1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D1/1/M.Ö.-99/6 (Devralma)
Karar sayısı : 99-36/368-235
Karar Tarihi : 20.7.1999
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, Mehmet Zeki UZUN, İsmet CANTÜRK,
Mustafa PARLAK, A.Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER
B- RAPORTÖRLER: Murat ÖZEYRANOĞLU, Harun ULU, M.Nazlı AKSOY
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: Tepe Knauf Alçıpan Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Beytepe Köyü Yolu, No:3 Bilkent/Ankara
Temsilcisi: Fulya DURU
Büyükdere Cad. Beytem Han Kat:4 Şişli/İSTANBUL
D- TARAFLAR: - Tepe Proje Uygulama Pazarlama ve Ticaret A.Ş.
Çetin Emeç Bulv. 8.Cad. No:20 Öveçler/Ankara
- Üçme Mühendislik Müşavirlik Mümessillik A.Ş.
Bilkent Mevkii/Ankara
- Dilek İnşaat Sanayii A.Ş.
Bilkent 5.Cad. No:2 Bilkent/Ankara
- Tepe Yapı Sanayi A.Ş.
Ortadoğu Mah. Lodumlu Köyü Yolu No:89-E Bilkent/Ankara
- Turkofon Müzik Aletleri Basım Yayım San. Tic.A.Ş.
Bilkent Mevkii Beytepe/Ankara
- Bilmobilya Ağaç San. ve Tic. A.Ş.
Organize Sanayi Bölgesi 2.Cad. 26110 Eskişehir
- Knauf International Gmbh
Postfach 10 D-97343 Iphofen, Germany
E- DOSYA KONUSU: Tepe Knauf Alçıpan Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş.
hisselerinin % 49.975'inin Knauf International Gmbh'ye devredilmesi işlemine
izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 15.7.1999 tarih ve 2269 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen
19.7.1999 tarih ve D1/1/M.Ö.-99/6 sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 19.7.1999
tarih, REK.0.05.00.00/65 sayılı Başkanlık önergesi ile 99-36 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Tepe Knauf Alçıpan Pazarlama Sanayi ve Ticaret
A.Ş. (Tepe Alçıpan) hisselerinin % 49.975'inin Knauf International Gmbh'ye
2 REKABET KURUMU
devredilmesi işleminin, tarafların sahip oldukları toplam pazar payı ve ciroları
yönüyle 1997/1 sayılı Tebliğ’de yer alan eşiklerin altında kaldığı, dolayısıyla anılan
Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi olmadığı düşünülmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. Ürün Pazar: Dosya mevcudu bilgilerden hareketle, bildirime konu devralma
işleminin değerlendirilmesinde ilgili ürün pazarı, inşaat sektöründeki çimentolu sıva,
gaz-beton ve tuğla gibi inşaat malzemelerinin, bölme duvar, asma tavan, ıslak ve
kuru diğer iç yüzeylerin nihai hale getirilmesinde kullanılan malzemelerin
pazarlanması olarak belirlenmiştir.
H.1.2. Coğrafi Pazar: Hisseleri devre konu olan Tepe Alçıpan'ın tüm Türkiye'de
faaliyet gösterdiği dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları
olarak kabul edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, hisseleri devredilen ve merkezi
Ankara’da olan Tepe Alçıpan'ın faaliyet konusunun; alçı taşı, toprak ve diğer
hammaddelerden üretilen her türlü inşaat malzemelerinin alım, satım, ithalat ve
ihracatının yapılması, her türlü binada alçı levhalardan duvar, çatı, tavan ve döşeme
kaplamaları ve montajı ile her türlü tefriş ve dekorasyon işlerinin yapılması olduğu
anlaşılmıştır. Şirketin yönetim kurulu; Nikolaus Knauf, Nevzat Anarat, Baldwin Knauf
ve Ali Kantur'dan oluşmaktadır. Şirketin ortaklık yapısı ise, aşağıda belirtildiği
şekildedir:
ORTAKLAR TOPLAM
SERMAYESİ
SERMAYE
DAĞILIMI
TEPE PROJE A.Ş. 980.000.000 % 0.653
ÜÇME A.Ş. 980.000.000 % 0.653
DİLEK A.Ş. 20.000.000 % 0.013
TEPE YAPI A.Ş. 48.010.000.000 % 32.006
TURKOFON A.Ş. 10.000.000 % 0.006
BİLMOBİLYA A.Ş. 25.000.000.000 % 16.666
GEBR.KNAUF 75.000.000.000 % 50.000
TOPLAM 150.000.000.000 % 100.000
Knauf Grubuna bağlı olan ve 1997 yılında kurulmuş olan Knauf International
Gmbh'nin merkezi ise Almanya’dadır. Tepe grubu şirketleri ile olan ortaklık ilişkisi
dışında ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Dosyadaki
bilgilerden, şirketin yönetim kurulunda yer alan; Nikolaus Knauf ve Baldwin Knauf
adlı şahısların aynı zamanda Tepe Alçıpan'ın yönetim kurulunda da görev yaptıkları
görülmektedir.
Devralma işleminde hisseleri devre konu olan Tepe Alçıpan'ın ortaklık yapısı
incelendiğinde, hisselerinin % 50'sinin Gebr. Knauf Verwaltungsgesellschaft
şirketine ait olduğu görülmektedir. Devralma işleminin diğer tarafı olan Knauf
International Gmbh'nin ise aynı Alman grubu olan Knauf'a bağlı olduğu, dolayısıyla
3 REKABET KURUMU
söz konusu devralma işlemi sonucunda Knauf grubunun Tepe Alçıpan'daki ortaklık
payının %99.97'e ulaşacağı anlaşılmıştır.
Dosya mevcudundan, devralma öncesinde Tepe Alçıpan hisselerinin
% 50'sine ve yönetim kurulu üyelerinin de yarısına sahip olduğu anlaşılan Knauf
grubunun, Tepe Alçıpan yönetiminde herhangi bir imtiyaz hakkı olmadığından şirket
üzerinde kontrole sahip olmadığı, ancak devralma işleminin gerçekleşmesinden
sonra Knauf grubunun, % 99,97 oranındaki hisselerin sahibi olarak şirketin
kontrolünü ele geçireceği görülmektedir.
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendinde, “herhangi bir
teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının
tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren
araçları devralması veya kontrol etmesi” teşebbüsler arası birleşme ve devralma
sayılan hallerden biri olarak belirlenmiştir. Bu çerçevede, Tepe Alçıpan'daki
hisselerin % 49.975'inin Knauf International Gmbh'ye devredilmesi işlemi 1997/1
sayılı Tebliğ anlamında bir "devralma" dır.
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerden, Tepe Alçıpan'nın ilgili ürün
pazarındaki payının % …, 1998 yılı cirosunun ise …………………… TL. olduğu
anlaşılmıştır. Devralma işleminin diğer tarafı olan Knauf International Gmbh'nin ise
ilgili pazarda başka bir faaliyeti bulunmadığından, ayrıca bir pazar payı veya cirosu
mevcut değildir.
Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde; başvuruya konu işlem, 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinin; “Bu Tebliğ’in 2 inci
maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya
devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili
ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya
bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmişbeş trilyon Türk Lirası’nı aşması
halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü ile getirilen pazar payı
ve ciro eşikleri açısından değerlendirildiğinde, söz konusu devir işleminin, tarafların
sahip oldukları toplam pazar payı ve ciroları yönüyle 1997/1 sayılı Tebliğ’de yer alan
eşiklerin altında kaldığı, dolayısıyla anılan Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir
işlemi olmadığı kanaatine ulaşılmaktadır.
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen tespitler ve değerlendirmeler çerçevesinde, Tepe Knauf
Alçıpan Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş.'deki hisselerin % 49.975'inin Knauf
International Gmbh'ye devredilmesi işleminin, tarafların sahip oldukları toplam pazar
payı ve ciroları yönüyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7.
maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gerek Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir
işlemi olmadığına OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
4 REKABET KURUMU
20.7.1999 Gün ve 99-36/368-235 Sayılı Karar’a
KARŞI OY GEREKÇESİ
Bir devir işlemine izin verilmesi ya da verilmemesi, devralan tarafın işlem
sonundaki pazar payınının bir hakim durum oluşturup oluşturmayacak olması
noktasından incelenir. Böyle bir değerlendirmenin sağlıklı biçimde yapılması ise
herşeyden önce ilgili ürün pazarının doğru tanımlanması ve bu ilgili ürün pazarında
devralan tarafın devralınan teşebbüs dışında bir payı bulunup bulunmadığının doğru
olarak saptanmasına bağlıdır.
Durum böyle iken, bildirimde verilen pazar tanımının irdelenmeksizin aynen
kabul edilmesi ve Tepe Knauf Alçıpan Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin esas
iştigal konusu olan alçı levha ile bunu ikame etmeyecek tuğla, çimentolu sıva gibi
duvar imalat/kaplama malzemesinin aynı pazarda sayılması, Tepe Knauf Alçıpan
Paz. Tic. ve San. A.Ş.’nin pazar payını % 4 olarak belirlenmesine; buna bağlı olarak
da başvuruya konu olan işlemin 1997/2 sayılı Rekabet Kurulu Tebliği’nin 1998/2
sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde öngörülen eşiklerin aşılıp aşılmadığının doğru
tayin edilememesine yol açmıştır.
Bildirim konusu devralma hakkında gerek sözkonusu pazar payı eşiği
açısından, gerekse ilgili pazarda bir hakim durum oluşması olasılığı açısından,
geçerli olmadığı ilk bakışta görülecek bir pazar tanımı esas alınarak karar verilmesi
son derece yanlış olmuştur.
Yukarıda açıkladığım nedenlerle, başlıkta anılan Rekabet Kurulu Kararı’na
karşı oy kullandım.
Murat GENCER
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy