Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-2-57 (Devralma)
Karar Sayısı : 03-58/673-306
Karar Tarihi : 21.8.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN,
Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN
B- RAPORTÖRLER : Ebru ÖZTÜRK, Fatma GÖZLÜKAYA
C- BİLDİRİMDE
BULUNAN : Hewlett-Packard Sverige AB
Temsilcisi: Av. Tolga İŞMEN
Büyükdere Cd. Maya Akar Center B Blok No:100 K:17
34394 Esentepe/İstanbul
D- TARAFLAR : - Hewlett-Packard Sverige AB
169 85 Stockholm İSVEÇ
- Telefonaktiebolaget LM Ericsson (publ.)
Telefonplan, SE-126 25 Stockholm İSVEÇ
E- DOSYA KONUSU: Telefonaktiebolaget LM Ericsson (Ericsson)'un bilgi
teknolojileri varlıklarının Hewlett-Packard Sverige AB (HP İsveç) tarafından
devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 13.8.2003 tarih, 3889 sayı
ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un
7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca
düzenlenen 15.8.2003 tarih, 2002-2-57/Öİ-03-EÖ sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu 15.8.2003 tarih, REK.0.06.00.00/101 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-58
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirimi yapılan devralma
işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu, ancak bu işlem sonucunda
hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun daha da
güçlendirilmesinin söz konusu olmadığı, bu nedenle söz konusu işleme izin
verilmesi gerektiği görüşü ifade edilmiştir.
03-58/673-306
2
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Türkiye'de bilgi teknolojileri hizmetleri alanında faaliyet gösteren HP, söz konusu
pazarın; donanım bakım ve destek, yazılım temini ve destekleme, danışmanlık,
geliştirme ve entegrasyon, iş yönetimi, bilgi teknolojileri yönetimi ve eğitim
olarak ayırabileceğimiz alt pazarlarının tümünde faaliyet göstermektedir.
Ericsson Türkiye'nin ise bilgi teknolojileri pazarında dışarıya faaliyeti
bulunmamakta, sadece kendi bünyesinde hizmet sunmaktadır. Ericsson
Türkiye'nin kendi bünyesinde sunduğu hizmetler geliştirme ve entegrasyon
hizmetleri dışındaki hizmetlerin tümünü kapsamaktadır.
Sektörde faaliyet göstermekte olan teşebbüsler, en yoğun ve yaygın olarak
hizmet verdikleri sektörlerin dışında da faaliyetlerini çeşitlendirerek tüm bilgi
teknolojileri alt pazarlarını kapsayacak nitelikte bir genişleme ve yapılanma
içindedirler. Bu durum, hizmetlerin ve pazarların yakınsamasına neden olmakta;
hizmetler arasında kesin sınırların çizilmesini zorlaştırmaktadır.
Ericsson'un kendi bünyesine geliştirme ve entegrasyon hizmetleri sunumu
olmaması nedeniyle, ilgili ürün pazarını bunun dışında kalan bilgi teknolojileri
hizmetleri pazarı olarak tanımlamak mümkün ise de, gerek alt pazar bazında
yeterli ve kesin pazar payı bilgisinin mevcut olmaması, gerekse de hızlı
teknolojik gelişmelerin getirdiği alt pazarlar arası yakınsama, kullanıcıların ilgili
ürün ve hizmetlere tek noktada ulaşma yönündeki talebi, sektördeki arzın ikame
edilebilirlik seviyesinin yükselmesi, pazara girişin son derece kolay olması
nedenleriyle ilgili ürün pazarı "bilgi teknolojileri hizmetleri pazarı" olarak
belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, daha alt coğrafi pazarlara ayrılmadığı
anlaşıldığından ilgili coğrafi pazar "Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak tespit
edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Bildirimin konusu, Ericsson'un bilgi teknolojileri varlıklarının HP İsveç tarafından
ekipman, sözleşme ve personeliyle birlikte devralınması işlemine izin verilmesi
talebinden ibarettir. HP, Türkiye'deki faaliyetlerini Hewlett-Packard Teknoloji
Çözümleri Limited Şirketi (HP Türkiye), Ericsson ise Ericsson
Telekomünikasyon Anonim Şirketi (Ericsson Türkiye) aracılığıyla yürütmektedir.
03-58/673-306
3
Konuya ilişkin olarak Ericsson ile HP İsveç arasında imzalanan Genel Devir
Sözleşmesi ve Genel Alım Sözleşmesi'ne paralel olarak HP Türkiye ve Ericsson
Türkiye arasında da Özel Devir Sözleşmesi ve Özel Alım Sözleşmesi
imzalanacaktır.
Ericsson ile HP İsveç arasında akdedilen, Genel Devir Sözleşmesi'nin 2.1.
maddesine göre, "Bir değil, birkaç Ericsson şirketi varlıkların sahibidir, kapsam
içi personeli istihdam etmektedir ve kapsam içi sözleşmelere taraftır. Bundan
dolayı birkaç Ericsson şirketi bunları devredecektir. Sonuç olarak varlıklar,
kapsam içi personel ve kapsam içi sözleşmeler tek bir HP şirketine değil, birkaç
HP şirketine devredilecektir."
Sözleşmeyle devredilen BT varlıkları şunlardan oluşmaktadır:
a. Bilgi teknolojileri altyapı varlıkları: Ericsson'un halihazırda Stockholm'de
mevcut bulunan dört ana bilgisayarı da dahil olmak üzere sunucular (7200
adet), Unix iş istasyonu, masa üstü ve taşınabilir kişisel bilgisayarlar ve
yazıcılar,
b. Bilgi teknolojileri altyapı varlıklarının çalıştırılmasına ilişkin oldukları ölçüde
bazı Ericsson donanım/yazılım lisansları ve destek sözleşmeleri,
c. HP İsveç tarafından bilgi teknolojileri hizmetleri sunulabilmesi için kullanılan
mülk/tesislerde bazı kira anlaşmaları veya geçici konaklama hakları.
Görüldüğü üzere, Ericsson'un bilgi teknolojileri hizmetleri pazarında faaliyet
göstermesini sağlayan tüm malvarlığını, -bilgisayar ekipmanları,
donanım/yazılım lisansları, üçüncü şahıs tedarik sözleşmeleri ile birlikte- HP
İsveç devralacaktır.
Anılan işlem 1997/1 sayılı Tebliğ'in birleşme ve devralma sayılan hallerin
belirlendiği 2. maddesinin, “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir
teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da
kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya
kontrol etmesi” şeklindeki (b) bendi kapsamında bir devralmadır.
Söz konusu Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik "İzne Tabi Birleşme veya
Devralmalar" başlıklı 4. maddesinde, “birleşme veya devralmayı gerçekleştiren
teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında,
toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı
aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde
Rekabet Kurulundan izin almaları zorunludur.” hükmü getirilmiştir.
Ericsson Türkiye'nin pazardaki faaliyetinin sadece kendi bünyesine hizmet
sunumu şeklinde olması nedeniyle, ilgili ürün pazarında cirosu
bulunmamaktadır. HP Türkiye'nin ilgili ürün pazarındaki 2002 yılı cirosu ise
03-58/673-306
4
…………………………. TL'dir. HP Türkiye'nin cirosunun Tebliğ'de belirtilen eşiği
aşması nedeniyle söz konusu işlem, Rekabet Kurulu’ndan izin alınması gereken
bir devralma işlemidir.
Öte yandan, dosya mevcudu bilgilere göre, devralma işleminin gerçekleştiği ilgili
ürün pazarında HP'nin 2002 yılı pazar payı %…. olarak gerçekleşmiştir.
Ericsson ise Türkiye'deki bilgi teknolojileri hizmetleri pazarında faaliyet
göstermemektedir. Türkiye'de bildirim konusu işlem sonucu devredilecek
malvarlığı ile Ericsson Türkiye'de sadece kendi bünyesinde hizmet vermiştir.
Dosya mevcudu bilgilere göre, ilgili pazar çok sayıda aktörün faaliyet gösterdiği,
yoğun rekabetin yaşandığı bir pazardır. Bildirim konusu sözleşmenin
taraflarından HP %….'lık payıyla pazarın dördüncü büyük aktörü konumundadır.
Sektörün genel yapısı incelendiğinde de, pazara girişi engelleyen herhangi bir
hususun bulunmadığı, son beş yılda pazara uluslararası ve yerel birçok girişin
olduğu, bunlardan Siemens Business System'in % ….'lik bir pazar payına
ulaştığı görülmektedir.
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine göre, “Bir ya da birden fazla teşebbüsün
hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye
yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir
teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık
paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma
yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere,
devralması hukuka aykırı ve yasaktır.”
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, bildirim konusu devralma işleminin
taraflarından HP Türkiye'nin hakim durumda olmadığı; Ericsson Türkiye'nin de
ilgili ürün pazarında dışarıya faaliyetinin bulunmadığı görülmektedir. Bu
çerçevede devralma işlemi sonucunda ilgili pazarda hakim durumun
yaratılmasının veya güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı kanaatine
varılmıştır.
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda,
Telefonaktiebolaget LM Ericsson (Ericsson)'un bilgi teknolojileri varlıklarının
Hewlett-Packard Sverige AB tarafından devralınması işleminin, 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulundan
İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında
izne tabi bir devralma olduğuna; ancak bu devralma işlemi sonucunda ilgili
pazarda, aynı Kanun maddesinde belirtilen bir hakim durum yaratılması
veya mevcut bir hakim durumun daha da güçlendirilmesi ve böylece rekabetin
03-58/673-306
5
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına; bu nedenle, bildirime
konu devir işlemine izin verilmesine OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy