Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-2-53 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 09-33/742-178
Karar Tarihi : 15.07.2009
A.TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.)
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA
B. RAPORTÖRLER: Ali ARIÖZ, Ekrem SOLMAZ, Nimet ALACAPUNAR
C. BAŞVURUDA BULUNAN : - İhbar
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR:
– Kone Asansör San. ve Tic. A.Ş. 20
Değirmen Sk. No:13 Nidakule İş Merkezi Kozyatağı-
Kadıköy/İstanbul
– ThyssenKrupp Asansör San. Tic. A.Ş.
Kaya Sultan Sk. Hayriye İş Merkezi No:99 Kozyatağı/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: ThyssenKrupp Asansör San. Tic. A.Ş. ve Kone Asansör
San. ve Tic. A.Ş.’nin kendi aralarında anlaşmak suretiyle yedek parça satmayı
reddettikleri iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 13.03.2009 tarih ve 1874 sayı 30
ile intikal eden, şikayetçi tarafından gönderilen elektronik postada;
- ThyssenKrupp Asansör San. Tic. A.Ş (Thyssen) firması ile asansör bakım
sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin imzalanmasından 5 ay sonra
asansörün arızalandığı ve firma yetkililerince bir parçanın değiştirilmesi
gerektiğinin söylendiği,
- Parça için kendilerinden 400 Euro + KDV talep edildiği, bu fiyatın
kendilerine çok yüksek gelmesi nedeniyle bir piyasa araştırması yaptıkları,
fiyatın normalde 300-400 TL civarında olduğunu anladıkları,
- Ancak yedek parçanın irtibat kurulan firmalar tarafından kendilerine
satılmadığı, sözleşmeli oldukları firmadan alınmasının söylendiği, 40
- Bu kapsamda Kone Asansör San. ve Tic. A.Ş.(Kone)’yle de görüşüldüğü,
firma yetkililerinden “sözleşmeniz varsa biz karışmayız” ve “bizimle
sözleşmeniz olması durumunda satabiliriz” cevabını aldıkları,
- Anılan firmaların anlaşma yaptıklarının düşünüldüğü,
iddia edilerek gereğinin yapılması talep edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.03.2009 tarih ve 1874 sayı ile giren
şikayet üzerine hazırlanan 10.04.2009 tarih ve 2009-2-53/İİ-09-EÖ sayılı İlk İnceleme
09-33/742-178
2
raporu Rekabet Kurulu’nun 22.04.2009 tarih ve 09-17 sayılı toplantısında görüşülmüş
ve şikayet konusu iddia ile ilgili olarak Thyssen ve Kone hakkında önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir. 50
Yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 09.07.2009 tarih ve 2009-2-53/ÖA-09-AA
sayılı Önaraştırma Raporu 14.07.2009 tarih, REK.0.06.00.00-110/244 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 15.07.2009 tarih ve 09-33 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
1- Thyssen ve Kone’nin kendi aralarında anlaşmak suretiyle yedek parça
satmayı reddettikleri iddiasına yönelik herhangi bir delil bulunamadığından,
anılan teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı,
2- Kone’nin Yetkili Bölge Yüklenicileri ile akdettiği Yetkili Bölge Yükleniciliği Bölge 60
Sözleşmelerinin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında değerlendirilip
değerlendirilemeyeceğinin tespiti için ek inceleme yapılması gerektiği
ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Taraflar
I.1.1. Şikayet Eden Taraf
Şikayet eden taraf Ankara’da hastane yönetimiyle iştigal ettiğini belirtmektedir.
I.1.2. Şikayet Edilen Taraf
I.1.2.1. Thyssen
Thyssen dünyada demir çelik, otomotiv ve asansör alanlarında faaliyet göstermekte 70
olan ThyssenKrupp Holding tarafından Türkiye’de kurulmuştur. Asansör, yürüyen
merdiven ve yürüyen yol satış, montaj, tesisat modernizasyonu ve bakım-onarım
alanlarında faaliyet göstermekte olan teşebbüsün mevcut durumdaki hisse yapısına
aşağıda yer verilmiştir:
Tablo 1: Thyssen Ortaklık Yapısı
Hissedar Sermaye
Miktarı (TL)
Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
(………………) (…….) (…….) (…….)
(………………) (…….) (…….) (…….)
(………………) (…….) (…….) (…….)
(………………) (…….) (…….) (…….)
(………………) (…….) (…….) (…….)
(………………) (…….) (…….) (…….)
Toplam 943.271 943.271 100,00
Thyssen, İstanbul Merkez Ofisi’nin yanı sıra, Ankara, Antalya ve İzmir’de irtibat
büroları ile; irtibat bürolarının olmadığı bölgelerde ise taşeron firmalar aracılığıyla
hizmet vermektedir. Teşebbüsün 2008 yılı cirosu (……………) TL’dir.
09-33/742-178
3
I.1.2.2. Kone
Kone, Türkiye’de asansör, yürüyen merdiven ve yürüyen yol satış, montaj, bakım ve 80
onarımı alanında faaliyet göstermektedir. Türkiye’de, Kone Corporation tarafından
1987 yılında yabancı sermayeli bir ortak girişim olarak kurulan Kone’nin tüm hisseleri
1996 yılında Kone Corporation tarafından alınmıştır. Firmanın mevcut durumdaki
hisse yapısına aşağıda yer verilmiştir:
Tablo 2: Kone Ortaklık Yapısı
Hissedar Sermaye Miktarı (TL) Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
(………………) (…….) (…….) (…….)
(………………) (…….) (…….) (…….)
(………………) (…….) (…….) (…….)
(………………) (…….) (…….) (…….)
(………………) (…….) (…….) (…….)
Toplam 5.214.457,08 521.445.708 100,00
Kone, İstanbul Merkez Ofisi dışında, Ankara, Antalya, Bursa, İzmir ve Marmaris
Bölge Müdürlükleri ile Adana, Kayseri, Kuzey Kıbrıs, Rize, Diyarbakır, Zonguldak
şehirlerinde bulunan Yetkili Bölge Yüklenicileri ile satış sonrası bakım ve onarım
hizmetlerini sağlamaktadır. Teşebbüsün 2008 yılı cirosu (……………) TL’dir.
I.2. İlgili Pazar 90
I.2.1. Sektör Hakkında Genel Bilgiler
Asansör ve Yürüyen Merdiven Sanayicileri Derneği (AYSAD) verilerine göre
Türkiye’deki asansör ve yürüyen merdiven sektöründe 1.500’den fazla firma
faaliyettedir. Şu anda ülke genelinde 250.000’den fazla asansör bulunmaktadır. 2006
yılında montajı yapılan asansör sayısı 15.000 iken, 2007 yılında ise bu sayı 16.000’e
çıkmıştır.
AYSAD verilerine göre sektörde faaliyet gösteren Thyssen, Kone, Buga Otis Asansör
Sanayi ve Ticaret A.Ş., Schindler Türkeli Asansör San. A.Ş. ve Eta- Melco Dış Tic.
Ltd. Şti.’nin toplam pazar payları satış ve montaj pazarında yaklaşık olarak % 20;
bakım ve tamir hizmetleri pazarında ise yaklaşık olarak % 10 civarındadır. 100
I.2.2. İlgili Ürün Pazarı
Haklarında önaraştırma yapılan teşebbüsler asansör, yürüyen merdiven ve yürüyen
yol satış, montaj, bakım ve tamir alanlarında faaliyet göstermektedirler. Önaraştırma
konusu olayda teşebbüslerin genel olarak asansör tamir ve bakım hizmetlerine
yönelik yedek parça satmayı reddetmeleri nedeniyle rekabetin kısıtlandığı iddia
edilmektedir. Bu bakımdan, dosya kapsamında ilgili ürün pazarı “asansör bakım ve
tamir hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.
I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili coğrafi pazar, ilgili ürün pazarında yer alan hizmetler bakımından ülkenin
herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık 110
göstermemesi, bir başka deyişle rekabet koşullarının ülkenin tamamında homojen bir
yapı sergilemesi nedeniyle “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
I.3. Önaraştırma Sürecinde Elde Edilen Bilgiler
Önaraştırma sürecinde şikayetçi ile telefon görüşmesi gerçekleştirilmiş, 02.07.2009
tarihinde Thyssen ile Kone’de yerinde inceleme yapılmış ve şikayet konusuna ilişkin
olarak rekabete aykırı bir anlaşmanın ya da taraflar arasında iletişimin olup olmadığı
araştırılmıştır.
09-33/742-178
4
1. Önaraştırma kapsamında şikayetçi ile yapılan telefon görüşmesinde özetle;
- Şikayetçi tarafından hastane odası asansörü için garanti sonrası bakım
sözleşmesi kapsamında tam boy fotoseli parçasının değişmesinin gerektiği, 120
- Bu parça için Thyssen tarafından istenen fiyatın şikayetçi tarafından yüksek
bulunması nedeniyle Thyssen’in yedek parçanın dışarıdan alınabileceğini
belirttiği,
- Bakım sözleşmesi olduğu için işçilik ücretinin alınmadığı, yedek parçanın
dışarıdan temini sürecinde ise görüşülen küçük ölçekli 8-10 firmanın
hiçbirinin parça teminine gönüllü olmadığı ve şikâyetçiyi sözleşme yapılan
tarafa yönlendirdiği
ifade edilmiştir.
- Bununla birlikte yetkili servis çalışanlarınca şikayetçi tarafından çalıştırılan
teknik personele yedek parçalarının nereden temin edildiği konusunda 130
sorular sorulduğu,
- Problemin yedek parçayı kendi tanıdıkları vasıtasıyla İstanbul’da bir
firmadan daha ucuza (yarı fiyatına) tedarik ederek giderildiği, bu işlemin
faturasının bulunduğu ve diğer evraklarla birlikte elektronik posta ile
gönderebileceği
belirtilmiştir. Ancak şikâyetçi ucuza mal aldığı tarafı ifşa etmekten, daha sonraki ucuz
yedek parça tedarik kanallarının kapanacağı endişesiyle çekindiğini bildirmiş, kendisi
sürecin gizliliği konusunda bilgilendirilmiştir.
2. Thyssen’de yapılan yerinde incelemede, şirket finans müdürü özetle;
- Thyssen’in genel olarak proje bazında ve standart olmak üzere iki tür 140
müşteri grubuna hizmet vermekte olduğunu, montaj sonrasında
müşterilerin isterlerse bakım ve tamir hizmetlerini başka kanallardan temin
edebildiklerini, Türkiye genelinde montaj sonrası hizmetin yaklaşık olarak
100 şirket çalışanı vasıtasıyla sunulduğunu, montaj ve montaj sonrası
hizmetlerin daima iki farklı sözleşme ile yapıldığını;
- Yüksek maliyetli büyük projeler alanında Thyssen, Otis, Mitsubishi,
Schindler ve Kone gibi az sayıda firmanın faaliyet gösterdiğini, bakım ve
onarım hizmetlerinin Thyssen bünyesinde çalışan görevliler vasıtasıyla
yapıldığını, servis hizmetinin bulunmadığı şehirlerde taşeron hizmetinin
kullanılabildiğini ancak genellikle kendi elemanlarını göndermeye 150
çalıştıklarını;
- Montaj sonrası hizmetler pazarında yaklaşık olarak 1.000’in üzerinde
bağımsız ve küçük firmanın faaliyet göstermekte olduğunu
ifade etmiştir.
Thyssen tarafından gönderilen ve 08.07.2009 tarihinde 4746 sayı ile Kurum kayıtlarına
intikal eden yazıda ise özetle:
- Thyssen’in satış, montaj, tesisatların modernizasyonu ve bakım-onarım
faaliyetleri de dahil satış sonrası hizmetler alanlarında faaliyet göstermekte
olduğu, montajı yapılan asansörlerin çoğunlukla yurtdışında imal edilip ithal
edildiği, ancak müşteri tercihine göre bazı aksamların Türkiye’de yerli 160
üreticiler tarafından imal edildiği, modernizasyon ve satış sonrası
hizmetlere ilişkin bazı aksam ve yedek parçaların yine talebe göre
Türkiye’de yerli firmalar tarafından ya da yurtdışında imal edildiği,
09-33/742-178
5
- Müşteri portföylerinin genel olarak kamu kurumu ve özel müşteriler olmak
üzere iki tip müşteriden oluştuğu, kamu kurumu müşterileri arasında resmi
kurumlar, metro vb projeler olduğu, özel hukuk müşterileri arasında en
önemli müşterilerinin inşaat şirketleri, özel kurumlar ve her türlü nihai
tüketiciler olduğu;
- Bütün bu müşterilere, tedarik, montaj ve bakım hizmeti sundukları ve talep
halinde diğer üreticilerin asansörlerine bakım hizmeti verdikleri; 170
- Montaj işleminin hizmetin bir parçası olduğu, Thyssen tarafından dünya
genelinde ve Türkiye’deki uygulama uyarınca, potansiyel müşteriler
tarafından taleplerin hem asansörlerin tedariki hem de bu asansörlerin
montajı yönünde olduğu, bu sebeple her iki iş için de teklif yaptıkları,
bununla birlikte zaman zaman montaj işlerini taşeron firmalara
yaptırabildikleri;
- Yetkili servislerinin olmadığı, müşterilerine Türkiye pazarını kapsayan irtibat
büroları aracılığı ile hizmet verdikleri, bütün bu irtibat bürolarının Thyssen’in
irtibat büroları olduğu;
- Müşteriler ile olan tüm ilişkilerin doğrudan Thyssen tarafından merkez ofis 180
ya da irtibat büroları aracılığıyla ve bütün ticari faaliyetlerin doğrudan
Thyssen çalışanları tarafından yürütüldüğü, irtibat bürolarının olmadığı
uzak bölgelerde bakım ve onarım hizmetlerini taşeron firmalara
yaptırabildikleri, ancak söz konusu taşeron firmaların yukarıda belirtilen
doğrudan ilişki içinde oldukları müşteriler ile herhangi bir sözleşme
imzalamadığı;
- Hizmetlerin verilmesi için herhangi bir üçlü sözleşme imzalanmadığı, ticari
faaliyetlerin doğrudan yürütüldüğü ve taşeronlarla sözleşmenin onların
hizmetine başvurulduğu zaman imzalandığı, her halükarda müşterilerin bu
sözleşmelere taraf olmadığı; 190
- Garanti süresinin iki yıl olduğu, herhangi bir garanti sonrası hizmet
gerektiğinde, müşteri ile müzakere edildiği ve ilişkinin (bakım sözleşmeleri)
konusunu ve koşullarını belirten ayrı bir sözleşme yapıldığı ve bu hizmetin
asansör işinde faaliyet gösteren diğer şirketler tarafından da sağlanabildiği
ve asansörün imalatçısı veya asansörü monte eden kişiye bakılmaksızın
Thyssen’in de diğer herhangi bir asansör şirketi gibi pazarda bir opsiyon
olarak yer aldığı;
- Müşterilere sunulan tekliflerin müşteriler tarafından değerlendirildiği, bu
değerlendirme sonrasında yazılı veya sözlü müzakerenin devam ettiği,
sabit fiyatlar belirleyen kamu kurumu müşterileri ile müzakere şartları çok 200
kısıtlı iken özel hukuk tüzel kişisi müşteriler ile müzakere opsiyonlarının
fazla olduğu;
- Yeni montaj birimi anlamında pazar paylarını %5 olarak ve satış sonrası
hizmet için ise %1 olarak tahmin ettikleri;
- Montaj ve satış sonrası hizmet sürecinde şifreleme bulunmadığı;
- Pazardaki bağımsız çalışan kişiler ve şirketlerin Thyssen ürünleri ile ilgili
hizmetlerin herhangi bir çeşidini verebildiği;
- Satılacak olan ekipman ve materyallerin fiyatlarını, uygulanacak maliyetleri
(yapı, işgücü, vb.) ve pazar koşullarını ve beklenen kar marjını dikkate
alarak belirledikleri, belirli bir fiyat hedefi tanımlandığında müşteriler ile 210
yapılan müzakereler sonucunda uyarlamalar gerekebildiği;
- Her asansörün kendine has teknolojisi olduğu, ancak prensip olarak farklı
üreticilere ait yedek parçaların Thyssen asansörlerde kullanılabildiği,
09-33/742-178
6
bununla birlikte müşteriyi diğer üreticilere ait yedek parçaları kullanmaktan
alıkoyan hiçbir özel teknoloji bulunmadığı ve garanti süresi dışında
Thyssen yedek parçaları ve hizmetlerinin kullanılması gerektiğine dair
sözleşmesel bir kısıtlama bulunmadığı, garanti süresinde ise garantinin
hükümlerinden faydalanmak için Thyssen yedek parçaları ve hizmetlerinin
kullanılmakta olduğu;
- Cirolarının asansör, yürüyen merdiven ve yürüyen yol kompozisyonu ile 220
ilgili olarak projeye göre değiştiği, metro projelerinin yürüyen merdivenler
için büyük bir talep yaratırken, yüksek yapı projelerinin önemli miktarda
asansör gerektirdiği, dolayısıyla bu hususlara ve yeni montaja göre
oranların değişebildiği, hizmetlerden elde edilen gelirlerinin ise yaklaşık
yarısının asansörlerden diğer yarısının da yürüyen merdiven ve yürüyen
yol hizmetlerinden sağlandığı
ifade edilmiştir.
3. Kone’de yapılan yerinde incelemede, Genel Müdür Yardımcıları özetle:
- Kendi operasyonlarında minimum stok seviyesine riayet ettikleri için, diğer
asansör firmalarına, stok seviyesi altına düşme durumunu yaratmamak için 230
istenilen parçayı stoktan veremediklerini, aksi halde kendi müşterilerinin
taleplerini karşılayamadıklarını, ilgili ürün ithal edildiği için geliş süresinin
uzadığını, bunun yanı sıra tek bir parça için sipariş verilmesi halinde
nakliye, gümrükleme ve sair masraflar dolayısıyla yüksek fiyatların ortaya
çıkabildiğini, sürenin de buna bağlı olarak uzayabildiğini, bağımsız bakım
firmalarının Kone marka asansörleri tanımaması nedeniyle, asansörün
teknik özelliklerini bilemeyebildiklerini ve buna bağlı olarak yanlış teşhiste
bulunabildiklerini, bunun da asansörün ilgili parçasının temini ve tamiri
süresini uzattığını;
- Kone müşterilerinin memnuniyet anketlerinden de görüleceği üzere, servis 240
hizmetinin Kone tarafından sunulduğu asansörlerde dahi, gerekli yedek
parçayı beklemek durumunda olduklarını, servis hizmeti verdikleri
müşterilerinin de bu durumdan muzdarip olduğunu, fakat ilgili parçalar ithal
edildiği için parçanın geliş süresi konusunda kendilerinin olumlu bir
müdahalelerinin olamadığını, örneğin herhangi bir parçanın ithalatı için 4-5
hafta beklemek zorunda kalabildiklerini, kendi müşterilerinden de 6 ay
parça beklendiği için hizmet alamayanların olduğunu;
- Parça fiyatlarına ilişkin olarak, örneğin asansör kumanda kartı bozulursa,
Kone markası için, onun içindeki herhangi bir parçayı değiştirmenin
mümkün olmadığını, kartın tamamen değiştirildiğini ve bu nedenle pahalı 250
olduğunu, doğal olarak kendilerinin de tamir hizmetlerinde aynı kartı aynı
şekilde ithal etmek durumunda olduklarını;
- Asansör satış pazarında, pazarın yaklaşık %25’inin Schindler, Otis,
ThyssenKrupp, Kone ve Mitsubishi olmak üzere beş büyük firma tarafından
karşılandığını, yıllık yaklaşık 10.000 adet yeni satışın 2500-3000’lik
kısmının bu beş firma tarafından gerçekleştirildiğini, sözü edilen %25’lik
pazarın %40’ının Kone’nin pazar payı olduğunu;
- Asansör sektöründe yeni asansör satış, pazarlama, montaj ve bakım-
onarım alanlarında faaliyet gösterdiklerini;
- Yeni asansör müşteri portföyünün %60’ının mimar, müteahhit, yatırımcı, 260
banka, inşaat şirketleri gibi özel teşebbüslerden, %30’unun TOKİ
09-33/742-178
7
projelerinden, %10’unun ise havaalanı, metro, belediyeler, okul, hastaneler
gibi kamu kuruluşlarından oluştuğunu; bakım-onarım müşteri portföyünün
de %40 konut, %25 otel, %20 ofis, %5 hastane, %5 alışveriş merkezi, %5
alt yapı müşterisinden oluştuğunu;
- Montaj dahil satış yaptıklarını, Adana-Antep-Mersin-Antakya (İberal),
Antalya-Isparta-Burdur (Barıncan-yalnızca bakım işleri), Kayseri-Niğde
(Emtaş), Eskişehir (Ra-Te), Malatya-Diyarbakır-Erzurum-K.Maraş-Bitlis-
Van (Runi), Trakya (Adakon), Orta ve Doğu Karadeniz (Yormaz), Kıbrıs
(Ün İthalat), Zonguldak ve çevresi (Tekno-Mak) bölgelerinde parantez 270
içindeki yetkili servisler aracılığıyla faaliyet gösterdiklerini;
- Genelde satışların Bölge Müdürlükleri tarafından gerçekleştirildiğini ve tüm
satışların Kone olarak yapıldığını, müşterinin muhatabının her zaman Kone
olduğunu, tüm satış sözleşmelerinin Kone adına olduğunu ve tüm
tahsilatların da Kone tarafından takip edildiğini, yetkili bölge yüklenicileri
(YBY)’nin bölgelerindeki yeni, potansiyel işler hakkında Kone’ye rapor
verdiklerini, gerektiğinde müşteriler ile temas kurarak Kone için randevu
aldıklarını, YBY’lerin Kone adına satış yapamadıklarını, garanti süresinin 2
yıl olduğunu, garanti sonrası bakım hizmetini kendi bölge müdürlükleri ve
YBY’ler aracılığı ile gerçekleştirdiklerini, tüm bakım sözleşmelerinin Kone 280
adına yapıldığını ve müşterinin muhatabının her zaman Kone olduğunu;
- Yeni asansör için müşteri talebi üzerine yazılı teklif verildiğini ve
müzakereler neticesinde yazılı sözleşmenin imzalandığını ve bu sürecin 1
ay ile 12 ay arasında değişebildiğini;
- Türkiye’de her yıl montajı yapılan asansörlerin yaklaşık %30’unun beş
büyük firma (Otis-Schindler-Mitsubishi-Thyssen-Kone) tarafından
yapıldığını, yeni asansör satışında son yıllarda Türkiye’de lider şirket,
bakım işlerinde ise Türkiye’nin en büyük parkına sahip olduklarını
düşündüklerini;
- Yetkili bölge yüklenicileri ile çalışma şeklinin sözleşmelerinde belirtilen 290
kapsam dahilinde olduğunu;
- Kone’den temin edilen yedek parçaların, Kone’nin tüm dünyada geçerli
“transfer fiyatları” üzerine nakliye, gümrük, genel gider ve kar eklenerek
fiyatlandırıldığını;
- Asansörlerin kurulumunda ya da bakım onarım süreçlerinde şifrelemenin
kesinlikle söz konusu olmadığını, arızaların kumanda panosu üzerindeki
elektronik kart üzerinden görülebildiğini, yazılımının içine girebilmenin ise
bu işin eğitimini almış kişilerin kullanacağı diagnostik kart ile mümkün
olduğunu, (asansörün kapasite, hız, yük ayarı, vb gibi temel özelliklerini
ayarlamak/değiştirmek işlemleri). 300
- Sanayi ve Ticaret Bakanlığı (Satış Sonrası Hizmet Yeri Yeterlilik Belgesi –
Asansör Yönetmeliği H-modül sertifikası – Garanti Belgesi), TSE (Hizmet
Yeri Yeterlilik Belgesi – TSE ve TSEK belgeleri), EMO-MMO ve Belediyeler
(Serbest Mühendislik ve Müşavirlik Belgeleri) tarafından istenen belgelere
sahip, gelişen yeniliklere cevap verebilen, gerekli bilgi, eğitim ve donanımı
haiz herkesin tamir, bakım, montaj-demontaj işlerini yapabildiğini;
ifade etmişlerdir.
I.3.2. Değerlendirme
Şikayet edilen teşebbüslerde önaraştırma konusuna ilişkin olarak yapılan yerinde
inceleme sonucunda, Kone ve Thyssen arasında birbirlerinin müşterilerine yedek 310
09-33/742-178
8
parça vermeme konusunda anlaşma içinde olduklarını gösteren ve bu nedenle 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında değerlendirilebilecek herhangi bir
koordinasyonun varlığına ilişkin bilgi veya belge bulunamamıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; başvuru konusu iddialara ilişkin olarak
4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca ThyssenKrupp Asansör San. Tic. A.Ş. ve
Kone Asansör San. ve Tic. A.Ş. hakkında soruşturma açılmasına gerek
bulunmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy