Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-1-60 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-41/515-136
Karar Tarihi : 7.6.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER: Müge ÖZERCAN PAŞAOĞLU,
Cumhur Atalay HATİPOĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - L’Oréal SA 20
Temsilcileri AV. Nilüfer ÇAKMAKLI, Av. Ayşe AKTAN
Eski Büyükdere Cad. Park Plaza No.22 K.11 Maslak
34398 İstanbul
D. TARAFLAR : - L’Oréal SA
41 rue Martre 92117 Clichy, FRANSA
- The Body Shop International Plc.
Watersmead Littlehampton West Sussex
BN14 6LS İNGİLTERE
30
E. DOSYA KONUSU: The Body Shop International Plc.’nin L’Oréal SA
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.4.2006 tarih ve 2428 sayı ile intikal
eden ve en son 23.5.2006 tarih ve 3245 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan
bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi
ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu
düzenlenen 2.6.2006 tarih ve 2006-1-60/Öİ-06-MÖ sayılı Devralma Ön İnceleme
Raporu 2.6.2006 tarih ve REK.0.05.00.00-120/96 sayılı Başkanlık önergesi ile 40
06-41 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; The Body Shop International
Plc. (The Body Shop)’nin L’Oréal SA (L’Oréal) tarafından devralınması işleminin,
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu; ancak devralma sonucunda
hakim durum yaratılmasının veya var olan hakim durumun güçlendirilerek
06-41/515-136
2
rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz konusu olmaması nedeniyle,
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde bildirim konusu işleme izin
verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmektedir.
50
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosyada yer alan bilgilere göre, bildirime konu işlem çerçevesinde L’Oréal
tarafından devralınması planlanan The Body Shop tek bir marka altında kozmetik
ürünlerinin üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermekte olup; The Body Shop
ürünleri Türkiye’de sadece bu ürünlerin perakende satışına ilişkin The Body Shop
ile franchise sözleşmesi imzalamış bulunan Shaya Mağazacılık A.Ş. (Shaya)
tarafından pazarlanmaktadır.
The Body Shop’u devralması planlanan L’Oréal ise Türkiye’de mutlak sahibi 60
olduğu iştiraki L’Oréal Türkiye Kozmetik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (L’Oréal Türkiye)
ve Nestle SA ile L’Oréal ortak girişiminin bir iştiraki olan Inneov Nütrikozmetik
Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. (Inneov Nütrikozmetik) aracılığıyla faaliyet
göstermektedir. Söz konusu teşebbüslerden L’Oréal Türkiye’nin faaliyet alanını,
L’Oréal tarafından üretilen kozmetik ürünlerinin doğrudan perakendecilere ya da
söz konusu ürünlerin perakendecilere satışını gerçekleştiren bağımsız
distribütörlere pazarlanması oluşturmaktadır. Dolayısıyla ilgili işlemin her iki tarafı
da Türkiye’de kozmetik ürünlerin satışı alanında faaliyet göstermektedir.
L’Oréal, L’Oréal Türkiye vasıtasıyla gerçekleştirdiği kozmetik ürün satışı
faaliyetinin yanısıra, Türkiye’deki diğer iştiraki olan Inneov aracılığıyla ağızdan 70
alınan kozmetik amaçlı gıda takviyelerinin satışı alanında faaliyet göstermektedir.
Komisyon’un Nestle SA ile L’Oréal tarafından Inneov ünvanlı bir ortak girişim
şirketi kurulmasına ilişkin kararında1, kozmetik amaçlı gıda takviyeleri ile
geleneksel kozmetik ürünlerine ilişkin mevzuatın farklı olduğu ifade edilmektedir.
Bir başka deyişle, söz konusu ürünler, Avrupa Birliği’ndeki ilgili mevzuat (76/768
EEC Direktifi) çerçevesinde kozmetik ürün olarak nitelendirilmemektedir2. Ayrıca
anılan kararda, kozmetik ürünler cildin üzerine uygulanmak suretiyle tatbik
edilirken, kozmetik amaçlı gıda takviyelerinin hap formunda ağız yoluyla alınmak
suretiyle kullanılması sebebiyle, söz konusu ürünlerin tüketicilerin gözünde
farklılık arz ettiği belirtilmektedir. Arz ikamesi bakımından değerlendiğinde ise, bir 80
geleneksel kozmetik ürün üreticisinin üretim tesislerinin gıda takviyesi üretimi için
elverişli olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla L’Oréal’in Türkiye’de Inneov
Nütrikozmetik vasıtasıyla satışını gerçekleştirdiği kozmetik amaçlı gıda takviyeleri
satışı faaliyeti, L’Oréal Türkiye vasıtasıyla satışını gerçekleştirdiği kozmetik
ürünlerden farklı bir ürün pazarı oluşturmaktadır.
1 26.7.2002 tarih ve COMP/M.2773 sayılı Avrupa Komisyonu kararı
2 5324 sayılı Kozmetik Kanunu da kozmetiklerle ilgili 76/768 sayılı EEC Temel Direktifi esas
alınarak hazırlanmıştır.
06-41/515-136
3
Tarafların her ikisinin ortak faaliyet alanını oluşturan kozmetik sektörünün ise
Avrupa Komisyonu’nun ve Rekabet Kurulu’nun önceki kararları doğrultusunda,
saç bakım ürünleri, makyaj ürünleri gibi çok sayıda alt pazarlara ayrılabilmektedir.
Bildirim Formu’nda yer alan bilgilere göre tarafların satışını gerçekleştirdiği
kozmetik ürünler; 90
i) Saç bakım ürünleri
ii) Makyaj ürünleri
iii) Güneş bakım ürünleri
iv) Yüz bakım ürünleri
v) Vücut bakım ürünleri
vi) Erkek bakım ürünleri
vii) Deodorantlar
viii) Parfümler
gibi alt pazarlara ayrılmaktadır. The Body Shop’un Türkiye’de söz konusu
pazarlardaki düşük payı dikkate alındığında, her bir pazar bazında ürün 100
çeşitlerine göre alt pazarlar tanımlamaya (erkek bakım ürünleri pazarına ilişkin
olarak traş sonrası ürünler, traş köpüğü gibi alt pazarların tanımlanması gibi)
gerek bulunmamaktadır. Bununla birlikte, 10.10.2005 tarih ve 05-66/946-255
sayılı Rekabet Kurulu kararında ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, kozmetik
ürünlerin, tüketici gözündeki imajları, fiyatları ve satış politikaları bakımından
içerdikleri farklılıklara göre harcıalem (mass market) kozmetik ürünler ve seçici
(selektif) kozmetik ürünler olarak ikiye ayrıldığı göz önünde bulundurulduğunda,
yukarıda sayılmakta olan her bir pazar bakımından bu ayrımın dikkate alınması
gerekmektedir.
L’Oréal Türkiye’nin satışını gerçekleştirdiği kimi ürünler harcıalem kozmetik 110
ürünler pazarına, kimi ürünler ise seçici kozmetik ürünler pazarına dahil
bulunmaktadır. The Body Shop tarafından satışı gerçekleştirilen ürünler ise
tarafların 12.5.2006 tarih ve 2948 sayılı yazısından anlaşıldığı üzere, harcıalem
kozmetik ürünler pazarına dahil bulunmakta ve dolayısıyla tarafların faaliyetleri
sadece harcıalem kozmetik ürünlerin satışı alanında örtüşmektedir.
Yukarıda yer verilmekte olan bilgiler dikkate alındığında, bildirim konusu işlem
bakımından ilgili ürün pazarları, tarafların faaliyetlerinin örtüştüğü harcıalem
kozmetik ürünler pazarının alt pazarları olarak “saç bakım”, “yüz bakım”, “vücut
bakım”, “makyaj”, “güneş bakım”, “erkek bakım ürünleri”, “parfüm” ve “deodorant”
pazarları olarak tanımlanmıştır. 120
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili ürün pazarını oluşturan ürünlerin ülke içinde rekabet şartlarının bölgesel
olarak farklılaşmasına neden olacak bir unsurun bulunmaması nedeniyle ilgili
coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.2. Taraflar
H.2.1. The Body Shop
Dosyada yer alan bilgilere göre, İngiltere Brighton’da, 1976 yılında, tek bir
mağaza olarak kurulmuş olan The Body Shop, tek bir marka altında kozmetik ve
06-41/515-136
4
bakım ürünleri üretip perakende olarak satmaktadır. Mevcut durumda, dünya
çapında 54 ülkede 2.085 adet The Body Shop mağazası bulunmakta olup; The 130
Body Shop’un tüm ürünleri dünyanın farklı bölgelerinden sağlanan doğal
malzemelerden oluşmakta ve hayvanlar üzerinde test edilmeden üretilmektedir.
Hisseleri Londra Menkul Kıymetler Borsası’na kote olan The Body Shop,
doğrudan veya dolaylı olarak üçüncü şahısların kontrolü altında
bulunmamaktadır.
The Body Shop ürünleri, Türkiye’de, sadece, The Body Shop ile söz konusu
ürünlerin satışına ilişkin franchise anlaşması imzalamış olan Shaya tarafından
pazarlanmakta olup; Shaya’nın, Türkiye’de 12 adet The Body Shop mağazası
bulunmaktadır.
H.2.2. L’Oréal 140
Dosyadaki bilgilere göre, L’Oréal, kozmetik alanında araştırma, geliştirme, üretim
ve pazarlama yapan Avrupa merkezli uluslararası bir şirket olup; tüm temel
kozmetik gruplarında faaliyet göstermektedir.
L’Oréal’in hisseleri, Paris Menkul Kıymetler Borsası’na kote olup; teşebbüs
doğrudan veya dolaylı olarak üçüncü şahısların kontrolü altında
bulunmamaktadır.
L’Oréal, Türkiye’de mutlak sahibi olduğu iştiraki L’Oréal Türkiye ve Nestle SA ile
L’Oréal ortak girişiminin bir iştiraki olan Inneov Nütrikozmetik aracılığıyla faaliyet
göstermektedir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 150
Dosyada yer alan bilgi ve belgelere göre, bildirim konusu işlemin dayanağını
L’Oréal’in 17.3.2006 tarihinde The Body Shop’un çıkarılmış sermayesinin tümünü
temsil eden adi hisseleri satın almak için bulunduğu nakit pay alımı teklifi (Teklif)
oluşturmaktadır. Teklif, her bir The Body Shop hissesi için 300 pence
ödenmesini öngörmekte ve bu da The Body Shop’un çıkarılmış ve çıkarılacak
sermayesinin değerini, yaklaşık 652 milyon £ olarak belirlemektedir.
L’Oréal, halihazırda The Body Shop’un mevcut sermayesinin yaklaşık %10.5’ini
temsil eden 22,800,000 adet The Body Shop hissesine sahip bulunduğu gibi The
Body Shop’un mevcut çıkarılmış sermayesinin yaklaşık %42.6’sine sahip
hissedarlarından teklifin kabulüne ilişkin olarak gayrikabilirücu taahhütler ile alım 160
opsiyonu almış bulunmaktadır. Ayrıca, L'Oréal’in Teklifi, İngiliz Hukukuna göre
azınlık hisselerini de zorunlu olarak devralabilmesini sağlayacak şekilde, en az
%90 The Body Shop hissesi devralması koşuluna bağlı bulunmaktadır.
Yukarıda yer verilmekte olan bilgiler çerçevesinde, The Body Shop’un L’Oréal
tarafından devralınması işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendi
anlamında bir devralma işlemi olduğu görülmektedir.
1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde “birleşme
veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren
teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında,
toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı 170
06-41/515-136
5
aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde
Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” denilmektedir.
Tarafların Türkiye’de 2005 yılı itibarıyla ilgili ürün pazarlarında elde etmiş olduğu
ciro ve pazar paylarına ilişkin tablolara aşağıda yer verilmektedir.
Tablo 1- L’Oréal Türkiye ve The Body Shop’un Türkiye’de ilgili ürün pazarlarında elde
etmiş olduğu ciro
Harcıalem Kozmetik Ürünler
Pazarının Alt Pazarları
The Body Shop Ciro
(YTL)
L’Oréal Ciro
(YTL)
TOPLAM
Saç Bakım Ürünleri (……….) (……….) (……….)
Yüz Bakım Ürünleri (……….) (……….) (……….)
Vücut Bakım Ürünleri (……….) (……….) (……….)
Makyaj Ürünleri (……….) (……….) (……….)
Güneş Bakım Ürünleri (……….) (……….) (……….)
Erkek Bakım Ürünleri (……….) (……….) (……….)
Parfümler (……….) (……….) (……….)
Deodorantlar (……….) (……….) (……….)
Tablo 2- L’Oréal Türkiye ve The Body Shop’un Türkiye’de ilgili ürün pazarlarında elde
etmiş olduğu pazar payları
Harcıalem Kozmetik Ürünler
Pazarının Alt Pazarları
The Body Shop Pazar
Payı (%)
L’Oréal Pazar
Payı (%)
TOPLAM
Saç Bakım Ürünleri (……….) (……….) (……….)
Yüz Bakım Ürünleri (……….) (……….) (……….)
Vücut Bakım Ürünleri (……….) (……….) (……….)
Makyaj Ürünleri (……….) (……….) (……….)
Güneş Bakım Ürünleri (……….) (……….) (……….)
Erkek Bakım Ürünleri (……….) (……….) (……….)
Parfümler (……….) (……….) (……….)
Deodorantlar (……….) (……….) (……….)
Yukarıdaki tablolardan görüleceği üzere, tarafların hiçbir ilgili ürün pazarındaki 180
toplam ciroları 1997/1 sayılı Tebliğ’de öngörülmekte olan 25 trilyon TL.’lik ciro
eşiğini aşmamakla birlikte; tarafların harcıalem yüz bakım ürünleri ve harcıalem
güneş bakım ürünleri pazarlarındaki toplam pazar payları anılan Tebliğ’de
belirlenmiş olan %25’lik pazar payı eşiğini aştığından; işlem, Rekabet Kurulu
iznine tabidir.
Tarafların ilgili ürün pazarlarındaki payları incelendiğinde, The Body Shop’un,
Türkiye’deki franchise sahibi Shaya’ya yaptığı satışlarla elde etmiş olduğu pazar
paylarının oldukça düşük bir seviyede olması sebebiyle; işlemin, ilgili ürün
pazarlarında önemsiz ölçüde bir yoğunlaşma artışına yol açtığı görülmektedir.
Ayrıca söz konusu işleme ilişkin 31.5.2006 tarih ve COMP/M.4193 sayılı Avrupa 190
Komisyonu kararında, The Body Shop’un Procter & Gamble, Johnson & Johnson
ve Unilever gibi gelen gelen kozmetik üreticilerine nazaran küçük bir oyuncu
olması dolayısıyla L’Oréal’in pozisyonuna düşük bir seviyede katkıda bulunacak
olmasının yanı sıra, L’Oréal ve The Body Shop’un farklı stratejileri ve farklı
konumları sebebiyle sektörde birbirine yakın rakipler olarak değerlendirilmedikleri
ifade edilmektedir. Öncelikle L’Oréal ürünleri çeşitli perakendeciler kanalıyla
pazarlanmakta iken; The Body Shop, ürünlerinin satışını ya kendine ait, ya da
06-41/515-136
6
franchise vermiş olduğu mağazalar vasıtasıyla gerçekleştirmektedir. Ayrıca The
Body Shop ürünleri sahip olduğu doğal kaynaklı kozmetik imajıyla L’Oréal’in
ürünlerinden farklılaşmaktadır. 200
Yukarıda yer verilmekte olan bilgiler ışığında, söz konusu işlemin, ilgili ürün
pazarlarında yoğunlaşmaya yol açmadığı ve dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi anlamında hakim durum yaratacak veya mevcut hakim durumu
güçlendirecek nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirime konu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1
sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem sonucunda 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının 210
veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına; bu nedenle,
bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy