Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-5-40 (Devralma)
Karar Sayısı : 18-37/595-290
Karar Tarihi : 04.10.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN,
Mehmet AYAN, Ahmet ALGAN, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER : Ayşe Özlem UZUN, Esra KÜÇÜKİKİZ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - The Walt Disney Company
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK,
Av. Hakan ÖZGÖKÇEN, Av. Zeynep BUHARALI
Yıldız Mah. Çitlenbik Sok. No:12 Beşiktaş/İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: The Walt Disney Company’nin Twenty-First Century Fox,
Inc.’in bazı iş kollarının tek kontrolünü devralmasına izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.08.2018 tarih ve 5862 sayı ile giren ve
eksiklikleri 14.09.2018 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 27.09.2018
tarih ve 2018-5-40/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara
bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Bildirim konusu işlem; Twenty-First Century Fox, Inc.’nin (21CF) sinema ve televizyon
stüdyoları, eğlence konulu kablolu ağları ve uluslararası televizyonculuk işini içerecek
şekilde bazı iş kollarının tek kontrolünün The Walt Disney Company (TWDC) tarafından
devralınmasına ilişkindir.
(5) Dosyada yer alan bilgilere göre; işlem öncesinde 21CF’nin haber, spor ve yayın işlerine
ilişkin iş kolu ayrılarak, borsaya kote yeni bir şirket altında gruplandırılacak ve 21CF’nin
hissedarlarına devredilecektir. Dolayısıyla; Fox News Channel, Fox Business Network,
Fox Broadcasting Company, Fox Sports, Fox Television Stations Group, FS1, FS2, Fox
Deportes ve Big Ten Network bildirime konu işlem kapsamında bulunmamaktadır.
(6) Bildirim konusu işlem ile 21CF’nin devre konu işkollarının kontrolünde kalıcı bir
değişiklik meydana geleceğinden işlem, 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi
çerçevesinde bir devralmadır. Ayrıca, tarafların ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7.
maddesinin birinci fıkrasında belirtilen eşikleri aştığından, işlemin izne tabi devralma
işlemi olduğu tespit edilmiştir.
(7) 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca, bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve
taraflardan iki veya daha fazlasının aynı ürün pazarında faaliyette bulunduğu ya da
taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ürün pazarının
alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları etkilenen pazarları
oluşturmaktadır. Bu çerçevede, dosya kapsamında etkilenen pazarların
18-37/595-290
2/4
tanımlanabilmesi amacıyla TWDC ve 21CF’nin faaliyet alanlarının incelenmesi
gerekmektedir.
(8) İşlem taraflarından TWDC, New York Borsası’nda işlem gören ABD menşeili halka açık
bir şirkettir. Türkiye’de The Walt Disney Company Medya Eğlence ve Tic. Ltd. Şti.,
Disney Televizyon Yayıncılık A.Ş. ve Disney XD Televizyon Yayıncılık A.Ş. unvanlı
iştirakleri aracılığıyla faaliyet göstermektedir.1 Bunun yanı sıra, Türkiye’de doğrudan
satış ve tedarik/lisanslama aracılığıyla da ciro elde etmektedir. TWDC’nin faaliyetleri
temel olarak medya alanında olmakla birlikte reklamcılık, marka, logo vb. unsurların
kullanımına dayanan ürünlerin satışı ve çeşitli kitap ve dergilerin yayınlanması amacıyla
lisans hakkı tanımlanması gibi geniş bir alana yayılmıştır.
(9) TWDC sinemalarda veya diğer mecralarda gösterilmek üzere Disney filmlerinin dağıtım
haklarını elinde bulundurmakta ve United International Pictures Filmcilik ve Tic. Ltd.
Şti.’ye filmlerin Türkiye’de dağıtımı için alt lisans vermektedir. Ayrıca, film içeriklerini
sinemalarda gösterim sonrası ekranda yayınlanması amacıyla medya hizmet
sağlayıcılarına ve platform işletmecilerine lisanslamaktadır. TWDC’nin film içeriği
haricinde ev eğlencesi ve spor içeriğinin2 Türk yayıncılara lisanslanması alanında da
faaliyetleri bulunmaktadır.
(10) TWDC’nin Türkiye’de DC, DXD ve Disney Junior adında üç adet televizyon kanalı
bulunmaktadır. DC ücretsiz olarak yayınlanmakta, DXD ve Disney Junior ise ücretli
olarak belirli televizyon platformlarına dağıtılmaktadır. Öte yandan, TWDC’nin perakende
tedarik alanındaki faaliyeti ise bireysel abonelikler aracılığıyla hizmet alınabilen ve dijital
spor oyunları sunan ESPN Player ile sınırlıdır. TWDC söz konusu kanalları aracılığıyla
reklam yeri tedariki sağlamaktadır.
(11) TWDC’nin Türkiye’de faaliyet gösterdiği bir başka alan ise toptan satıcılara,
perakendecilere veya üreticilere Disney lisanslı ürünlerin satışının gerçekleştirilmesi ve
yayın evlerine çeşitli kitap ve dergilerin basılması için lisans verilmesidir. TWDC ayrıca
Türkiye dışında üretilen video oyunlarının dağıtımını da gerçekleştirmektedir.
(12) Diğer işlem tarafı 21CF, NASDAQ Global Select borsasında işlem gören ABD menşeili
bir medya şirketidir. Türkiye’de iştirakleri Fox Networks Group Yapım Ltd. Şti. (21CF
TÜRKİYE), Alliance Yapım Ltd. Şti., Huzur Radyo TV A.Ş., FX Medya Hizmetleri A.Ş.,
Fox Life Medya Hizmetleri A.Ş., Fox Crime Medya Hizmetleri A.Ş., 24 Kitchen Medya
Hizmetleri A.Ş., National Geographic Channel Medya Hizmetleri A.Ş., National
Geographic Channel Wild Medya Hizmetleri A.Ş., National Geographic Channel
Adventure Medya Hizmetleri A.Ş. ve Endemol Medya Prodüksiyon Tic. Ltd. Şti.3
aracılığıyla faaliyet göstermektedir.
(13) 21CF, kendisine ait film stüdyosu 20 Century Fox aracılığıyla film üretimi alanında
faaliyet göstermekte ve filmlerin sinemada gösterimi amacıyla dağıtımını TME İçerik
Prodüksiyon A.Ş. vasıtasıyla gerçekleştirmektedir. Buna ek olarak, 21CF TÜRKİYE yerel
düzeyde sinemalarda gösterim amacıyla film tedariki alanında faaliyet göstermektedir.
21CF ayrıca ödemeli TV, üyelik bazlı satış modeli ve ücretsiz TV kanallarında
yayınlanması amacıyla film ve diğer TV içeriklerini sunmaktadır.
(14) 21CF; bünyesinde bulunan FOX, National Geographic Channel, FOX LIFE, FOXCRIME,
FOX SPORTS, FX, Baby TV, Nat Geo People, Nat Geo Wild, 24 Kitchen kanallarını
1 TWDC’nin Türkiye’de Disney Stores Holding (Netherlands) B.V. İstanbul Şubesi unvanlı bir iştiraki daha
bulunmaktadır. Ancak söz konusu iştirakin herhangi bir cirosu bulunmamaktadır.
2 TWDC bu alanda The Hearst Corporation ile ortak girişimi olan ESPN aracılığıyla faaliyet
göstermektedir.
3 21CF ve Apollo Global Management LLC’nin ortak girişimidir. Teşebbüs hâlihazırda tasfiye sürecindedir.
18-37/595-290
3/4
Türkiye’de Tivibu TV, Kablo TV, Turksat, Digiturk ve D-Smart platformlarına
lisanslamaktadır. Öte yandan, 21CF’nin perakende tedarik alanındaki faaliyeti ise FOX
kanalının işletilmesinden ibarettir. 21CF son olarak ticari ürün haklarını, oyun haklarını
ve National Geopraphic dergisi, Traveler dergisi, NG Kids dergisi ve NG kitaplarının
yayım haklarını lisanslamaktadır.
(15) Yukarıda yer alan bilgilere göre işlem taraflarının faaliyet gösterdiği alanlar
incelendiğinde; “sinemalarda gösterim amacıyla filmlerin üretimi ve tedariki”, “TV ve ev
eğlenceleri için görsel/işitsel içerik tedariki/lisanslanması”, “TV kanallarının işletilmesi ve
toptan tedariki”, “TV hizmetlerinin perakende tedariki”, “reklam yeri tedariki”, “tüketici
ürünleri”, “kitaplar ve dergilerin lisanslanması” alanlarında yatay bir örtüşmenin ortaya
çıktığı ve söz konusu alanların işlemden etkilenen pazarlar olarak ele alınabileceği
anlaşılmıştır. Bunun yanı sıra, her iki taraf da görsel-işitsel üretim zincirinin çeşitli
kademelerinde faaliyet göstermektedir. Dolayısıyla tarafların görsel-işitsel içeriğin “TV
kanallarının işletilmesi ve toptan tedariki” ve “TV hizmetlerinin perakende tedariki”
sağlayıcılarına lisanslanması faaliyetleri arasında dikey bir ilişki ortaya çıkmaktadır.
(16) 2017 yılı verilerine göre, işlem sonrasında tarafların “sinemalarda gösterim amacıyla
filmlerin üretimi ve tedariki” pazarında (…..), “TV ve ev eğlenceleri için görsel/işitsel
içerik tedariki/lisanslanması” pazarında en fazla (…..), “TV kanallarının işletilmesi ve
toptan satışı” pazarında (…..), “TV hizmetlerinin perakende tedariki” pazarında (…..),
“reklam yeri tedariki” pazarında (…..), “tüketici ürünleri” pazarında (…..), “kitaplar ve
dergilerin lisanslanması” pazarında (…..) pazar payına sahip olacağı anlaşılmaktadır.
(17) Sinema sektöründe filmin seyirciye ulaşması sürecinde; film üretimi (yapım), dağıtımı ve
sinema işletmeciliği (gösterim) olmak üzere üçlü bir aşama bulunmaktadır. Bu zincirin
başlangıcını oluşturan film üretiminde Türkiye’de gerek yerli gerek yabancı oyuncular
faaliyet göstermektedir. Öte yandan Bildirim Formunda, Türkiye’de toplam pazar ve satış
hasılatının çoğunu yerli filmlerin oluşturduğu ve son beş yıldaki eğilimin de bu doğrultuda
olduğu belirtilmektedir. Bu bağlamda, devralma işlemi sonrasında tarafların “sinemalarda
gösterim amacıyla filmlerin üretimi ve tedariki” alanında gerek yabancı gerek yerli
oyuncuların rekabetçi baskısına maruz kalacağı değerlendirilmektedir.
(18) Görsel-işitsel içerik ilk etapta sinema izleyicilerinin gösterimine sunulan ve daha sonra
TV kanallarına lisanslanan filmleri, TV için hazırlanmış filmleri, spor içeriklerini, TV
dizilerini, çizgi filmleri, realite showları, oyun gösterilerini ve durum komedilerini (sitcom)
kapsamaktadır. Bildirim Formunda yer alan bilgilere göre, işlem taraflarının “TV ve ev
eğlenceleri için görsel/işitsel içerik tedariki/lisanslanması” pazarındaki paylarına ilişkin
kesin bilgilerin mevcut olmadığı, ancak anılan pazarın film dışı içerikleri de kapsaması
nedeniyle tarafların işlem sonrasında elde edecekleri pazar payının “sinemalarda
gösterim amacıyla filmlerin üretimi ve tedariki” pazarında elde edecekleri pazar payından
daha yüksek olmayacağı belirtilmektedir. Bu bağlamda, ilgili pazarda devralma işlemi
sonrasında tarafların elde edecekleri pazar payının düşük kalacağı, pazardaki ürün
çeşitliliğinin ve oyuncu sayısının fazlalığının taraflar üzerinde rekabetçi baskı yaratacağı
kanaatine varılmıştır.
(19) “TV kanallarının işletilmesi ve toptan tedariki”, “TV hizmetlerinin perakende tedariki” ve
bu pazarlara bağlı olarak ortaya çıkan “reklam yeri tedariki” pazarlarında ise TWDC’nin
işlem öncesinde (…..)’in altında ihmal edilebilir bir pazar payına sahip olduğu
anlaşılmaktadır. Dolayısıyla işlem sonrasında TWDC’nin söz konusu pazarlarda elde
edeceği toplam pazar payının hâlihazırda 21CF’nin sahip olduğu pazar payının el
değiştirmesinden ibaret olacağını söylemek mümkündür. Bununla birlikte, ilgili
pazarlarda TWDC’nin elde edeceği pazar payına sahip başka teşebbüslerin bulunması
rekabetçi yapının devam edeceğine işaret etmektedir.
18-37/595-290
4/4
(20) “Tüketici ürünleri” ile “kitaplar ve dergilerin lisanslanması” pazarlarında ise gerek TWDC
gerek 21CF’nin oldukça sınırlı bir pazar payı bulunmaktadır. Kaldı ki her iki pazar da çok
sayıda oyuncunun faaliyet gösterdiği ve tüketicilerin değişen tercihlerine göre
farklılaştırılmış ürünlerin sunulduğu heterojen bir yapıya sahiptir.
(21) Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, tarafların etkilenen pazarlarda işlem
sonrasında elde edecekleri toplam pazar paylarının düşük kalacağı, dolayısıyla işlem
sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında rekabeti kısıtlayıcı bir
yoğunlaşmanın meydana gelmeyeceği anlaşılmıştır.
H. SONUÇ
(22) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy