Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-1-85 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 04-52/695-177
Karar Tarihi : 12.8.2004
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, Murat GENCER, Prof. Dr.
Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖRLER: M.Ömür PAŞAOĞLU, Harun ULU
C. ŞİKAYET EDEN : - Re’sen
20
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN:
- Yılyak Yakıt Pazarlama Ticaret A.Ş.
E-5 Yolu Muallim Köy Sapağı
Gebze-İzmit
- Atakaş Ticaret ve Nakliyecilik Ltd. Şti.
Organize San. Bölgesi
31900 Payas-Hatay
30
- Tayyib Madencilik A.Ş.
Barış Mah. Ankara Cad. No:176
Gebze-İzmit
- Torbapak Madencilik San. Tic. A.Ş.
Talatpaşa Mah. Emirgazi Cad. No:2
Okmeydanı-İstanbul
- Odak İç ve Dış Tic. A.Ş.
Bayar Cad. Şehit Mehmet Fatih Öngül Sok. No:5 40
Kozyatağı-İstanbul
- Söz konusu Şirketlerin Bağlı Şirketleri
E. DOSYA KONUSU: İthal kömür pazarında rekabetin kısıtlanıp
kısıtlanmadığının tespiti.
F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulu’nun 6.7.2004 tarih ve 04-45/585-M
sayılı kararı ile piyasada faaliyet gösteren bazı ithalatçılar hakkında açılan
önaraştırma doğrultusunda hazırlanan 30.7.2004 tarih, 2003-1-85/ÖA-04-50
04-52/695-177
2
MÖP sayılı Önaraştırma Raporu, 2.8.2004 tarih ve REK.0.05.00.00/135 sayılı
Başkanlık önergesi ile 04-52 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; önaraştırma kapsamındaki
teşebbüslerin, kömür ihracatçısı teşebbüsler ile ya da diğer ithalatçılar ile
rekabeti kısıtlayıcı bir işbirliğine gittiğine dair bulgulara rastlanmadığından,
anılan teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade
edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 60
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Önaraştırmanın konusu bakımından iki ilgili ürün pazarı tanımlanmış olup,
bunlar;
- ısınma amaçlı ithal parça kömür pazarı
70
- sanayi amaçlı ithal toz kömür pazarıdır.
Yerli parça ve toz kömürler kükürt ve uçucu oranının yüksek, kalori değerinin
düşük olması nedeniyle ithal kömürlerden ayrılmaktadır. Fiyat açısından
bakıldığında ise en kaliteli yerli kömürün ithal kömürün yarı fiyatına satıldığı
görülmektedir.
Elektrik, fuel-oil ve doğalgaz ise ısınma amaçlı parça kömüre alternatif
olabilecek diğer enerji çeşitleridir. Ancak, elektrik ve fuel-oilin birim kalori
üzerinden hesaplanan maliyetinin yüksek olması ve bundan da öte kömür 80
kullanıcısının kısa dönemde yakma sistemini doğalgaz dahil alternatif enerji
kullanımına çevirememesi nedeniyle ithal kömür ayrı bir ürün pazarı olarak
tanımlanmıştır.
Öte yandan, toz-parça kömür ayrımını da açıklamak gerekmektedir. Toz ve
parça kömürü farklı ürün pazarları olarak tanımlanmasının iki ana nedeni
vardır. İlk neden, üretim metotlarına ilişkindir. Toz kömür üretimi için buna
uygun kırıcı makineler ve ince eleklerden oluşan bir üretim sistemi
kurulmaktadır. Parça kömür üretimi için ise, kömürü fazla ufalamayan kırıcılar
ile geniş elekler gerekmektedir. Başka bir ifade ile aynı kömürden hem toz 90
hem de parça kömür üretmek mümkün olmasına rağmen, bunların üretim
metotları birbirinden farklıdır. Kısa dönemde bir üretim sisteminden diğerine
geçmek ise olanaklı değildir. Dünya pazarına bakıldığında üretici firmaların toz
kömür üretimine ağırlık verdikleri, parça kömür üretimi yapanların azınlıkta
kaldığı görülmektedir.
Toz ve parça kömürün farklı pazarlar olarak tanımlanmasının ikinci nedeni
talep yönlüdür. Bu iki tür kömür farklı yakma sistemleri gerektirmektedir. Parça
kömür ısınma amaçlı olarak konut ve işyerlerindeki sobalarda kullanılırken, toz
04-52/695-177
3
kömür sanayi amaçlı olarak demir-çelik, çimento fabrikaları ve termik
santrallerde kullanılmaktadır. 100
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Dosya bakımından ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti Sınırları olarak
tanımlanmıştır.
H. 2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, önaraştırma kapsamındaki ithalatçıların,
kömür ihracatçısı şirketlerden Krutrade AG, Mirtrade AG ve Glencore AG ile
ya da kendi aralarında rekabeti kısıtlayıcı bir işbirliği içerisinde olduklarına dair 110
herhangi bir bulguya rastlanmadığı anlaşılmıştır.
Mevcut belgeler çerçevesinde, bu teşebbüslerden Yılyak Yakıt Pazarlama
Ticaret A.Ş. sahibi ve aynı zamanda genel müdürü olan kişinin, ABD’de
mukim diğer şirketi Fiesta Investment Ltd. aracılığıyla Krutrade AG ile bir ortak
girişim kurduğu, Krutrade AG kömürünün önemli bir bölümünün özellikle
2000-2002 yılları arasında Krufil Coal Trading Ltd. unvanlı bu ortak girişime ve
Fiesta Investmen Ltd.’ye satıldığı, ancak şirket sahibi ile Krutrade AG
arasında çeşitli konularda ortaya çıkan anlaşmazlıklar nedeniyle ortaklığın
fiilen 2003 yılı sonu itibarıyla bittiği anlaşılmaktadır.
Öte yandan, Yılyak Yakıt Pazarlama Ticaret A.Ş.'nin diğer kömür 120
ihracatçısı teşebbüslerle ya da piyasadaki ithalatçılarla rekabeti sınırlayıcı bir
işbirliği içerisinde olduğuna dair herhangi bir bilgi elde edilememiştir.
İ. SONUÇ
Düzenlenen rapora göre; önaraştırma kapsamındaki teşebbüslerin, Türkiye'ye
kömür ihraç eden ve haklarında 3.6.2004 tarih ve 04-40/454-M sayılı Kurul
Kararı ile soruşturma açılan teşebbüsler ile ya da diğer ithalatçılar ile rekabeti
kısıtlayıcı bir işbirliğine gittiğine dair bulgulara rastlanamadığından, söz
konusu teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığına 130
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy