Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-2-55 (Devralma)
Karar Sayısı : 05-48/682-176
Karar Tarihi : 21.7.2005
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ, Bayram Ali GEÇGİL
C. BİLDİRİMDE : Re'sen
BULUNAN
20
D. TARAFLAR : - Teryay Yayıncılık Gazetecilik ve Matbaacılık Ltd.Şti.
Şehit Ahmet Sokak No:30 Mecidiyeköy/ İstanbul
- Merkez Tercüman Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Barbaros Bulvarı Tev Orhan Birman İş Merkezi No:121
Kat 2 Beşiktaş/İstanbul
E. DOSYA KONUSU : Teryay Yayıncılık Gazetecilik ve Matbaacılık
A.Ş.’nin sahibi olduğu, Dünden Bugüne Tercüman Gazetesi'nin Merkez
Tercüman Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından devralınması.
30
F. DOSYA EVRELERİ : Çeşitli basın ve yayın organlarında yer alan Dünden
Bugüne Tercüman Gazetesi'nin Ciner Grubu tarafından satın alındığı
yönündeki haberler üzerine hazırlanan 21.3.2005 tarih ve 2005-2-15/BN-05-
HSÖ sayılı Bilgi Notu Rekabet Kurulu’nun, 24.3.2005 tarihli toplantısında
görüşülmüş ve 05-18/199-M sayılı Karar ile ilgili işlemin 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında olup olmadığının anlaşılması için
re'sen inceleme başlatılmıştır.
Söz konusu Karar doğrultusunda, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması 40
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca
yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 15.7.2005 tarih ve 2005-2-55/Öİ-05-
HSÖ sayılı Ön İnceleme Raporu, 18.7.2005 tarih ve REK.0.06.00.00/120-79
sayılı Başkanlık önergesi ile 05-48 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.
05-48/682-176
2
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Devralma Raporu’nda; Teryay
Yayıncılık Gazetecilik ve Matbaacılık Ltd. Şti. tarafından, "Dünden Bugüne
Tercüman", "Tercüman Şampiyon", "Borsa Türk" ve "Fısıltı" isimli yayınların
ünvanlarının ve yayın haklarının Merkez Tercüman Gazetecilik Sanayi ve 50
Ticaret A.Ş.'ne devredilmesi işleminin, ilgili ürün pazarında hakim durum
yaratacak ya da hakim durumu güçlendirecek nitelikte olmadığı ve ülkenin
bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu
doğurmayacağı, bu nedenle söz konusu işleme izin verilmesi gerektiği ifade
edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
60
H.1.1. Teryay Yayıncılık Gazetecilik ve Matbaacılık Ltd. Şti.
Kuruluşu 17.12.2002 tarihinde tescil edilmiş olan şirketin kurucu ortakları
Mehmet Ali ILICAK ve Mehmet Celal TOPRAKLI'dır. Şirket 3.2.2005 tarihine
kadar Dünden Bugüne Tercüman Gazetesi'nin imtiyaz sahibi olup yayıncılık
faaliyetinde bulunmamış, söz konusu gazetenin yayın haklarını Ilıcak
Yayıncılık ve Matbaacılık A.Ş.'ne kullandırmıştır. Şirketin 2004 yılı net satışları
………… YTL olarak gerçekleşmiştir.
H.1.2. Merkez Tercüman Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Merkez Tercüman Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Merkez Tercüman)
26.1.2005 tarihinde kurulmuş olup, şirketin kuruluşu 2.3.2005 tarihli Ticaret 70
Sicil Gazetesi'nde yayımlanmıştır. Şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki şekildedir;
Hissedar Adı Hisse Payı (%)
Merkez Yayın Holding 65
Mehmet Ali Ilıcak 30
Fercan Aykutlu 2,5
Naci Övünç 2,5
Toplam 100
Şirketin yönetim kurulu ise aynı zamanda şirket ortakları olan Mehmet Ali
Ilıcak, Fercan Aykutlu ve Naci Övünç'ten oluşmaktadır. Şirket yeni kurulmuş
olduğundan henüz yayınlanmış bir bilançosu bulunmamaktadır.
H.1.3. Merkez Yayın Holding
Merkez Tercüman'ın en büyük hissedarı olan Merkez Yayın Holding, yine
kendi iştiraki olan Merkez Gazete Dergi Basım ve Yayın Sanayi Ticaret A.Ş.
vasıtasıyla gazete ve dergi yayımcılığı piyasasında faaliyet göstermektedir.
Söz konusu şirket tarafından yayımlanan süreli yayınlar; Gazeteler: Sabah, 80
Takvim, Yeni Asır ve Pas Fotomaç: Dergiler: Bebeğim ve Biz, Erkeğin Ağırlık
Merkezi, FHM, Gezi, Global Enerji, Harper's Bazaar, Home Art, House
05-48/682-176
3
Beautiful, Hülya, Kumsal, Oto Haber, Como Girl, Sinema, Sofra, Süper Alış
Veriş, Şamdan Plus, Transport, Garaj, Yeni Aktüel ve Para.
Merkez Yayın Holding'in 2004 yılı cirosu …………… YTL (yaklaşık ….trilyon
TL) olarak gerçekleşmiştir. 2004 yılı pazar payları ise reklam gelirlerine göre;
Gazete %26, Dergi %24 ve tiraj rakamlarına göre, Gazete %20, Dergi %9
şeklindedir.
H.2. İlgili Pazar 90
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Devralma işleminin konusu, "Dünden Bugüne Tercüman", "Tercüman
Şampiyon", "Borsa Türk" ve "Fısıltı" isimli yayınların unvanlarının ve yayın
haklarının, Teryay Yayıncılık Gazetecilik ve Matbaacılık Ltd. Şti. tarafından
Merkez Tercüman'a devredilmesi oluşturmaktadır. Her ne kadar devralan
teşebbüs olan Merkez Tecüman'ın kontrolünü elinde bulunduran Merkez
Yayın Holding, yine kendi kontrolünde olan Merkez Gazete Dergi Basım ve
Yayın Sanayi Ticaret A.Ş. vasıtasıyla hem gazete ve hem de dergi 100
yayımcılığında faaliyetinde bulunuyor olsa da, Tercüman Şampiyon'un,
Dünden Bugüne Tercüman Gazetesi'nin ücretsiz eki olması, Borsa Türk isimli
derginin ise devir tarihinden itibaren yayınına son verilmesi nedeniyle ilgili
devir işleminin yalnızca gazete yayımcılığı pazarına yönelik olduğu
anlaşılmaktadır. Bu nedenle ilgili ürün pazarı "günlük gazete yayımcılığı
pazarı" olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devralma işleminin tarafları bütün Türkiye genelinde faaliyet göstermekte olup 110
pazar farklılaştırması yaratacak önemli bir husus bulunmamaktadır. Bu
nedenle ilgili coğrafi pazar "Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İsim ve Yayın Haklarının Devrine İlişkin Değerlendirme
1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ”’de, Birleşme veya Devralma Sayılan Haller
başlığı altında, "herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün 120
malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını devralması "
ifadesine yer verilmektedir.
Bu çerçevede dosya konusu olaydaki süreli yayınlara ait isim ve yayın hakları
devreden teşebbüsün mal varlığı içinde önemli bir yer tutmakta olup, bu isim
ve yayın haklarıyla çıkarılan süreli yayınlardan elde edilen her türlü ticari
fayda ve kazanç devralan teşebbüse geçmiştir. Dolayısıyla söz konusu işlem,
adı geçen tebliğ kapsamında bir devralma işlemidir.
130
05-48/682-176
4
H.3.2. Bildirim Eşikleri Açısından Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi "Bu Tebliğ’in
2 inci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi
veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir
bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini
aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 trilyon Türk
Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur" demek 140
suretiyle hangi tür birleşme ya da devir işlemlerinin Rekabet Kurulu'nun iznine
tabi olduğunu belirlemektedir.
Dosya konusu devralma işleminde ilgili ürün pazarı günlük gazete yayımcılığı
pazarı olarak belirlenmiştir. Söz konusu ilgili ürün pazarında devralma işlemi
taraflarının pazar payları ve ciroları aşağıdaki şekildedir;
Teryay Yayıncılık Gazetecilik ve Matbaacılık Ltd. Şti.: Pazar payı: %2.3, 2004
yılı cirosu: ……………. YTL dir.
Merkez Tercüman Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.: 1997/1 sayılı Tebliğ’de
izne tabi birleşme ve devralmalarda pazar payı ve cironun hesaplanmasında 150
teşebbüslerin ilgili pazarda faaliyet gösteren ve doğrudan veya dolaylı olarak
kontrol ettikleri diğer teşebbüslerin pazar payı ve cirolarının da göz önünde
bulundurulması gerektiği ifade edilmiştir. Bu çerçevede devralan tarafın pazar
payı ve cirosu hesaplanırken Merkez Tercüman (bu şirketin cirosu
bulunmamaktadır.) ile birlikte, daha önce de değinildiği üzere bu şirketin
kontrolünü elinde bulunduran ve aynı zamanda Merkez Gazete Dergi Basım
ve Yayın Sanayi Ticaret A.Ş. vasıtasıyla gazete ve dergi yayımcılığı
piyasasında faaliyet gösteren Merkez Yayın Holding'in ilgili pazardaki pazar
payı ve cirosu da dikkate alınacaktır.
Buna göre Merkez Yayın Holding'in reklam gelirlerine göre hesaplanan 2004 160
yılı pazar payı: %26, cirosu: ……….. YTL 'dir.
Görüldüğü gibi devralma işlemi taraflarının ilgili pazardaki toplam cirosu
1997/1 Tebliğ'de belirtilen 25 trilyon TL'nin üzerindedir. Dolayısıyla söz
konusu devralma işlemi 4054 sayılı Kanun kapsamında bildirilmesi gereken
bir işlemdir. Ancak bu işlem hakkında Kurum'a herhangi bir bildirimde
bulunulmamıştır.
H.3.3. Hakim Durum Değerlendirmesi
4054 Sayılı Kanun’un 7. maddesi “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim 170
durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik
olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da
kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü
veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren
araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması hukuka
aykırı ve yasaktır” demek suretiyle hakim durum doğuran ya da mevcut bir
hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda rekabetin önemli ölçüde
azalmasına yol açan birleşme ve devralmaları yasaklamaktadır.
05-48/682-176
5
Devralma işlemi sonrasında tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam pazar payı 180
%28 olmaktadır. Rekabet Kurulu'nun 19.10.2004 tarih ve 04-66/955-231 sayılı
kararında Günlük Gazete yayımcılığı pazarında Doğan Grubu'nun hakim
durumda olduğu, sektörün ikinci büyük grubunun da Merkez Grubu (Merkez
Yayın Holding) olduğu ifade edilmiştir. İlgili piyasanın yapısında söz konusu
karar tarihinden beri çok büyük bir değişiklik olmamıştır.
Dolayısıyla dosya konusu devralma işleminin ilgili pazarda herhangi bir hakim
durum yaratmayacağı veya var olan bir hakim durumu güçlendirmeyeceği
anlaşılmaktadır.
Öte yandan, yukarıda da belirtildiği üzere anılan devralma işlemi Rekabet
Kurulu’nun iznine tabi bir devralma olmasına karşın, taraflar arasında 190
3.2.2005 tarihinde yapılan Mevkute (süreli yayın) Beyannamesi Devir
Sözleşmesi ile devralma işlemi gerçekleştirilmiş ancak Kurum'a herhangi bir
bildirim yapılmamıştır.
Bu hususla ilgili olarak 4054 sayılı Kanun'un idari para cezalarını düzenleyen
16. maddesinin (c) bendinde yer alan "Birleşme veya devralmanın ya da 4
üncü madde kapsamına giren anlaşma, uyumlu eylem ve kararların süresi
içinde bildirilmemesi halinde" ibaresi 5388 sayılı Kanun ile "İzne tabi birleşme
veya devralma işlemlerinin Rekabet Kurulunun izni olmaksızın
gerçekleştirilmesi halinde" şeklinde değiştirilmiştir. Görüldüğü gibi izne tabi
olduğu halde Kurul'un izni olmaksızın hayata geçirilen birleşme ve 200
devralmalar için Kanun’un 16. maddesinin (c) bendi uyarınca devralmayı
gerçekleştiren taraflara idari para cezası uygulanması hükme bağlanmıştır.
Ayrıca Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında “tüzel kişiliği olan
teşebbüs ve teşebbüs birliklerinin birinci fıkrada belirtilen para cezalarına
çarptırılmaları halinde, bu tüzel kişiliğin yönetim organlarında görev alan
gerçek kişilere de şahsen verilen cezanın yüzde onuna kadar ayrıca para
cezası uygulanır” denilmektedir. Bu fıkra hükmü uyarınca devralmaya taraf
teşebbüslerin yönetim kurullarında bulunan gerçek şahıslara da 16/(c) madde
uyarınca verilen cezanın yüzde onu kadar idari para cezası verilmesi
gerekmektedir. 210
Sonuç olarak, izne tabi olduğu belirlenen anılan devralma işlemini Kurul'a
bildirmekle yükümlü olan Teryay Yayıncılık Gazetecilik ve Matbaacılık Ltd. Şti.
ile Merkez Tercüman Gazetecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye 16. maddenin (c)
bendi ve devralma işleminin yapıldığı sırada bu teşebbüslerin yönetim
organlarında görev alan gerçek kişilere de 16. maddenin üçüncü fıkrası
uyarınca idari para cezası verilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, devralmaya taraf teşebbüslerin yönetim organları
incelendiğinde; Mehmet Ali ILICAK’ın her iki teşebbüsün yönetim kurulunda
da bulunduğu görülmektedir. 16. maddenin üçüncü fıkrası uyarınca taraf
teşebbüslerin yönetim kurullarına verilecek idari para cezalarında bu hususun 220
dikkate alınarak mükerrer cezalandırma yapılmaması ve anılan şahsa tek bir
ceza verilmesi gerekmektedir.
05-48/682-176
6
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre:
- Teryay Yayıncılık Gazetecilik ve Matbaacılık Ltd. Şti. tarafından, "Dünden
Bugüne Tercüman", "Tercüman Şampiyon", "Borsa Türk" ve "Fısıltı" isimli 230
yayınların unvanlarının ve yayın haklarının Merkez Tercüman Gazetecilik
Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ne devredilmesi işleminin, ilgili ürün pazarında hakim
durum yaratacak ya da hakim durumu güçlendirecek nitelikte olmadığına ve
ülkenin bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucunu doğurmayacağına, bu nedenle söz konusu işleme izin verilmesine,
- Söz konusu devralma işleminin izne tabi bir devralma olmasına karşın,
Kurul'un izni olmaksızın gerçekleştirilmiş olması nedeniyle Teryay Yayıncılık
Gazetecilik ve Matbaacılık Ltd. Şti. ile Merkez Tercüman Gazetecilik Sanayi
ve Ticaret A.Ş.'ne Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrası uyarınca (2005/3
sayılı Tebliğ ile değişik 2005/2 sayılı Tebliğ’e göre) ayrı ayrı 1.450’er YTL ve 240
yine aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca bu teşebbüslerin yönetim
organlarında görev alan gerçek kişilere 16. maddenin üçüncü fıkrası uyarınca
teşebbüslere verilen cezanın takdiren %10’u oranında olmak üzere ayrı ayrı
145’er YTL para cezası verilmesine, anılan devralmaya taraf teşebbüslerin
her ikisinin yönetim kurulunda da görev alması nedeniyle Mehmet Ali
ILICAK’a bunlardan birisi için ceza verilmesine,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy