Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-2-218 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-19/204-70
Karar Tarihi : 28.2.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER : Ilgaz SARIOĞLU, Ayşe Özlem UZUN
C. BİLDİRİMDE : -Itema Holding S.p.A.
BULUNAN Temsilcisi: Av. Bahar Selma VİCDAN
Barbaros Blv. Morbasan Sokak, Cerrahoğlu Binası, 20
Balmumcu, 34349 Beşiktaş-İstanbul
D. TARAFLAR : -Itema Holding S.p.A.
Via Case Sparse n. 4, Colzate, Bergamo, İTALYA
- Barco Holding BV
Kastellstrasse 10 8623 Wetzikon İSVİÇRE
E. DOSYA KONUSU : Itema Holding S.p.A.’nın Gebrüder Loepfe AG (Barco
Vision) hisselerinin tamamını devralması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 13.12.2007 tarih ve 8228 sayı ile intikal
eden ve dosyadaki eksiklikleri en son 20.2.2008 tarih ve 1128 sayı ile tamamlanan 30
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 22.2.2008 tarih
ve 2007-2-218/Öİ-08-IS sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 25.2.2008 tarih ve
REK.0.06.00.00-120/69 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-19 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Devralma Raporu’nda; Itema Holding S.p.A.’nın
Barco Holding BV’ye ait Gebrüder Loepfe AG hisselerinin tamamını devralması
işleminin eğirme makineleri sensörleri pazarı bakımından 4054 sayılı Kanun ve bu
Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması 40
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında yer aldığı, söz konusu
işlemin hakim durum yaratan ve /veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bu
vesileyle ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azalmasına yol açan bir devir işlemi
niteliği taşımadığı, dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi bakımından söz
konusu devralma işlemine izin verilmesinde herhangi bir sakınca bulunmadığı ifade
edilmiştir.
08-19/204-70
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50
H.1. Taraflar
H.1.1. Itema Holding S.p.A (Itema)
Itema, sınai tekstil makineleri sektöründe faaliyet göstermekte olan Itema Grubu’nun
holding şirketidir. Itema, uluslararası pazarlarda faaliyet gösteren bir İtalyan şirketidir.
Itema, Sit-fin S.p.A. ile Societa Elettrica Radici S.p.A. ‘nın %50’şer hisse sahibi olduğu
Radici Holding Meccanotessile S.p.A. tarafından (hisselerin %75’i ile) kontrol
edilmektedir.
Itema Grubu’nun faaliyetleri 4 başlık altında toplanmaktadır:
Dokuma: Itema, bu faaliyet alanı kapsamında Somet ile Vamatex markalı meç
tezgahları, hava jet tezgahları ve Sulzer Textil markası altında itici dokuma tezgahları, 60
meç dokuma tezgahları ve hava jet dokuma tezgahları üretip satmaktadır. Bunun yanı
sıra dokuma makinelerinin yedek parça ve aksesuarlarını da temin etmektedir.
Eğirme: Savio, Orion, Geminis, Geminis S, Espero Volufil ve FlexiRotorS 3000
markaları altında çıkrık (bükme) ve çeşitli eğirme makinelerinin tasarımı, üretimi ve
satışı alanlarında faaliyet göstermekte, bu alanlarda yedek parça ve teknik destek
hizmetleri vermektedir. Ayrıca, taşıyıcı ve dokuma paketleri için çıkrıkları bilgisayarlar
ve otomatik sistemler yoluyla izleyen ve kontrol eden merkezileşmiş veri toplama
sistemlerinin tasarımı ve uygulamasını da yapmaktadır.
Örgü: Bu kapsamda, düz örgü makineleri üretilip satılmakta ve örgü
sektöründeki özel uygulamalar için Model ve Netcontrol markaları altında yazılım 70
satılmaktadır.
Elektronik: İletişim, enerji tasarrufu ve gömülü elektronikler de dahil elektronik
sistemlerinin tasarımı, projelendirilmesi ve üretimi yoluyla profesyonel elektronik
sektöründe ileri teknoloji çözümleri sunulmaktadır.
Dosyadaki belgelere göre Itema’nın ürünlerini Türkiye’de satan acenteleri aşağıdaki
şirketlerdir:
-Dokuma işi için; Cenger Mümessillik Ltd. Şti., Bilol Limited, Alfredo Modiano & Fils
-Eğirme işi için; Motex-Milano, A. Modiano ve Oğlu Şti.
-Örgü işi için; Alfredo Modiano ve Oğlu Koll. Şti.
H.1.2. Gebrüder Loepfe AG (Loepfe / Barco Vision) 80
Devir işlemine konu olan Barco Vision, profesyonel pazarlar için görüntüleme ürünleri
tasarımlayan ve geliştiren uluslararası teknoloji holdingi olan Barco NV (Barco)’nin bir
bölümüne verilen adı ifade etmektedir. Barco, Brüksel Borsası’nda işlem görmektedir.
Barco Vision’ın faaliyet alanı üç kategoriye ayrılmaktadır:
1) Sınai tekstil makineleri için sensörler
• Çıkrıklar (bükme) için sensörler (çıkrıklar için iplik temizleyici olarak da
adlandırılmaktadır): iplikte yer alan kalın ve ince düzensizlikleri bulur, giderir.
• Açık uçlu (AU) eğirme makineleri için sensörler
• Dokuma makineleri için sensörler: hedef, dokuma tezhahına atkının (weft)
eklenmesinin kontrol edilmesidir. Atkı uygun bir şekilde eklenmez veya kırılır ise 90
08-19/204-70
3
sensör dokuma makinesini durdurur. Eklenen atkıyı, eklendikten kısa bir süre sonra
keserek ayırma işi için, atkının gerilimini, frenini ve ekleme iticisini kontrol etmek için de
sensörler bulunmaktadır.
2) Tekstil üretiminde üretimin takibi için yazılım sistemleri (ÜİS)
Bunlar, fabrikalarda mevcut olan tüm makinelerin üretimini izleyen bilgisayar temelli
sistemlerdir. Bilgiler, bir veri tabanında toplanmaktadır. Üretim, planlama ve malzeme
ihtiyacını gösterir aletler, verimliliği ve kaliteyi arttırmak amacıyla yönetime yardımcı
olmak için bulunmaktadır.
3) Boyahane makineleri için kontrolörler
Özellikle tekstil boyahanesi için inşa edilen programlanabilir bir mantık kontrolörleri 100
çeşididir. İşlevi, boyama işleminin zamanını, ısısını kontrol etmek ve gereken
kimyasalların, boya eczasının doğru zamanda ve ısıda eklenmesini sağlamaktır.
Yukarıda açıklanan üç kategori haricinde, Barco Vision aynı zamanda, üretim ikmal
sistemleri alanında plastik ve eczacılık sanayileri ile ilgili olarak da faaliyet
göstermektedir. Dosya mevcuduna göre, bu alandaki pazar payı %1’den azdır, bu
sebeple ilgili pazara bu ürünler dahil edilmemiştir. Bunun gibi, burma makineleri için
sensörler, tekstil makineleri ile bütünleşen veya ayrı bir ürün olarak satılan diğer özel
sensörlerin satışından elde edilen gelirin şirketin toplam cirosu içindeki payı da %2’den
azdır. Bu sebeple bu ürünler de ilgili pazara dahil edilmemiştir.
Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde Barco’nun doğrudan veya bağlı şirketleri 110
aracılığıyla herhangi bir faaliyeti bulunmamakta, sadece İstanbul’da bir temsilciliği
bulunmaktadır. Barco, bükme makinesi sensörleri ile ilgili satışlarını acentası olan
INTA Makine ve Kimya Temsilcilik Tic. Ltd. Şti., açık uç sensörleri ile ilgili satışlarını ise
acentası TYT Tekstil Mak. Mum. Ltd. Şti. vasıtasıyla yapmaktadır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Devralma işlemine konu olan Barco Vision, esas olarak tekstil sektöründe kullanılan
makinelere yönelik sensörler, kontrolörler ve yazılım sistemleri üretmektedir.
Türkiye’de, Barco Vision bükme, dokuma ve açık uç eğirme makineleri sensörleri ile
boya makineleri kontrolörleri alanında faaliyet göstermesi sebebiyle ilgili ürün pazarları 120
“bükme makineleri sensörleri pazarı”, “dokuma makineleri sensörleri pazarı” ve “açık
uç eğirme makineleri sensörleri pazarı” ve “boya makineleri kontrolörleri pazarı” olarak
belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devralma işlemine taraf olan şirketlerin Türkiye’de bizzat veya iştirakleri aracılığıyla
faaliyeti bulunmamaktadır. Bununla birlikte söz konusu şirketlere ait ürünler, acenteleri
vasıtasıyla Türkiye’de satılmakta ve bu yolla Türkiye’de ilgili ürün pazarlarına etkide
bulunulması söz konusu olmaktadır. Türkiye sınırları içerisinde ilgili ürünler bakımından
rekabet şartlarının farklılaşmasına neden olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle,
ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir. 130
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendine göre “herhangi bir teşebbüs ya da
kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir
08-19/204-70
4
kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması
veya kontrol etmesi” birleşme ve devralma sayılan hallerden sayılmaktadır.
Dosya konusu işlemde Itema, Barco Vision hisselerinin ve kontrolünün tamamını
devralacaktır. Bu sebeple söz konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b)
bendi kapsamında kontrol yapısının değiştiği bir devralma işlemi olduğu kanaatine
ulaşılmıştır. 140
H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
Söz konusu devralma işleminin aynı Tebliğ’in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar
başlığı altındaki 4. maddesinin “Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya
devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi
beş milyon YTL’yi (yirmi beş trilyon Türk Lirasını) aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan
izin almaları zorunludur.” hükmü uyarınca, Tebliğ’de belirtilen ciro ve pazar payı
eşiklerini aşıp aşmadığının incelenmesi gerekmektedir.
Dosya konusu işlemde taraflar birbirlerinden farklı pazarlarda faaliyet göstermektedir. 150
Bu sebeple, devralan taraf olan Itema’nın ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyeti
bulunmamaktadır. Öte yandan, Barco Vision’ın Türkiye’ye bükme, dokuma ve açık uç
eğirme makineleri sensörleri ile boya makineleri kontrolörleri satışlarından 2007 yılında
elde ettiği cirolar ve bu pazarlardaki payları aşağıdaki gibidir.
Tablo 1: 2007 Yılı Barco Vision’ın Türkiye’ye Satışları ve Türkiye’deki Pazar Payı
Barco Vision
Ciro (YTL) Pazar Payı (%)
Eğirme (Bükme) Makineleri
Sensörleri
(………) (…)
Dokuma Makineleri
Sensörleri
(………) (…)-(…)
Açık Uç Eğirme Makineleri
Sensörleri
(………) (…)
Boya Makineleri Kontrolörleri (………) (…)-(…)
Tablodan da görüldüğü üzere, Barco Vision’ın Türkiye’de sadece bükme makineleri
sensörleri pazarındaki payı Tebliğ’de öngörülen eşikleri aşmaktadır. Bu sebeple,
bildirim konusu işlemin, bükme makineleri sensörleri pazarı bakımından Tebliğ
kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğu sonucuna varılmıştır. 160
H.3.3. Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından
Değerlendirilmesi
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, hakim durum yaratan ya da mevcut bir
hakim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltan birleşme ve
devralmalar yasaktır.
Itema ile Barco arasındaki devralma işlemi, birbirinden farklı ancak birbirini
tamamlayan pazarlarda faaliyet gösteren şirketler arasında gerçekleşmektedir.
Dolayısıyla, bildirime tabi olan bükme makineleri pazarında Itema’nın herhangi bir
pazar payının olmaması nedeniyle, devralma işleminin pazarda hakim durum
yaratılması ya da mevcut hakim durumun güçlendirilmesi sonucunu doğurmayacağı 170
kanaatine ulaşılmıştır.
08-19/204-70
5
Diğer taraftan Barco Vision ile Itema arasında bulunan dikey ilişki, ilgili devralma
işleminin dikey yoğunlaşma açısından da değerlendirilmesini gerektirmektedir. Nitekim,
bükme makineleri pazarında faaliyet gösteren Itema bu işlem ile üst pazarda faaliyet
gösteren ve kendisine girdi sağlayan Barco Vision’ı devralmaktadır. Bükme makineleri
pazarında faaliyet gösteren Itema’nın sensör pazarındaki pozisyonu, Itema’nın tekstil
makineleri üretimi ve pazarlaması alanındaki faaliyetlerini kolaylaştıracak ve bu
pazardaki gücünü arttıracaktır. Ancak, bu durumun, Itema’nın ilgili pazarlarda hakim
duruma gelmesine yol açacak bir nitelik arz etmediği kanaatine ulaşılmıştır. Nitekim,
her iki pazarda da tarafların sahip oldukları mevcut pazar gücü, müşteriye ya da 180
hammaddeye erişimin engellenmesi, dolayısıyla alt ve üst pazarların kapatılması
sonucunu doğurmayacaktır. Barco Vision’ın 2007 yılında % (…) pazar payına sahip bir
rakibi bulunmaktadır. Itema ise 2007 yılı itibariyle bükme makineleri pazarında %
(…)’lık bir paya sahiptir. Tarafların Türkiye’de üretim faaliyetinin bulunmaması ve
Türkiye pazarının ilgili devralma işleminden dolaylı olarak etkileneceği de göz önünde
bulundurulduğunda, tarafların mevcut güçlerinin söz konusu devralma işleminin dikey
bütünleşme yaratması ve bu vesileyle bir pazardaki hakim konumun bir diğer pazarda
rekabetin kısıtlanması amacıyla kullanılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine
varılmıştır.
H.3.4. Sözleşmede Yer Alan Rekabet Yasağı 190
Itema ile Barco arasında yapılan ve garantör olarak Barco NV’nin bulunduğu Hisse
Satış ve Alım Sözleşmesi’nin 15.13. maddesi, taraflar arasındaki rekabet yasağını ve
çalışanları ayartmama yükümlülüğünü düzenlemektedir. Buna göre; “Garantör,
kapanış tarihini müteakip üçüncü yılın bitimine değin kendisinin veya herhangi bir
iştirakinin, ortak girişim ortağı da dahil olmak üzere hangi sıfatla olursa olsun
münferiden veya başka bir şahısla birlikte, doğrudan veya iştiraki vesilesiyle hareket
ederek, Barco Vision’ın satışta bulunduğu herhangi bir ülkede Barco Vision’ın şu anda
yürütmekte olduğu şekliyle yürüteceği ticari faaliyetiyle rekabet edecek herhangi bir
işlem veya ticari faaliyette bulunmayacağını Alıcıya taahhüt eder….Kapanış tarihini
takiben üçüncü yılın bitimine kadar Garantör, kendisinin veya herhangi bir iştirakinin 200
Barco Vision’ın herhangi bir çalışanını, kendisine veya iştiraklerinin herhangi bir
tanesine çalışan, danışman veya sair bir sıfatla hizmet vermesi için teklif götürmemeyi,
ayartmaya çalışmamayı veya Barco Vision’dan ayrılması yönünde girişimlerde
bulunmamayı taahhüt eder..”.
Rekabet hukukunda rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların karşılıklarını tam
olarak almalarının bir aracı olarak ve devam etmekte olan bir işbirliği süresi içinde
teşebbüslerin birbirlerinden öğrendikleri teknik bilgilerin rakiplerle paylaşılmalarının
önüne geçmek amacıyla getirilmektedir. Genel olarak, rekabet yasaklarının yan
sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli
olma”, “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması 210
gerekmektedir. Sözleşmede Garantör Barco NV’ye getirilen, 3 yıl boyunca Barco
Vision’ın satışta bulunduğu bölgelerde Barco Vision’ın faaliyetlerine rakip olacak
işlemler veya faaliyetler icra etmeme yükümlülüğü, bu kriterler çerçevesinde
değerlendirildiğinde, sadece Barco NV’yi ve iştiraklerini Barco Vision’ın faaliyetlerine
rakip faaliyetler ile sınırlı olarak kısıtladığı, rekabet hukuku uygulamalarında rekabet
yasakları açısından makul sayılan 3 yıl gibi bir süre için öngörüldüğü, Itema’nın yapmış
olduğu yatırımı geri alabilmesi ve Barco Vision’ın faaliyetleri hakkında sahip olduğu
ticari ve teknik bilgiyi rakip üçüncü taraflardan koruyabilmesi için böyle bir yasağın
getirilmesinin gerekli olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Bunun gibi, Barco NV’ye getirilen 3
yıl için Barco Vision’ın çalışanlarını ayartmama yükümlülüğünün de devir işlemi 220
kapsamında söz konusu olan ticari ve gizli bilginin korunabilmesi, Itema’nın ilgili
08-19/204-70
6
pazarda yer edinebilmesi ve yatırımının karşılığını alabilmesi açısında gerekli olduğu
sonucuna ulaşılmaktadır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı
Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim 230
durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığına, bildirim konusu işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy