamalar çerçevesinde, şikayet konusu iddiaların 4054 sayılı Kanun
kapsamında olmadığı; Teleflor TR ve üyeleri arasındaki ticari ilişkinin acentelik ilişkisiyle
açıklanabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Şöyle ki; Teleflor TR, üyelerine ürün satan bir
sağlayıcı olmayıp, yalnızca bir katalog çerçevesinde aracılık ve organizatör olarak
faaliyet gösteren bir teşebbüstür. Diğer yandan siparişi alan ve başka bir şehir veyahut
da ülkede siparişi nihai alıcıya teslim eden işlem tarafı iki çiçekçinin maliyetlere
katlanma açısından eşit durumda olmaması sebebiyle ve belli bir kalite ve standardın
sağlanması amacıyla asgari bir fiyat düzenlemesine gidildiği görülmektedir. Bunların
yanında, Teleflor TR’nin ürünün sağlayıcısı olmadığı gibi üyelerinin, Teleflor TR
12-30/876-260
3/3
siparişleri yanında kendi bağımsız satışlarını da gerçekleştirdikleri; Teleflor TR
siparişlerinin yapılan satışların sadece şehirler arası ve ülkeler arası olarak dağıtıldığı
anlaşılmaktadır. Bu şekildeki bir sistem ise rekabeti kısıtlama/bozma gibi bir duruma
sebebiyet vermediği gibi yerel çiçeklerin coğrafi anlamda farklı pazarlara girebilmesine
olanak sağlamaktadır.
(7) Bu durumda incelenen “Bayilik ve Hizmet Sözleşmesi”nin düzenlediği ticari ikişkinin
rekabet hukuku anlamında bir dikey bayilik ilişkisi olmadığı, fiilen acentelik benzeri bir
sistem olduğu anlaşılmaktadır. Acentelik ilişkisinin belirlenmesinde esas alınan kriter,
acentenin faaliyetlerinde ticari veya mali bir risk alıp almamasıdır. Acentelik ilişkisine
4054 sayılı Kanun’un uygulanmaması için acentenin ticari ve mali risk üstlenmiyor
olması gerekmektedir. Somut olayda da asgari fiyat düzenlemesinin gerekçesi, herhangi
bir mali/ticari risk almayan taraf olan ve siparişi alan çiçekçinin sistemi aksatmasının
önüne geçmek olup, yeniden satış fiyatının belirlenmesi söz konusu değildir. Zira
iddialar arasında yer alan yeniden satış fiyatının belirlenmesi, dikey zincirlerde
sağlayıcının dağıtıcının fiyatını belirlediği hallerde ortaya çıkan bir olgu olup ilişkide
sağlanan bir mal bulunmalıdır. Kısaca, somut olaydaki kısıtlama, çiçekçilerin (özellikle
siparişi nihai alıcıya ulaştıran) yeterli hizmet vermeleri için gerekli olan ve sipariş
sisteminin etkinlikle uygulanması saikiyle getirilen bir kısıtlamadır. Bu bağlamda,
Teleflor TR ile üyeleri arasındaki ilişkinin 4054 sayılı Kanun’un kapsamına girmeyen bir
acentelik benzeri ilişki olduğu ve Teleflor TR’nin “Üyelik ve Hizmet Sözleşmeleri”nde yer
alan asgari fiyat hükmünün, “yeniden satış fiyatının belirlenmesi” olarak
değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
(8) Bunlara ilaveten; yapılan görüşmede, incelemeye konu teşebbüs olan Teleflor TR
tarafından 05.06.2012 tarihi itibarıyla ilgili asgari fiyat düzenlemesinin sadece şehirler
arası ve uluslar arası transfer söz konusu olduğunda uygulanacağının, öncelikle
çıkartılacak sirkülerle ve internet sistemine koyulacak açıklama ile duyurulacağı ve daha
sonra da açık ve anlaşılır bir şekilde sözleşmelere ekleneceği taahhüt edilmiştir.
(9) Yukarıda yer verilen bilgi ve açıklamalar ışığında, önaraştırma konusu iddia ile ilgili
olarak Teleflor TR hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma
açılmasına gerek bulunmadığı değerlendirilmiştir.
J. SONUÇ
(10) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, başvuru konusu iddialara
yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma
açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy