Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-3-130 (Devralma)
Karar Sayısı : 10-49/899-313
Karar Tarihi : 8.7.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr.
Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Dr. Aydın ÇELEN, Hüseyin COŞGUN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Coca-Cola İçecek A.Ş
Temsilcisi: Dr. Metin KANMAZ
Barbaros Mah. Derebeoyu Cad. Fesleğen Sok. Uphill Court
Sitesi A1-B Blok K.:6 D:36 Ataşehir / İstanbul 20
D. TARAFLAR : Coca-Cola İçecek A.Ş
Esenşehir Mah. Erzincan Cad. No:36 Ümraniye/ İstanbul
The Coca-Cola Company
Coca Cola Plaza P.O 1734 Atlanta, Georgia 30301 ABD
E. DOSYA KONUSU: The Coca Cola Company adına tescilli “Damla Minera”
ticari markasının tüm hakları ile Coca Cola İçecek A.Ş. tarafından devralınması
işlemine izin verilmesi talebi. 30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 9.6.2010 tarih ve 4576 sayı ile giren ve en
son 24.6.2010 tarih ve 4942 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 2.7.2010 tarih ve 2010-3-
130/Öİ-10-135.AÇ sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu, 2.7.2010 tarih ve
REK.0.07.00.00-120/285 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-49 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; The Coca Cola Company adına
tescilli bulunan “Damla Minera” ticari markasının tüm hakları ile Coca Cola İçecek A.Ş
tarafından devralınması işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ hükümleri çerçevesinde izne
tabi bir işlem olduğu, anılan işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi
çerçevesinde bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun
kuvvetlendirilmesinin söz konusu olmadığı, bu nedenle inceleme konusu işleme izin
verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
50
10-49/899-313
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1.Taraflar
H.1.1. Devralan : Coca Cola İçecek A.Ş (CCİ)
Bildirim Formu’nda yer verilen bilgilere göre, CCİ, her türlü gazlı ve gazsız içecekler,
meyve ve sebze suları, maden ve içme suları, doğal mineralli sular, her türlü çay,
bitki çayları, her türlü kahve, kakao veya çikolata bazlı içecekler ile ayran, yoğurtlu
içecekler, süt ve süt bazlı her türlü içecek dahil olmak üzere her türlü alkolsüz 60
içeceğin üretimi, paketlenmesi ve doldurulması ile ilgili tesislerin kurulması, işletilmesi
ve bunların depolama, satış ve dağıtımı alanlarında faaliyet göstermek amacıyla
kurulmuş bir teşebbüstür. Ortaklık yapısına aşağıdaki tabloda yer verilen teşebbüsün
yönetim kurulu üyeleri; Tuncay Özilhan, Mehmet Cem Kozlu, Michael A. O’Neill,
Mehmet Hurşit Zorlu, Ahmet Boyacıoğlu, Recep Yılmaz Argüden, John Mitchell
Guarıno, Gerard Anthony Reıdy, Armağan Özgörkey, John P. Sechı’den
oluşmaktadır.
Tablo 1: CCI Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Sayısı Hisse Oranı (%) Pay Grubu
Anadolu Efes Biracılık ve
Malt Sanayi A.Ş
The Coca Cola Export
Corporation
Efes Pazarlama ve Dağıtım
Ticaret A.ş
Cemal Ahmet Bozer
Diğer
Halka Açık Diğer
Diğer
TOPLAM
Kaynak: Bildirim Formu 70
Şirket ana sözleşmesine (Sözleşme) göre C grubu hamiline yazılı hisselerin bir
imtiyazı bulunmazken nama yazılı A ve B grubu hisseler bir takım imtiyazlara sahiptir.
Sözleşme Madde 8.1’de şirketin 10 kişilik yönetim kurulunun 6 üyesinin A grubu
payların çoğunluğu tarafından gösterilen adayların arasından, 3 üyesinin B grubu
payların çoğunluğu tarafından gösterilen adaylar arasından, 1 üyesinin ise herhangi
bir pay sahibi tarafından gösterilen adaylar arasından seçileceği kurala bağlanmıştır.
Yönetim kurulu başkanı A grubu payların çoğunluğu tarafından aday gösterilen
yönetim kurulu üyeleri arasından, başkan vekili ise B grubu hisselerin çoğunluğu
tarafından aday gösterilen yönetim kurulu üyeleri arasından seçilecektir.
80
“Nisaplar ve Önemli Kararlar” başlığını taşıyan Madde 8.3’de ise toplantı nisabının 6
olduğu, toplantıda 10 veya 9 üye hazır bulunursa kararların 6 olumlu oyla
alınabileceği, toplantıda 8 veya 7 veya 6 üye hazır bulunursa kararların 5 üyenin
olumlu oyuyla alınacağı, Madde 8.3.5’de “Önemli Kararlar” olarak yer verilen
kararların alınabilmesi için ise B grubu payların çoğunluğu tarafından aday gösterilen
adaylar arasından seçilmiş en az 2 yönetim kurulu üyesinin olumlu oyunun gerekli
olduğu kurala bağlanmıştır.
Madde 8.3.3’de ise B grubu payların sermayedeki payının %15’in altına inmesi
halinde anılan “Önemli İşler” in Sözleşme’de tek tek sayılan bentlerinin hükümsüz 90
10-49/899-313
3
hale geleceği kararlaştırılmıştır.
Bu hükümler birlikte ele alındığında, mevcut durumda, TCCC’nin %100 iştiraki olan
The Coca Cola Export Corporation’ın (TCCEC) Sözleşme’de yer verilen “Önemli
Kararlar”a ilişkin konularda veto yetkisine sahip olduğu, dolayısıyla teşebbüsün
rekabet hukuku bağlamında kontrolünün Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayi A.Ş.
ve TCCC tarafından ortaklaşa sağlandığı ifade olunabilir.
CCİ tarafından kontrol edilen ve CCİ’nin ürünlerinin satış ve dağıtımını gerçekleştiren
Coca Cola Satış Dağıtım A.Ş (CCSD) ile yine CCİ tarafından kontrol edilen ve 100
paketlenmiş su pazarında faaliyet gösteren Mahmudiye Kaynak Suyu Ltd. ‘nin
(Mahmudiye) ortaklık yapılarına ise aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir.
Tablo 2: CCSD Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Sayısı Hisse Oranı (%)
CCİ
TCCEC
Anadolu Efes Biracılık ve Malt Sanayi A.Ş
Özgörkey Holding A.Ş
PE-RE-JA İleri Kimya Sanayi A.Ş
Asma Ambalaj Sanayi A.Ş
TOPLAM
Kaynak: Bildirim Formu
Tablo 3: Mahmudiye Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Sayısı Hisse Oranı (%)
CCİ
H. Murat Akın
TOPLAM 100
Kaynak: Bildirim Formu
H.1.2. Devreden: The Coca Cola Company ( TCCC) 110
Alkolsüz içecekler ve bunların şişelenip/paketlenip satılması alanında dünya çapında
faaliyet yürütmekte olan teşebbüs Türkiye’de, hisselerinin tamamı bir TCCC iştiraki
olan Refreshment Product Services Inc’e ait olan Coca Cola Meşrubat Pazarlama
ve Danışmanlık Sanayi ve Ticaret A.Ş (CCMP) ile hisselerinin tamamı dolaylı olarak
TCCC tarafından kontrol edilen European Refreshments’a ait olan Doğadan Gıda
Ürünleri Sanayi ve Pazarlama A.Ş (Doğadan) vasıtasıyla doğrudan; CCİ ve CCSD
vasıtasıyla dolaylı olarak faaliyet göstermektedir.
Hisseleri New York Borsası’nda işlem görmekte olan TCCC’nin %5’in üzerinde 120
hissesini elinde bulunduran iki ortağı bulunmaktadır. Bunlar, %8,68’lik paya sahip
olan sigorta işinde uzmanlaşmış bir holding şirketi olan Berkshire Hathaway ve %
5,42 lik paya sahip olan Black Rock’tır.
H.1.3. Devredilen: “Damla Minera” Markası
“Damla Minera” markası Türk Patent Enstitüsü (TPE) nezdinde 2008/15892 tescil
numarası ile TCCC adına kayıtlı bulunmaktadır. Söz konusu marka, halihazırda
tescilinin yapılmış olduğu içecekler sınıfı kapsamında herhangi bir ürünün markası
olarak kullanılmamakta ve pazarda yer almamaktadır. Dolayısıyla bu marka 130
vasıtasıyla elde edilmiş bir pazar payı veya ciro söz konusu değildir.
10-49/899-313
4
H.2. İlgili Pazar
Bildirime konu işlem TCCC adına tescilli olan “Damla Minera” markasının kullanım
hakkının en az 10 yıllık bir süre için CCİ’ye devredilmesine ilişkindir. Devre konu
marka halihazırda tescili yapılmış olan içecekler sınıfında herhangi bir ürünün
markası olarak kullanılmamakta ve pazarda yer almamaktadır.
CCİ, söz konusu markayı devraldıktan sonra, sahibi olduğu doğal mineralli su 140
kaynağını kullanarak tüketici tarafından “maden suyu” veya “soda” olarak adlandırılan
“doğal zengin mineralli su” ve “doğal zengin mineralli gazlı içecek”1 türlerini üretmek
istemektedir. “Paketlenmiş su” üst pazarının altında yer alan bu içecek türleri, tüketici
gözünde doğal, katkısız ve sağlıklı ürünler olarak kabul edilmekte ve ayrıca göreceli
düşük fiyatlarıyla diğer içecek türlerinden ayrışmaktadırlar.
Paketlenmiş su pazarında %.... paya sahip olan CCİ’nin, “doğal zengin mineralli su”
ve “doğal zengin mineralli gazlı içecek” pazarlarında %... oranında payı
bulunmaktadır. Teşebbüs, bu pazar payını “yapay soda” kategorisinde yer alan
“Schweppes” markası ile elde etmektedir. Dolayısıyla, ilgili pazar ne şekilde 150
tanımlanırsa tanımlansın, pazarda herhangi bir paya sahip olmayan devre konu
markanın CCİ’nin kontrolüne geçmesi, her hangi bir şekilde hakim durum yaratma
veya bu durumu güçlendirme riski taşımamaktadır.
İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. maddesinde “İnceleme konusu
işlem gerek ürün gerek coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde
rekabet açısından endişeler yaratmıyorsa… pazar tanımı yapılmayabilir.” hükmü yer
almaktadır. Bu çerçevede, inceleme konusu işlem bakımından kesin bir pazar tanımı
yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
160
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendinde “Herhangi bir teşebbüsün ya da
kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir
kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması
veya kontrol etmesi” durumu birleşme devralma sayılan haller arasında
sayılmaktadır.
Bildirim konusu işlem ile birlikte CCİ, Damla Minera markasının kullanım hakkını ilk
aşamada 10 yıl ve daha sonra bu sürenin bitiminde otomatik olarak her seferinde 10 170
yıl uzayacak şekilde devralmaktadır. Dolayısıyla, markanın kullanım hakkında kalıcı
bir değişiklik söz konusudur. Bu nedenle, incelemeye konu işlem 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 2. maddesi kapsamındadır.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde “Bu Tebliğ’in 2 nci maddesinde belirtilen bir
birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren
teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam
pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile
toplam cirolarının yirmibeş milyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan
1 Doğal zengin mineralli gazlı içecekler, doğal zengin mineralli sulara aroma, şeker vs. ilave edilerek
üretilmektedir.
10-49/899-313
5
izin almaları zorunludur.” ifadesine yer verilmektedir. 180
Devralan konumundaki CCİ’nin kontrolünde olan ve paketlenmiş su pazarında
faaliyet gösteren Mahmudiye’nin paketlenmiş su pazarındaki 2009 yılı cirosu yaklaşık
… milyon Türki Lirası’dır. Dolayısıyla, inceleme konusu işlem Kurul’un iznine tabidir.
Devralan konumundaki CCİ paketlenmiş su pazarında %... “doğal zengin mineralli
su” ve “doğal zengin mineralli gazlı içecek” pazarlarında ise %... oranında paya
sahiptir. Teşebbüsün devralmak istediği Damla Minera markasının ise halihazırda
herhangi bir içecek pazarında kullanımı söz konusu değildir. Dolayısıyla, bir hakim
durum yaratılması veya mevcut hakim durumun kuvvetlendirilmesi söz konusu 190
değildir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı
Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim 200
durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy