Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-1-208 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 11-60/1570-561
Karar Tarihi : 07.12.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, 10
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖRLER : İsmail Atalay YOLCU, Harun ULU, Mehmet Mete BAŞBUĞ
C. BAŞVURUDA
BULUNANLAR : - Fahrullah TEKMAN
Temsilcisi: Av. Nevin ÖZTABAK YILDIRIM
Atatürk Cad. Kasımpaşa Mah. No:6 Gelen Apt.
K:2 D:3 Menemen/İzmir
- Altundal Petrol Ürünleri İnş. Taah. Gıda Hayvancılık Nakliyat
İth. İhr. San. Tic. Tur. Ltd. Şti. 20
Gündoğdu Mah. Çerikli Yolu TMO karşısı Keskin/Kırıkkale
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILAN : Termopet Akaryakıt Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.
Mutlukent Mah. Angora Bulv. 2689 Sok. No:13 Çankaya/Ankara
E. DOSYA KONUSU: Termopet Akaryakıt Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. tarafından
yapılan dikey anlaşmalar ve çeşitli uygulamalar yoluyla 4054 sayılı Kanun’un ve
2002/2 sayılı Tebliğ’in ihlal edildiği iddiası.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına intikal eden ve aşağıda yer verilen şikayetler
ile ilgili olarak hazırlanan 20.10.2011 tarih ve 2011-1-119/İİ-11-139.İAY sayılı İlk
İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun 27.10.2011 tarih ve 11-54/1410-M sayılı 30
toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun
çerçevesinde bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla,
Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca ilgili şirketler hakkında önaraştırma yapılmasına
karar verilmiştir. Bunun üzerine, 4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara
İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda
düzenlenen 29.11.2011 tarih ve 2011-1-208/ÖA-11-139.İAY sayılı Önaraştırma
Raporu 05.12.2011 tarih, REK.0.15.00.00-110/328 sayılı Başkanlık Önergesi ile Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvurularda özetle; Termopet Akaryakıt Nakliyat ve
Tic. Ltd. Şti. (Termopet)’nin şikâyetçiler ile yaptığı dikey anlaşmaların ve çeşitli 40
uygulamaların 4054 sayılı Kanun ile 2002/2 sayılı Tebliğ’e aykırı olduğu iddia
edilmektedir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Fahrullah TEKMAN tarafından yapılan başvuru bakımından; daha önce herhangi bir
akaryakıt istasyonu işletilmemiş olan arazi veya arsalar üzerinde ilk kez bir akaryakıt
istasyonunun kurulmuş olması nedeniyle akaryakıt istasyonlarına özgü yatırımların
dağıtıcı tarafından üstleniliyor olması dikkate alınarak, bayilerin beşinci yılın
sonunda, dağıtım firması tarafından üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan
11-60/1570-561
2
süreye tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmaları sona erdirebilmeleri konusunda
tarafların anlaşmaları koşuluyla, taraflara 10 yıla kadar 4054 sayılı Kanun’un 5. 50
maddesi kapsamında bireysel muafiyet tanınabileceği,
- Altundal Petrol Ürün. İnş. Taah. Gıda Hayv. Nak. İth. İhr. San. Tic. Tur. Ltd. Şti.
tarafından yapılan başvuru bakımından; şikâyet konusu dikey ilişkinin süresinin
26.06.2011 tarihinde sona erdiği, ilgili intifanın terkinin gerektiği, bununla birlikte
intifanın terkini için yatırılacak harcın kim tarafından yatırılacağının taraflar arasında
Harçlar Kanunu’na göre çözümlenmesi gerektiği,
görüşü ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Termopet Akaryakıt Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. (Termopet)
Termopet, petrol ürünlerinin depolaması ile toptan ve perakende satışının yanı sıra, 60
madeni yağ ve jet yakıtı ikmali alanlarında da faaliyet göstermektedir. Mevcut durumda
Termopet markası altında faaliyet gösteren toplam istasyon sayısı 517’dir.
I.2. Genel Değerlendirme
Akaryakıt sektöründeki dağıtım şirketlerinin bayileriyle yaptıkları dikey anlaşmalar ve
bunlara ilişkin uygulamalar hakkında, Kurum kayıtlarına muhtelif tarihlerde intikal eden
başvurular işbu dosya kapsamında değerlendirmeye alınmış olup, aşağıda
açıklanacağı üzere, şikâyetler genel olarak, ilgili dağıtım şirketi ile bayisi arasındaki
dikey anlaşmaların 4054 sayılı Kanun ile 2002/2 sayılı Tebliğ’e aykırı olduğu iddialarını
içermekte ve bu konuda gerekli işlemlerin yapılması talep edilmektedir.
Bilindiği üzere Total-Akdağ kararının Danıştay 13. Dairesi tarafından iptal edilmesi 70
üzerine, 30.10.2008 tarihinde kararın Rekabet Kurulu tarafından yeniden tesis
edilmesiyle bayilik sözleşmeleri ile bağlantılı ve onlarla birlikte değerlendirilen intifa,
tapuya şerh edilmiş kira ve benzeri uzun süreli sözleşmelerin sürelerinin beş yıllık üst
sınıra uygun hale getirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte,
05.03.2009 tarihli Barbaros-Altınbaş Petrol ve Polpet-Bölünmez Petrolcülük
kararlarında uygulamaların esasları belirlenmiş, izleyen süreçte gerek bireysel
muafiyet başvuruları gerekse şikâyet başvuruları kapsamında birçok başvuru karara
bağlanmıştır. Önaraştırmaya konu iddialar akaryakıt sektöründe çeşitli şekillerde
kurulan dikey anlaşmaların farklı türlerine ilişkin olmakla birlikte, tamamı benzer
şekillerde daha önce gerek şikâyet gerekse bireysel muafiyet başvurular şeklinde 80
Rekabet Kurulunun önüne gelerek değerlendirilmiş ve benzer nitelikteki dikey ilişki
çeşitleri bakımından içtihat birliği sağlanmıştır.
Söz konusu kararlar ve sektörle yapılan görüş alışverişi neticesinde Kuruma yapılan
başvurular çerçevesinde, akaryakıt sektöründe çok çeşitli şekillerde kurulan dikey
anlaşmalarla karşılaşılmıştır. Bunlardan en yaygın olarak görülen anlaşma türünde,
akaryakıt istasyonu ya da istasyon inşasına elverişli arsa/arazi maliki bayi adayı ile
dağıtıcı arasında bayilik ilişkisinin kurulmasına esas teşkil eden bir protokol
yapılmakta, söz konusu protokolde yüklenilen taahhüde istinaden, malik tarafından
dağıtıcı lehine ilgili taşınmaz üzerinde uzun süreli kira ya da intifa hakkı tanınmasını
müteakiben taraflar arasında ayrıca bayilik sözleşmesi yapılmaktadır. 90
Bir başka anlaşma türünde ise bayilik faaliyeti yürütmek isteyen ancak akaryakıt
istasyonu sahibi olmayan kişiler, malik ile anlaşarak taşınmaz üzerinde kira hakkı elde
etmekte, söz konusu kira hakkına istinaden herhangi bir dağıtıcı ile bayilik ilişkisi
kurulmaktadır. Bu süreçte, dağıtıcı ile prensipte anlaşılmasının ardından; dağıtıcı, bayi
adayı ve malik arasında üçlü bir protokol yapılmakta veya protokol yapılmaksızın;
malik tarafından ilgili taşınmaz üzerinde dağıtıcı lehine intifa hakkı tanınmakta,
11-60/1570-561
3
nihayetinde dağıtıcı ile taşınmaz üzerinde kira hakkını elinde bulunduran bayi arasında
da bayilik sözleşmesi imzalanmaktadır.
Yine sektörde yaygın olarak görülen bir başka anlaşma türünde ise daha önce dağıtıcı
lehine ilgili taşınmaz üzerinde kira ya da intifa hakkı tanıyan malik ile dağıtıcı arasında 100
bayilik sözleşmesi yapılmakta ve istasyon bir müddet malik tarafından bayi sıfatıyla
işletilmektedir. Daha sonra malik ile dağıtıcı arasındaki sözleşme herhangi bir sebeple
sona erdiğinde, malik tarafından bulunan ve dağıtıcı tarafından onaylanan üçüncü bir
kişi bayilik faaliyetini devralmakta ya da işletme hakkı doğrudan dağıtıcı tarafından
üçüncü bir kişiye kullandırılmaktadır.
Kuşkusuz, sektörde yukarıda sayılanlar dışında da çeşitli şekillerde kurulan ve
sürdürülen dikey ilişkiler bulunmakla birlikte, işbu karar kapsamında gerek yukarıda
sayılan anlaşma türlerine uyan gerekse de daha farklı nitelikteki anlaşmaların 4054
sayılı Kanun’a ve ilgili mevzuata uygunlukları değerlendirilmiştir.
I.2.1. Konu ile İlgili Mevzuat Hükümleri, Danıştay ve Rekabet Kurulu Kararları 110
2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde
faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetin alımı,
satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar “dikey anlaşma” olarak
tanımlanmaktadır. Tebliğ’in 3. maddesinde rekabet etmeme yükümlülüğü “alıcının
anlaşma konusu mal veya hizmetlerle rekabet eden mal veya hizmetleri üretmesini,
satın almasını, satmasını ya da yeniden satmasını engelleyen doğrudan veya dolaylı
her türlü yükümlülük” olarak ifade edilmiştir. Tebliğ’in 5(a) maddesinde ise, Tebliğ ile
tanınan muafiyetin anlaşmalarda alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı
aşan rekabet etmeme yükümlülüğüne uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır.
Rekabet Kurulunun konuya ilişkin olarak daha önce almış olduğu kararlar uyarınca, 120
18.09.2005 tarihinden önce yapılan ve bu tarih itibarıyla kalan süresi beş yılı aşan
dikey anlaşmaların, 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup
muafiyetinden yararlanma olanağı bulunmaktadır. 18.09.2005 tarihinden sonra yapılan
dikey anlaşmalar ise yapıldıkları tarihten itibaren beş yıl süreyle 2002/2 sayılı Tebliğ ile
düzenlenen grup muafiyeti kapsamındadır.
Bunun yanında 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde, anlaşmalardaki rekabet etmeme
yükümlülüklerine veya bu yükümlülüğün anlaşmanın asli bir parçası olduğu hallerde
anlaşmanın tamamına yönelik olarak getirilen beş yıllık grup muafiyeti sınırına ilişkin
olarak bir istisnai durum düzenlenmiştir. Söz konusu hüküm, “Alıcının anlaşmaya
dayalı faaliyetlerini sürdürürken kullanacağı tesisin mülkiyeti arazi ile birlikte veya alıcı 130
ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden sağlanan bir üst hakkı çerçevesinde
sağlayıcıya ait ise yahut alıcı bu faaliyetini sağlayıcının alıcı ile bağlantısı olmayan
üçüncü kişilerden elde ettiği bir ayni veya şahsi kullanım hakkının konusu olan bir
tesiste sürdürecekse, alıcıya getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü, söz konusu
tesisin alıcı tarafından kullanıldığı süreye bağlanabilir; şu kadar ki, rekabet etmeme
yükümlülüğü, bu sürenin beş yılı aşan kısmı bakımından, sadece alıcının söz konusu
tesiste yürüteceği faaliyetini kapsar.” şeklindedir.
2002/2 sayılı Tebliğ’in açıklanmasına ilişkin Kılavuz’un 36. paragrafında ise, Tebliğ’in
5. maddesinde dikey anlaşmalardaki rekabet etmeme yükümlülüklerine yönelik olarak
düzenlenen istisna konusunda, “Tebliğ’in 5 inci maddesi ile getirilen bu istisna, 140
“öncelikle ve özellikle” ilişkinin başlangıcından itibaren üçüncü şahıslardan ayni ya
da şahsi haklar kapsamında taşınmazın kullanma ve/veya yararlanma hakkının
alınması ve bunu müteakiben tesisin bizzat sağlayıcı tarafından işletilmesi ya da
kullanma/yararlanma hakkı veren ile hiçbir bağlantısı olmayan şahıslarla bayilik
ilişkisinin kurulması ile sınırlıdır. Muafiyet kapsamındaki beş yıllık süre dolmadan;
11-60/1570-561
4
faaliyetlerin sona erdirilmesi, devralma vb. yollarla dikey anlaşmanın taraflarında
değişiklik ortaya çıkması halinde muafiyetten yararlanılabilecek sürenin uzaması söz
konusu değildir.” şeklinde açıklama yer almaktadır.
Söz konusu hüküm ve açıklamalar dikkatle irdelendiğinde, bahse konu istisnadan
yararlanmanın, öncelikle iki koşuldan birinin varlığına bağlı olduğu görülmektedir. Buna 150
göre alıcı (bayi) anlaşmaya dayalı faaliyetini:
- ya doğrudan veya alıcıyla hiçbir bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden sağlanan bir
üst hakkı çerçevesinde sağlayıcıya (dağıtıcıya) ait tesis (akaryakıt istasyonu)
üzerinde,
- ya da bizzat sağlayıcı tarafından alıcıyla hiçbir bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden
elde edilen bir ayni veya şahsi kullanım hakkına konu bir tesiste
sürdürmelidir.
Bunun yanı sıra Kılavuzda açıkça belirtildiği gibi, taraflar arasındaki dikey ilişkinin
istisna hükmünden yararlanabilmesi için, söz konusu ilişkinin en baştan itibaren
yukarıda belirtilen koşullara uygun olarak kurulması gerekmektedir. Nitekim 160
Danıştay’ın TOTAL/Akdağ dosyasında, Rekabet Kurulu kararına karşı Danıştay 13.
Dairesi’nin E.2006/1604 esas numarasına kayden açılan dava sonucunda verilen
13.05.2008 tarih ve K.2008/4196 sayılı kararın gerekçesi, bu değerlendirmeyi haklı
kılmaktadır. Söz konusu kararda özetle; dağıtıcının bayiyle kurmuş olduğu hukuki
ilişkinin yani taraflar arasındaki dikey anlaşmanın temelinin işletme sözleşmesi ve kira
sözleşmesi olmak üzere iki sözleşmeye dayandığı belirtildikten sonra, Yüksek
Mahkeme’nin, bayilik sözleşmesi de dahil olmak üzere anlaşmanın unsurlarında
sonradan oluşacak değişikliklerin değil, anlaşmanın en baştan itibaren 2002/2 sayılı
Tebliğ’e uygun olarak kurulup kurulmadığının dikkate alınması ve değerlendirmenin bu
çerçevede yapılması gerektiğine işaret ettiği görülmektedir. 170
Bunun yanında konunun akaryakıt sektörü özelinde ayrı bir önemi de bulunmaktadır.
Şöyle ki; akaryakıt sektöründe akaryakıt istasyonu olmaksızın istasyonlu bayilik
faaliyeti yürütülememesi nedeniyle, dağıtım firmalarının ve bayilerin yürüttükleri ticari
faaliyet ile istasyon arasında sıkı bir ilişki söz konusudur. Bu nedenle, 2002/2 sayılı
Tebliğ’in 5. maddesinde sayılan özel durum bir yana bırakılırsa, beş yıllık rekabet
yasağı süresinin esasen; “bir dağıtıcının bir istasyonu tek seferde yapacağı
sözleşmeler yoluyla diğer dağıtıcıların faaliyetine kapatabileceği üst sınır” olarak
yorumlanması gerekmektedir.
Diğer taraftan, Rekabet Kurulunun ve Danıştayın konuyla ilgili olarak daha önce almış
olduğu kararlar ile de sabit olduğu üzere, intifa, tapuya şerh edilmiş kira veya benzer 180
etkiye sahip sözleşmeler, bayi üzerindeki rekabet etmeme yükümlülüğünün süresinin
2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen beş yıllık üst sınırı fiili olarak aşmasına neden
olmaktadır. Bu bakımdan, işbu dosya kapsamında yer alan ve rekabet yasağı içeren
bayilik sözleşmeleri ve bunlarla bağlantılı intifa, kira gibi sözleşmelerin, aralarındaki
hukuki ve iktisadi ilişki nedeniyle tek bir anlaşma olarak 2002/2 sayılı Tebliğ’e
uygunluklarının değerlendirilmesi gerekmektedir.
I.2.2. Önaraştırmaya Konu Dikey Anlaşmalar Bakımından Bireysel Muafiyet
Değerlendirmesi
4054 sayılı Kanun’un “Muafiyet” başlıklı 5. maddesine göre, Rekabet Kurulu, bu
maddede belirtilen koşulların tamamının varlığı halinde teşebbüsler arası anlaşma, 190
uyumlu eylem ve teşebbüs birlikleri kararlarının 4. madde hükümlerinin
uygulanmasından muaf tutulmasına karar verebilir: Bu koşullar 5. maddenin birinci
fıkrasında aşağıdaki şekilde sayılmıştır:
11-60/1570-561
5
a. Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve
iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması,
b. Tüketicinin bundan yarar sağlaması,
c. İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,
d. Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan
fazla sınırlanmaması
Dikey anlaşmalarda yer alan rekabet etmeme yükümlülüklerine Tebliğ ile getirilen beş 200
yıllık sürenin üzerinde bir süre için muafiyet tanınması ancak ve ancak çok istisnai
hallerde makul görülebilir. Rekabet Kurulu tarafından akaryakıt sektöründeki dikey
anlaşmalara bireysel muafiyet verilebilmesinin şartları 25.02.2010 tarih ve 10-19/229-
87 sayılı Delta ve 18.03.2010 tarih ve 10-24/338-122 sayılı Total kararlarıyla
belirlenmiş, söz konusu kararlardan sonraki tarihli muhtelif kararlarda da benzer
nitelikteki anlaşmalara bireysel muafiyet tanınmıştır. Anılan kararlarda; dikey
anlaşmaların, daha önce üzerinde hiçbir gerçek ve/veya tüzel kişi tarafından akaryakıt
bayilik faaliyeti yapılmamış arsalar/araziler üzerinde kurulmuş yeni akaryakıt
istasyonlarına ilişkin olmaları ve akaryakıt istasyonlarına özgü yatırımların dağıtıcı
tarafından üstleniliyor olması dikkate alınarak, bayilerin beşinci yılın sonunda, dağıtım 210
firması tarafından üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan süreye tekabül eden
bedelini ödeyerek anlaşmaları sona erdirebilmeleri konusunda tarafların anlaşmaları
koşuluyla, 10 yıla kadar muafiyet tanınmasına karar verilmiştir.
Rekabet Kurulunun yukarıda anılan kararlarında ortaya koymuş olduğu koşulları
sağlayan dikey anlaşmalara bireysel muafiyet tanınmış ve söz konusu dikey
anlaşmalara ilişkin olarak ilgili bölümlerde ayrıntılı değerlendirme yapılmıştır. İlgili
bölümlerde belirtilmeyen diğer anlaşmalar bakımından ise 2002/2 sayılı Tebliğ ile
öngörülen sınırı aşan süreler için bireysel muafiyet tanınmasının mümkün olmadığı
sonucuna ulaşılmıştır.
I.3. Termopet Hakkındaki Şikâyetler, Tespit ve Değerlendirmeler 220
I.3.1. Fahrullah TEKMAN
Kurum kayıtlarına 11.07.2011 tarih ve 5083 sayı ile giren şikâyet dilekçesinde özetle;
şikâyetçiye ait taşınmaz üzerinde 31.07.2006 tarihinde Termopet lehine 15 yıl süreli
intifa hakkı tesis edildiği, 13.01.2007 tarihinde taraflar arasında bir bayilik sözleşmesi
imzalandığı, söz konusu intifa hakkının iptali için Aliağa Asliye Hukuk Mahkemesinde
13.07.2009 tarihinde dava açıldığı ve 8.12.2010 tarih 2009/318 E. 2010/489 K. sayılı
dosya ile intifa hakkının terkinine karar verildiği ancak Termopet’in davayı temyize
götürmesinden bahisle söz konusu intifa hakkını terkin etmediği, dolayısıyla Fahrullah
TEKMAN’ın diğer şirketlerle rekabet edemediği bu nedenle Termopet lehine tesis
edilmiş olan intifa hakkının terkin edilmesi yolunda karar verilmesi talep edilmektedir. 230
Konuyla ilgili olarak Termopet’den edinilen 21.11.2011 tarihli bilgi yazısında; Fahrullah
TEKMAN tarafından başvuruya konu taşınmaz üzerinde akaryakıt istasyonu işletmek
üzere Termopet lehine 15 yıl süreli intifa hakkı tesisi edildiği, taraflar arasında
13.01.2007 tarihinde beş yıl süreli bayilik sözleşmesi imzalandığı, taraflar arasındaki
bayilik anlaşmasının akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış arsalar/araziler üzerinde
kurulmuş yeni akaryakıt istasyonlarına ilişkin olması nedeniyle 2002/2 sayılı Tebliğ ile
getirilen beş yıllık grup muafiyeti süresinin 10 yıla kadar uzayabileceği halde
şikâyetçinin bayilik anlaşması süresini dahi beklemeden sözleşmeyi feshettiği, bu
nedenlerden ötürü hakkında Termopet tarafından açılmış davalar olduğu ifade
edilmiştir. 240
11-60/1570-561
6
Yukarıda yer verilen bilgi ve belgeler çerçevesinde; 2002/2 sayılı Tebliğ ile getirilen beş
yıllık grup muafiyetinin süresi istisnai hallerde uzayabilmektedir. Buna göre, üzerinde
daha önce herhangi bir akaryakıt istasyonu işletilmemiş olan arazi veya arsalar
üzerinde ilk kez bir akaryakıt istasyonunun kurulmuş olması nedeniyle akaryakıt
istasyonlarına özgü yatırımların dağıtıcı tarafından üstleniliyor olması dikkate alınarak,
bayilerin beşinci yılın sonunda, dağıtım firması tarafından üstlenilen ilişkiye özgü
yatırımın varsa kalan süreye tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmaları sona
erdirebilmeleri konusunda tarafların anlaşmaları koşuluyla, taraflara 10 yıla kadar 4054
sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyet tanınabilmektedir. Söz
konusu dikey ilişki açısından da her ne kadar Aliağa Asliye Hukuk Mahkemesinin 250
intifanın terkini yönünde kararı olsa da, yukarıda sayılan koşullar yerine getirildiği
takdirde Kanun’un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyetten yararlanabileceği
değerlendirilmektedir.
I.3.2. Altundal Petrol Ürün. İnş. Taah. Gıda Hayv. Nak. İth. İhr. San. Tic. Tur. Ltd.
Şti. (Altundal)
Kurum kayıtlarına 18.08.2011 tarih ve 6039 sayı ile giren ve Altundal tarafından
gönderilen şikayet dilekçesinde özetle; Altundal’ın maliki olduğu başvuruya konu
taşınmaz üzerinde 26.06.2006 tarihinde Termopet lehine 15 yıl süreli intifa hakkı tesis
edildiği, ancak gerek Rekabet Kurulu kararları gerekse de 2002/2 sayılı Tebliğ
uyarınca beş yıl süre ile grup muafiyetinden faydalanan Termopet ile olan sözleşmenin 260
26.06.2011 tarihinde sona erdiği, bunun sonucunda Termopet’ten söz konusu
taşınmaz üzerindeki intifanın terkin ettirilmesi talep edilmesine rağmen bu talebin
yerine getirlmediği ifade edilerek, 2002/2 sayılı Tebliğ’e aykırı hareket eden Termopet
hakkında gerekli işlemlerin yapılması talep edilmektedir.
Konuyla ilgili olarak Termopet’den edinilen 21.11.2011 tarihli bilgi yazısında; Termopet
ile Altundal arasında 26.06.2006 tarihinde beş yıl süreli bayilik anlaşması yapıldığı ve
istasyonun kurulacağı taşınmaz üzerinde Termopet lehine 15 yıl süreli intifa hakkı tesis
edildiği, Altundal’ın gönderdiği 21.03.2011 tarihli ihtarname ile sözleşmesini
yenilemeyeceğini ve taşınmaz üzerindeki intifa hakkının da terkinini talep ettiği,
Termopet’in intifayı terkin etmek için Altundal’dan vekâlet vermek amacıyla yetkili 270
kişilerin bilgilerini istediği fakat bu bilgilerin gönderilmediği, bunun üzerine intifayı terkin
için bölge müdürünü görevlendirdiği ancak Altundal’ın intifa terkin harcını ödememesi
dolayısıyla söz konusu terkin işleminin gerçekleşemediği, Altundal’ın yetkili isim ve
bilgileri göndermesi veya intifa terkin harcını yatırması durumunda söz konusu intifanın
terkin edileceği, hâlihazırda da Altundal’ın başka bir dağıtıcı firma ile çalışmasından
bahisle rekebet hukuku mevzuatına herhangi bir aykırılık bulunmadığı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen bilgi ve belgeler çerçevesinde; şikâyet konusu dikey ilişkinin
süresinin 26.06.2011 tarihinde sona erdiği ve ilgili intifanın terkini gerektiği, bununla
birlikte harç ile ilgili ihtilafın ise 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığı kanaatine
varılmıştır. 280
11-60/1570-561
7
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 290
1- Fahrullah TEKMAN tarafından yapılan başvuru bakımından; daha önce herhangi
bir akaryakıt istasyonu işletilmemiş olan arazi veya arsa üzerinde ilk kez bir akaryakıt
istasyonunun kurulmuş olması ve akaryakıt istasyonuna özgü yatırımların dağıtıcı
tarafından üstlenilmiş olması dikkate alınarak, bayinin beşinci yılın sonunda, dağıtım
firması tarafından üstlenilen ilişkiye özgü yatırımın varsa kalan süreye tekabül eden
bedelini ödeyerek anlaşmayı sona erdirebilmesi konusunda tarafların anlaşmaları
koşuluyla, söz konusu dikey ilişkiye 10 yıla kadar 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesi
kapsamında bireysel muafiyet tanınmasına,
2- Altundal Petrol Ürün. İnş. Taah. Gıda Hayv. Nak. Ith. İhr. San. Tic. Tur. Ltd. Şti.
tarafından yapılan başvuru bakımından; şikâyet konusu dikey ilişkinin süresinin 300
26.06.2011 tarihinde sona erdiğine, harç ile ilgili ihtilafın 4054 sayılı Kanun
kapsamında olmadığına,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy