Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-2-60 (Devralma)
Karar Sayısı : 05-52/783-213
Karar Tarihi : 17.8.2005
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER : Özge İÇÖZ, Ayşe Özlem UZUN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Thomson SA
- Temsilcisi: Alev BAYRAKTAR
NCE Elver Avukatlık Bürosu Büyükdere Cad. Yapı Kredi
Plaza C Blok Kat: 3 34330 Levent-İSTANBUL
- Dr. Didier Ziya CAILLIAU 20
Ferahevler Mah. Armağan Sok. Aksoy Sitesi D Blok D: 8
Tarabya-İSTANBUL
D. TARAFLAR :- Thomson SA
46, quai Alphonse Le Gallo 92100
Boulogne-Billancourt FRANCE
- Eagle Corporation Limited
George Town, Grand Cayman, Cayman Islands,
British West Indies
30
E. DOSYA KONUSU : Thomson SA’nın televizyon renkli ekran tüpleri
üretim ve pazarlama faaliyetini Eagle Corporation Limited’e devredilmesi
işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 22.7.2005 tarih ve 5077 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen
11.8.2005 tarih ve 2005-2-60/Öİ-05-Ö.İ. sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu,
12.8.2005 tarih ve REK.0.06.00.00-120/95 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-52 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda; Thomson SA’nın renkli ekran tüpleri
üretim ve pazarlama faaliyetlerinin tamamını Eagle Corporation Limited (Eagle)
şirketine devri işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu
ancak işlemin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan
veya mevcut bir hakim durumu daha da güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin
bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin
önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı, bu nedenle söz
konusu işleme izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
05-52/783-213
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar 50
H.1.1. Thomson SA (Thomson)
Thomson, 1985 yılında Fransız kanunlarına göre kurulmuş ve ticari merkezi
Fransa’da olan bir anonim şirkettir. Esasen radyo, tv yayıncılığı ve sinema filmlerinin
işlenmesi ve renklendirilmesi için gerekli teknolojilerin geliştirilmesi amacıyla
kurulmuş olan şirket, zaman içinde tüketici elektroniği ve yedek parçalarının üretimi
ile bu konuda gerekli teknolojinin geliştirilmesi alanlarında faaliyet göstermeye
başlamıştır.
Thomson, televizyon ekranı, televizyon tüpü, yedek parça gibi çeşitli konularda
uzmanlaşmış, dünyanın farklı ülkelerinde faal iştiraklere sahiptir. Devralma işleminin
kapsamı dışında bulunan ve Thomson SA şirketinin iştiraklerinden olan Thomson 60
Multimedia Polska şirketi, bir süre önce renkli televizyon tüpleri alanındaki
faaliyetlerinin ve hisselerinin tamamını Thomson Tubes and Display SA şirketine ait
olan ve yeni kurulan Thomson Display Polska şirketine devretmiştir.
Ticari merkezi Fransa olan Thomson Tubes and Displays SA’nın çoğunluk hissesine
sahip olduğu ve Polonya’da kurulu olan Thomson Displays Polska şirketi televizyon
renkli ekran tüpü üretimi faaliyetini gerçekleştirmektedir. Televizyon renkli ekran
tüplerinin üretimi faaliyetiyle uğraşan Thomson Tubes and Diplays SA dosya konusu
devir işleminin kapsamında yer almaktadır. Yapılan bildirimde, Thomson Displays
Polska’nın Türkiye’de de ekonomik faaliyeti bulunduğu ve devralma işlemi
sonrasında da Türkiye’deki faaliyetlerine devam edeceği belirtilmiştir. 70
Dosya konusu devralma işlemi çerçevesinde, Thomson'un Eagle Corportion
Limited’e devredilecek iştirakleri aşağıda yer almaktadır:
1. US Newco: Hisselerinin %100’ü devredilecektir. Şirketin Türkiye’de ekonomik
faaliyeti bulunmamaktadır.
2. Thomson Displays Mexicana: Hisselerinin %99,9’u devredilecektir. Türkiye’de
ekonomik faaliyeti bulunmamaktadır.
3. Thomson Tubes and Display SA (TTD): Hisselerinin %100’ü devredilecektir.
Şirketin iştirakleri aşağıda yer almaktadır:
Thomson Displays Italy SpA R&D (TDI): Şirketin %100’ü Thomson Tubes and
Displays SA’ya aittir. Türkiye’de ekonomik faaliyeti bulunmamaktadır. 80
Thomson Guangdong Displays Co. Ltd., Chine (TGDC): Bu şirketin %77’si
Thomson Tubes and Displays SA’ya aittir. Türkiye’de ekonomik faaliyeti yoktur.
Thomson Display Techonology Center, Chine (TDTC): Şirketin %100’ü Thomson
Tubes and Displays SA’ya aittir. Türkiye’de ekonomik faaliyeti bulunmamaktadır.
Thomson Displays Polska (TDP): Şirketin %100’ü Thomson Tubes and Displays
SA’ya aittir. Şirket, Polonya’da ürettiği renkli televizyon tüplerini Türkiye’de
pazarlamaktadır. Şirketin Türkiye’de herhangi bir iştiraki bulunmadığı gibi kendisi
de Türkiye’de herhangi bir şirketin hissedarı değildir.
Bildirim formunda verilen bilgilere göre, Thomson Displays Polska'nın Polonya’da
ürettiği televizyon renkli ekran tüplerinin Türkiye’deki satışından elde ettiği 2004 yılı 90
cirosu, (……………) Euro’dur. Thomson'un ayrıca Türkiye’de televizyon aksesuarları
satışından elde ettiği ciro yaklaşık (………….:) Euro olup bu faaliyet alanı,
devredilecek faaliyetler kapsamında yer almamaktadır.
05-52/783-213
3
Tablo 1: Thomson Tubes and Displays SA şirketinin ortaklık yapısı
Hissedarlar Hisse Oranı (%)
Thomson SA (……)
Thomson Télévisions Compenants France (……)
Tablo 2: Thomson SA şirketinin ortaklık yapısı:
Hissedarlar Hisse Oranı (%)
TSA (……)
Şirket Çalışanları ve Microsoft (……)
Hazine (……)
Halka Açık Kısım 92,55
H.1.2. Eagle Corporation Limited (Eagle)
Eagle, “Dhoot Family” şirketlerinden beş tanesi olan Videocon International Limited,
Videocon Appliances Limited, Videocon Communications Limited, Videocon 100
Appliances India Limited ve Millennium Appliances (India) Limited tarafından Cayman
Adalarında kurulmuştur. Şirketin faaliyet alanı renkli televizyonlarla ilgili elektronik
parçalar, televizyon camı ve renkli televizyonlarla ilgili her türlü elektronik ayarlayıcı
parça üretimi ve pazarlamasıdır. Şirket ortaklarından Videocon International Limited
şirketinin Türkiye’ye ihracatı bulunmaktadır. Şirketin Türkiye’deki müşterileri Vestel,
Beko, Profilo Telra ve Imper Elektrik olarak bildirilmiştir. Videocon International
Limited’in ilgili ürün pazarındaki payı çok düşüktür.
Videocon International Limited’in Türkiye’de ilgili ürün pazarındaki cirosu (………....)
Euro olarak bildirilmiştir. Şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir.
Tablo 3: Videocon International Limited Şirketinin Ortaklık Yapısı 110
Hissedarlar Hisse Oranı (%)
Dhoot Family (…..)
Halka Açık Kısım (….)
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosya konusu devralma işlemi bakımından yapılacak bir ilgili ürün pazarı tanımında
Thomson’ın devredilecek faaliyetlerinin kapsamı önem kazanmaktadır. Zira teşebbüs,
geniş pazar olarak tanımlanabilecek televizyon pazarında spesifik olarak “renkli ekran
tüpü üretimi ve pazarlaması” faaliyetleri üzerindeki kontrolü devretmektedir.
Thomson, tüketici elektroniği, televizyon ve yedek parça gibi çeşitli konularda
uzmanlaşmıştır. Ancak, şirketin hisseleri devredilecek iştirakleri, televizyon renkli
ekran tüpü üretimi ve pazarlaması faaliyetini gerçekleştirmektedir. Bu sebeple, ilgili 120
ürün pazarı “televizyon renkli ekran tüpleri pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Thomson, dünyanın farklı ülkelerinde faaliyet gösteren bir teşebbüstür. Benzer
şekilde Eagle’ın Türkiye dışındaki ülkelerde faaliyetleri bulunmaktadır. Ancak bu iki
teşebbüs arasında gerçekleşen devir işleminin Türkiye pazarında etkileri
bulunmaktadır. Bu nedenle, ilgili coğrafi pazar, “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak
tespit edilmiştir.
05-52/783-213
4
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Bildirim konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğin 2. maddesinin (b) bendi anlamında bir
kontrol devri içermesi nedeniyle devralma işlemidir. Zira, yukarıda da belirtildiği gibi 130
Thomson Tubes and Displays SA ve Thomson Displays Polska’nın %100’ü Eagle’a
devredilecektir. Bu bakımdan kontrol el değiştirmektedir.
Thomson’un Türkiye’deki faaliyetlerinden 2004 yılında elde ettiği ciro, (…………….)
YTL ((……………)Euro)’dir. Şirketin Türkiye’deki pazar payı %(…)’dir. Eagle’ın
Türkiye’de ilgili ürün pazarındaki cirosu (………......) YTL (…………… Euro)’dir.
Eagle’ın Türkiye’deki pazar payı çok düşüktür. Ancak iki teşebbüsün pazar payları
toplamının 1997/1 sayılı Tebliğin 4. maddesinde öngörülen %25 eşiğini aşmamasına
rağmen, ciroları toplamı 25 milyon YTL eşiğini aşmaktadır. Bu nedenle söz konusu
devralma işlemi, ilgili Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’ndan izin alınması gereken
bir işlemdir. 140
Thomson’un Türkiye’deki pazar payı %(…)’dir. Türkiye’de bu pazardaki diğer önemli
rakiplerin ise LGPD (LG Philips Displays Investment B.V.) ve SDI olduğu, pazar
paylarının sırasıyla %(…) ila %(…) olduğu belirtilmiştir. Thomson’un renkli ekran
tüpleri pazarında dünya genelindeki payı %(…) olarak verilmiştir. Ayrıca bildirim
formunda son yıllarda çok sayıda yeni teşebbüsün pazara girdiği ifade edilmiş ve
Hindistan’da Samtel ve JCT, Çin’de Irico, Meksika’da Domex ve Malezya’da CPT
bunlara örnek olarak verilmiştir.
Devralma işlemi, halihazırda Thomson bünyesinde gerçekleştirilen bir faaliyetin,
Türkiye’de Videocon International Limited şirketi vasıtasıyla faaliyet gösteren ve ilgili
pazardaki payı oldukça küçük olan Eagle’a devredilmesinden ibarettir. 150
Bildirim formunda verilen bilgilerden devir işlemi öncesi bir hakim durumun söz
konusu olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca yine bildirim formunda devralma işleminin
taraflarının yönetim veya denetleme Kurullarında ve aynı zamanda etkilenen
pazarlarda faaliyet gösteren başka teşebbüslerin denetim veya yönetim kurullarında
faaliyet gösteren kimse bulunmadığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, Eagle’ın pazarda
çok düşük bir paya sahip olduğu ve pazara giriş koşullarının da kolaylığı göz önünde
bulundurulduğunda, bildirim konusu devralma işleminin “renkli ekran tüpü” pazarında,
bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir devralma işlemi
olmadığı görülmüştür. 160
Bu değerlendirmelerinin yanı sıra, söz konusu devralmaya yönelik yapılan “Hisse
Alım Anlaşmasının” Bölüm 5.16 ve 5.17. maddelerinde yer alan 3 yıllık devreden
tarafa getirilen “Satıcı rekabet etmeme” ve devralan tarafa getirilen “Ortak rekabet
etmeme” yükümlülüklerinin de ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir.
Anlaşmanın ilgili maddelerine göre, Thomson’a 3 yıllık bir istihdam ve rekabet
etmeme yükümlülüğü getirilmiş olduğu görülmektedir. Genellikle devreden teşebbüse
getirilen ve yan sınırlama olarak adlandırılan bu tip sınırlamaların mevcut işlemin
gerçekleştirilmesi için gerekli ve işlemle doğrudan ilgili olması gerekmektedir. Yan
sınırlamalar değerlendirilirken sınırlamaların kapsamı, süresi ve sınırlamanın geçerli
olduğu coğrafi alan göz önünde bulundurulmaktadır. 170
TC Merkez Bankası’nın 5.8.2005 tarihli efektif satış kuru (1euro=1.6206 YTL) üzerinden TL’ye
çevrilmiştir.
05-52/783-213
5
Yapılan inceleme sonucunda, rekabet etmeme sınırlamasının kapsamının 3 yıllık bir
süre için devredilen iş ile benzer ticari faaliyeti oluşturan ürünlerin temini ve servisi ile
sınırlandırıldığı görülmüştür. İstihdam etmeme yükümlülüğü olarak da ifade edilebilen
ortak rekabet etmeme yükümlülüğü benzer şekilde, 3 yıllık bir süre için belli şirket
çalışanını ima etmeyen ilana cevap verenler dışında satıcının veya bağlı şirketlerinin
çalışanını işe almamak, satıcının kendisinde ve bağlı ortaklarında görevlerini
bırakmalarını, diğer bir görevde veya işyerinde çalışmayı kabul etmelerini, bağımsız
taraf sözleşmesine girmelerini veya diğer kişilerin bu çalışanı işe almalarını teşvik
etmeme yükümlülüğünü içermektedir.
Yapılan incelemede, söz konusu kısıtlamaların devralma işleminin konusunu 180
oluşturan ürün ve hizmetlerle sınırlı olduğu ve sürenin de 3 yıl olduğu görülmüştür.
Bu bilgiler çerçevesinde, söz konusu devralma işleminde Thomson’a getirilen
istihdam ve rekabet etmeme yükümlülüklerine ilişkin olarak, söz konusu
kısıtlamaların devralma işleminin gerçekleştirilmesi için gerekli olan, kapsam ve süre
olarak sınırları belirlenmiş yan sınırlamalar olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı "Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ" kapsamında izne tabi bir işlem olduğuna, ancak işlem 190
sonucunda ilgili pazarda aynı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen, yasaklanan nitelikte
hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına; bu nedenle
bildirime konu devir işlemine izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy